Tờ New York Post (nypost) đưa tin, đạo diễn 68 tuổi đang bị buộc tội ăn cắp chủ đề, lịch sử và hình ảnh từ các nền văn hóa của người Mỹ bản địa cho bộ phim ‘bom tấn’ mới nhất Avatar 2: The Way of Water (Avatar 2: Dòng chảy của nước).

Phần tiếp theo của Avatar – bộ phim ăn khách năm 2009 – kể về những kẻ thực dân cố gắng chiếm lấy đất đai của người bản xứ. Trong phiên bản của Cameron, con người đã bị buộc rời khỏi Trái đất do nguồn tài nguyên của nó ngày càng cạn kiệt.

Giống như bộ phim đầu tiên, bộ phim tự hào có dàn diễn viên chủ yếu là người da trắng đóng vai người ngoài hành tinh Na’vi hư cấu trừ Zoe Saldaña, một nữ diễn viên Latina da đen và Cliff Curtis, người gốc Maori.

Người Mỹ bản địa có ảnh hưởng Yuè Begay đã lên tiếng phản đối bộ phim. “Đừng xem Avatar: The Way of Water”, Begay, đồng thời là đồng chủ tịch của Indigenous Pride L.A, viết trên Twitter.

Bengay cũng nói rằng, “các nền văn hóa của người bản địa đã bị chiếm đoạt một cách có hại” để thỏa mãn “phức cảm cứu tinh” của người da trắng.

Bengay – người có ảnh hưởng đến công bằng xã hội, đã tham khảo một cuộc phỏng vấn năm 2010 mà đạo diễn James Cameron đã trả lời cho tờ Guardian, trong đó ông tiết lộ rằng ông đã đến Brazil và thăm người Xingu ở Amazon, một chuyến đi khiến ông suy ngẫm về trải nghiệm của người da đỏ Bắc Mỹ và cuối cùng là đã truyền cảm hứng cho anh ấy làm bộ phim Avatar đầu tiên.

Sau khi bộ phim được phát hành năm 2009, thuật ngữ “blueface” đã trở thành cách viết tắt trong cáo buộc “sự chiếm đoạt” của vũ trụ điện ảnh “Avatar”, theo nypost, với hàm ý rằng việc đại diện cho người Mỹ bản địa của người Na’vi cũng mang cùng sự phân biệt chủng tộc, với các âm sắc liên quan đến “mặt đen” hoặc “mặt vàng”.

“Avatar là một bộ phim khoa học viễn tưởng kể lại lịch sử của Bắc và Nam Mỹ trong thời kỳ đầu thuộc địa”, đạo diễn Cameron nói trong một tuyên bố.

Tuy nhiên, nhiều người dùng mạng xã hội đã chỉ trích nguồn cảm hứng của Cameron cho bộ phim:

“Avatar đề cập rất rõ ràng đến thời kỳ thuộc địa ở châu Mỹ, với tất cả xung đột và đổ máu giữa những kẻ xâm lược quân sự từ châu Âu và người dân bản địa”.

“Châu Âu tương đương với Trái đất. Người Mỹ bản địa là người Na’vi. Nó không có nghĩa là tinh tế”.

“Tại sao lại xem một bộ phim lố bịch về người ngoài hành tinh màu xanh khi bạn có thể ủng hộ những người bản địa thực sự và cuộc đấu tranh của chúng ta để có nước sạch ở đây trên Trái đất”, một người khác chỉ trích trên Twitter.

Bất chấp những lời kêu gọi tẩy chay, vẫn có những người ủng hộ bộ phim. “Tôi là “người bản địa” (chỉ là người bản địa) và Avatar rất hay”, một người nói. “Các bộ phim đủ linh hoạt để công chúng có thể nuốt trôi những lời bàn tán lớn xung quanh vấn đề thuộc địa”.

Tại thời điểm này, Brett Chapman, một luật sư dân quyền người Mỹ bản địa, đã đồng ý với một Tweet gọi Avatar 2 là một “cú chộp tiền bẩn thỉu”. Ngoài ra, nhà văn truyền hình người Mỹ bản địa Kelly Lynne D’Angelo “gợi ý” rằng mọi người “có thể quyên góp tiền cho các cộng đồng bản địa”, vì họ đã lấy đất đai, trẻ em, làn da và sau đó là văn hóa của người bản địa.

Một số người bản địa còn cho rằng Avatar: The Way of Water đã miêu tả những đặc điểm tiêu biểu của người da đỏ Bắc Mỹ và người Maori bản địa New Zealand từ góc nhìn của người da trắng rồi xây dựng một cách thống nhất lên người Na’vi trong phim, cho rằng những miêu tả lãng mạn hóa và làm nổi bật định kiến về người dân bản địa.

Anh Thư (Theo Nypost)

Nhà báo & Công luận

Bài viết Đạo diễn siêu phẩm Avatar 2 bị cáo buộc chiếm đoạt văn hóa đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Với doanh thu quốc tế, phần tiếp theo của bộ phim Avatar có doanh thu cao nhất mọi thời đại đã thu về 50,4 triệu USD tại các rạp trên toàn cầu kể từ khi bộ phim bắt đầu ra mắt vào thứ Tư (14/12).

Doanh thu nội địa hôm thứ Năm (15/12) của Avatar: The Way of Water hay còn gọi là Avatar 2 thấp hơn phim Black Panther: Wakanda Forever vừa ra rạp của Disney – phim siêu anh hùng của vũ trụ điện ảnh Marvel đã thu về 28 triệu USD trong buổi tối đầu tiên công chiếu vào tháng 11.

Với sự khởi đầu không thật ấn tượng, câu hỏi lớn của Hollywood là liệu Avatar: The Way of Water (tạm dịch: Avatar: Dòng chảy của nước) có thể thu lại chi phí sản xuất và tiếp thị khổng lồ hay không. Các hãng phim thường chia doanh thu bán vé với các rạp chiếu phim, và đạo diễn Cameron nói với tạp chí GQ rằng Avatar 2 sẽ cần kiếm được 2 tỷ USD mới hòa vốn.

Tuy nhiên, doanh thu từ suất chiếu đêm đầu tiên không phải lúc nào cũng tương quan với tổng doanh thu cuối cùng, đặc biệt là vào mùa lễ Giáng sinh. Các chuyên gia phòng vé dự đoán Avatar: The Way of Water sẽ chiếu tại các rạp trong vài tuần, như bộ phim gốc đã làm, đây sẽ là chìa khóa để thu lại ngân sách. Các nhà dự báo cho biết phần tiếp theo sẽ kết thúc tuần đầu công chiếu với ít nhất 140 triệu USD từ các rạp chiếu trong nước.

Tại Việt Nam, tính đến hiện tại, doanh thu của ‘bom tấn’ Avatar: The way of water đã đạt hơn 40 tỷ đồng (theo số liệu của Box Office Việt Nam) sau ngày công chiếu đầu tiên. Như vậy, rất có khả năng chỉ cần 2 ngày, doanh thu Avatar: Dòng chảy của nước sẽ vượt mốc doanh thu mà phần phim tiền nhiệm đã làm được tại thị trường Việt Nam.

Theo đánh giá từ phía đơn vị phát hành Avatar 2 tại Việt Nam, hết ngày hôm nay (17/12), bộ phim dự kiến sẽ vượt mốc doanh thu Avatar 1. Vào năm 2009, Avatar 1 cũng từng thu hút đông đảo khán giả Việt Nam ra rạp thưởng thức. Doanh thu sau 3 tuần khởi chiếu của phim rơi vào khoảng hơn 40 tỷ (xấp xỉ 2 triệu USD), cũng là một kỉ lục phòng vé đáng nể khi đó. Avatar 1 cũng là bộ phim đầu tiên cán mốc doanh thu 1 triệu USD trong lịch sử phòng vé Việt Nam.

Avatar: The Way of Water ra mắt 13 năm sau phần phim đầu tiên khiến khán giả kinh ngạc với công nghệ 3D tiên phong. Avatar 1 vẫn là nhà vô địch phòng vé mọi thời đại với 2,9 tỷ đô la doanh thu bán vé toàn cầu.

Trong phần mới, các diễn viên Sam Worthington và Zoe Saldana trở lại với vai Jake Sully và Neytiri 10 năm sau, hiện là cha mẹ của 5 người con. Cuộc sống yên bình của họ bị gián đoạn khi Sky People, tên gọi của người Na’vi dành cho con người, quay lại truy lùng Jake. Gia đình Sully tìm nơi ẩn náu với gia tộc Metkayina dưới đại dương và phải nhanh chóng học cách sống dưới nước.

Vân Anh (Theo Reuters, Box Office Việt Nam)

Nhà báo & Công luận

Bài viết Avatar 2 thu về 17 triệu USD trong đêm ra mắt tại Mỹ, gây sốt ở Việt Nam đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.