Theo khảo sát của Vụ Dự báo thống kê NHNN, các TCTD đánh giá tình hình kinh doanh của hệ thống ngân hàng được tiếp tục cải thiện trong quý II/2021 nhưng chưa được như kỳ vọng do ảnh hưởng bất lợi từ đại dịch Covid-19. Về triển vọng kinh doanh trong thời gian tới, 67,6% TCTD kỳ vọng tình hình kinh doanh cải thiện hơn trong quý III và 73,3% TCTD kỳ vọng cải thiện hơn trong cả năm 2021.

Theo đánh giá của một chuyên gia ngân hàng, kỳ vọng trên của các TCTD là có cơ sở. Bởi hoạt động kinh doanh ngân hàng không chỉ đơn thuần cung ứng vốn, mà còn là trung gian thanh toán. Theo đó mặc dù dịch Covid-19 bùng phát đã làm sụt giảm nhu cầu tín dụng, song lại như một cú hých thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ. Trong khi giai đoạn vừa qua, các ngân hàng chuyển đổi số mạnh mẽ và tận dụng khai thác hiệu quả lợi thế tệp khách hàng lớn để đa dạng hoá nguồn thu, gia tăng tỷ lệ casa…

Nhờ đó cơ cấu thu nhập của các ngân hàng chuyển biến tích cực theo hướng đa dạng hóa nguồn thu, tăng tỷ trọng thu ngoài lãi, giảm thiểu sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng, mang lại lợi nhuận bền vững. Quan trọng hơn, phần lớn các ngân hàng có chiến lược kinh doanh dài hạn, trong đó cũng đã đo lường hệ số rủi ro những biến động thị trường. Nên trong ngắn hạn dù có tác động nhất định đến kết quả kinh doanh, nhưng họ vẫn đi theo lộ trình đã vạch sẵn.

Đánh giá triển vọng ngành Ngân hàng là khả quan, nhưng Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) cho rằng, sẽ không quá tích cực trước những lo ngại về diễn biến khó lường của đại dịch.

Ba yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng trong năm là sự bùng phát dịch bệnh, quá trình phục hồi của nền kinh tế và chính sách trong lĩnh vực ngân hàng. Trên khía cạnh vi mô, xét trong ngân hàng, ba yếu tố ảnh hưởng nhất là khả năng áp dụng công nghệ số trong các dịch vụ ngân hàng, hệ thống quản lý rủi ro và công tác kiểm soát nội bộ và chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Tuy nhiên, với những yếu tố thuận lợi do sự phục hồi kinh tế toàn cầu, lãi suất thấp… có 52,94% chuyên gia và ngân hàng trong khảo sát của Vietnam Report nhận định, các ngân hàng sẽ tăng trưởng khả quan hơn một chút trong năm 2021. Theo đó, tăng trưởng tín dụng cả năm được dự báo có thể tương đương hoặc cao hơn mức tăng trưởng 12,13% của năm ngoái.

Trong khi theo Công ty Chứng khoán ACBS, yếu tố có thể tác động tích cực đến triển vọng kinh doanh của ngân hàng trong thời gian tới là thanh khoản hệ thống dồi dào và ổn định, giữ cho lãi suất huy động duy trì ở mức thấp. Cơ sở để ACBS đưa ra nhận định trên là lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vẫn đang ở mức thấp rất thấp so với các năm trước. Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Chính phủ cũng đang duy trì ở mức thấp kể từ đầu năm.

ACBS cũng nhận thấy một số yếu tố hỗ trợ cho thanh khoản hệ thống ngân hàng trong năm 2021. Đầu tiên là xu hướng giữ lại lợi nhuận thay vì trả cổ tức tiền mặt. Cụ thể các ngân hàng niêm yết đã giữ lại 92,6% lợi nhuận trong năm 2020 – một tỷ lệ rất cao so với giai đoạn trước như năm 2013 chỉ đạt mức 42,4%. Bên cạnh đó, thanh khoản của các ngân hàng còn được hỗ trợ bởi các khoản thu đột biến. Chẳng hạn, VPBank có khoản thu khoảng 32 nghìn tỷ từ việc bán 49% vốn tại FE Credit. Hay như nhiều ngân hàng có khoản thu lớn từ phí trả trước nhận được từ các thỏa thuận bancassurance độc quyền như Vietcombank thu được 9.000 tỷ đồng từ bancassurance; còn ACB cũng thu được 8.000 tỷ đồng…

Tuy nhiên TS. Nguyễn Trí Hiếu lại có cái nhìn thận trọng hơn về triển vọng kinh doanh của các ngân hàng khi cho rằng, với việc điều chỉnh giảm mạnh lãi suất hỗ trợ cho khách hàng, tăng trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu, khó có thể kỳ vọng lợi nhuận kinh doanh ngân hàng được như mong muốn, nhất là trong bối cảnh tình hình kinh tế đang gặp khó khăn do Covid. “Điều cần thiết bây giờ là duy trì tính thanh khoản, đảm bảo cung cấp tín dụng thông suốt cho nền kinh tế. Đây là vấn đề quan trọng tốt cho họ và cả nền kinh tế”, TS. Hiếu nhấn mạnh.

Dẫu biết rằng những khó khăn đang chờ đợi các ngân hàng là không hề nhỏ. Nhưng trong nguy có cơ. Theo đánh giá của Vietnam Report, nhờ tác động của đại dịch, đã cải thiện nhận thức của người dân về bảo hiểm và cũng là thời điểm bancassurance bùng nổ mang lại nguồn thu rất tốt cho các ngân hàng.

Đơn cử, tại LienVietPostBank, trong 6 tháng đầu năm thu phí hoa hồng bảo hiểm tăng gần 90% so với cuối năm 2020. Theo thống kê gần đây, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm/GDP của nước ta hiện còn thấp. Cụ thể, tính đến năm 2020, Việt Nam có 11% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ, doanh thu phí bảo hiểm bình quân/GDP đến năm 2020 tối đa 3%. Với đà này, Vietnam Report dự báo tới năm 2025, ước tính sẽ có 15% dân số sẽ tham gia bảo hiểm nhân thọ với doanh thu dự kiến đạt 3,5% GDP. Điều này cho thấy, dư địa tăng trưởng của kênh bancassurance vẫn còn rất lớn. Mảng bancassurance cũng được dự báo sẽ là động lực tăng trưởng chính cho lợi nhuận của các ngân hàng trong năm 2021. Thậm chí có thể trở thành “vị cứu tinh” của các ngân hàng trong giai đoạn hoạt động tín dụng gặp khó khăn bởi dịch bệnh. Vì thế, các ngân hàng đều đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh mảng thu nhập từ phí bancassurance, dù mức độ cạnh tranh ngày càng cao.

Ngoài mảng kinh doanh trên, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, những ngân hàng có lợi thế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ giúp ngân hàng khai thác hiệu quả hơn thị trường thương mại điện tử còn nhiều tiềm năng để cải thiện doanh thu hoạt động kinh doanh. Vì thanh toán trực tuyến sẽ là xu hướng tiêu dùng trong tương lai.

(Thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/05/2020 của Chính phủ)

Bài viết Ngân hàng đẩy mạnh dịch vụ trong mùa dịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Top ba ngôi vương

Nhằm giảm bớt lệ thuộc nguồn thu từ tín dụng, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh tăng thu nhập ngoài lãi như hoạt động dịch vụ, bán chéo sản phẩm, bancassurrance…; cùng với đó là xem xét tối giảm chi phí, bao gồm chi phí huy động vốn.

Nâng cao tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn/tổng tiền gửi khách hàng (CASA) – loại tiền gửi có mức lãi suất thấp nhất, thường chỉ từ 0,1-0,8%/năm, được xem là một trong những giải pháp giảm chi phí vốn tối ưu. Tỷ lệ này càng lớn thì ngân hàng càng huy động được nhiều nguồn vốn rẻ, từ đó, giúp cải thiện tỷ lệ thu nhập lãi thuần (NIM). Mặt khác, tỷ lệ này cũng gián tiếp phản ánh hiệu quả của chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ tiện ích trong thu hút và tạo nền tảng khách hàng. Tuy nhiên, trong cuộc đua CASA , nhiều ngân hàng vẫn giữ vị trí đầu bảng từ trước đến nay, còn một số ngân hàng vẫn hụt hơi.

Theo thống kê, kết thúc quý 1/2021, top 3 ngân hàng có tỷ lệ CASA đạt mức cao nhất đó là Techcombank , MBBank và Vietcombank. Với lợi thế về thương hiệu, lịch sử, nhóm ngân hàng này đang thu hút được lượng tiền gửi không kỳ hạn lớn nhất.

Cụ thể, tại Techcombank, tổng huy động của ngân hàng này đạt 287,4 nghìn tỷ đồng, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, tỷ lệ CASA là 44,2%, cao nhất trong các ngân hàng trong nước.

Đại diện ngân hàng Techcombank cho biết, để có tỷ lệ CASA cận mốc 45%, ngân hàng đã phải thay đổi phương thức giao dịch truyền thống sang trực tuyến. “Với những thành viên tiên phong dẫn dắt trên lộ trình chuyển đổi số, đặc biệt là chuyển đổi đúng hướng để mang đến trải nghiệm vượt trội cho khách hàng, Techcombank đã làm được điều đó”.

Đây được xem là thành quả của Techcombank khi có lượng khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử trong năm 2020 cao gấp 12 lần so với các khách hàng không dùng ngân hàng điện tử và luôn duy trì mức tăng cao dần trong nhiều năm qua.

Xếp thứ hai là MBBank, với tổng huy động bao gồm chứng chỉ tiền gửi tăng ̣5% so với cuối năm 2020 lên mức 380,229 nghìn tỷ đồng, tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn được cải thiện ở mức 37%.

Trong cuộc chạy đua giữa các ngân hàng, MBBank cũng không ngừng đổi mới sáng tạo khi ứng dụng thành công MB App trên điện thoại. Mặt khác, ngân hàng này còn tung ra chương trình tài khoản số đẹp và thu hút một lượng lớn người tham gia. Bên cạnh đó, một số ngân hàng như MSB, PGBank, TPBank hay VPBank đang có tỷ lệ tăng tốt.

Riêng Vietcombank, tỷ lệ CASA chiếm hơn 30% trong tổng tiền gửi của khách hàng 1.025.547,607 triệu đồng. “Mặc dù lãi suất huy động của Vietcombank thấp nhất thị trường nhưng do khách hàng tín nhiệm, huy động tiền gửi cá nhân của Vietcobank vẫn tăng cao. Riêng tiền gửi doanh nghiệp có giảm do ngân hàng chủ động giảm song xét về tổng nguồn vốn huy động, Vietcombank vẫn dẫn đầu thị trường về quy mô tiền gửi không kỳ hạn”, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nghiêm Xuân Thành cho biết và khẳng định Ngân hàng có thể hoàn thành tốt hơn chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cao 10,5% mà NHNN giao.

Ngân hàng nhỏ, khó cạnh tranh

Ngoài ba ngân hàng có thành tích nổi bật kể trên, nhiều ngân hàng tham gia vào cuộc đua này vẫn còn trồi sụt CASA phía sau. Có thể kể đến như SeABank, trong báo cáo tài chính quý 4/2020 cho thấy, dù lượng tiền gửi khách hàng vẫn tăng trưởng tới 18,3% trong năm qua nhưng lượng tiền gửi không kỳ hạn lại sụt giảm nhẹ, xuống còn hơn 11,7 nghìn tỷ đồng. Tỷ lệ CASA của SeABank theo đó giảm mạnh từ 12,4% hồi đầu năm xuống còn 10,4% kết thúc năm 2020, nằm trong nhóm những nhà băng có CASA giảm mạnh nhất.

Một số ngân hàng khác cũng có tỷ lệ CASA ở mức khiêm tốn như NamABank (6,3%) và SHB (9,7%). Thậm chí, BacABank là ngân hàng có tỷ lệ CASA ở mức thấp nhất khi chỉ 1,7% tổng số tiền gửi khách hàng là tiền gửi không kỳ hạn. Kienlongbank và VietBank lần lượt đứng thứ hai và ba với tỷ lệ CASA ở mức 3,3% và 3,8%,…

Câu hỏi đặt ra là, tại sao lại có sự chênh lệch như vậy giữa các ngân hàng? Trao đổi với phóng viên, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia Tài chính ngân hàng nhận định, trong cuộc đua hút tiền gửi, những ngân hàng có quy mô nhỏ đương nhiên là bất lợi về nhiều mặt. Nguyên nhân chính đến từ mạng lưới giao dịch không phủ rộng, uy tín thấp hơn những ngân hàng lớn và có vốn Nhà nước.

“Thực tế, so với các ngành dịch vụ khác như du lịch, nhà hàng, khách sạn hay kinh doanh bất động sản, thì ngân hàng vẫn có chất lượng dịch vụ chưa được đánh giá cao, về mức độ thân thiện, nhất là với khối tiếp xúc với khách hàng thường xuyên”, TS. Nguyễn Trí Hiếu đánh giá.

Vị chuyên gia cũng chỉ ra rằng, muốn vượt qua rào cản này, các ngân hàng nhỏ phải tăng chất lượng phục vụ, nâng cao kỹ năng mềm của các cán bộ nhân viên, luôn giữ thái độ niềm nở và nhiệt tình giải đáp các khúc mắc của khách hàng.

Khảo sát bảng lãi suất gửi tiết kiệm không kỳ hạn do các ngân hàng công bố, có thể thấy các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đang đưa ra mức lãi suất nhỉnh hơn so với các ngân hàng thương mại cổ phần sở hữu vốn Nhà nước. Cụ thể, lãi suất không kỳ hạn tại Ngân hàng ACB, Ngân hàng Bắc Á 1%/năm; BIDV 0,5%/năm, Vietcombank ở mức chỉ 0,1%/năm… Tuy nhiên, lãi suất không hẳn là yếu tố quyết khi người gửi tiền đã chọn không kỳ hạn, nghĩa là sẽ không chú trọng yếu tố lãi suất. Họ cần khả năng sử dụng thanh toán tiền của mình trong tài khoản với độ phủ rộng, thuận tiện, đặc biệt ưu tiên các lợi ích có được cụ thể như miễn phí chuyển tiền trong và ngoài hệ thống 100%, đi cùng là các lợi ích nếu sử dụng trọn gói dịch vụ sản phẩm tài chính khác của ngân hàng…

Các chuyên gia tài chính ngân hàng đều chung nhận định, bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 đã thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân và trở thành khiến dịch vụ ngân hàng điện tử bùng nổ. Vì vậy, dự báo tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn sẽ ngày càng gia tăng, phục vụ nhu cầu thanh toán, mua sắm trực tuyến của khách hàng. Tuy nhiên, để bứt tốc trong cuộc đua này, các ngân hàng có quy mô nhỏ cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để tăng mức độ uy tín, phổ rộng mạng lưới hoạt động và có những chính sách hấp dẫn với khách hàng. Đặc biệt là việc chuyển đổi số cần sớm hoàn thiện với các tính năng ưu việt, mới mong cải thiện tỷ lệ hút tiền gửi có chi phí siêu rẻ nhưng lợi ích siêu lợi hại này.

Bài viết Cuộc đua CASA giữa các ngân hàng đang ra sao? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.