Biểu giá điện của một số nước tiến bộ hơn của Việt Nam

Ngày 22/2, Bộ Công Thương tiến hành lấy ý kiến góp ý Dự thảo Đề án Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn tới năm 2045.

Tại phần thuyết minh cho dự thảo này, vấn đề liên quan đến biểu giá bán lẻ điện cũng được đặt ra, trong đó có những đề xuất mới mẻ sau khi so sánh các phương án của một số nước như Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc…

Theo Bộ Công Thương, nhiều nước trong khu vực đều đã và đang trong tiến trình cải tổ ngành điện. Giá điện minh bạch, rõ ràng theo từng khâu: phát, truyền tải, phân phối và bán lẻ, các chính sách hỗ trợ đều thể hiện rõ ràng minh bạch. Đối với người nghèo trong hoá đơn thể hiện rõ cho khách hàng thấy phần được hỗ trợ là bao nhiêu.

Bộ Công Thương cho biết các nước trong khu vực đều áp dụng biểu giá bán lẻ theo cấp điện áp, theo thời gian cao điểm, thấp điểm (TOU), theo bậc thang và phân theo các ngành kinh tế.

Đối với các nước và vùng lãnh thổ như Hồng Kong và Hàn Quốc đã áp dụng biểu giá tính đến công suất sử dụng, số giờ sử dụng, cấp điện áp chi tiết. “Đây là 1 điểm mới và chưa có trong biểu giá bán lẻ điện Việt Nam”, Bộ Công Thương cho biết.

Biểu giá bán điện từ năm 2007 đến nay được phân theo các ngành, cấp điện áp, theo giờ cao thấp điểm và biểu giá điện sinh hoạt được chia theo bậc thang.

Trải qua 15 năm, với 13 lần thay đổi, cập nhật hoàn thiện biểu giá, hiện tại giá bán điện đã được rút gọn, minh bạch, rõ ràng. Cụ thể:

Ngành sản xuất: Phân theo 4 cấp điện áp (dưới 6kV, 6kV đến 22kV, 22kV đến 110kV và từ 110kV trở lên); Phân theo giờ Cao điểm, Thấp điểm, giờ bình thường)

Điện kinh doanh: Phân theo 3 cấp điện áp (dưới 6kV, 6kV đến 22kV, 22kV trở lên); Phân theo giờ Cao điểm, Thấp điểm, giờ bình thường)

Điện cho khu vực hành chính sự nghiệp (Bệnh viện, nhà trẻ, mẫu giáo, trường phổ thông, chiếu sáng công cộng, đơn vị hành chính sự nghiệp): Phân theo 2 cấp điện áp dưới 6kV và trên 6kV.

Với giá bán lẻ cho sinh hoạt, Bộ Công Thương đánh giá biểu giá bán lẻ điện cho sinh hoạt được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 6 bậc vào năm 2014 giúp biểu giá đơn giản hơn và đảm bảo mục tiêu tiết kiệm điện năng trong sinh hoạt.

Qua phân tích biểu giá điện hiện trạng của Việt Nam và một số nước trong khu vực, Bộ Công Thương thấy rằng biểu giá điện của một số nước nêu trên có nhiều điểm tiến bộ hơn biểu giá điện hiện trạng của Việt Nam (giá điện theo 2 thành phần công suất và điện năng, giá điện điều chỉnh theo quý khi chi phí nhiên liệu thay đổi, có hệ số giảm giá khi dùng ít điện, không bù chéo giữa các nhóm khách hàng lớn, chỉ trợ giá cho đối tượng người già, thất nghiệp, đơn thân, tách bạch chi phí dịch vụ hỗ trợ thị trường, chi phí vận hành hệ thống và quản trị thị trường)…

Nghiên cứu điều chỉnh giá điện theo quý

Vì vậy, trong giai đoạn tới, Bộ Công Thương cho rằng cần phải nghiên cứu hoàn thiện biểu giá bán lẻ điện Việt Nam.

Yêu cầu đặt ra là đơn giản, dễ hiểu, minh bạch, rõ ràng, dễ thực hiện; Phù hợp với tình hình ngành điện, thị trường điện và tình hình kinh tế – xã hội trong từng thời kỳ; Tách chính sách xã hội ra khỏi giá điện (như đã đề ra tại Quyết định 28/2014/QĐTTg, theo đó quy định hộ nghèo, hộ chính sách xã hội được hỗ trợ tiền điện cho mục đích sinh hoạt, mức hỗ trợ hàng tháng tương đương tiền điện sử dụng 30 kWh tính theo mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Giả sử mức hỗ trợ đó còn thấp thì có thể xem xét tăng lên, ví dụ 50 kWh/tháng.

Nguyên tắc cho biểu giá điện là đảm bảo bù đắp chi phí và có lãi ở mức hợp lý cho ngành điện và các nhà đầu tư để không ngừng phát triển nguồn điện và lưới điện đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. – Đảm bảo sự công bằng cho các khách hàng; Phù hợp với quy luật khan hiếm của các nguồn tài nguyên năng lượng, theo đó nhu cầu điện càng tăng thì phải huy động các nguồn tài nguyên năng lượng có điều kiện khai thác khó khăn hơn cho phát điện và do vậy giá thành các nguồn điện mới ngày càng cao hơn.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trong bối cảnh hiện nay biểu giá điện bậc thang là hợp lý nhất đáp ứng các nguyên tắc nêu trên và phù hợp với đặc điểm của sản xuất, kinh doanh điện, thị trường điện và các khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.

Bộ Công Thương cho rằng các tiêu chí về biểu giá bán lẻ điện bậc thang có tác dụng khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm; Không quá phức tạp, ví dụ không quá nhiều bậc thang; Phù hợp với chính sách có liên quan của Nhà nước về sử dụng điện có thể kết hợp hỗ trợ các đối tượng chính sách, đối tượng đặc biệt như người già…

Ngoài ra, Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu xem xét xây dựng giá bậc thang 2 thành phần công suất và điện năng; Xem xét thu phí cố định hàng tháng.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương đề xuất xem xét điều chỉnh giá điện theo quý khi chi phí nhiên liệu thay đổi; xem xét hệ số giảm giá nếu sử dụng ít điện…

Bài viết Tăng – giảm giá điện theo từng quý, sử dụng ít được giảm tiền đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Như VietnamFinance đã thông tin, thời gian qua, Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng biểu giá điện cải tiến bao gồm 3 phương án.

Cụ thể, đối với khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt, Bộ đưa ra 2 phương án. Phương án 1 là biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc. Phương án 2 gồm 2 kịch bản 2A và 2B là lựa chọn song song giữa biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc và giá bán lẻ điện một giá.

Đối với Khách hàng sử dụng điện cho mục đích ngoài sinh hoạt, Bộ đưa ra 2 phương án. Phương án 1 là khách hàng sử dụng điện ngoài sinh hoạt bao gồm 3 nhóm: sản xuất, hành chính sự nghiệp và kinh doanh; trong đó nhóm sản xuất đã bao gồm cơ sở lưu trú du lịch, doanh nghiệp dịch vụ logistics. Phương án 2 là gộp các nhóm sản xuất, hành chính sự nghiệp và kinh doanh thành 1 nhóm là khách hàng sử dụng điện ngoài sinh hoạt.

Tại cuộc họp chiều 18/8, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận: các kịch bản 2A và 2B (của phương án 2) mặc dù có ưu điểm như cho khách hàng có thêm lựa chọn nhưng bị hạn chế là không khuyến khích được khách hàng sử dụng điện tiết kiệm.

Do đó, Cục Điều tiết điện lực xin rút các kịch bản giá điện 2A và 2B.

Đồng tình với kiến nghị trên, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh: trong bối cảnh thiếu điện như hiện nay, sẽ là không phù hợp nếu áp dụng điện một giá. Đó là chưa kể phương án này không khuyến khích tiết kiệm điện.

Góp ý cho dự thảo phương án cơ cấu bán lẻ điện, ông Phương Hoàng Kim, Vụ trưởng Vụ tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, cho rằng Nghị quyết 55 đã khẳng định vai trò của tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng hiệu quả. Việc tính biểu giá điện bán lẻ sao cho phù hợp là điều rất quan trọng trong việc thúc đẩy tiết kiệm điện.

Ông Kim cũng đồng tình với kiến nghị rút lại phương án điện một giá trên cơ sở phân tích, đánh giá các ý kiến đóng góp của chuyên gia và người dân trong thời gian gần đây.

Đồng thời, ông đưa ra đề xuất biểu giá điện cần dựa trên cơ sở làm rõ nội dung về khoảng cách biểu giá, cần phân tích rõ tại sao sử dụng phương án biểu giá điện 5 bậc thang so với 6 bậc thang trước đây để việc tính giá tiêu thụ điện được minh bạch, đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng.

Đại diện cho phía người tiêu dùng, ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Cục trưởng Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, cũng bày tỏ quan điểm không nên đưa ra phương án điện một giá vào lúc này.

Ông Tân cho rằng ban soạn thảo cần tính đến việc cân đối, hài hòa lợi ích giữa các bên. Đặc biệt là điều chỉnh lại biên độ biến thiên của biểu giá điện bậc thang theo hướng nhất quán cũng như giải quyết được vấn đề giá điện bị nhảy vọt trong thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao.

Kết luận cuộc họp chiều 18/8, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đề nghị Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng tiếp tục chỉ đạo Cục Điều tiết điện lực và các đơn vị liên quan nghiên cứu kỹ ý kiến góp ý để tiếp tục hoàn thiện các phương án biểu giá điện mới.

Ông Tuấn Anh cũng yêu cầu bổ sung thành phần Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội vào Tổ công tác để đảm bảo sự đồng thuận, khách quan, minh bạch.

Bên cạnh đó, ông Tuấn Anh chỉ đạo ban soạn thảo tiếp tục xin ý kiến về phương án 1 nhằm giảm bớt số bậc thang và điều chỉnh các bậc thang để phù hợp với mức độ sử dụng điện của nhân dân…

Bài viết Bộ Công Thương bỏ phương án điện một giá đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.