Động thái này được đánh giá tích cực bởi việc tăng vốn có ý nghĩa quan trọng đối với các ngân hàng khi mà quy mô hoạt động ngày càng mở rộng. Trong khi vốn chủ sở hữu của nhiều ngân hàng tăng không tương ứng tạo áp lực đối với hệ số an toàn vốn, tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống. Thực tế này đặt ra yêu cầu buộc các ngân hàng lớn nhỏ phải tiếp tục tăng vốn chủ sở hữu để đáp ứng tốt hơn yêu cầu về tỷ lệ an toàn vốn, đảm bảo được hệ số an toàn vốn theo Basel II, cao hơn nữa là Basel III. Tuy mức độ yêu cầu mới là Basel II, nhưng hiện tại một số ngân hàng đã chuẩn bị cho bước áp dụng các chuẩn mực cao hơn trong Basel III như TPBank, VIB, MSB…

Lý do chủ động áp dụng chuẩn mực Basel III được một lãnh đạo ngân hàng chia sẻ: ngân hàng xác định muốn hoạt động ổn định, an toàn hiệu quả trên nền tảng quản trị tốt thì phải áp dụng phương pháp quản trị tiên tiến trên thế giới. Basel III đưa ra một số tiêu chí chặt chẽ hơn Basel II về yêu cầu về vốn, tiêu chuẩn về tính thanh khoản nâng cao tính bền vững của hệ thống ngân hàng, tăng cường khả năng đối phó với khủng hoảng tài chính, góp phần ngăn ngừa những tổn thất hệ thống có thể xảy ra trong tương lai. Đối với hoạt động ngân hàng, đảm bảo an toàn vốn và thanh khoản bền vững được coi là một trong mục tiêu cốt lõi để phát triển ổn định phù hợp với mục tiêu chiến lược phát triển của ngân hàng. Do vậy, sau khi hoàn thành cả 3 trụ cột của Basel II, ngân hàng muốn tính đường dài hơn cho sự phát triển bền vững trong tương lai nên quyết định tiếp cận một số tiêu chí theo chuẩn mực Basel III.

Hiện tại, các ngân hàng có xu hướng tiếp cận song song cả hai chuẩn mực Basel II và Basel III. Bởi theo ông Lê Quang Trung – Phó Tổng giám đốc VIB, triển khai Base III là bài toán không hề dễ nên ngân hàng phải chạy song song để khi áp dụng sẽ không tác động ngược lại hoạt động kinh doanh.

Chẳng hạn MSB vừa công bố triển khai áp dụng quản trị rủi ro tín dụng theo phương pháp xếp hạng nội bộ của chuẩn mực Basel II, đồng thời triển khai Basel III trong quản trị rủi ro hoạt động, thị trường và thanh khoản. Theo ông Nguyễn Hoàng Linh – Tổng giám đốc MSB, việc triển khai Basel II nâng cao, đón đầu Basel III là động lực cũng như nền tảng vững vàng để ngân hàng đảm bảo sự cân bằng giữa yếu tố tăng trưởng và tính bền vững, chất lượng trong hoạt động, ngăn chặn, hạn chế tổn thất nếu có ở mức thấp nhất.

Tương tự tại SHB, ông Nguyễn Văn Lê – Tổng giám đốc SHB cho biết: Ngân hàng dự kiến sẽ đầu tư, phát triển Basel II theo phương pháp nâng cao và hướng tới chuẩn mực Basel III. Đây là cơ sở để ngân hàng tiếp tục phát triển chiến lược kinh doanh bền vững, toàn diện, là hành lang cho việc quản trị rủi ro và sử dụng vốn một cách hiệu quả, từ đó cung cấp các sản phẩm tài chính, phi tài chính an toàn, tin cậy và minh bạch dành cho khách hàng.

Những lợi ích thiết thực mang lại cho ngân hàng cả về góc độ quản trị rủi ro và hiệu quả kinh doanh khi áp dụng chuẩn mực Basel III là rất rõ. Song để triển khai đầy đủ các trụ cột của Basel III không phải là điều đơn giản. Nếu các ngân hàng Việt Nam không đáp ứng các yếu tố căn bản về vốn, cơ sở hạ tầng công nghệ hiện đại, năng lực trình độ nhân lực, thị trường minh bạch, cơ chế chính sách… thì rất khó có thể tiếp cận được chuẩn mực Basel III.

Một trong những yếu tố then chốt và quan trọng nhất để có thể áp dụng tiêu chuẩn Basel III, theo ông Trung đó là phải có vốn mạnh. Đây là trụ cột tăng trưởng cho ngân hàng trong mọi hoạt động. Tiếp đến là chất lượng tài sản tốt, công nghệ kỹ thuật, nguồn nhân lực chất lượng cao…

Giới chuyên môn cho rằng thời gian tới, các NHTM cần phải có chiến lược rõ ràng, đánh giá cụ thể tình hình hiện tại, xác định thứ tự ưu tiên để triển khai sao cho phù hợp. Thời gian hoàn thành các trụ cột theo Basel III tùy thuộc sức khỏe của từng ngân hàng. Có ngân hàng mất khoảng 1-2 năm hoặc nhanh hơn, có ngân hàng sẽ phải kéo dài lâu hơn. Nhưng việc sớm hoàn thành quy định hoạt động theo chuẩn mực quốc tế không chỉ khẳng định vị thế mà còn giúp các ngân hàng Việt ghi điểm cao đối với các NĐT nước ngoài.

Tất nhiên, nói như vậy, không có nghĩa là các ngân hàng phải cố gắng bằng mọi giá chạy theo số lượng, mà quan trọng là chất lượng. Bởi vì, áp dụng Basel III sẽ giúp các ngân hàng phát triển an toàn, bền vững hơn trong tương lai, song với quy mô vốn của ngân hàng dù được cải thiện nhưng còn khiêm tốn. Việc đáp ứng các quy định khắt khe của Basel III có thể làm hạn chế khả năng cung ứng tín dụng, giảm khả năng sinh lời của các ngân hàng trong ngắn hạn. Nhất là trong bối cảnh hiện tại các ngân hàng đang cần có năng lực tài chính tốt, nguồn vốn dồi dào hơn để hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế đang chịu tác động từ dịch bệnh sớm vượt qua khó khăn.

Bài viết Ngân hàng tính đường dài với Basel III đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Liên tục “chốt” tăng vốn

Không nằm ngoài dự báo, mùa Đại hội đồng cổ đông thường niên 2021 của nhiều ngân hàng vừa qua đã thống nhất tăng vốn điều lệ. Mới đây nhất, tại Đại hội cổ đông thường niên 2021, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cho biết, năm 2022, dự kiến ngân hàng sẽ tăng vốn điều lệ lên tối thiểu 75.000 tỷ đồng.

Cũng trong cuối tháng 4/2021, tại Đại hội đồng cổ đông, đại diện lãnh đạo Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) chia sẻ những thành công đã đạt được và tiềm lực sẵn có và trình phương án kinh doanh năm 2021, thể hiện cho sự nỗ lực chinh phục những mục tiêu thách thức hơn. Trong kế hoạch này có thống nhất tăng vốn điều lệ lên 15.700 tỷ đồng gấp 3 lần vốn điều lệ hiện tại.

Trước đó, cổ đông của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) cũng đã thông qua lộ trình tăng vốn điều lệ theo 2 đợt, với tổng mức tăng 64,7% so với thời điểm 31/12/2020. Theo đó, vốn điều lệ của ABBank sẽ tăng từ hơn 5.700 tỷ đồng hiện nay lên hơn 9.409 tỷ đồng vào cuối năm 2021.

Ở nhóm Big 4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) sẽ tăng 3.076 tỷ đồng, nâng mức vốn lên hơn 50.401 tỷ đồng sau khi phát hành cổ phiếu riêng lẻ; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã được cổ đông thông qua phương án tăng vốn điều lệ lên 20,6% trong giai đoạn 2021 – 2022 với số vốn hơn 48.500 tỷ đồng; Vốn điều lệ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) cũng dự kiến tăng lên 54.134 tỷ đồng trong năm nay, nếu phương án chia cổ tức được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.

Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), áp lực tăng vốn của ngành ngân hàng vẫn chưa hề giảm trong năm 2021. Bởi trong vòng 10 năm gần đây, tốc độ tăng tổng tài sản của hệ thống ngân hàng trung bình từ 10-12%/năm, dư nợ tín dụng cũng tăng bình quân 14%/năm.

Gia cố “gối đệm” cho ngân hàng

Đại diện lãnh đạo ngân hàng ABBank cho biết, việc tăng vốn điều lệ từ hơn 5.700 tỷ đồng hiện nay lên hơn 9.409 tỷ đồng vào cuối năm nay nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh doanh trong 2021 và giai đoạn trung hạn 2021-2025; bảo đảm việc thực hiện tự tái cơ cấu, tránh bị yêu cầu hợp nhất, sáp nhập. Ngoài ra, ngân hàng này cũng kỳ vọng cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) lên mức tối thiểu bằng mức trung bình 10,4% của các ngân hàng thương mại cổ phần cùng nhóm.

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới ẩn chứa nhiều rủi ro, chia sẻ với báo chí, TS. Võ Trí Thành, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho rằng, ngân hàng càng cần tăng sức đề kháng, nhất là tăng vốn. Bởi rủi ro gia tăng thì hệ số CAR của các ngân hàng càng phải dày hơn để ứng phó tốt hay nói cách khác giảm thiểu thiệt hại khi thị trường biến động.

Cùng chung nhận định này, theo TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, trong bối cảnh dịch có diễn biến phức tạp, ngân hàng nào có vốn chủ sở hữu dồi dào sẽ dễ dàng trụ vững, ngược lại ngân hàng nào có vốn chủ sở hữu mỏng có nguy cơ bị mất thanh khoản. Bởi vậy, trong khó khăn, ngân hàng càng phải tăng vốn để gia cố “gối đệm” và tăng vốn bằng chia cổ tức bằng cổ phiếu là cách dễ nhất.

Bên cạnh đó, tăng vốn để đảm bảo các ngân hàng sớm hoàn thành các trụ cột của Basel II và hướng tới Basel III. Theo các chuyên gia, việc hoàn thành cả các chuẩn của Basel của mỗi ngân hàng không chỉ là đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ an toàn vốn mà còn bước đầu đáp ứng các yêu cầu về quản trị điều hành, quản lý rủi ro, quản lý vốn theo chuẩn mực quốc tế. Đây là nền tảng quản trị quan trọng để giúp các nhà băng phát triển lành mạnh, an toàn, hiệu quả; qua đó thúc đẩy và đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn bộ thị trường tài chính, cải thiện xếp hạng tín nhiệm, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ngoài ra, nhiều chuyên gia nhận định, tăng vốn điều lệ không chỉ là giúp các ngân hàng nâng cao năng lực tài chính, dự phòng rủi ro tín dụng mà còn giúp tăng giới hạn liên quan tới cấp tín dụng cho khách hàng, thêm nguồn vốn trung và dài hạn để tài trợ cho các hoạt động cấp tín dụng; củng cố bệ phóng cho các ngân hàng trong cuộc đua mở rộng mạng lưới, thị phần và quy mô kinh doanh khi tình hình kinh tế trở lại bình thường trong năm 2021.

Bài viết Ngân hàng quyết tăng vốn sau mùa đại hội cổ đông đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.