Xử phạt chủ đầu tư

Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản số 6571/SXD-TT phản hồi sau khi nhận đơn kiến nghị giải quyết tìm phương án tháo gỡ cho hàng trăm hộ dân tại dự án Kingsway Tower do Công ty Siêu Thành làm chủ đầu tư, nhưng chủ đầu tư đã bỏ trốn.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, trong quá trình thực hiện dự án chủ đầu tư có nhiều vi phạm, thi công công trình sai nội dung giấy phép, Phó Chánh thanh tra Sở Xây dựng đã ban hành quyết định xử phạt hành chính số 2324 đối với chủ đầu tư.

Về kinh doanh bất động sản, qua rà soát, Sở Xây dựng phát hiện chủ đầu tư bán nhà ở hình thành trong tương lai mà chưa được ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính theo quy định. Do đó, Sở Xây dựng tham mưu, trình UBND TPHCM ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ đầu tư.

Hiện nay, chủ đầu tư đã tháo dỡ vách ngăn phòng các shop tại khu vực thương mại dịch vụ cuả tầng 2, tầng 3, tầng 4 và được Sở Xây dựng cấp phụ lục giấy phép điều chỉnh. Hiện trạng công trình phù hợp với thiết kế đã được duyệt, điều chỉnh nên đủ điều kiện để tiếp tục thi công công trình. Tuy nhiên, chủ đầu tư đang ngừng thi công.

Sở Xây dựng TPHCM khẳng định, hiện nay Công an TPHCM đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Công ty Siêu Thành nên các nội dung kiến nghị, Sở Xây dựng đề nghị tập thể người dân phải liên hệ công an để được xử lý theo quy định của pháp luật.

Còn UBND quận Bình Tân cho biết, năm 2014, UBND TPHCM cho phép Công ty TNHH Siêu Thành chuyển mục đích sử dụng đất để đầu tư xây dựng chung cư Nam An tại phường Bình Hưng Hòa.

Ngày 9/10/2017, UBND TPHCM có công văn số 6203/UBND-ĐT chấp thuận chủ trương đầu tư và công nhận chủ đầu tư dự án khu chung cư cao tầng Nam An. Ngày 2/11/2017, UBND TPHCM chấp thuận đầu tư dự án, UBND quận Bình Tân đã duyệt điều chỉnh tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 dự án.

Đến nay, dự án đạt được trên 90% khối lượng các hạng mục thô như kết cấu, hệ thống thoát nước cho chung cư, hệ thống phòng cháy chữa cháy, xây tô các tầng… Công tác tô tường bên trong và bên ngoài các tầng còn lại khoảng trên 10% khối lượng chưa thi công.

Hiện tại, dự án đang tạm dừng thi công (lần 2) từ tháng 9/2019 đến nay. Trước đó, dự án Kingsway Tower đã tạm dừng thi công lần 1 từ giữa tháng 6/2018 đến tháng 12/2018 vì thay nhà thầu chính từ Công ty Licogi 16 sang Công ty CP Xây lắp và Vật tư Xây dựng CBM.

Theo UBND quận Bình Tân, hiện tại Công ty Siêu Thành đang rơi vào tình trạng khủng hoảng tài chính, không có chi phí để trả lương cho nhân viên. Trong thời gian qua, công ty đang tạm dừng hoạt động và công trình xây dựng tại dự án cũng tiếp tục tạm dừng thi công, dù đã được Sở Xây dựng cấp phép điều chỉnh tại phụ lục.

Khách hàng mòn mỏi chờ nhà

Trước đó, các khách hàng mua nhà dự án Kingsway Tower phản ánh việc chủ đầu tư là Công ty Siêu Thành tư cam kết bàn giao nhà quý I/2019 nhưng đến nay dự án đã trễ hẹn gần 2 năm và đang bị dừng thi công.

Nhiều khách hàng mua nhà tại dự án Kingsway Tower cho biết, họ đã tìm hiểu dự án rất kỹ về pháp lý trước khi bỏ tiền mua căn hộ. Tuy nhiên, đến nay đã 3 năm trôi qua họ vẫn đang phải mòn mỏi đi đòi nhà và truy tìm chủ đầu tư. Đáng nói, những sai phạm của chủ đầu tư xuất phát từ một phần các khách hàng đã quá tin tưởng vào sự bảo lãnh của ngân hàng với dự án.

Ông H.T.H., một khách hàng mua căn hộ tại dự án thông tin, tại thời điểm dự án chung cư Kingsway Tower đưa ra thị trường, Ngân hàng An Bình (ABBank) chi nhánh TPHCM đã có công văn số 08 ngày 9/3/2018, đồng ý cho Công ty Siêu Thành mở bán các căn hộ, shophouse thuộc dự án chung cư Kingsway Tower mà không giải chấp đối với các căn hộ, shophouse thuộc dự án nêu. Điều kiện của phía ABBank là toàn bộ nguồn thu còn lại của dự án được chuyển về tài khoản của Công ty Siêu Thành mở tại ABBank chi nhánh TPHCM, và việc bán nhà ở phải tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Theo ông H., chính việc ABBank chi nhánh TPHCM đồng ý về mặt chủ trương cấp bảo lãnh trong bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đối với dự án chung cư Kingsway Tower nên người dân mơi tin tưởng vay tiền mua nhà.

Liên quan đến việc này, ABBank đã có văn bản gửi báo Tiền Phong. ABBank xác nhận có cho Công ty Siêu Thành vay tiền để nhận chuyển nhượng, nộp thuế chuyển mục đích quyền sử dụng đất của dự án Kingsway Tower và cấp hạn mức bảo lãnh bán nhà ở hình thành tương lai. ABBank và Công ty Siêu Thành đã ký kết các Hợp đồng tín dụng, Hợp đồng bảo đảm.

ABBank có gửi cho Công ty Siêu Thành văn bản đồng ý về mặt chủ trương sẽ cấp bảo lãnh cho chủ đầu tư trong bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai đối với nhà ở thuộc dự án Kingsway nếu Công ty Siêu Thành đáp ứng các điều kiện về cấp bảo lãnh theo quy định của pháp luật và ABBank. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hồ sơ để được ABBank cấp bảo lãnh, Công ty Siêu Thành chưa đáp ứng các điều kiện cũng như không thực hiện được cam kết với ABBank. Do đó, không đủ cơ sở để ABBank phát hành bảo lãnh cho từng người mua nhà.

Hiện tại, chủ đầu tư chưa bàn giao nhà ở cho người mua nhà theo thỏa thuận thì bị tạm dừng thi công, những cá nhân có thẩm quyền của Công ty Siêu Thành có dấu hiệu trốn tránh trách nhiệm, ABBank đã nhiều lần mời đại điện theo pháp luật và các đại diện khác của Công ty Siêu Thành để làm việc nhưng chưa liên lạc được. Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an TPHCM đã khởi tố vụ án hình sự và đang tiến hành điều tra xử lý.

Về phía các khách hàng vay vốn tại ABBank để mua căn hộ của dự án, ABBank đã liên hệ, tổ chức gặp gỡ đại diện nhóm khách hàng để ghi nhận những ý kiến của khách hàng về sự việc. ABBank cũng triển khai đến gặp, tìm hiểu, rà soát từng hồ sơ khách hàng để đánh giá, từ đó, đề xuất giải pháp cơ cấu nợ và giảm lãi với mức giảm tùy theo từng trường hợp điều kiện thu nhập của khách hàng tại thời điểm hiện tại. Theo đó, ABBank đã thông báo giảm lãi suất thấp nhất là 1%, cao nhất là 3% trên lãi suất hiện hành cho 26 khách hàng được hỗ trợ trong đợt 1 và tiếp tục xem xét đề xuất phương án cơ cấu nợ, hỗ trợ cho các trường hợp khách hàng chịu ảnh hưởng của COVID-19 theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Bài viết Sở Xây dựng nói gì mua nhà có ngân hàng bảo lãnh vẫn bị mất trắng? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tính pháp lý của dự án là điều kiện tiên quyết

So với kinh doanh nhà ở có sẵn, mua bán nhà hình thành trong tương lai có nhiều ưu điểm đối với cả bên mua và bên bán. Đây cũng là xu hướng phù hợp với nhu cầu của người dân. Đối với chủ đầu tư, lợi ích của việc huy động thêm nguồn vốn để triển khai dự án ngoài vốn vay, đối với người mua nhà sẽ giảm bớt được áp lực tài chính, thông qua việc được quyền thanh toán tiền mua nhà nhiều lần theo tiến độ thực hiện dự án, giá rẻ hơn so với giá căn hộ sau khi đã hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, với tài sản hình thành trong tương lai cũng sẽ có nhiều bất cập và tính rủi ro nếu người mua không tìm hiểu rõ về uy tín của chủ đầu tư, tính pháp lý của dự án cũng như không nắm rõ Luật Kinh doanh bất động sản.

Theo quy định tại khoản 1, Điều 55 Luật Kinh doanh bất động sản 2014, nhà ở hình thành trong tương lai chỉ có thể trở thành đối tượng của hợp đồng mua bán nhà ở khi thoả mãn điều kiện: “Có giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Giấy phép xây dựng đối với trường hợp phải có giấy phép xây dựng, giấy tờ về nghiệm thu việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tương ứng theo tiến độ dự án; trường hợp là nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có mục đích để hình thành trong tương lai thì phải có biên bản nghiệm thu đã hoàn thành xong phần móng của tòa nhà đó”.

Ngoài ra, đối với một hợp đồng mua bán nhà, công trình xây dựng nói chung phải đảm bảo các nội dung cơ bản được quy định tại Điều 18 Luật Kinh doanh bất động sản 2014. Đây là những điều khoản bắt buộc phải có trong hợp đồng như thông tin bên bán và bên mua, thông tin về đối tượng mua bán, giá mua bán, thanh toán và bàn giao nhà, bảo hành, giải quyết tranh chấp…

Để đảm bảo quyền lợi của khách hàng mua nhà, pháp luật đã quy định bảo lãnh của ngân hàng đối với nhà ở hình thành trong tương lai. Điều 56 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 có quy định: “Chủ đầu tư dự án bất động sản trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai phải được ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với khách hàng khi chủ đầu tư không bàn giao nhà ở theo đúng tiến độ đã cam kết với khách hàng”.

Làm thế nào để biết dự án đã được ngân hàng bảo lãnh?

Qua các vụ việc chủ đầu tư mất năng lực tài chính, ngân hàng từ chối bảo lãnh cho khách hàng mua nhà do khách hàng không có Thư cam kết phát hành bảo lãnh hoặc Thư cam kết đã hết thời hạn bảo lãnh, hoặc các nguyên nhân do chính những rắc rối trong hợp đồng…, để bảo vệ mình, việc đầu tiên là khách hàng phải trang bị kiến thức để không rơi vào “bẫy” của chủ đầu tư.

Theo Luật sư Hà Huy Phong – Công ty Luật Inteco, mua nhà, trước hết người dân phải tự trang bị kiến thức để bảo vệ chính mình. “Đó là quy tắc bất biến trong hoạt động thương mại, mua bán hàng hóa. Mua nhà ở thì nên kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý của nhà ở, của dự án. Người mua cần yêu cầu Chủ đầu tư xuất trình và chứng minh đầy đủ cơ sở pháp lý của việc bán nhà, hồ sơ pháp lý của nhà ở trước khi ký kết hợp đồng” – ông Phong nói.

Tuy nhiên, vị Luật sư này cũng thừa nhận, thực hiện việc này không dễ.

Nguyên nhân là bởi Chủ đầu tư luôn tìm cách né tránh, và sự bất bình đẳng trong quan hệ giữa người mua và người bán còn rất rõ, mà người mua luôn là bên yếu thế. Bên cạnh đó, người mua nhà cũng chưa có sự hiểu biết đầy đủ về mua nhà ở hình thành trong tương lai và thủ tục bảo lãnh mua nhà ở hình thành trong tương lai theo quy định pháp luật nên dễ dàng bị chủ đầu tư “qua mặt”, cung cấp thông tin một chiều theo hướng có lợi cho chủ đầu tư.

Trình tự chi tiết thực hiện bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai được quy định tại Khoản 3, Điều 1, Thông tư 13/2017/TT-NHNN ngày 29/09/2017 sửa đổi, bổ sung Điều 12 Thông tư 07/2015/TT-NHNN ngày 25/06/2015. Trước tiên, ngân hàng sẽ phải ký với chủ đầu tư một văn bản chấp thuận bảo lãnh cho dự án. Sau đó, chủ đầu tư có trách nhiệm gửi cho ngân hàng hợp đồng mua, thuê mua nhà ở của khách hàng trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày ký. Căn cứ theo hợp đồng, ngân hàng sẽ phát hành cam kết bảo lãnh dưới hình thức thư bảo lãnh cho từng khách hàng.

Tuy nhiên, trên thực tế, rất ít chủ đầu tư thực hiện điều này, mà bằng nhiều cách, họ sẽ cố tình né đi để không phải trả bảo lãnh khoảng 2% mỗi năm cho ngân hàng, nhiều trường hợp chủ đầu tư đề nghị ngân hàng bảo lãnh cho dự án của mình, nhưng cũng không được ngân hàng chấp thuận hoặc hợp đồng bảo lãnh không được đáp ứng đầy đủ.

Để lách quy định này, nhiều chủ đầu tư khi mở bán dự án nhà ở hình thành trong tương lai chỉ đưa công văn hồi đáp của ngân hàng về việc đồng ý về mặt nguyên tắc sẽ cấp bảo lãnh cho chủ đầu tư trên cơ sở chủ đầu tư đáp ứng đầy đủ các điều kiện của pháp luật để tạo niềm tin cho khách hàng. Có trường hợp, chủ đầu tư áp dụng hình thức “chiết khấu giá bán khi nộp tiền mặt” để người mua thanh toán bằng tiền mặt hoặc thanh toán vượt tiến độ trực tiếp cho chủ đầu tư, dẫn đến những rủi ro lớn cho người mua nếu không tỉnh táo. Với những trường hợp không kiểm soát được thông tin như vậy, cũng có cả trường hợp chủ đầu tư cố tình bán trùng một căn hộ cho nhiều người dẫn đến người mua nhà là bên bị thiệt hại lớn.

Trong khi hành lang pháp lý hiện chưa có đủ những chế tài phù hợp và hữu hiệu để bảo vệ người tiêu dùng thì người mua phải tự bảo vệ mình. Thị trường bất động sản hiện rất sôi động, lượng cung hàng hóa dồi dào hơn nên người tiêu dùng có quyền, cơ hội lựa chọn sản phẩm tốt của những dự án tốt và chủ đầu tư uy tín.

Tốt hơn hết, trước khi quyết định đặt bút ký hợp đồng mua bán nhà dự án, nhà ở hình thành trong tương lai, người mua nên tìm đến sự tư vấn pháp luật của các chuyên gia pháp lý hoặc luật sư uy tín. Bởi khi chủ đầu tư mất năng lực tài chính, cả khách hàng và ngân hàng đều là người chịu thiệt hại.

Bài viết Mua nhà ở hình thành trong tương lai – lưu ý gì để không “tiền mất, tật mang”? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.