Từng chùm hoa bé nhỏ bung nở rạng ngời, đung đưa trong gió, tựa những quả chuông nhỏ xinh reo vang khúc ca mùa xuân trên đỉnh núi Chúa. Không ai có thể phủ nhận sức mê hoặc kỳ lạ của loài hoa chỉ nở một lần vào mùa xuân này. Sự hiếm gặp và vẻ đẹp mong manh, kiêu sa của đào chuông khiến du khách yêu hoa thuộc lòng lịch đơm nụ, nở hoa, để rồi sẵn sàng đặt vé máy bay tới Đà Nẵng, bắt một chuyến xe đến Sun World Ba Na Hills ngay khi những bông hoa đầu tiên bật cánh, bung nở.

Anh Phan Cảnh Văn, một du khách thích chụp ảnh từ Hà Nội đã ở Đà Nẵng cả tuần trời từ giữa tháng 1, chỉ để “săn đào chuông”. Thú vui này đã theo anh từ 5 năm nay, kể từ lần đầu tiên anh đến Bà Nà vào đúng mùa đào chuông nở rộ. Từ đó đến nay, năm nào anh cũng đặt vé tới Đà Nẵng, tự mình phóng xe lên Bà Nà Hills. Có lần, anh ở Bà Nà hết 2-3 ngày chỉ để ngắm nghía từng cánh đào nhỏ xíu ấy nở dần trong sương mai.

Anh nói: “Đào chuông lạ lắm, chẳng năm nào giống năm nào. Có năm đầu tháng 1 đã thấy hoa nở bung, cũng có năm tới tận đầu tháng 2 mới nở. Tôi phải nhờ người bạn ở Bà Nà ‘canh giúp’, hễ thấy hoa bắt đầu nở là báo ngay để lên đường. Năm nào cũng ngắm nghía, chụp choẹt mà chẳng bao giờ thấy chán”.

Những người đam mê đào chuông như anh Cảnh Văn không hề ít. Anh Phạm Phùng (một du khách Đà Nẵng đam mê nhiếp ảnh) cũng hào hứng chia sẻ hình ảnh của mình: “Tôi mê hoa đào chuông lắm, lên Bà Nà cũng 8-9 lần để chụp đào chuông rồi. Mỗi lần lại phát hiện một nét đẹp khác của loài hoa này. Hôm nay lên Bà Nà với hy vọng may mắn săn được khoảnh khắc đẹp của đào chuông và loài chim hút mật hoa ở thời điểm này”.

Đào chuông vốn là tên thân thuộc mà người dân bản địa dành tặng loài hoa đặc biệt này. Mỗi bông hoa có hình dáng ấn tượng tựa những quả chuông úp ngược nhỏ xinh, thường nở mỗi dịp xuân về, sắc hoa hồng tươi như thể màu hoa đào miền Bắc.

Đào chuông là loài hoa quý hiếm, chỉ sinh trường ở độ cao trên 1.400 mét ở một số đỉnh núi khu vực Trung Bộ như núi Bạch Mã. Tuy nhiên, cây mọc thưa thớt, số lượng nhỏ. Ở Bà Nà, đào chuông lại sinh trưởng diệu kỳ với gần 500 cây, mọc chủ yếu ở khu vực Làng Pháp, khu vườn Le Jardin D’Amour, đền Lĩnh Chúa Linh Từ (hay Bà Chúa Thượng Ngàn), Linh Phong Tự hay Trú Vũ Đài. Nhiều năm qua, ban quản lý khu du lịch Bà Nà luôn nỗ lực bảo tồn và phát triển đào chuông trở thành loài hoa đặc trưng của “Công viên chủ đề hàng đầu châu Á”.

“Hoa đào chuông là món quà đặc biệt mà thiên nhiên đã ban tặng cho Sun World Ba Na Hills. Vì vậy, chúng tôi rất chú trọng đến công tác chăm sóc và nhân giống đào chuông để mỗi dịp xuân về, du khách đến Bà Nà lại có được đặc quyền chiêm ngưỡng loài hoa quý hiếm được xem như biểu tượng của khu du lịch hàng đầu Việt Nam”, ông Nguyễn Lâm An – Giám đốc khu du lịch Sun World Ba Na Hills – chia sẻ.

Tháng 1 đến tháng 3 hàng năm, thời điểm đào chuông căng tràn nhựa sống, bung nở rực rỡ nhất. Những khu vườn rực rỡ sắc đào chuông trên đỉnh Bà Nà ríu rít tiếng đàn chim hút mật tìm về, tạo nên một vườn rộn sắc xuân thuần khiết, đẹp thanh bình và an nhiên giữa miền núi Chúa.

Xuân năm nay, du khách đến Bà Nà sẽ vô vùng mãn nhãn, bởi dịp tháng 2 không chỉ là thời điểm đào chuông nở rộ, mà còn là quãng thời gian diễn ra lễ hội tưng bừng nhất trong năm của khu du lịch Sun World Ba Na Hills – Lễ hội mùa xuân.

Mang chủ đề “Ước hẹn mùa xuân”, được tổ chức từ 1/2 đến 31/3, lễ hội năm nay truyền cảm hứng từ chính loài hoa đặc trưng của Bà Nà – hoa đào chuông. Du khách bởi thế sẽ không chỉ được ngắm nhìn những bông đào chuông lung linh trong các khu vườn Bà Nà, mà còn phiêu lưu trong thế giới cổ tích diệu kỳ, với câu chuyện tình của nàng tiên Đào chuông dịu dàng và chàng hoàng tử vương quốc Ánh Dương hào hoa.

Bên cạnh đào chuông đẹp thuần khiết, tới Bà Nà trong Lễ hội mùa xuân, du khách còn được đắm mình trong muôn sắc hoa xuân rực rỡ như tulip, hướng dương, hoa hồng…

Lang thang trong lễ hội giữa “Châu Âu thu nhỏ”, cảm nhận xuân về trong muôn hoa, thưởng thức show nghệ thuật Ước hẹn mùa xuân và show trình diễn patin Lời tỏ tỉnh của mùa xuân, tận hưởng hương trời đất thanh tao từ những cánh đào chuông mong manh… mùa xuân năm nay hứa hẹn đong đầy cảm xúc và trải nghiệm hấp dẫn.

Bài viết Vẻ đẹp hoa đào chuông trên đỉnh Bà Nà đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

“An toàn là ưu tiên số 1”

Những ngày này, du khách đang dần trở lại Đà Nẵng sau những ngày thành phố căng mình vượt qua bão tố khi trở thành tâm dịch. An toàn là tiêu chí mà bất cứ điểm đến nào của thành phố đều phải quan tâm trước nhất khi mở cửa đón khách.

Ngoài ký kết đảm bảo an toàn phòng chống dịch theo quy trình được Sở Du lịch thành phố triển khai, nhiều điểm du lịch tại Đà Nẵng cũng áp dụng quy trình chặt chẽ của riêng mình, nâng cấp độ an toàn lên một tầm cao mới, để du khách yên tâm du ngoạn. Bà Nà Hills- khu du lịch đầu tiên tại thành phố đón khách sau dịch- hiện được xem là một điển hình trong công tác này. Ngay trước khi triển khai ký kết đảm bảo an toàn phòng chống dịch, khu du lịch đã thiết lập một quy trình đảm bảo mỗi hoạt động của du khách tại đây luôn có sự đồng hành của một người bạn mang tên “an toàn”.

Một video clip “I’m safe – Tôi an toàn” về trọn vẹn quy trình đón khách an toàn được khu du lịch phát tại các màn hình, để du khách có thể hình dung cụ thể hành trình du ngoạn miền tiên cảnh của mình được đảm bảo như thế nào. Công tác đo thân nhiệt, sát khuẩn bằng dung dịch rửa tay khô, thực hiện chia vạch giãn cách trong quá trình xếp hàng mua vé di chuyển lên cáp treo, tàu hỏa leo núi được thực hiện nghiêm ngặt. Khu du lịch bố trí các bảng biểu hướng dẫn về cài đặt phần mềm Bluezone hay Ncovi, tờ rơi giới thiệu cách thức phòng ngừa dịch bệnh Covid được đặt trong cabin cáp treo hay nhiều điểm tham quan khác nhau để du khách nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân.

Sun World Ba Na Hills cũng thường xuyên tiến hành việc lau chùi khử khuẩn tại những khu vực có nhiều khách hàng tiếp xúc như xe bus, cabin cáp treo, khu chế biến thực phẩm…. đảm bảo một quy trình an toàn từ lối vào, điểm tham quan đến bàn ăn, phòng nghỉ. Nhân viên khu du lịch luôn tuân thủ mang theo khẩu trang trong quá trình làm việc nhưng vẫn toát lên phong cách thân thiện, cởi mở vốn có của điểm đến hàng đầu Việt Nam.

An toàn vệ sinh thực phẩm cũng được quan tâm đặc biệt. Các tiêu chuẩn về vệ sinh trong sơ chế, chế biến được triển khai nghiêm ngặt. Nhân viên đầu bếp nhà hàng phục vụ đều phải mang khẩu trang, găng tay và giữ khoảng cách nhất định trong quá trình tiếp xúc với du khách.

Ông Nguyễn Lâm An- Giám đốc Sun World Ba Na Hills cho biết: “Giai đoạn này, an toàn là vấn đề được khu du lịch quan tâm số 1. Tất cả những biện pháp phòng dịch được thực hiện ở một cấp độ cao hơn, với những tiêu chí chặt chẽ hơn trước. Chúng tôi truyền tải đi thông điệp “Tôi an toàn”, với mong muốn du khách tới Bà Nà không chỉ cảm nhận về một điểm đến an toàn, mà còn thúc đẩy họ lưu tâm giữ cho mình an toàn. Khi tôi an toàn, bạn an toàn thì cộng đồng cũng sẽ an toàn. Và với quy trình đón khách được triển khai như vậy, hành trình khám phá Bà Nà Hills của du khách sẽ là hành trình an tâm trong từng bước chân”.

Chị Diệp Anh- du khách từ Nam Định chia sẻ: “Khi chưa tới Bà Nà tôi cũng hơi lo lắng chút xíu vì Đà Nẵng vốn là điểm nóng khi Covid trở lại lần 2. Thế nhưng, khu du lịch Bà Nà khiến tôi an tâm như ở nhà bởi công tác phòng dịch Covid-19 ở đây thật sự được làm hết sức nghiêm ngặt”.

Những trải nghiệm “riêng dành”

Bà Nà Hills vốn đã nổi tiếng với những lâu đài phong cách Pháp cổ, 9 khu vườn hoa Le Jardin D’Amour, công viên trong nhà lớn nhất Đông Nam Á- Fantasy Park và đặc biệt là cây cầu Vàng đã khiến tên tuổi của Đà Nẵng bay khắp năm châu. Nhưng ở Bà Nà, có những khám phá, những trải nghiệm mà chỉ lúc này, khi vắng khách, khi nhịp sống ở Bà Nà chậm lại, thư thả, thong dong, ta mới có thể nhận ra những góc nhỏ đáng yêu đó.

Với những người thích tĩnh tại, đến Bà Nà lúc này là để tâm hồn được tan hòa vào sự thanh lặng và trong veo của núi rừng, lắng nghe tiếng thác đổ giữa những khoảng xanh trập trùng, quảng gánh lo đi để tâm hồn lắng lại theo tiếng chuông điểm nơi chùa Linh Ứng, giữa tiếng thông reo.

Với những người yêu khám phá, lịch sử Bà Nà- một nơi tiệc tùng nghỉ dưỡng từ hàng trăm năm trước của quan chức Pháp -thật đáng để họ phải dành cả chuyến đi để đắm chìm, để tìm hiểu. Và nơi có thể kể cho họ gần như trọn vẹn thời hoàng kim xưa cũ của Bà Nà chính là Hầm rượu Debay, với những hốc trữ vang còn nguyên vẹn của những chủ nhân tên tuổi lẫy lừng ngày nào, những thùng gỗ sồi lăn lóc trong góc căn hầm xuyên vào lòng núi…

Anh Quang Huy- du khách từ Hà Nội cho biết: “Tôi lang thang mãi trong căn hầm cổ này, có những hiện vật từ cả trăm năm trước vẫn còn nguyên vẹn. Cách mà nơi này dựng lại các bữa tiệc từng của quan chức Pháp xưa tại hầm vang này cũng rất thú vị. Nếu không có một chuyến đi thư thả, chắc cũng khó có thể có thời gian để chiêm nghiệm như vậy. Mà nếu đi ào ào để thăm thú thôi thì lại rất lãng phí những gì mà lịch sử để lại cho nơi này”.

Bà Nà cũng có rất nhiều góc nhỏ bất ngờ. Người thích nghệ thuật dễ bị những bức tượng lạ lùng ở khu vực 9 vườn hoa Le Jardin D’Amour mê hoặc. Giới trẻ thích sống ảo sẽ mê mệt check-in nếu họ khám phá ra “con đường bích họa” chính là lối cầu thang được các “nghệ sỹ” khắc họa rất phiêu bởi những hình ảnh mô tả lại chính những khung cảnh của Bà Nà. Ngay cả khu vui chơi trong nhà Fantasy Park cũng là một “tác phẩm” được khơi nguồn cảm hứng từ 2 cuốn tiểu thuyết rất nổi tiếng “Hành trình vào trung tâm Trái Đất” và “Hai vạn dặm dưới đáy biển” của nhà văn Pháp Jules Verne- điều mà nếu chỉ chọn đến đây để chơi trò chơi, rất có thể bạn sẽ bỏ qua những câu chuyện đáng để tìm hiểu.

Bà Nà, với nhiều người, có thể chỉ vỏn vẹn gói trong cụm từ “đường lên tiên cảnh”. Nhưng khi đã tới nơi này, với hành trình an toàn trong từng bước chân mùa sau dịch, thư thả cảm nhận, sẽ thấy, Bà Nà đẹp hơn, thú vị hơn những gì ta đã nghe, đã đọc, đã xem qua ảnh.

Bài viết Đến Bà Nà sau dịch, du khách an tâm với quy trình an toàn chặt chẽ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Lời tòa soạn: Từ Vườn Quốc gia Tam Đảo đến núi Bà Nà, núi rừng tan nát, chim muông cây cỏ bị thiêu rụi bởi mặt trời, nhưng mặt trời không phải từ trên cao, mà từ Sun Group (Tập đoàn Mặt trời).

Họ phá núi, đốn rừng, mở đường để dựng bê tông, xây khu vui chơi, đặt trạm kiểm soát, thu tiền. Sun Group xứng đáng được gọi là “trời”, bởi được che chắn từ hạ giới có tên là im lặng của chính quyền từ trung ương đến địa phương.

Và vẫn “bổn cũ soạn lại”, một mớ hư hư thực thực: trấn yểm long mạch, khởi phát tâm linh… đẻ ra từ liên kết giữa thầy chùa biến thái với doanh nghiệp hòng lùa người ta vào ma trận với đích duy nhất: kiếm tiền…

Đã từ lâu những tiếng nói phản biện, kêu cứu, uất ức về những dự án tàn phá tự nhiên của Sun Group vang lên, nhưng tất cả đều như một trò đùa. Không chặn bàn tay lông lá này lại thì long mạch đúng nghĩa sẽ bị chặt yểm, tà khí sẽ lộng hành, lòng người sẽ nát tan, non nước sẽ tả tơi.

Công bố loạt điều tra độc quyền về sự việc coi trời bằng vung của Tập đoàn Mặt trời, ngoài những con số đớn đau, những tâm sự nát lòng của giới nghiên cứu, chúng tôi cũng có lời xin lỗi bạn đọc về một số chi tiết hơi phản cảm trong bài, nhưng không còn cách nào khác, bởi sự thật chỉ có một thể tồn tại duy nhất.

Bê tông chọc trời mọc lên, hàng trăm héc-ta rừng Bà Nà gục xuống

Cát cứ Bà Nà, biến thành lãnh địa riêng là thành công vang dội của Sun Group. Có nhà nước nào, chính quyền nào quản lý kiểu vậy không? Rừng thì giao kiểm lâm quản lý, nhưng muốn lên Bà Nà, kiểm lâm phải xin phép Sun Group! Bà Nà là nơi nghỉ mát, tĩnh dưỡng, đó là câu chuyện quá khứ. Còn bây giờ là chỉ riêng khu vui chơi, trải nghiệm, quay cuồng, ăn, hát, lăn lộn thỏa thuê trong diện tích hơn 60ha rừng đã bị san phẳng.

Khi xe máy vừa lăn bánh qua khỏi tấm bảng giới thiệu còn 10km nữa tới khu Bà Nà Hills và sân gôn Bà Nà, thật kỳ lạ, khí mát ập tới. Tôi kinh ngạc, nói thiệt phục lăn trời đất, phục ông quan Pháp là đại úy Debay đầu thế kỷ XX đi phượt, để từ đó khu nghỉ mát Bà Nà xuất hiện. Thành phố nóng bức đã ở sau lưng mấy chục cây số rồi. Đường vắng, nhưng tôi vẫn là kẻ đi sau, bởi 8g, lối vào cáp treo đã kín người. Và cũng thật bất ngờ, khi lên tới nhà ga để lên cáp treo ngồi, trời lại nóng.

Bà Nà bây giờ nóng kinh khủng

Cáp treo như bong bóng bay theo một đường thẳng. Từ ca-bin, những quả bóng tới lui liên tục. Không mây. Chang chang nắng. Tờ rơi hướng dẫn trong ca-bin toàn tiếng Anh. Dân ta có lẽ không cần thuyết minh, bởi lên Bà Nà là “lên tiên cảnh”. Tôi cũng đi tìm tiên và cảnh. Đây rồi, tới nhà ga Marseille. Cây Cầu Vàng mà từ năm ngoái đến giờ, thiên hạ có bao nhiêu mỹ từ tụng ca tung ra hết, nối từ nhà ga này sang vườn Thiên Thai. Cầu Vàng dài 150m, bệ đỡ là hai bàn tay. Người ví đó là bàn tay của Chúa, kẻ nói là bàn tay đàn bà mọc lên từ núi.

Đơn giản thế này, nếu mình không đi bộ từ nhà ga sang vườn hoa, thì ra cầu. Đây không chỉ là đi vòng cho dài thêm tí, vì nếu chỉ vậy thì sáng tạo nghệ thuật là thứ ất ơ. Giữa thung lũng, người ta làm ra cây cầu. Mình ra đứng đó, ngó núi, ngó rừng, ngó về thành phố dưới kia sáng trưng, rõ ràng, tuyệt nhiên không mây mù che khuất. Vàng là do mạ vàng, còn vàng thiệt hay không, tôi không biết. Hai bàn tay khổng lồ mới là sự mách bảo thần thánh. Rêu phong. Tôi mường tượng nó như gương mặt Phật, bàn tay Phật trong những đền tháp xa lắc lơ, màu xám xanh với thời gian, im lặng giữa thị phi, sân si.

Cây cầu đó, đỏ hay vàng không có nghĩa lý, nếu không có bàn tay. Ý nghĩ đó ập đến khi tôi đứng ở mố cầu, ngó lần nữa, làm một lát cắt từ bụng cầu. Nhìn xuống chân đế, dưới là rừng đã bị san phẳng để dựng bàn tay. Nắng phủ kín. Người cười nói lao xao đủ thứ tiếng, màu da, sắc tộc. Người ngáng đường phía trước, kẻ xô đẩy phía sau nên đành đi ngang, thẳng người khi hết kẻ “seo phì” cá nhân, tập thể, đến nhờ người khác chụp giùm. Màu vàng của cầu, tím của hoa, áo quần sặc sỡ đủ loại chen nhau. Đố ai ngắm được.

Lúc 9g, tôi quay lại, người chen cứng. Bạn tưởng tượng lễ cướp ấn đền Trần ngoài Bắc ra sao thì ở đây cũng thế, chỉ khác là không nhao nhao cướp miếng giấy vô hồn, mà chen nhau chụp ảnh tự sướng…

Tôi nghĩ đến một tiểu cảnh có cây cầu vắt ra, nhưng khô cạn, không nước, tất nhiên không có lơ thơ tơ liễu, như thể chủ nhân thật sự đã đi vắng từ lâu rồi, giang hồ thập loại chúng sinh tự do, ai cũng ngó mặt mình, ngó cái màu mà cả đời người, mấy ai không một lần nghĩ đến, ao ước, là vàng.

Tôi nhìn dòng người không ngớt đang lê gót trên cầu, đoán chắc họ sung sướng. Có ai trong họ nghĩ, để cho mình được đứng, được tung tăng thế này, có bao nhiêu cây rừng đã bị triệt hạ?

Mồ hôi ròng ròng. Không biết dòng người nhễ nhại kia có tìm thấy tiên hay không, chứ tôi thì ướt đẫm áo. Cặp vợ chồng người Anh cùng ngồi ở ca-bin lên làng Pháp với tôi luôn miệng “hot, very hot”. Làm chi có chuyện nhiệt độ luôn 15 độ như cái thuở quan ba Debay tìm thấy? Và hỡi ông quan Pháp kia, giờ ông vân du chốn nào, mời ông lên đây để thấy cái ý tưởng làm khu tĩnh dưỡng kia “có gì sai sai”.

Ngay đường xuống vườn Thiên Thai, còn một căn nhà đổ nát, dấu tích một thuở. Mình tôi vào đó. Cỏ, tường xám lạnh, đá gục đầu lở lói. Lịch sử đã xếp lại một trang, sân khấu đã kéo kín vĩnh viễn một màn, diễn viên ngày cũ đi đâu hết rồi. Hẩm hiu khi đã hết vai trò, đó là trò đời cay nghiệt và đương nhiên. Bà Nà – nơi nghỉ mát, tĩnh dưỡng – là câu chuyện quá khứ. Còn bây giờ là chỉ riêng khu vui chơi, trải nghiệm, quay cuồng, ăn, hát, lăn lộn thỏa thuê trong diện tích hơn 60ha rừng đã bị san phẳng.

Người ta có “kim bài”, mình kêu cũng vô ích

“Nóng là đúng rồi em ơi! Bê tông ngút trời, hàng loạt như thế, nó hấp thu nhiệt, tỏa ra thì mây gió mô chịu nổi?” – lời nhà nghiên cứu H.T.T. ù ù qua điện thoại. Anh nói đang tìm đường lên núi để ngắm chim, nhưng loay hoay.

Tôi bụng bảo dạ, “thôi ông ơi, ông thừa biết đường mô mà lên, núi bây giờ cũng có barie, muốn qua thì phải xuống xe, tắt máy, xuất trình… tiền”. Ai ngờ, anh dằn giọng: “Khách không có hộ khẩu Đà Nẵng thì 800.000 đồng/lượt/người. Như mình là 450.000 đồng/lượt. Nhưng anh hỏi em, khách du lịch họ đi một lần, ví dụ cả gia đình 4 người, vé đã là 3,2 triệu đồng, hỏi có mấy ai quay lại, nếu họ không giàu? Còn dân Đà Nẵng từ thuở có Bà Nà, cuối tuần rảnh, ưng thì lên chơi, mắc mớ chi phải bỏ tiền mua vé? Của trời đất thì bá tánh muôn dân đều hưởng, giờ nó chiếm hết, rào đường, độc quyền, thử hỏi vô lý không?”.

Tôi cười chua chát. Anh, tôi, chúng ta, những người nhìn Bà Nà như món quà trời đất, bao năm qua, là cái nhìn méo xệch, chua chát, nản phiền trong trùng trùng vô lý. Câu chuyện Sun Group độc chiếm Bà Nà, biến thành tài sản riêng để làm ăn, kiếm lời, đầu năm 2000, báo chí, dư luận đã lên tiếng. Nói rã họng đứt hơi, ông cứ làm, chẳng ai làm chi được ông, bởi chính quyền đã cho ông “kim bài miễn tử”.

Dân vùng Bà Nà – núi Chúa kêu la cho đã, vô ích! Thậm chí, có người là giáo viên, thuở Sun Group giải tỏa, đền bù thảm, kiện miết, bị cho thôi dạy vì không làm đúng chủ trương của Nhà nước.

Cát cứ Bà Nà, biến thành lãnh địa riêng, đó là thành công vang dội của Sun Group. Không ai đủ sức chống lại, bởi đây là pháo đài bất khả chiến bại. Thôi được, ông xây khu vui chơi, nhưng ông chỉ được quyền rào đường, khoanh vùng chỗ ông bỏ tiền qua, chứ sao mọi ngã đường dẫn lên đó, đường từ thuở dân gian truyền nhau “Cọp Bà Nà, ma Phú Túc”, đường những sơn tràng áo cơm kiếm củi, đường của du kích, bộ đội một thuở gian lao, đường của lương dân manh lệ đôi khi chỉ lên núi  thắp nhang lạy Phật, lạy miếu Bà, cũng bị chặn tước hết, là sao? Cái này, khỏi cần Sun Group trả lời, mà chính quyền phải trả lời, bởi nếu không, hóa ra anh giao con dấu, ấn kiếm hết cho tư nhân quản lý đất đai, lãnh thổ.

Có nhà nước nào, chính quyền nào quản lý kiểu vậy không? rừng thì giao kiểm lâm quản lý, nhưng muốn lên Bà Nà, kiểm lâm phải xin phép Sun Group! Nói vậy để kể thêm, rằng cái ngữ như tôi, một thằng nhà báo quèn, làm chi có cửa, khi xe chạy tới cổng vào sân gôn Bà Nà. Câu trả lời như anh bảo vệ, là “không có thẻ, không được vào”.

Bữa lên xã Hòa Ninh, khi được hỏi về chuyện sân gôn 18 lỗ, diện tích 165ha này có gây ô nhiễm không, lãnh đạo xã nói rằng, không nghe dân kiện, còn nguồn nước thải ra sao, xã làm sao mà biết được. Email hỏi Sở Tài nguyên và Môi trường TP.Đà Nẵng, lâu lắc lâu lơ, được hồi đáp rằng, tất cả tốt, không sao hết.

Sân gôn Bà Nà đặt đầu con suối An Lợi, dùng nước đó để phục vụ cho việc tưới cỏ, sinh hoạt. Có người tính toán, mỗi ngày, nó phải xài 5.000m3. Nước từ suối này đổ về sông Túy Loan rồi nhập vào sông Cầu Đỏ, cung cấp nước sinh hoạt cho dân Đà Nẵng. Thời điểm Đà Nẵng la trời nhiễm mặn, thiếu nước, người ta đổ hết cho thủy điện Đắk Mi không cho nước qua sông Cầu Đỏ. Không sai, nhưng chẳng ai vặn vẹo thử, rằng con suối An Lợi đó, nếu không bị Sun Group chặn đã có thể góp phần giải nhiệt cho dân vùng hạ lưu.

Không ai nói cả, cứ y như nói là bị… quả báo khẩu nghiệp tức thì. Nhà nghiên cứu H.T.T. kể, giữa lúc Đà Nẵng ầm ĩ chuyện Sun Group và Hoàng Anh Gia Lai lấn sông Hàn sai quy định để phân lô bán nền, anh gửi cho Facebook môi trường của TP.Đà Nẵng bức ảnh một công ty của Sun đổ đất trồng cây lấn ra sông Cổ Cò gần cầu Minh Mạng ở Q.Ngũ Hành Sơn, chưa đầy một nốt nhạc, bức ảnh bị gỡ, chẳng  phản hồi.

Một mình hưởng lợi từ tài nguyên chung

Tôi lội giữa khu nhà Pháp, vườn hoa, đu quay, qua khu ăn chơi ca hát có karaoke, băng qua hầm rượu, rồi vô chùa Linh Ứng. Một cô gái ngồi ở bàn ghi công đức nói sư thầy xuống núi rồi. Giữa sân, một nhóm khách cười nói ầm ĩ, kẻ đứng, người ngồi trước tượng Phật chụp ảnh. Nóng và nóng.

Nếu nói Bà Nà có mây, Cầu Vàng vắt vẻo trong mây như vô vàn lời vàng ý ngọc khen nó, thì chỉ có mùa đông. Còn bây giờ, cổ tôi khô khát, phừng phừng mồ hôi giữa dòng người ùn ùn. Sự yên tĩnh, mát mẻ là xa xỉ. Nhiều khi tôi không hiểu, khi đặt vé đi Bà Nà chơi, người ta có nghe lời chê về nó không, hay chỉ toàn háo hức? Và họ đi về, họ nghĩ gì ngoài những bức ảnh thấy toàn người và những khối nhà xám đanh, cao vút và nắng như bóc trần mình ra?

Ông Hồ Duy Diệm – nguyên Trưởng ban Quy hoạch tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng – kể, năm 1979, ông Hồ Nghinh (bí thư) và ông Phạm Đức Nam (chủ tịch UBND tỉnh) nói: “Ông coi Bà Nà làm được cái chi?”. Ông Diệm cùng 5 anh em đi xe rồi đi bộ, cơm nắm, bắt đầu đi từ 5g, tới 13g thì đụng đỉnh núi, ngó qua quýt cho xong, tụt xuống liền, vì sương mù dày đặc, ai dám ở? Mấy ông lãnh đạo bàn: “Hay mình trồng hoa Đà Lạt”? Sau nữa, ông Hoàng Minh Thắng (bí thư tỉnh ủy) mượn máy bay Quân khu 5 lên một lần, nhưng phi công không dám hạ vì sợ vướng cây.

“Pháp xây khu nghỉ mát vì hồi đó, sĩ quan đi và về Pháp mất 6 tháng, nên họ mới nghỉ lập nơi vui chơi an dưỡng, đưa các bà đầm qua, khỏi mất thời gian. Xin lưu ý là họ an dưỡng, nên kiểu kinh doanh du lịch như bây giờ là ngược hoàn toàn với đặc điểm khí hậu, hệ sinh thái thực vật của Bà Nà. Còn kiến trúc là giống Pháp, nhưng nếu người ta làm xa ra, mỗi khu nhà không nên quá cao, ẩn hiện trong cây thì hay, chứ dồn một đống gạch như hiện tại là kệch cỡm.

Hồi đó, ngồi trong biệt thự cũ, mây bay qua lạnh lắm, thú vị. Giờ thì làm chi có sương, mây? Người toàn đi trong nhà, chen lấn. Núi đẹp là nhờ có đường nhỏ, thoắt ẩn thoắt hiện, rồi lội suối, thế mới là du ngoạn” – ông Diệm nói.

“Tôi thấy Cầu Vàng không như thiên hạ khen. Ở đây, Sun giỏi là khơi sự khác lạ, đánh trúng tâm lý thiên hạ thời buổi tự sướng, chứ theo tôi là chẳng đẹp chi. À, anh nhớ chuyện xem thơ Trạng Quỳnh không? Đó, lên Bà Nà mà không tỉnh táo, bị đám đông xô đẩy cảm xúc, “chúng khẩu đồng từ” thì khác chi xem thơ Trạng Quỳnh (cứ “nghe nói, nghe đồn” rồi ùn ùn kéo nhau đi xem)?”.

Tôi ngồi bệt xuống đầu mố cầu phía vườn hoa, ngó lại hai bàn tay đang ẩn hiện bởi đầu người cao thấp lô nhô như sóng. Bàn tay bí ẩn mọc lên từ núi, hay là hai bàn tay như đòn cương đao, ngũ trảo trong võ thuật vừa chém vừa thọc vào núi, xới tung lên? Sơn thần thổ địa nào mà chịu nổi với trần gian suốt ngày nện chân lên, với con số ước tính trung bình 20.000 lượt người/ngày? Cọp, beo, chim chóc nào mà chịu được tiếng người, tiếng máy khoan, bê tông ầm ĩ? Người ta đã, đang và sẽ tiếp tục bê tông hóa Bà Nà.

Nhưng, đời mà, dẫu biết là xem thơ Trạng Quỳnh nhưng mấy ai lắc đầu đâu? Họ im lặng, bởi biết nói cũng chẳng ai nghe, hỏi cũng không ai trả lời. Hai lần, từ năm 2018 đến nay, tại cuộc họp báo của UBND TP.Đà Nẵng, có nhà báo không giấu được bực mình, rằng tôi hỏi đến lần thứ hai rồi, mỗi năm Sun Group đóng cho Nhà nước bao nhiêu tiền thuế?

Từ lãnh đạo chủ chốt đến mấy ông tài chính, thuế, im re. Thuế của Sun là tiền khai thác tài nguyên thành phố, phải công khai, hà cớ gì lãnh đạo thành phố giấu nhẹm, có phải là bí mật quốc gia đâu?

Thông tin cho thấy, chỉ riêng quý II/2018, Công ty Cáp treo Bà Nà  báo cáo kết quả kinh doanh: sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận sau thuế tăng đột biến 160% so với cùng kỳ năm trước, lên gần 300 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2018, doanh thu đạt 1.371 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 411 tỷ đồng. Như vậy, tính bình quân mỗi tháng, Công ty Cáp treo Bà Nà lãi gần 70 tỷ đồng.

Ngày 25/3/2019, Sun Group kỷ niệm 10 năm thành lập Bà Nà Hills, thông tin: từ năm 2009-2018, lượng khách tới Đà Nẵng tăng trưởng 463%, du khách đến Bà Nà cũng tăng hơn 160 lần. Cũng thời gian đó, sân bay Đà Nẵng chứng kiến một lượng khách tăng trưởng vượt bậc, từ 2.079.758 khách năm 2009 lên 13.300.000 khách năm 2018.

Đặc biệt, kể từ sau “hiện tượng Cầu Vàng” (hiện tượng truyền thông chưa từng có trong lịch sử du lịch Việt Nam, xảy ra từ năm 2018, khi hàng ngàn tờ báo và trang web, kênh YouTube du lịch uy tín của thế giới đưa thông tin, hình ảnh “Golden Bridge Ba Na Hills”), số chuyến bay quốc tế tới TP.Đà Nẵng từ các thị trường mới như Thái Lan, Hàn Quốc, Ấn Độ… tăng đột biến.

Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, năm 2016, trong số 1.000 doanh nghiệp nộp thuế cao nhất, Sun Group tại TP.Đà Nẵng đứng vị trí 681. Năm 2017, họ xếp hạng 365, đứng sau một số công ty xổ số, sản xuất bao bì. Vậy, Sun Group có Bà Nà, có khu khách sạn 5 sao nguyên thủ quốc gia ở Sơn Trà, có bất động sản ở khu Hòa Xuân, chỗ nào ngon tại Đà Nẵng là họ có hết, sao thứ hạng về nộp thuế của họ lại khiêm tốn thế? Một nhà báo nói ngay: “Có thể họ sẽ trả lời là, làm lễ hội pháo hoa lỗ lắm, phải bù (!).

***

Chào Cầu Vàng, tôi xuống núi đây! Cáp vù vù, mình tôi. Mới đây, ông Đặng Minh Trường – Tổng giám đốc Sun Group – trả lời một tờ báo rằng, du lịch mở ra một thế giới mới cho mỗi người, giúp họ có những trải nghiệm, qua đó mang lại hạnh phúc. Đích cuối cùng của mỗi người là tìm kiếm hạnh phúc, và chính những trải nghiệm du lịch sẽ góp phần tạo ra nó, đó có thể là hạnh phúc ngay lúc bạn đi, cũng có thể là cảm xúc thật đẹp về những hoài niệm khi bạn nhớ lại…

Tôi nhớ ông nói thế, và tự hỏi, ai thử làm điều tra xã hội học độc lập, hỏi dân Đà Nẵng (độc lập nghe, chính quyền không can thiệp) rằng: “Bà Nà có mang lại cho ông/bà/anh/chị hạnh phúc không?”. Còn tôi, tôi đang nhớ một người nói Bà Nà là ngón tay chủ, ở giữa của bàn tay 5 ngọn núi vây quanh gồm Sơn Trà, Hải Vân, Bà Nà, Phước Tường, Non Nước, tạo ra thế bao bọc linh thiêng cho đất này, giờ thì bị phá tanh bành rồi, nên mười mấy năm qua, cuộc cờ thế sự lộn xộn đảo điên…

Theo Nhóm phóng viên/ phunuonline

Bài viết Sun group – ‘ông trời’ không từ trên cao đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.