Khủng hoảng nợ của tập đoàn bất động sản hàng đầu Trung Quốc Evergrande làm gia tăng nỗi lo về một cuộc khủng hoảng tài chính của Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, và xa hơn là châm mồi cho một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Việt Nam với vai trò là một nước láng giềng, có quan hệ thương mại sâu rộng với Trung Quốc, và là nền kinh tế có độ mở cao. Bởi vậy, có không ít nhà đầu tư đặt vấn đề về một cuộc khủng hoảng tương tự với các ông lớn bất động sản Việt, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn từ dịch bệnh.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup cho biết, nếu áp dụng bộ tiêu chí “3 lằn ranh đỏ” của Trung Quốc với 69 công ty bất động sản đang niêm yết của Việt Nam thì có tới 77% doanh nghiệp sẽ vi phạm một trong 3 tiêu chí.

Theo ông Thuân, mức độ đòn bẩy của các đơn vị bất động sản Việt Nam khá tương đồng với doanh nghiệp Trung Quốc (nợ vay ròng/vốn chủ đều khoảng 0,6 – 0,7 lần) tuy nhiên có điểm khả quan hơn là khả năng trả lãi của doanh nghiệp Việt được đánh giá tốt hơn nhiều; Mặt bằng tỷ suất lợi nhuận gộp của ngành bất động sản Việt Nam hiện cũng gấp đôi Trung Quốc.

Tuy nhiên, Chủ tịch FiinGroup vẫn cho rằng, sự kiện Evergrande và thị trường bất động sản Trung Quốc gần đây cần phải là bài học chính sách với Việt Nam về nắn chỉnh sự phát triển của tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp.

Ở một góc nhìn tương tự, TS. Lê Xuân Nghĩa lưu ý hiện tượng Evergrande có thể là một bài học lớn. “Việt Nam hiện có một số ngân hàng cổ phần cho vay các doanh nghiệp bất động sản liên quan, cho vay lĩnh vực bất động sản quá lớn. Khi các doanh nghiệp bất động sản gặp vấn đề rất có thể sẽ tạo ra khó khăn thanh khoản cho các ngân hàng thương mại, đặc biệt là những ngân hàng yếu kém. Cho tới thời điểm hiện tại, đã có ít nhất 4 doanh nghiệp ở Việt Nam cần phải có những hồi chuông cảnh báo”, ông Nghĩa nói.

Trong khi đó, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV lại đánh giá: “Không cần quá lo ngại về rủi ro của thị trường bất động sản Việt Nam ở thời điểm hiện tại vì vẫn trong tầm kiểm soát”.

Cụ thể, theo TS. Cấn Văn Lực, hiện tín dụng bất động sản (cả cho vay mua nhà ở và đầu tư, kinh doanh bất động sản) vẫn ở mức vừa phải, thậm chí thấp so với khu vực; Thị trường bất động sản chỉ đang gặp khó khăn ngắn hạn do cú sốc chung của dịch bệnh; Lượng TPDN bất động sản chưa quá lớn, trong tầm hệ số đòn bẩy tài chính cho phép và đa số các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực phát hành.

Theo thống kê, TS. Cấn Văn Lực cho biết tính đến hết quý 2/2021, nguồn vốn tín dụng bất động sản chỉ tăng khoảng 5,1% (thấp hơn tăng trưởng tín dụng toàn ngành). Tổng dư nợ tín dụng bất động sản khoảng 1,9 triệu tỷ VND, chiếm 19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế; trong đó, cho vay nhà ở chiếm 64% (1,22 triệu tỷ đồng), còn lại là tín dụng kinh doanh bất động sản, chiếm khoảng 36% (0,67 triệu tỷ đồng).

Phát hành trái phiếu 8 tháng 2021 toàn thị trường đạt 309 nghìn tỷ đồng. Trong đó doanh nghiệp bất động sản xếp thứ 2 sau nhóm ngân hàng với khối lượng phát hành khoảng 108 nghìn tỷ đồng (chiếm 35%); Huy động từ thị trường cổ phiếu chưa nhiều (81 doanh nghiệp bất động sản niêm yết, vốn hoá 1.257 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 16% tổng vốn hoá thị trường).

Theo đó, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh, về cơ bản tín dụng bất động sản vẫn trong tầm kiểm soát, tuy nhiên thời gian tới khối doanh nghiệp này cũng cần đa dạng hóa nguồn vốn khi hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào vốn ngân hàng.

Bài viết TS. Cấn Văn Lực: ‘Tín dụng bất động sản Việt Nam vẫn ở mức thấp so với khu vực’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong lúc doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn như hiện nay, hầu hết các ngân hàng thương mại đều báo lãi lớn, thậm chí còn lập kỷ lục. Theo ông, việc này nên được nhìn nhận ra sao?

Lợi nhuận của nhiều ngân hàng trong cơn bão Covid-19 đúng là cao nếu nhìn theo con số tuyệt đối, cả nhiều nghìn tỷ đồng. Nhưng nếu nhìn ở góc độ khác thì lợi nhuận đó không phải quá cao. Lợi nhuận các NHTM so với vốn chủ sở hữu hay với tổng tài sản (ROE và ROA) thường nhỏ so với ngành nghề, lĩnh vực khác. Có thể phần nào thấy điều đó qua các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Hơn thế, hệ thống NHTM Việt Nam chưa phải là quá mạnh, dù đã thoát ra được vũng lầy quá khứ, trở nên lành mạnh hơn nhiều sau cải tổ, xử lý nợ xấu bắt đầu từ 2013. Thế nhưng, các NHTM yếu kém vẫn còn và cũng rất khó khăn trong việc xử lý triệt để. Ngoài ra, quá trình đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế như Basel II (chưa nói Basel III) của các NHTM Việt Nam nói chung còn chậm; trong đó có đòi hỏi về tăng vốn thì kể cả những NHTM được coi là lành mạnh cũng còn phải cố gắng.

Thứ nữa, dịch bệnh diễn biến phức tạp đang và sẽ làm gia tăng nợ xấu. Chính sách cho phép giãn hoãn, giữa nguyên nhóm nợ “hạn chế” phần nào nguy cơ này. Song dù thế nào, các NHTM cũng phải lập dự phòng rủi ro và dự trù sẵn cho rủi ro này, nên thực chất lợi nhuận có thể chưa hẳn đã như vậy.

Nhìn tổng thể, trong vô vàn khó khăn, hệ thống NHTM vững là một tín hiệu tích cực. Hệ thống này mà có vấn đề lớn thì kinh tế càng nguy. Việc nhiều NHTM có lãi cũng là một điều kiện tốt để việc chia sẻ giữa NHTM với DN thuận lợi hơn. Đây là điều rất đúng, rất quan trọng vì DN và NHTM là thực thể cộng sinh với nhau. Doanh nghiệp có sống thì NHTM mới sống được.

Theo ông, trong bối cảnh khủng hoảng, các ngân hàng thương mại nên điều chỉnh cho vay sao cho hợp lý để có thể thực hiện “mục tiêu kép”: đảm bảo ngân hàng cân đối được rủi ro và vẫn hỗ trợ được doanh nghiệp?

Ngay trong điều kiện bình thường, DN, nhất là DN nhỏ và vừa, cũng không “dễ” vay tiền ngân hàng. Để đảm cân bằng lợi ích NHTM và DN, việc tiếp cận tín dụng cần quan tâm 2 điều – tiêu chuẩn vay và quy trình vay. Cái chúng ta đang cố cải thiện là quy trình, làm thế nào để quy trình đơn giản hơn, giảm thiểu chi phí giao dịch cho cả hai bên. Còn tiêu chuẩn phải thay đổi như thế nào lại là câu chuyện khó, nó liên quan đến cả việc cân bằng lợi ích ngân hàng – người vay (DN) và chuyện an toàn của NHTM và lớn hơn là cả hệ thống ngân hàng.

Chính vì vậy, ở mức độ rất lớn đây là câu chuyện chính sách của Ngân hàng Nhà nước. Trên thực tế, để hỗ trợ DN, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép NHTM hoãn gián, giữ nguyên nhóm nợ đối với các DN gặp khó thời Covid-19.

Trong phạm vi tiêu chuẩn do Ngân hàng Nhà nước “ấn định”, giám sát, bản thân NHTM cũng có vai trò rất có ý nghĩa. Mỗi NHTM có cách đánh giá của mình về độ rủi ro, triển vọng SXKD từng DN khách hàng và qua đó, có chính sách cho vay riêng. “Rủi ro cao, lợi tức cao”; thị trường với muôn vàn sắc thái mà. Và không ai hiểu DN khách hàng hơn NHTM.

Có ý kiến cho rằng, việc giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại trong giai đoạn này “như muối bỏ bể”, mức giảm 0,5% – 1% sẽ không đủ tháo gỡ khó khăn trong khi thủ tục để được giảm lại rất khắt khe. Ông có nhận xét gì về điều này, có giải pháp nào khắc phục được tình trạng đó hay không?

Đúng và là điều chính đáng DN luôn mong càng giảm nhiều lãi suất cho vay thì càng tốt. Nhưng như đã nêu, câu chuyện không đơn giản, vì phải đảm bảo cân đối lợi ích NHTM – DN, an toàn hệ thống và ổn định kinh tế vĩ mô. Các NHTM đã giảm 0,5% – 2% lãi suất cho vay và hiện vẫn đang nỗ lực giảm thêm ít nhiều.

Hãy thử hình dung dù chỉ giảm 0,5% hay 1% lãi suất của chỉ một, hai triệu tỷ trong tổng số hơn 9 triệu tỷ đồng tín dụng hiện hữu, chưa nói của hàng trăm nghìn hay cả triệu tỷ đồng khoản cho vay mới thì con số hỗ trợ là không nhỏ.

Hiện Ngân hàng nhà nước đã cho phép giãn, hoãn nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với DN khách hàng khó khăn do đại dịch Covid-19 kéo dài đến giữa năm 2022. Ngân hàng nhà nước cũng có cây gậy (gắn với định mức tín dụng) để buộc NHTM phải giảm lãi suất thực chất.

Trong đó, điều quan trọng là DN phải thực sự được vay, Trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng nhất là DN thực sự tiếp cận được tín dụng. Cái này còn quan trọng hơn cả giảm lãi suất, dù như đã nói đây cũng là điều có ý nghĩa.

Theo các nghiên cứu của ông, trong bối cảnh kinh tế khủng hoảng, chính sách các quốc gia khác có “ép” NHTM phải giảm lãi suất cho vay không?

Điều này còn phụ thuộc vào tùy nhóm nước. Nói chung các quốc gia phát triển họ sẽ không ép. Rõ nhất là NHTW Mỹ, châu Âu, họ sử dụng nhiều cách can thiệp gián tiếp thông qua các công cụ chính sách tiền tệ, thay đổi cung tiền và qua đó lãi suất thị trường.

Trong điều kiện khủng hoảng họ cũng có thể sử dụng các biện pháp “bất thường hơn” như mua tài sản (trái phiếu) chính phủ định kỳ, mua tài sản doanh nghiệp… nhưng hạn chế và có lộ trình chấm dứt theo một số điều kiện kinh tế vĩ mô và thị trường lao động.

Còn với nước đang phát triển, NHTW chưa có tính độc lập cao, các công cụ chính sách tiền tệ và thị trường tiền tệ chưa thật phát triển, can thiệp trực tiếp thường mạnh và nhiều hơn, mang tính hành chính, áp đặt hơn.

Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong đổi mới chính sách tiền tệ theo hướng gắn với một Ngân hàng Nhà nước tự chủ, có đầy đủ các công cụ để thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả. Nhưng đó là cả quá trình.

Hiện Ngân hàng nhà nước vẫn “phải” đang sử dụng một số biện pháp hành chính. Ví dụ như áp trần tín dụng đối với NHTM và trần lãi suất đối với tiền gửi dưới 6 tháng.

Thiết kế: Hương Xuân

Bài viết Kinh tế trong bão Covid-19, ngân hàng báo lãi ‘khủng’: Tốt hay phản cảm và điều doanh nghiệp cần hơn cả giảm lãi suất đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thống kê theo báo cáo tài chính của 30 ngân hàng thương mại, tổng nợ xấu nội bảng của những ngân hàng này chỉ tăng 4,51% trong 6 tháng đầu năm 2021, mức tăng này thấp hơn so với tăng trưởng dư nợ cho vay của 30 nhà băng này.

Mặc dù nợ xấu chưa tăng mạnh nhưng trước những rủi ro tiềm ẩn với các khoản vay bị ảnh hưởng dịch Covid-19, các nhà băng tiếp tục tích cực tăng chi phí dự phòng rủi ro.

Tại nhóm ngân hàng lớn, Vietcombank, VietinBank, BIDV, Techcombank,…đều tăng mạnh chi phí dự phòng trong nửa đầu năm nay.

Cụ thể, tại Vietcombank, chi phí dự phòng rủi ro 6 tháng đầu năm 2021 tăng 37% so với cùng kỳ 2020 lên 5.500 tỷ đồng. VietinBank mạnh tay trích lập 8.456 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 28% so với cùng kỳ. ACB tăng tới 66% lên 6.352 tỷ đồng, Techcombank tăng 19,6% lên 1.448 tỷ đồng, MB tăng 28% lên 4.240 tỷ đồng,…

Các ngân hàng nhỏ cũng tích cực trích lập. Chẳng hạn tại ABBank, chi phí dự phòng nợ xấu tăng 43% so với cùng kỳ lệ 320 tỷ đồng, SeABank tăng 44% lên 417 tỷ,…

Với diễn biến trên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của các ngân hàng đã tăng đáng kể trong 6 tháng đầu năm. Đây được xem là bộ đệm để các ngân hàng ứng phó với các cú sốc tốt hơn trong tương lai. Ngoài ra, đây cũng có thể xem như “của để dành” bởi không phải khoản nợ xấu nào cũng bị mất sạch. Theo đó, một phần trong khoản trích lập này có thể được hoàn nhập trở lại khi thu hồi được nợ, và chuyển hoá thành lợi nhuận.

Thống kê tại 30 ngân hàng, chỉ 11 ngân hàng sụt giảm tỷ lệ bao phủ nợ xấu và hầu như chỉ giảm nhẹ. Trong khi đó, 19 ngân hàng còn lại có tỷ lệ bao phủ nợ xấu được cải thiện đáng kể và nhiều nhà băng chạm mức kỷ lục.

Hiện có tới 11 ngân hàng đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt trên 100%, thậm chí một số ngân hàng đạt trên 200-300%.

Cụ thể, Vietcombank vẫn đang là quán quân về tỷ lệ bao phủ nợ xấu. Tại thời điểm 30/6/2021, tỷ lệ này tại Vietcombank là 352%, tức cứ 100 đồng nợ xấu thì nhà băng này đã dự phòng tới 352 đồng. Trước đó, hồi đầu năm, tỷ lệ bảo phủ nợ xấu của VCB chạm mức kỷ lục 379%.

Tại Techcombank, nợ xấu đã giảm 177 tỷ đồng trong nửa đầu năm xuống còn 1.118 tỷ, chỉ chiếm 0,36% trong tổng dư nợ, theo đó là ngân hàng thương mại có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hiện nay tại Việt Nam. Trong khi đó, Techcombank vẫn gia tăng trích lập dự phòng giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu đến cuối tháng 6 đạt kỷ lục 259%, cải thiện mạnh mẽ so với mức 171% hồi đầu năm.

Ngoài ra, còn 2 ngân hàng khác đã đưa được tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 200% là MB, ACB. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của MB tăng từ 134% hồi đầu năm lên 236% cuối tháng 6/2021, trong khi ACB cũng cải thiện mạnh từ 160% lên 208%.

Những “ông lớn” khác như VietinBank, Agribank, BIDV cũng đã đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 100%, lần lượt là: 129%, 131% và 131%.

Bên cạnh những nhà băng lớn kể trên, một số ngân hàng nhỏ cũng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu ấn tượng như TPBank (145%) và BacABank (137%).

Báo cáo 6 tháng đầu năm 2021 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, dưới tác động của dịch bệnh COVID-19, tỷ lệ nợ xấu nội bảng có xu hướng tăng trong các tháng đầu năm 2021, tăng từ mức 1,69% (cuối năm 2020) lên 1,78% (cuối tháng 4/2021).

Tuy nhiên, mức tăng này chưa phản ánh những rủi ro tiềm ẩn mà hệ thống ngân hàng phải đối mặt trong thời gian tới. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA), phân tích hiện tổng dư nợ tín dụng được cơ cấu lại theo Thông tư 01/2020 và Thông tư 03/2021 là 347.000 tỷ đồng. Nhưng con số này có khả năng sẽ còn lớn hơn.

Trước diễn biến phức tạp của đại dịch, thời gian tới, sức khỏe của doanh nghiệp và nền kinh tế là hết sức khó khăn. Không chỉ riêng lĩnh vực giao thông vận tải, du lịch bị ảnh hưởng mà rất nhiều lĩnh vực khác cũng chịu tác động. Kể cả những đơn vị sản xuất kinh doanh có hiệu quả trước đây, dù có đơn hàng, có hợp đồng vẫn phải ngừng sản xuất kinh doanh, đóng cửa do công nhân bị nhiễm bệnh.

Nền kinh tế và doanh nghiệp bị ảnh hưởng chắc chắn sẽ tác động trực tiếp đến ngân hàng. Doanh nghiệp sẽ không có tiền để trả nợ vay ngân hàng, trong khi ngân hàng phải tiếp tục trích lập dự phòng rủi ro theo Thông tư 03/2021 trong giai đoạn 3 năm.

Như vậy, chắc chắn nợ xấu của ngân hàng sẽ phát sinh và gia tăng trong thời gian tới. Cần phải nhìn nhận, nợ xấu giai đoạn này có nhiều điểm khác so với năm 2008, nguyên nhân gây ra không phải do yếu tố chủ quan mà là khách quan bởi dịch bệnh toàn cầu ảnh hưởng tới không chỉ Việt Nam mà cả ở toàn thế giới. Do đó, hậu quả của đại dịch chắc chắn sẽ rất nặng nề.

Bài viết Điểm danh những ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao kỷ lục đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo Báo cáo về cuộc điều tra xu hướng tín dụng của các tổ chức tín dụng (TCTD) tháng 6/2021 của Vụ Dự báo Thống kê, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các TCTD nhận định nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng tăng trong 6 tháng đầu năm 2021 và dự báo tiếp tục tăng trong 6 tháng cuối năm và cả năm 2021 ở tất cả các đối tượng, loại tiền, kỳ hạn và lĩnh vực. Tuy nhiên, nhu cầu tín dụng cho đầu tư, kinh doanh du lịch đã giảm trong 6 tháng đầu năm 2021 và được dự báo phục hồi nhẹ trong 6 tháng cuối năm 2021.

Các TCTD đã điều chỉnh thu hẹp bớt mức kỳ vọng về xu hướng gia tăng nhu cầu tín dụng năm 2021 qua các kỳ điều tra, trong đó, thu hẹp đáng kể đối với kỳ vọng về sự gia tăng nhu cầu vay vốn trong lĩnh vực xây dựng, du lịch, vận tải, kho bãi, xuất nhập khẩu, sản xuất phân phối điện, vay mua nhà để ở, công nghiệp hỗ trợ và đầu tư ứng dụng công nghệ cao.

Trong 6 tháng đầu năm 2021, tỷ lệ TCTD nhận định đã đáp ứng 100% nhu cầu vay vốn của khách hàng đủ điều kiện, đạt tỷ lệ cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây (38 TCTD, tương đương 44,9%). Tỷ lệ TCTD nhận định đáp ứng từ 75-100% nhu cầu vay vốn của khách hàng tiếp tục duy trì ở mức cao hơn 90%.

Trong 6 tháng đầu năm 2021, rủi ro tín dụng được nhận định tăng với tốc độ chậm hơn 6 tháng cuối năm 2020 ở tất cả các lĩnh vực, ngoại trừ các khoản vay kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm, kinh doanh chứng khoán và kinh doanh du lịch được đánh giá rủi ro tăng mạnh hơn.

Mức độ rủi ro của các khoản vay kinh doanh du lịch tiếp tục được nhiều TCTD đánh giá tăng cao thứ 2 chỉ sau khoản vay đầu tư, kinh doanh bất động sản trong 6 tháng đầu năm 2021. Trước tác động khó lường của dịch Covid-19, rủi ro tín dụng được dự báo tăng mạnh hơn trong 6 tháng cuối năm 2021. Rủi ro tín dụng tổng thể năm 2022 được kỳ vọng giảm nhẹ so với năm 2021.

Mặc dù mặt bằng rủi ro được nhận định tiếp tục tăng nhẹ trong 6 tháng đầu năm 2021, nhóm 17 NHTM trọng yếu cho biết có xu hướng nới lỏng hơn tiêu chuẩn tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp và giữ không đổi đối với khách hàng cá nhân trong 6 tháng đầu năm 2021.

Đánh giá 6 tháng cuối năm 2021, các TCTD dự kiến nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng tổng thể của đơn vị mình đối với hầu hết các nhóm khách hàng, trong đó, ưu tiên nới lỏng đối với nhóm khách hàng là cá nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa, và áp dụng với hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề ưu tiên, trong khi vẫn dự kiến thắt chặt đối với lĩnh vực Đầu tư kinh doanh chứng khoán, Đầu tư kinh doanh bất động sản, Kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm và Đầu tư, kinh doanh du lịch.

Các TCTD cho biết cơ sở để dự kiến nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong 6 tháng cuối năm 2021 là các yếu tố Triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan, chính sách và định hướng của Chính phủ, NHNN cùng với năng lực tài chính của TCTD được cải thiện hơn.

Các điều khoản, điều kiện cho vay nới lỏng hơn đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh trong khi thắt chặt hơn đối với lĩnh vực cho vay đầu tư kinh doanh bất động sản và cho vay kinh doanh chứng khoán trong 6 tháng đầu năm 2021. Trong 6 tháng cuối năm 2021, xu hướng nới lỏng hơn được dự kiến tiếp tục duy trì đối với lĩnh vực cho vay tiêu dùng, giữ ổn định đối với cho vay qua thẻ tín dụng và thắt chặt hơn đối với cho vay bất động sản để ở.

Tương tự 6 tháng cuối năm 2020, bán buôn, bán lẻ; xuất, nhập khẩu và cho vay phục vụ nhu cầu đời sống tiếp tục là 3 lĩnh vực được nhiều TCTD lựa chọn là động lực chính tăng trưởng tín dụng của hệ thống TCTD trong 6 tháng đầu năm, cả năm 2021 và năm 2022.

Năm 2021, Dệt may là lĩnh vực xếp thứ 4, thay lĩnh vực Xây dựng được đánh giá tại kỳ điều tra trước và tiếp tục được thay thể bởi lĩnh vực sản xuất đồ ăn, thức uống trong năm 2022.

Bài viết Ngân hàng siết mạnh dòng vốn chảy vào đầu tư bất động sản, chứng khoán, du lịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 10/2021 quy định về tái cấp vốn với Ngân hàng Chính sách xã hội theo Quyết định số 23/2021, ngày 7/7 của Thủ tướng Chính phủ quy định về việc thực hiện một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 .

Tổng số tiền tái cấp vốn tối đa 7.500 tỷ đồng. Lãi suất tái cấp vốn là 0%, lãi suất tái cấp vốn quá hạn là 0%. Thời hạn tái cấp vốn là 364 ngày, tính từ ngày tiếp theo liền kề ngày Ngân hàng Nhà nước giải ngân tái cấp vốn đối với Ngân hàng Chính sách xã hội. Thời hạn giải ngân tái cấp vốn từ ngày ký khế ước nhận nợ đầu tiên đến hết ngày 31/3/2022 hoặc đến khi giải ngân hết 7.500 tỷ đồng tùy theo điều kiện nào đến trước. Ngân hàng Nhà nước tái cấp vốn không có tài sản bảo đảm đối với Ngân hàng Chính sách xã hội.

Khi khoản vay tái cấp vốn đến hạn, Ngân hàng Chính sách xã hội phải trả hết nợ gốc vay tái cấp vốn cho Ngân hàng Nhà nước từ tiền trả nợ của người sử dụng lao động vay theo Quyết định số 23/2021/QĐ-TTg (sau đây gọi là người sử dụng lao động).

Trường hợp đến hết ngày 5/4/2022, Ngân hàng Chính sách xã hội không giải ngân hết số tiền đã nhận giải ngân quy định thì trước ngày 15/4/2022, Ngân hàng Chính sách xã hội phải trả Ngân hàng Nhà nước số tiền không giải ngân hết theo thứ tự từ khế ước nhận nợ còn dư nợ được ký sớm nhất.

Theo Quyết định số 23/2021 ngày 7/7 của Thủ tướng Chính phủ , người sử dụng lao động được vay vốn trả lương ngừng việc khi đủ các điều kiện sau: có người lao động làm việc theo hợp đồng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đến tháng liền kề trước thời điểm người lao động ngừng việc, phải ngừng việc từ 15 ngày liên tục trở lên theo quy định trong thời gian từ ngày 1/5/2021 đến hết ngày 31/3/2022; Không có nợ xấu tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại thời điểm đề nghị vay vốn.

Vay vốn trả lương ngừng việc mức tối đa bằng mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động trả lương ngừng việc thực tế tối đa 3 tháng, thời hạn vay vốn dưới 12 tháng. Vay vốn trả lương cho người lao động khi phục hồi sản xuất, mức cho vay tối đa bằng lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng, thời gian hưởng chính sách tối đa 3 tháng, thời gian vay vốn dưới 12 tháng.

Việc giải ngân của Ngân hàng Chính sách xã hội cho người sử dụng lao động đối với các tháng 5, 6, 7 năm 2021 được thực hiện 1 lần; thời hạn giải ngân đến hết ngày 5/4/2022 hoặc khi giải ngân hết 7.500 tỷ đồng được Ngân hàng Nhà nước tái cấp vốn tùy theo điều kiện nào đến trước. Ngân hàng Nhà nước cấp phí quản lý từ nguồn chi đầu tư phát triển cho Ngân hàng Chính sách xã hội theo mức 1%/năm trên số dư giải ngân cho vay thực tế.

Về trình tự, thủ tục thực hiện, người sử dụng lao động tự kê khai, lập danh sách, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực đối với số lao động ngừng việc, số lao động làm việc theo hợp đồng đang tham gia BHXH bắt buộc; phục hồi sản xuất kinh doanh, trả lương cho người lao động; có trách nhiệm hoàn trả vốn vay đầy đủ, đúng hạn cho Ngân hàng Chính sách xã hội và đáp ứng điều kiện vay vốn theo quy định tại Điều 38 Quyết định này.

Người sử dụng lao động đề nghị cơ quan BHXH xác nhận danh sách người lao động đang tham gia BHXH. Trong 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được danh sách, cơ quan BHXH xác nhận việc tham gia BHXH của người lao động, làm căn cứ để Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay.

Người sử dụng lao động gửi hồ sơ đề nghị vay vốn đến Ngân hàng Chính sách xã hội nơi có trụ sở hoặc chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh hoặc nơi cư trú đối với hộ kinh doanh, cá nhân. Thời hạn tiếp nhận hồ sơ đề nghị vay vốn chậm nhất đến hết ngày 25/3/2022.

Trong 4 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị vay vốn của người sử dụng lao động, Ngân hàng Chính sách xã hội phê duyệt cho vay. Trường hợp không cho vay thì thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do đến người sử dụng lao động. Trong 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận tái cấp vốn, Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện giải ngân đến người sử dụng lao động.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, 6 tháng đầu năm 2021, cả nước có 70.200 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm 2020, bao gồm: 35,6 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 22,1% so với cùng kỳ năm trước; 24,7 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 25,7%; 9.900 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 33,8%. Trung bình mỗi tháng có 11,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Ông Đặng Hồng Anh – Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho biết, hoạt động sản xuất kinh doanh của hầu hết đơn vị hiện chỉ cầm chừng. Các doanh nghiệp có cơ sở hoạt động ở các khu vực bị giãn cách xã hội thì gần như không đáp ứng được điều kiện bố trí chỗ ở cho người lao động tại chỗ nên đã đóng cửa, giảm chi phí lương từ 50 – 70%.

Trong khi đó, báo cáo Tác động của dịch bệnh COVID-19 đối với doanh nghiệp Việt Nam do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam công bố hồi tháng 3/2021 cho rằng, những ảnh hưởng chủ yếu là doanh nghiệp gặp trở ngại khi tiếp cận khách hàng, chuỗi cung ứng đứt gãy, mất cân đối dòng tiền, khó khăn trong quản trị lao động. Số lao động bị cho nghỉ việc xấp xỉ 30% tổng số lao động và ảnh hưởng nhiều hơn đến các doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ, siêu nhỏ.

Bài viết Triển khai gói 7.500 tỷ đồng cho vay trả lương người lao động đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh TP HCM vừa có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn rà soát, tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ đối với hoạt động đại lý bảo hiểm tại đơn vị; xử lý nghiêm trường hợp ép khách hàng mua bảo hiểm các loại không thực sự cần thiết khi cấp tín dụng; bảo đảm phê duyệt hồ sơ, giải ngân đúng quy định.

Không mua bảo hiểm thì không giải ngân!

Phản ánh đến Báo Người Lao Động, nhiều khách hàng từng vay vốn tại các NH thương mại cho biết rất khó xử khi được cán bộ tín dụng “mời” mua bảo hiểm vì không có nhu cầu.

Anh Trần Phong (ngụ huyện Bình Chánh, TP HCM) cho biết cách đây không lâu, vợ chồng anh cần vay mua nhà khoảng 400 triệu đồng tại một NH thương mại. Trong quá trình làm hồ sơ, cán bộ tín dụng đề nghị vợ chồng anh mua thêm gói bảo hiểm nhân thọ. “Vợ tôi giải thích cả nhà đã có bảo hiểm nhân thọ nhưng vẫn bị ép mua thêm gói mới, nếu không thì hồ sơ không trôi chảy. Vợ tôi phải chọn gói bảo hiểm “bèo” nhất cho xong thủ tục” – anh kể.

Một số trường hợp phản ánh vay tín chấp ở NH thương mại 100 triệu đồng thì phải mua 2 gói bảo hiểm hết 9%, hoặc mua gói bảo hiểm nhân thọ 18 triệu đồng trong một năm để vay 800 triệu đồng từ NH thương mại. Nếu không mua thì nhân viên NH nói “đang xem hồ sơ, đang duyệt”… hoặc thủ tục vay vốn đã xong, chỉ đợi ký hợp đồng bảo hiểm mới giải ngân.

Không chỉ khách hàng cá nhân, nhiều doanh nghiệp (DN) có nhu cầu vay vốn ở NH thương mại cũng cho biết phải mua bảo hiểm nhân thọ mới được chấm điểm tín dụng cao, nhanh được xét duyệt hồ sơ. Theo lãnh đạo một DN trong lĩnh vực y tế, tủ đựng hồ sơ vay vốn ở nhà ông chứa cả xấp hợp đồng bảo hiểm nhân thọ vì mỗi lần nộp hồ sơ vay vốn là có thêm 1 hợp đồng bảo hiểm. “NH nói chủ trương là khuyến khích nhưng nếu không mua bảo hiểm thì hồ sơ dễ bị gạt qua một bên. Do DN đã có mối quan hệ ở một NH, ngại chuyển sang nơi khác nên miễn cưỡng mua” – vị lãnh đạo DN này kể.

Nhiều nhân viên tín dụng tại một số NH thừa nhận cũng đau đầu vì chỉ tiêu bán bảo hiểm. Theo quy định, quyền quyết định thuộc về khách hàng nhưng nếu không đủ chỉ tiêu thì nhân viên có thể bị hạ lương, không được tiền thưởng cuối năm…

Nên “thuận mua vừa bán”

Bảo hiểm nhân thọ là một trong những sản phẩm bán chéo của NH với các công ty bảo hiểm. Lãnh đạo một số NH thương mại khẳng định NH chỉ khuyến khích, không có quy định ép khách hàng vay vốn phải mua bảo hiểm mới được giải ngân. Dù vậy, thực tế một vài NH cổ phần đưa chỉ tiêu bán bảo hiểm đến từng chi nhánh, phòng giao dịch và nhân viên, nếu không hoàn thành sẽ ảnh hưởng đến xếp hạng thi đua cuối năm, lương thưởng…

Chuyên gia tài chính – TS Huỳnh Trung Minh phân tích nhu cầu vay vốn của khách hàng vẫn cao trong khi hạn mức tăng trưởng tín dụng có hạn. Do đó, một số NH đã đưa thêm tiêu chí khách có mua bảo hiểm vào chấm điểm tín dụng. Việc nhiều NH ký hợp đồng phân phối bảo hiểm trị giá cả ngàn tỉ đồng với các công ty bảo hiểm cũng góp phần tạo sức ép lên chỉ tiêu cho chi nhánh, phòng giao dịch, nhân viên… Khách hàng mua bảo hiểm sẽ giúp giảm rủi ro nợ xấu cho NH trong trường hợp người vay gặp sự cố bất khả kháng, không trả được nợ. Nếu đã có nhiều hợp đồng bảo hiểm, khi vay vốn vẫn được mời mua thêm, khách hàng không hiểu về hợp đồng bảo hiểm đã mua… có thể xem như bị ép.

TS Huỳnh Trung Minh cho rằng nhân viên NH thương mại cần tư vấn đầy đủ để khách thấy được lợi ích của bảo hiểm, thay vì chỉ chăm chăm tập trung vào việc phải bán sản phẩm khiến khách vay cảm thấy không hài lòng. Ở một số NH, khách hàng có tham gia bảo hiểm sẽ được giảm lãi suất, ưu đãi phí dịch vụ…

“Cơ chế thị trường là thuận mua vừa bán. Nếu mua bảo hiểm mà được lãi suất ưu đãi, giảm phí, khách hàng và gia đình được bảo vệ… thì cũng nên cân nhắc. NHNN cũng cần có biện pháp nhắc nhở những tổ chức tín dụng nếu thường xuyên để xảy ra tình trạng nhân viên không tư vấn đầy đủ cho khách hàng trước khi ký hợp đồng bảo hiểm và khách hàng phản ánh” – TS Huỳnh Trung Minh đề xuất.

Dưới góc nhìn khác, TS Nguyễn Quốc Anh, Khoa Ngân hàng – Trường ĐH Kinh tế TP HCM, cho rằng cơ quan quản lý cần chấn chỉnh tình trạng cán bộ, nhân viên NH ép khách hàng mua các loại bảo hiểm. Bởi lẽ, tình trạng này đang làm méo mó phân khúc bán bảo hiểm qua NH, gây mất thiện cảm với khách hàng. Theo TS Nguyễn Quốc Anh, nếu mua bảo hiểm được tăng điểm xếp hạng tín dụng trong xét duyệt cho vay thì có thể góp phần tạo mầm mống dẫn đến chất lượng tín dụng chưa tốt, chẳng hạn hồ sơ của khách hàng về tín dụng không đạt nhưng nhờ mua thêm bảo hiểm nên được vay vốn.

“Bảo hiểm nhân thọ là sản phẩm tốt nhưng nếu ép khách mua để đủ chỉ tiêu sẽ khiến phân khúc này méo mó. Khách hàng ở vào thế khó. Việc chấn chỉnh là cần thiết, bộ phận quản lý của các NH cần xây dựng định hướng, phát triển cho hệ thống mình có cái nhìn đúng về bán chéo sản phẩm bảo hiểm” – TS Nguyễn Quốc Anh nhấn mạnh.

Nhiều lần bị nhắc nhở

Tại văn bản mới nhất, NHNN Chi nhánh TP HCM yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện nghiêm chỉ đạo của NHNN về hoạt động kinh doanh, đại lý bảo hiểm.

Liên quan tình trạng một số NH có biểu hiện ép khách mua bảo hiểm khi vay vốn, Bộ Tài chính từng cho biết đã có công văn yêu cầu DN bảo hiểm rà soát, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đại lý bảo hiểm của các NH; phối hợp với NH kịp thời phát hiện và xử lý trường hợp ép buộc khách hàng mua bảo hiểm nếu có.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động bên lề một hội thảo, lãnh đạo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam khẳng định ngành bảo hiểm không có chủ trương phải ép khách vay vốn ở NH mua bảo hiểm nhân thọ. Có điều, trong hợp đồng bán sản phẩm chéo giữa công ty bảo hiểm và NH có những ràng buộc về chỉ tiêu. Đây là “con dao hai lưỡi” có thể ảnh hưởng uy tín của cả NH và công ty bảo hiểm.

Bài viết Ngân hàng không được ép khách mua bảo hiểm! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tại Báo cáo tình hình Kinh tế – Xã hội quý 2 và 6 tháng đầu năm 2021, Tổng cục Thống kê cho biết, tính đến thời điểm 21/6/2021, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 5,47% so với cuối năm 2020 (cùng kỳ năm 2020 tăng 2,45%).

Cập nhật trước đó ít ngày, ông Đào Minh Tú – Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dự kiến đến cuối tháng 6 tăng trưởng tín dụng có thể đạt khoảng 5,5 – 6%.

Trước đó, từ đầu năm, NHNN đề ra 3 kịch bản tăng trưởng tín dụng cho năm 2021. Kịch bản 1, nếu việc tiêm vaccine đại trà và dịch Covid-19 được kiểm soát, tín dụng sẽ tăng 12% đến 13%, có thể đạt 14%.

Kịch bản 2, dịch kéo dài đến tháng 6, các biện pháp giãn cách xã hội vẫn được thực hiện, thời gian tiêm vaccine kéo dài, tín dụng có thể tăng từ 10% đến 12%. Kịch bản 3, dịch kéo dài đến hết năm, tăng trưởng tín dụng khoảng 7% đến 8%.

Với diễn biến nền kinh tế như hiện tại, NHNN đang hướng tới kịch bản tăng trưởng tín dụng ở mức khoảng 12%, nhưng sẽ điều chỉnh linh hoạt. Với mức tín dụng gần 5,5% ở thời điểm giữa tháng 6, theo NHNN, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 12% vào cuối năm nay sẽ đạt được, thậm chí nếu thuận lợi có thể mở rộng tín dụng cao hơn con số này.

BẮT ĐẦU KHÓ XOAY XỞ?

Từ đầu năm, NHNN đã giao xong chỉ tiêu tín dụng lần một đến các TCTD trong hệ thống. Nhóm “Big4” gồm Agribank, BIDV, VietinBank được cấp “room” năm nay 6,5-7,5%, riêng Vietcombank được giao 10,5%. Hạn mức của một số NHTMCP như VIB, ACB, Sacombank được giao là 8,5-9,5%; MB, VPBank, Techcombank là 10,5-12%.

Một tổ chức nghiên cứu thị trường đánh giá, mặt bằng “room” tín dụng được NHNN cấp cho các TCTD thấp hơn tổng thể các năm trước. “Do NHNN cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng hàng năm tùy thuộc vào tình hình hoạt động kinh doanh và tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng, những năm gần đây, NHNN thường cấp hạn mức này ban đầu ở mức thấp. Sau đó, thường là trong nửa cuối năm, NHNN sẽ mở rộng hạn mức tín dụng cho từng ngân hàng khi có nhu cầu”, tổ chức này cho biết.

Năm nay, nhờ sự phục hồi kinh tế và thị trường bất động sản thuận lợi, tín dụng khởi sắc ngay từ những quý đầu năm. Vì vậy, số ngân hàng sắp hết “room” tín dụng xuất hiện nhiều hơn và sớm hơn những năm trước. Ngay từ tháng 4/2021, nhiều ngân hàng buộc phải hạn chế giải ngân vì đã tiệm cận hạn mức tăng trưởng tín dụng được giao như MSB, MB, Sacombank… Hiện đã có khoảng 10 NHTM đã gửi đề nghị xin NHNN sớm nới “room”.

Cũng vì nhiều NHTM đã sớm dùng hết “room” tăng trưởng tín dụng giao bước đầu, hoạt động hiện nay lại trở nên gò bó và thụ động khi tiếp tục chờ đợi cơ chế xét duyệt mới của NHNN. Vừa qua, một số nhà đầu tư chứng khoán cũng có đồn đoán một số trường hợp thậm chí phải cắt tăng trưởng tín dụng do sớm vượt chỉ tiêu được giao, phải hối thúc khách hàng nộp các khoản thấu chi…

Tại mùa ĐHĐCĐ thường niên vừa qua, hầu hết các NHTM cũng đều nhấn mạnh đến sự lệ thuộc vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng NHNN giao để tính toán kế hoạch kinh doanh, khi trả lời chất vấn cổ đông.

Về cơ chế cấp hạn mức tín dụng hàng năm của NHNN cho các NHTM, thời gian qua các chuyên gia cũng đưa ra những ý kiến trái chiều. Ý kiến phản đối cho rằng, đây là một công cụ mang tính hành chính. NHNN không cần dùng trần tín dụng mà có thể dùng công cụ khác để kiểm soát lạm phát và lưu lượng tiền tệ như chỉ số LTD (dư nợ tín dụng/vốn huy động), chỉ số thanh khoản, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, hệ số an toàn vốn. Mỗi ngân hàng tự điều chỉnh tăng trưởng tín dụng theo khả năng kinh doanh của mình.

Không chỉ các chuyên gia trong nước, Moody’s từng nhận định hiệu quả chính sách tiền tệ của Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực do NHNN kiểm soát thông qua đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng ngân hàng và đặt trần lãi suất cho vay và tiền gửi.

Tương tự, IMF cũng cho rằng Việt Nam nên dỡ bỏ dần trần tăng trưởng tín dụng; đồng thời, nới lỏng quy định về trần lãi suất huy động và cho vay nhằm cải thiện tính hiệu quả chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường.

Tuy nhiên, NHNN vẫn cho rằng, ở thời điểm hiện tại, yêu cầu quan trọng của Chính phủ đang là ổn định vĩ mô, trước hết phải ổn định thị trường tài chính tiền tệ. Hạn mức tín dụng đang là một trong những công cụ hiệu quả để NHNN bình ổn thị trường tiền tệ.

“Nếu không quản lý tốt việc tăng trưởng một cách hài hòa, hợp lý, các ngân hàng tăng trưởng tín dụng ồ ạt, không kiểm soát được thì nợ xấu có nguy cơ tăng mạnh”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú phân tích tại buổi họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm mới đây.

Dù vậy, đại diện NHNN cũng cho biết, trong tương lai, NHNN có thể xem xét bỏ cơ chế trần tín dụng như hiện nay với điều kiện vốn trung, dài hạn chủ yếu huy động qua thị trường tài chính, chứng khoán, thị trường vốn chứ không phải qua thị trường tiền tệ; các ngân hàng không phải huy động vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn như hiện nay.

Bài viết Gò bó với trần tăng trưởng tín dụng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thời gian qua, nhiều nhà băng đang tiếp tục rao bán thanh lý tài sản đảm bảo và các khoản nợ tồn đọng. Gần nhất, VietinBank thông báo sẽ tổ chức bán đấu giá cảng cạn Đình Vũ- Quảng Bình, tài sản đảm bảo cho khoản nợ của CTCP Xuất nhập khẩu Quảng Bình với tổng giá trị đến 21/5 là gần 197 tỷ đồng, nợ gốc là hơn 161 tỷ đồng. Giá chào bán khởi điểm cho tài sản trên là hơn 258 tỷ đồng. Ngân hàng từng rao bán khoản nợ này giữa năm 2020.

Bên cạnh đó, ngân hàng này cũng đang lựa chọn tổ chức đấu giá các khoản nợ của Công ty TNHH Thương mại Vận tải Tiến đạt hơn 27,7 tỷ đồng và Công ty TNHH Thương mại Vận tải Thảo Mạnh gần 9 tỷ đồng CTCP Sợi Đông Phú hơn 89 tỷ đồng, Công ty TNHH Như Nguyệt hơn 74 tỷ đồng…

Trước đó, VietinBank cũng lần đầu công bố bán các khoản nợ vay tiêu dùng của các cá nhân có giá trị 6-16 triệu đồng để thu hồi. Tổng giá trị nợ rao bán là hơn 75,5 triệu đồng. Các khoản vay này không có tài sản đảm bảo.

Sacombank cũng đang công bố loạt bất động sản chào bán với giá trị hơn nghìn tỷ đồng. Tài sản được bán đấu giá lớn nhất là bất động sản trên đường Lê Hồng Phong, Phường Đằng Hải, Hải An với giá khởi điểm 400 tỷ đồng.

Ngân hàng cũng chào bán loạt các sản phẩm thuộc dự án XI Grand Court 256-258 Lý Thường Kiệt, TP HCM, hơn 631 tỷ đồng, trong đó có 13.258 m2 diện tích sàn tầng hầm B1 giá 362 tỷ đồng và 2.244 m2 sàn thương mại – dịch vụ tầng 7 giá 126 tỷ đồng.

Danh sách tài sản bán đầu giá của Sacombank không còn những bất động sản được chào giá ngàn tỷ đồng. Tổng giá trị bất động sản giảm hơn nghìn tỷ đồng so với danh sách công bố cuối tháng 3.

Bên cạnh đó, ngân hàng cũng công bố một số bất động sản riêng lẻ tại một số tỉnh thành gồm Hà Nội, An Giang, Bình Phước, Bình Thuận giá khởi điểm trăm triệu đến chục tỷ đồng…

Vietcombank Đông Anh thông báo phát mại lần thứ 4 tài sản đảm bảo thanh lý nợ là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 22, tờ bản đồ số 62, địa chỉ tại 91 Hồ Xuân Hương, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Bất động sản có diện tích 443,1 m2, mục đích sử dụng là đất thương mại dịch vụ.

Tài sản gắn liền trên đất là tòa khách sạn 12 tầng có thời hạn sở hữu đến ngày 4/5/2046. Người sở hữu tài sản là bà Bùi Thị Huệ và ông Lê Trí Nguyện. Khách sạn trên có tên Hemera Boutique Hotel, nằm gần bãi biển Mỹ An- Đà Nẵng.

Giá khởi điểm Vietcombank chào bán là 74,3 tỷ đồng, thấp hơn 26% so với giá từng công bố lần gần nhất vào tháng 9/2020. Bước giá đấu là 50 triệu đồng, tiền đặt trước 4,5 tỷ đồng. Thời gian ngân hàng tiếp nhận hồ sơ tham gia đấu giá đến ngày 22/6 và dự kiến tổ chức đấu giá vào ngày 25/6.

Vietcombank từng rao bán khách sạn này với giá 100 tỷ đồng cuối năm 2019, giảm còn 81 tỷ vào tháng 6/2020 và hạ xuống 79 tỷ đồng vào tháng 9/2020.

Ngân hàng cũng đang rao bán tài sản đảm bảo của CTCP Thủy Sản 4 gồm giá trị thuê đất, chi phí đầu tư trên đất (công trình xây dựng, máy móc thiết bị đã qua sử dụng, chi phí đắp, đào và gia cố cừ tràm) và cây trồng trên đất tại xã Tân Hoà, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp với giá khởi điểm hơn 16 tỷ đồng.  Tiền đặt trước là 10% giá khởi điểm.

Ôtô là một trong những tài sản phổ biến được ngân hàng rao bán. VIB cũng đang thanh lý nhiều tài sản thế chấp để thu hồi nợ là ôtô các dòng Kia, Chevrolet, Hyundai, Mistubishi… với giá thấp hơn nhiều so với thị trường. Như chiếc Chevrolet Spark đời 2016, đi được 192.182 km có giá thanh lý 180 triệu đồng, trong khi giá thị trường theo VIB là 250 triệu đồng

Hay chiếc Hyundai i10 đời 2017, chạy được 17.212 km được VIB rao bán giá 270 triệu đồng, trong khi giá trên thị trường theo ngân hàng khoảng 300 triệu đồng… Nhiều ôtô khác được rao bán thanh lý giá từ 180 triệu đồng đến vài tỷ đồng.

Theo thống kê với 25 ngân hàng, tổng nợ xấu trong 3 tháng đầu năm tăng 5% so với cuối 2020, lên 91.254 tỷ đồng, chiếm hơn 1,4% trong tổng dư nợ cho vay khách hàng.

ACB và Vietcombank là 2 ngân hàng có nợ xấu nâng cao nhất trong số 17 ngân hàng báo tăng quý I, xét về tương đối. Nợ nhóm 3-5 của ACB tăng 61% lên 2.954 tỷ đồng, đưa tỷ trọng trong danh mục từ 0,59% lên 0,91%, cao nhất từ năm 2016.

Một số ngân hàng có nợ nhóm 3-5 tăng quanh 20%, có thể điểm tới là MB 29%, HDBank 20% và NamABank 19%. Ở nhóm dưới, VietCapital Bank, Saigonbank tăng dư nợ xấu 7%, SHB, VPBAnk, VietBank, VIB khoản 5%, LienVietPostBank, OCB, TPBank, BIDV 2-4%…

Song song đó, phần dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của các ngân hàng tăng 12% so với cuối năm 2020. Tỷ lệ bao phủ tổng nợ xấu với 25 ngân hàng tăng từ 103% lên 110%.

Vietcombank và Techcombank là 2 ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 200%. Trong đó, ngân hàng quốc doanh có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao nhất hệ thống với 279%. Con số này chỉ thấp hơn mức 368% của cuối năm 2020 và bỏ xa giai đoạn trước chỉ 100-180%.

Sau khi trích lập đầy đủ, việc bán các khoản nợ và các tài sản đảm bảo như bất động sản, thiết bị, máy móc… là cách ngân hàng thu hồi vốn và có thể lãi khi thanh lý, do giá trị cho vay thường thấp hơn định giá tài sản.

Bài viết Ngân hàng rao bán nợ và tài sản đảm bảo đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong những ngày đầu tháng 6, anh Q, nhân viên tín dụng của một ngân hàng trong top 5 nhà băng có tổng tài sản lớn nhất hệ thống tiếp tục công việc xử lý hợp đồng vay vốn cho khách hàng, nhưng tốc độ giải ngân lại chậm hơn. Nguyên nhân vì ngân hàng thông báo đã hết “room” tín dụng.

Anh Q cho biết ngân hàng tiệm cận hạn mức tăng trưởng tín dụng năm nay từ 2 tháng trước. Tuy nhiên, đến cuối tháng 5 và đầu tháng 6, việc giải ngân mới trở nên khó khăn hơn do phải kiểm soát chặt chỉ tiêu. “Có khách hàng vay 4-5 tỷ đồng mà cần một tuần hoặc hơn mới có thể giải ngân hết. Một số khách vay chỉ vài trăm triệu đồng duyệt hồ sơ xong vẫn phải vào hàng chờ”, anh Q nói.

Tại một ngân hàng có cổ phiếu niêm yết trong năm 2020, một nhân viên tín dụng chia sẻ ngân hàng phải kiểm soát “room” liên tục, tránh vượt hạn mức. Một nguồn tin cũng cho biết MB rơi vào tình trạng tương tự, khi tăng trưởng tín dụng đã chạm ngưỡng được Ngân hàng Nhà nước giao.

Ngược lại, hai nhà băng được cấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cao nhất ngành Vietcombank và Techcombank, hoạt động giải ngân vẫn diễn ra bình thường.

Đầu năm, NHNN đã giao chỉ tiêu tín dụng lần một đến các tổ chức tín dụng trong hệ thống. Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, BIDV, VietinBank được cấp “room” năm nay 6,5-7,5%, riêng Vietcombank được giao 10,5%. Hạn mức của một số ngân hàng TMCP như VIB, ACB, Sacombank là 8,5-9,5% và MB, VPBank, Techcombank là 10,5-12%. Nhìn chung, mặt bằng “room” tín dụng được NHNN cấp cho các TCTD thấp hơn tổng thể cả năm trước.

Trong 3 năm gần đây, NHNN thường có 2 lần giao chỉ tiêu tín dụng mỗi năm. Sau khi đưa ra hạn mức tăng trưởng cho từng TCTD vào đầu năm, cơ quan này sẽ tiếp tục có đợt nới “room” lần hai vào nửa cuối năm.

Điều này cũng dẫn đến việc các TCTD sử dụng hết hạn mức ngay từ giữa năm, hoặc quý III, trước khi NHNN xét duyệt nới thêm đợt hai. Năm trước, Sacombank, VIB, TPBank… là các đơn vị đã sớm dùng hết “room” tín dụng lần một được giao. Năm nay tình trạng trên tiếp tục diễn ra. Từ tháng 4, lãnh đạo một số nhà băng đã chia sẻ ngân hàng đã tiệm cận hạn mức tăng trưởng tín dụng được giao như MSB, Sacombank…

Hiện nay, NHNN vẫn chưa có thông tin điều chỉnh hạn mức tăng trưởng mới cho các ngân hàng.  Năm trước, Vietcombank được cấp tín dụng 10% lần một, tuy nhiên đến cuối năm NHNN nâng “room” lên 14%. Một số ngân hàng ngân hàng khác cũng được nâng chỉ tiêu như MB, Techcombank, TPBank…

Thực trạng trên khiến một số ý kiến về việc bỏ hạn mức tăng trưởng tín dụng xuất hiện, để các ngân hàng linh hoạt, chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh. Moody’s, từng nhận định hiệu quả chính sách tiền tệ của Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực do NHNN kiểm soát thông qua đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng ngân hàng và đặt trần lãi suất cho vay và tiền gửi.

IMF cũng cho rằng Việt Nam nên dỡ bỏ dần trần tăng trưởng tín dụng đồng thời nới lỏng quy định về trần lãi suất huy động và cho vay nhằm cải thiện tính hiệu quả chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường. Từ năm 2012 đến nay NHNN vẫn sử dụng công cụ hạn mức tín dụng khi nhiều ngân hàng đẩy mạnh cho vay và khiến nợ xấu tăng mạnh. Việc NHNN giao hạn mức tăng trưởng thấp cho một số ngân hàng đã dẫn đến tâm lý quan ngại của nhiều nhà đầu tư.

Trong khi đó, chuyên gia tài chính cũng kiến nghị NHNN quản lý tín dụng theo hệ số an toàn vốn (CAR) gồm cả chuyện huy động vốn và cho vay để toàn diện hơn. NHNN cũng đã có lộ trình để áp dụng những chính sách đó.

Theo thông tin từ Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, tăng trưởng tín dụng đạt 4,67%. Con số này cao hơn 1% so với mức tăng trưởng được NHNN công bố tính đến 16/4 là 3,34%. 5 tháng đầu năm 2020, tín dụng chỉ tăng 2%.

Chứng khoán BVSC đề cập tín dụng có dấu hiệu tăng nhanh hơn so với tăng trưởng huy động. Điều này khiến thanh khoản hệ thống nhiều khả năng không còn dư thừa nhiều như năm 2020. Tuy nhiên, đơn vị này cũng cho rằng dù tín dụng phục hồi, mức tăng sẽ không quá nóng khi NHNN vẫn áp hạn mức tín dụng cho phần lớn các ngân hàng ở mức thấp hơn so với cùng kỳ năm trước và dịch Covid-19 vẫn đang có diễn biến phức tạp.

Năm nay, NHNN đã xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng tín dụng cho năm 2021. Ở kịch bản 1, việc tiêm chủng vắc xin đại trà và dịch Covid-19 được khống chế, tín dụng sẽ tăng 12-13%, có thể đạt 14%. Kịch bản 2, dịch kéo dài đến tháng 6, các biện pháp giãn cách xã hội vẫn được thực hiện, thời gian tiêm vắc xin kéo dài, tín dụng có thể tăng từ 10-12%. Kịch bản 3, dịch kéo dài đến hết năm, tăng trưởng khoảng 7 – 8%. Trong 3 kịch bản, cơ quan quản lý kỳ vọng tăng trưởng tín dụng kịch bản 1 nhưng kịch bản 2 có khả năng xảy ra, kịch bản 3 gần như không mong muốn xảy ra nhưng cần phải đưa ra.

*Tên nhân vật được thay đổi

Bài viết Một số ngân hàng cạn ‘room’ tín dụng? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Mặc dù tính đến hết quý 1/2021, tăng trưởng tín dụng đạt 2,93% – cao hơn rất nhiều so với mức tăng 1,3% của cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro, sự thận trọng của các ngân hàng là hoàn toàn có lý do. Trên thực tế, năm 2021, NHNN đưa ra 3 kịch bản tăng trưởng tín dụng. Với kịch bản 1, tăng trưởng tín dụng 12-14%; kịch bản 2, mức tăng trưởng tín dụng là 10-12% và kịch bản 3 là tín dụng tăng 7-8%.

Hơn thế, theo giới chuyên gia, việc đẩy mạnh các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng cũng sẽ giúp các ngân hàng phát triển toàn diện hơn, không còn “độc canh” tín dụng như nhiều năm trước; đồng thời cũng sẽ giảm bớt rủi ro và cải thiện cơ cấu nguồn thu của các ngân hàng theo hướng bền vững hơn.

Trên thực tế, mấy năm gần đây các ngân hàng đều đẩy mạnh các hoạt động theo hướng này, thể hiện qua thu từ dịch vụ đang chuyển mình tích cực. Chỉ tính riêng năm 2020, tỷ trọng thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng trong tổng thu nhập của các NHTM đã ở mức 11,05%.

Như Agribank, tại Hội nghị phát triển sản phẩm dịch vụ năm 2021, Chủ tịch HĐTV Agribank Phạm Đức Ấn cho hay, năm 2020, thu từ sản phẩm dịch vụ toàn hệ thống Agribank đạt 7.109 tỷ đồng, vượt 14,7% so với mục tiêu giai đoạn 2016 – 2020 đề ra, tỷ lệ thu ròng đạt trên 12,39%; thu dịch vụ đã trở thành nguồn thu ổn định, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu thu nhập của chi nhánh và hệ thống.

Hay việc thu nhập từ kinh doanh và dịch vụ bảo hiểm đã mang về cho MB gần 5.850 tỷ đồng trong năm 2020 – tăng hơn 39% so với năm 2019, chiếm hơn 71% tổng thu nhập dịch vụ của ngân hàng. Kinh doanh bảo hiểm cũng mang về cho VPBank thu nhập hơn 2.575 tỷ đồng trong năm 2020. Với HDBank, thu nhập thuần từ dịch vụ quý I/2021 đã cao gấp gần hai lần cùng kỳ năm trước, và được ghi nhận là quý thứ ba liên tiếp thu nhập thuần dịch vụ đạt tốc độ tăng ấn tượng như trên…

ĐHĐCĐ của nhiều ngân hàng vừa diễn ra cũng chú trọng kết quả kinh doanh có sự đóng góp lớn tới từ mảng dịch vụ. Chẳng hạn như đại diện BIDV cho biết, động lực tăng trưởng của ngân hàng này năm 2021 tới từ việc thu nhập ròng từ lãi và các khoản thu ngoài lãi, thu hồi nợ ngoại bảng, tiết kiệm chi phí; Chủ tịch HĐQT Vietcombank ông Nghiêm Xuân Thành cũng xác định lợi nhuận của ngân hàng sẽ tăng trưởng mạnh trong năm 2021, trong đó các mảng dịch vụ như bán lẻ, và bancassurance sẽ đóng góp chính cho kết quả lợi nhuận của ngân hàng.

SSI Research dự báo, Vietcombank có khả năng tăng 60% thu nhập từ bancassurance trong năm 2021. VietinBank cũng được SSI đánh giá cao về khả năng thu lãi từ kênh bancassurance.

Chủ tịch HĐTV Agribank Phạm Đức Ấn cũng cho biết, nhà băng này đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu phí dịch vụ năm bình quân từ 15-17%, đến năm 2025, tỷ lệ thu ròng dịch vụ trong tổng thu nhập đạt trên 15-16%.

VIB cho biết sẽ tập trung hơn vào các mảng thu phí và dịch vụ phi tín dụng, ngân hàng số. Ông Đặng Khắc Vỹ – Chủ tịch HĐQT VIB chia sẻ, số lượng khách hàng đăng ký ngân hàng số qua ứng dụng MyVIB của ngân hàng tăng trưởng gần 300% trong năm 2020 – góp phần đưa tổng số lượng khách hàng của VIB vượt ba triệu khách hàng. Số lượng khách hàng kích hoạt dịch vụ ngân hàng số tăng 103% và số lượng giao dịch trực tuyến tăng trưởng 110% trong năm 2020…

Theo các chuyên gia, nếu xét khách quan thì con số tăng trưởng thu từ dịch vụ của hệ thống TCTD chưa thật sự quá “ấn tượng” cũng như chưa đạt được mức như kỳ vọng. Tuy nhiên tiềm năng phát triển của mảng kinh doanh này vẫn còn rất lớn và được kỳ vọng sẽ bứt phá nhanh hơn trong thời gian tới khi mà nền kinh tế phục hồi tốc độ tăng trưởng, thu nhập của người dân cũng ngày càng được cải thiện tích cực kéo theo nhu cầu sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại chứ không chỉ đơn thuần là tín dụng.

Trong khi đại dịch Covid-19 dù gây nhiều khó khăn cho nền kinh tế, nhưng nó cũng mang tới một hiệu ứng khá bất ngờ khi thúc đẩy các hoạt động kinh tế số, đặc biệt là ngân hàng số phát triển.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng, các ngân hàng ngày càng nhận thức rõ rệt hơn về việc tăng thu từ dịch vụ là xu hướng chung, giảm thiểu tối đa rủi ro từ hoạt động tín dụng. Thực tế, tỷ lệ thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng trong tổng thu nhập của các NHTM Việt Nam đều có xu hướng tăng qua các năm: năm 2018 là 9,3%; 2019 là 10,31% và hết tháng 12/2020 là 11,05%.

Cũng theo TS.Hiếu, nhu cầu của khách hàng sẽ ngày càng tăng nên các ngân hàng phải rất chủ động, không ngừng cải tiến, phát triển đa dạng sản phẩm dịch vụ, các kênh phân phối, chú trọng đặc biệt tới các kênh phân phối dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại. Đồng thời phải nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như công tác chăm sóc khách hàng. Cùng với việc đẩy mạnh thu ngoài lãi, các ngân hàng cũng đang rất tích cực trong xử lý nợ xấu để giảm dự phòng, qua đó hoàn thành kế hoạch lợi nhuận…

Bài viết Khai thác mạnh dịch vụ thúc đẩy tăng trưởng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.