Bài viết Cảnh giác với tin đồn tiêu cực nhắm vào các doanh nghiệp lớn trên Internet đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Có đơn giản chỉ để câu view?

Trong những ngày qua, mạng xã hội sôi sục trước clip một cô gái trẻ ăn mặc hở hang cự cãi một bà vãi khi bà vãi này không cho cô gái trẻ vào chùa. Đặc biệt, cô gái trẻ này còn cố tình vào chùa và có những hành động, lời nói xúc phạm đến người lớn tuổi.

Clip nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi trên mạng và tạo ra hàng ngàn ý kiến khác nhau. Đa số cư dân mạng đều lên án hành động ăn mặc hở hang đi vào chùa cũng như những hành vi vô lễ với người lớn tuổi của cô gái trẻ này. Những luồng tranh luận liên tục nổ ra về nhận thức cũng như lối sống của một bộ phận giới trẻ ngày nay khi du nhập văn hóa phương Tây, gây ra xung đột văn hóa, thậm chí, cũng đã có những tranh luận xung quanh như thế nào là tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo, khi tự do đó bao gồm cả tự do ăn mặc không theo phép tắc, phật ở tại tâm.

Tuy nhiên, cũng rất nhanh chóng, bức ảnh thân mật giữa bà vãi và cô gái trẻ được cư dân mạng lan truyền trên mạng xã hội. Bức ảnh đã hé lộ sự thật của clip khi cư dân mạng vạch trần đây là một clip được dàn dựng. Lúc này, cả cộng đồng mạng lại được phen ngã ngửa ra khi biết mình đã…”ăn một cú lừa”.

Với tài diễn xuất xuất chúng, hai cô cháu nhà kia đã khiến công chúng mất khá nhiều thời gian để bình phẩm, phê phán thậm chí là lên án. Cuối cùng, thì clip này lại là một sản phẩm của nghệ thuật sắp đặt.

Nhiều người đánh giá clip trên như một dạng thông tin giả được lan truyền trên mạng, nó đem lại các kết quả tiêu cực không khác gì việc đăng tải tin giả.

Trong một môi trường mạng với đa dạng thông tin, những clip tiêu cực như trên có thể gây ảnh hưởng đến nhận thức, hành động của một bộ phận giới trẻ thậm chí tạo trào lưu làm clip với nội dung bịa đặt như vậy. Đồng thời, chùa là chốn linh thiêng, việc ăn mặc hở hang quay clip và đem những câu chuyện bịa đặt ra diễn tại nơi đây là hoàn toàn không phù hợp.

Trước đó, có một thời kỳ, hàng loạt những clip “giải cứu” người yếu thế do những dân giang hồ mạng đóng. Nội dung thường là giang hồ giúp đỡ một người yếu thế không quen biết, một đàn em đang bị bắt nạt. Những clip có nội dung như thế này thường rất thu hút sự quan tâm của công chúng nhất là công chúng trẻ. Chưa có thống kê nhưng chắc chắn nhiều bạn trẻ chọn cách ứng xử kiểu “anh hùng” như trong các clip dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật, bị xử lý nghiêm khắc.

Theo nhà báo Trần Anh Tú – Phó Tổng biên tập Tạp chí Thông tin & Truyền thông, những clip này được sản xuất chắc chắn với mục đích câu like và việc không nói rõ từ đầu hoặc cố tình nhập nhằng giữa việc diễn xuất và quay trực tiếp chính là việc tạo ra tin giả.

“Tuy nhiên, cũng cần nói rằng dù là tin giả nhưng có lẽ rất khó để xử lý những người sản xuất, phát tán clip với nội dung bịa đặt như thế này. Ở đây có sự nhập nhằng giữa clip mang tính giáo dục (giáo dục sự thương yêu con người, giáo dục lễ giáo ví như trang phục khi vào cơ sở thờ tự…) và những trò đùa câu view, câu like rẻ tiền. Không có người bị hại. Tin giả nếu nhằm vào một con người cụ thể thì dễ xử lý hơn rất nhiều”, nhà báo Trần Anh Tú cho biết.

Vai trò cốt lõi thuộc về đào tạo

Những tiến bộ khoa học đã đi quá nhanh, được tiếp cận với công chúng quá nhanh trong khi công chúng chưa có “đề kháng”. Chúng ta, hay con em chúng ta hồn nhiên tham gia mạng xã hội với sự kết nối vô tận, không biên giới, không giới hạn mà không có vũ khí bảo vệ nào. Và nhiều đứa trẻ đã bị ảnh hưởng bởi những clip xấu, những tin giả “biến hình” như clip cô gái trẻ ăn mặc hở hang đòi vào chùa kia.

Nhà báo Trần Anh Tú cho rằng, trong khi chờ đợi cơ quan chức năng có những quy định cụ thể, sát thực hơn (thực ra thì quy định thường đi sau thực tế) những clip đóng phải ghi rõ để không tạo ra sự hiểu nhầm rằng đó là cảnh quay thực..vv…, chúng ta cần tạo ra virus cho công chúng miễn nhiễm trước tin giả. Công chúng ở đây đặc biệt nhấn mạnh đến công chúng trẻ. Cần có những khóa đào tạo chính khóa hẳn hoi, dành cho học sinh. Để các em có thể hiểu những quy định khi tham gia mạng xã hội: Quy định về bí mật thông tin cá nhân, quyền và nghĩa vụ, thế nào là tin giả, ứng xử với tin giả, ứng xử khi bị bắt nạt online ra sao…

Theo Phó Tổng biên tập Tạp chí Thông tin & Truyền thông, nhiều nước đã đưa vào chương trình học những nội dung này. Tôi thấy chúng ta đã bàn nhiều về việc này nhưng vài năm nay vẫn chưa có triển khai rộng rãi. Trong khi đó, tôi thấy trong chương trình học của trẻ em giờ có cả những bài học, học phần về pháp luật, tham nhũng, những nội dung cần thiết (theo nghĩa rộng) nhưng chưa thiết thực với lứa tuổi học sinh.

Thông tin, truyền thông đặc biệt là truyền thông xã hội cần được coi là một môn học bắt buộc trong các cấp học phổ thông. Nhưng những nội dung của môn học này cần được xây dựng thiết thực, dễ hiểu với phần đông học sinh chứ không nên đi vào lối mòn kiểu bàn về những điều vĩ mô, xa lạ, giáo điều, khô cứng.

“Tác giả, người giảng dạy môn học phải là các chuyên gia truyền thông xã hội chứ không phải “người trúng thầu” thiết kế nội dung môn học hay những thầy cô ít tiếp xúc với mạng xã hội, thậm chí không tham gia mạng xã hội. Tôi không có ý coi thường nhưng nếu chưa tham gia mạng xã hội thì khó có thể nắm bắt được mức độ “mê hoặc” cũng như những tác hại của mạng xã hội đối với công chúng trẻ”, nhà báo Trần Anh Tú cho hay.

Báo chí đứng ở đâu trong câu chuyện này?

Không chỉ riêng Việt Nam, mà nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới đều có các biện pháp khuyến khích công dân ứng xử có văn minh trên mạng xã hội, bảo đảm cho tự do ngôn luận đi theo chiều hướng tích cực, có lợi, đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi khách quan. Việc xây dựng các quy định luật pháp về tự do ngôn luận của mỗi quốc gia đều căn cứ vào truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán, những điều kiện, bối cảnh lịch sử cụ thể.

Ở nước ta, báo chí là một “binh chủng” tuyên truyền của Đảng và Nhà nước, là tiếng nói chính thống của nhân dân, cho nên khi mạng xã hội phát triển đa dạng, đa chiều, thậm chí đang trở thành “ma trận hỗn loạn” thì báo chí đóng vai trò quan trọng để cung cấp những thông tin đích thực, đầy đủ mang tính định hướng cho công chúng. Muốn làm được việc này, báo chí phải là tiếng nói đích danh, phải công minh, trung thực và bảo vệ sự thật với quan điểm và phương thức tiến bộ, trách nhiệm.

Theo nhà báo Trần Anh Tú, báo chí cần nêu rõ vai trò định hướng – hiểu theo một nghĩa tích cực. Hãy tuyên truyền về mạng xã hội như một sự thật khách quan và giúp công chúng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình khi tham gia mạng xã hội. Hãy chỉ ra những bất cập trong quy định về quản lý truyền thông xã hội để nêu ra những ý kiến xây dựng nhằm quản lý tốt hơn, bảo vệ tốt hơn những người tham gia mạng xã hội. Hãy đấu tranh với “phong trào” tin giả, tin xấu độc để độc giả hiểu rõ hơn, đề kháng tốt hơn với tin giả.

“Đối với mỗi trường hợp cụ thể như clip kể trên thì báo chí sẽ có cách xử lý khác nhau. Nhưng tôi cho rằng, trước tiên báo chí không nên cổ xúy những clip “tin giả” bằng việc thông tin ỡm ờ kiểu “clip đang được quan tâm trên mạng xã hội đây”. Nhiều người làm những việc kỳ cục trên mạng xã hội chỉ để được thêm view, thêm like thậm chí “lên báo” dù bị chỉ trích. Vậy chúng ta không cho họ cơ hội đó”, nhà báo Trần Anh Tú nhận định.

Tin giả là một thực tế khi mạng xã hội ra đời. Chúng ta bắt buộc phải sống chung với tin giả như sống với vi khuẩn gây bệnh trong đời thực. Trách nhiệm của cơ quan chức năng nhất là báo chí là phải giúp công chúng đặc biệt là người trẻ hiểu rõ đâu là vi khuẩn gây bệnh, đâu là vi khuẩn có lợi. Hơn nữa, phải xây dựng “hệ miễn dịch” cho những người tham gia mạng xã hội. Để công chúng nhận biết tin giả, nội dung xấu trên mạng xã hội. Tự họ sẽ chọn được cách đấu tranh với những nội dung không lành mạnh trên mạng xã hội.

Phan Hoài Giang | Nhà báo & Công luận

Bài viết Chiêu trò trên mạng xã hội: Clip câu view hay hình thức đăng tin giả? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Vừa qua, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều “tin đồn” về các doanh nghiệp trong nước. Một số “tin đồn” được xác định là tin giả, và một số đối tượng lan truyền tin giả đã bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Thế nhưng, câu chuyện tin giả đang là vấn nạn của các doanh nghiệp.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) nêu quan điểm: Tin giả ảnh hưởng đến mọi doanh nghiệp, người dân.

Ông Tuấn cho rằng, tin giả không phải gần đây mới xuất hiện. Tuy nhiên dưới sự phát triển của mạng xã hội, nên thông tin giả được khuếch trương và tác động rất kinh khủng.

Trước đây tin đồn, tin giả cũng đã xuất hiện, chẳng hạn như doanh nghiệp đang kinh doanh bình thường nhưng tự nhiên “một ngày đẹp trời” có một chỗ nào đấy đăng tin những tác động tiêu cực của sản phẩm của họ – chẳng hạn ăn có thể bị ung thư.

Ngay lập tức việc cung ứng hàng hóa của doanh nghiệp có thể chịu ảnh hưởng rất lớn, khách hàng có thể ngừng mua, ngừng nhập hàng, người ta đang kiểm định, đang tìm hiểu thì sẽ gây thiệt hại rất lớn.

Một xu hướng điển hình nữa là chủ doanh nghiệp bị đồn là bị bắt hoặc bị bệnh tật. Có rất nhiều hình thức như vậy, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp rất lớn.

“Không chỉ doanh nghiệp bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những tin đồn thất thiệt, mà rất điển hình ở Việt Nam là nhiều nghệ sĩ nổi tiếng phải xuất hiện để đính chính rằng “tôi vẫn sống, tôi vẫn bình thường”, trong khi có nhiều tin đồn người đấy bị bệnh nặng hoặc qua đời. Hiện tượng này rất phổ biến”, ông Tuấn nói.

Theo ông Tuấn: Những năm gần đây, đặc biệt với sự phát triển mạng xã hội ở Việt Nam thì tin giả ảnh hưởng rất lớn đến đến hoạt động của doanh nghiệp.

“Chúng ta có thể hình dung khi mà những tin đồn về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, người đứng đầu doanh nghiệp hay là những thông tin sai lệch xuất hiện lan tràn trên không gian mạng, lập tức doanh nghiệp lĩnh hậu quả ngay”, ông Tuấn phân tích.

Theo đó, cổ phiếu của doanh nghiệp xuống giá, ngân hàng mà doanh nghiệp đang vay lập tức phải tìm hiểu ngay về “sức khỏe” của doanh nghiệp, thậm chí có thể đình trệ hợp đồng tín dụng, gây nên rất nhiều đối tác có thể cũng bị ảnh hưởng đến hoạt động. Tức là tin giả nhưng hậu quả rất thật.

“Và những yếu tố này gây ảnh hưởng rất khủng khiếp đối với hoạt động của doanh nghiệp, nhưng điều đáng ngại hơn là tác động của tin giả này là nhiều lúc doanh nghiệp như đối đầu với bóng ma”, ông Tuấn nêu quan điểm.

Lý giải điều này, ông Tuấn cho rằng, trước đây nếu nguồn gốc tin giả có thể biết là được một tờ báo, một địa điểm nào hay một người cung cấp tin nhưng hiện nay với mạng xã hội, từng doanh nghiệp một sẽ rất khó biết nó từ đâu ra, vì cái gì, liên quan đến ai? Cho nên ảnh hưởng đến doanh nghiệp rất lớn.

Tình trạng này có thể chỉ có cơ quan chức năng với bộ máy, với kỹ thuật và thẩm quyền của mình mới có thể lần ra được nó ở đâu ra.

Tác động của tin giả đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp rất khủng khiếp, nó có thể làm cho một doanh nghiệp có thể sụp đổ và đằng sau đấy là rất nhiều việc làm thương hiệu đã được tạo lập rất nhiều năm.

Chúng tôi thấy rằng đây là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng rất lớn. Đã đến lúc chính quyền và các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc một cách tích cực.

Nguyệt Hồ | Nhà báo & Công luận

Bài viết Tin giả ngập tràn mạng xã hội, có thể khiến doanh nghiệp sụp đổ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tin đồn, tin giả xuất hiện từ lâu nhưng gần đây càng rộ lên khi cơ quan chức năng xử lý một số doanh nghiệp thao túng thị trường chứng khoán, trái phiếu, nhà đất, thì càng nở rộ và càng nguy hiểm. Trước tình hình đó, Thủ tướng yêu cầu kiên quyết xử lý theo đúng pháp luật những tổ chức, cá nhân tung tin thất thiệt nhằm xuyên tạc tình hình, nói xấu Đảng, Nhà nước, phá hoại nền kinh tế. Liên quan đến vấn đề này, những ngày qua, dư luận đang nổi bão với tranh luận về mức án của Facebooker Đặng Như Quỳnh – người vừa bị toà án kết án 2 năm tù về tội tung tin đồn thất thiệt. Mức án được cho là chưa đủ rức răn đe. Nhiều chuyên gia cho rằng cần tăng nặng mức xử phạt để đủ sức răn đe, thậm chí là xử lý hình sự đối với hành vi tung tin giả mới mong triệt tận gốc vấn nạn này.

Một tin đồn “cuốn bay” nghìn tỷ

Ngày 27/10, Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm, Hà Nội đã mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Đặng Như Quỳnh 2 năm tù về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân”.

Theo cáo trạng, ngày 2/4, khi biết thông tin một số lãnh đạo doanh nghiệp (DN) trong lĩnh vực tài chính, bất động sản bị xử lý, không có thông tin chính xác nhưng Quỳnh vẫn suy diễn, đăng lên Facebook cá nhân việc ông Đỗ Anh Dũng – Chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh bị xử lý hình sự. Cho đến khi các cơ quan tố tụng công bố thông tin chính thức, Quỳnh chỉnh sửa bài viết để khẳng định rằng mình đã biết trước thông tin này. Sau đó Quỳnh tiếp tục đăng tải 2 bài viết cho rằng ông Dũng sở hữu phức tạp nhiều công ty đại chúng, các cơ quan tố tụng sẽ khởi tố, điều tra, bắt tạm giam ông này.

Thông tin do Quỳnh đăng tải được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội làm một số mã chứng khoán của tập đoàn bị bán tháo và bị giảm giá mạnh. Các nhà đầu tư chứng khoán đã làm đơn tố giác Đặng Như Quỳnh về hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm uy tín, danh dự, quyền và lợi ích cá nhân cũng như ảnh hưởng xấu đến thương hiệu, thiệt hại tài sản DN, nhà đầu tư. Với hành vi đó, bản án đó là thích đáng, thậm chí còn thấp, khi hậu quả của nó rất lớn.

Những ngày qua, Tập đoàn Novaland cũng là một đơn vị thiệt hại nặng nề do tin đồn vô căn cứ khi trên mạng xã hội lan truyền thông tin: “Đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường Biên Hòa cung cấp hồ sơ cho Phòng An ninh kinh tế – Công an TP.HCM về dự án Izumi City và dự án Aqua City về sai phạm trong quản lý đất đai của Liên hiệp Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Đồng Nai (Dona Coop) trước ngày 15/11/2022”. Trước thông tin này, buộc Novaland phải lên tiếng, khẳng định, đây là thông tin hoàn toàn sai sự thật, gây tâm lý hoang mang cho nội bộ, cộng đồng, khách hàng, nhà đầu tư.

Chỉ trong vòng 2 tuần qua, thị trường tài chính chao đảo bởi các tin đồn. Chỉ số Vn-Index lao dốc “thủng” mốc 1.000 điểm, chỉ đứng sau đợt khủng hoảng bởi đại dịch COVID-19. Vốn hoá thị trường “bốc hơi” hàng tỷ USD. Tin đồn vẫn xuất phát từ trái phiếu, nhưng tần suất dày hơn, sức tàn phá khủng khiếp hơn khi nhắm thẳng vào các tỷ phú. Có thể kể đến là CTCP Chứng khoán VNDriect (mã VND) giảm sàn 5 phiên liên tiếp, vốn hoá “bốc hơi” 4.300 tỷ đồng. VND bị tung tin mất khả năng thanh toán trái phiếu doanh nghiệp Tập đoàn Trung Nam.

Đỉnh điểm của cơn bão này là tỷ phú Phạm Nhật Vượng của VinGroup (mã VIC, VHM) và Novaland (mã NVL) của ông Bùi Thành Nhơn – Tập đoàn Hoà Bình (HBC). Cổ phiếu VIC, VHM, NVL, HBC bị bán tháo. Bất động sản bị khủng hoảng bởi tin đồn, kéo theo DIG của DIC Corp, KBC thuộc Tập đoàn Kinh Bắc, CEO – Tập đoàn C.E.O và DXG của Đất Xanh… cũng giảm sàn liên tiếp 5 phiên, vốn hoá bay nghìn tỷ đồng. Chưa dừng lại, thị trường tài chính chao đảo theo, các ngân hàng như Techcombank, Sacombank, HDBank… cũng bị đồn mất thanh khoản, cổ phiếu rơi tự do.

Mất tiền chưa phải rủi ro lớn nhất, điều nguy hiểm hơn cả là sự khủng hoảng niềm tin của nhà đầu tư. Với thị trường trường tài chính, niềm tin là yếu tố sống còn. Không có niềm tin thì không có đầu tư, không có gửi tiền; ngược lại sẽ là làn sóng tháo chạy, rút tiền khắp nơi khiến hệ thống ngân hàng mất thanh khoản, trái phiếu vỡ nợ… Chúng ta đã từng chứng kiến rất nhiều quốc gia bị đổ vỡ, rơi vào cảnh vỡ nợ bởi tình trạng này. Đó không phải là cảnh báo.

Cuối tuần qua, để xử lý khủng hoảng, Chủ tịch của VNDriect bà Phạm Minh Hương phải liên tục xuất hiện, ngồi bàn tròn talk show với nhà đầu tư. Một tỷ phú bất động sản, lâu nay chỉ muốn kín tiếng làm ăn, tránh xa thị phi thì giờ ngày nào cũng phải chụp ảnh để trấn an cổ đông. Trung tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng kiêm Người phát ngôn của Bộ Công an khẳng định tại phiên họp báo Chính phủ: “Ông Phạm Nhật Vượng không nằm trong danh sách cấm xuất cảnh”.

Tình hình rất nghiêm trọng, đến nỗi Thủ tướng Phạm Minh Chính phải lên tiếng tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10 hôm 29/10, yêu cầu kiên quyết xử lý theo đúng pháp luật những tổ chức, cá nhân tung tin thất thiệt nhằm xuyên tạc tình hình, nói xấu Đảng, Nhà nước, phá hoại nền kinh tế. Rõ ràng, hậu quả mà tin đồn gây ra là vô cùng khủng khiếp. Nó khác xa với động cơ của cá nhân cướp 1 con vịt về chỉ để nhậu… “lai rai”. Khi luật chưa đủ nặng, chưa đủ sức răn đe, thì chúng ta phải sửa lại. Bởi nếu không, tin đồn chắc chắn sẽ còn xảy ra với tần suất ngày càng nhiều hơn, mạnh hơn và gây ra hậu quả còn khủng khiếp hơn nữa.

Khó xác minh tin đồn là tin giả hay tin có căn cứ

Các chuyên gia cho rằng thị trường tài chính, chứng khoán, bất động sản là những thị trường của niềm tin, rất nhạy cảm với tin đồn, tin giả, các DN rất khó ứng xử nhanh nên hậu quả rất lớn, đặc biệt ở nước ta.

Ứng phó với loại tin này, ngoài yêu cầu các DN phải công khai minh bạch, lên tiếng kịp thời các thông tin chính xác, tin cậy để tạo niềm tin thực sự với công chúng. Đối phó với tin đồn, tin giả cũng giống như việc xử lý khủng hoảng, phải nhanh và hiệu quả, đừng để “ép-phê ngược” – điều mà một tập đoàn lớn vừa rồi đã mắc phải, càng đưa DN lao vào khủng hoảng. Mặt khác, để ngăn chặn những tin đồn thất thiệt, trước hết các cơ quan quản lý nhà nước phải nắm bắt thông tin một cách kịp thời, nhanh chóng có phát ngôn chính thống để bác bỏ các tin đồn thất thiệt.

Tuy nhiên, theo như nhìn nhận của Bộ trưởng Bộ TTTT Nguyễn Mạnh Hùng, khó khăn hiện nay trong xử lý tin giả là việc xác minh tin đồn là tin giả hay tin có căn cứ. “Các cơ quan chức năng có liên quan xác minh và cung cấp thông tin càng chậm là cơ hội cho tin giả tồn tại và phát tán rộng, gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế, xã hội, an ninh trật tự và ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của những tổ chức, cá nhân”, Bộ trưởng nhìn nhận.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, nhiều dịch vụ và phương thức cung cấp nội dung mới phát sinh trên mạng như livestream trên các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới, phát tán nhanh, khi có vi phạm về nội dung thì mức độ ảnh hưởng lớn, gây bức xúc trong xã hội trong khi việc yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ theo quy trình mất thời gian. Trong khi đó, các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân bị ảnh hưởng trực tiếp thường rất ít phản ánh, khiếu nại tới cơ quan chức năng hoặc khởi kiện theo quy định dẫn đến không đủ căn cứ để xử lý vi phạm.

Để khắc phục, ông Nguyễn Mạnh Hùng cho hay, thời gian tới Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các cơ quan chức năng liên quan khác trong việc kiểm tra, xác minh, điều tra, truy vết và xác định các hành vi, đối tượng vi phạm các quy định về nội dung thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Đồng thời, tăng cường đổi mới công nghệ trong công tác rà quét, phân tích dữ liệu, nhằm phát hiện kịp thời nguồn phát tán thông tin vi phạm để có biện pháp xử lý phù hợp; xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm.

Giải pháp nữa là xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý nhà nước, Bộ cũng sẽ nghiên cứu, có chính sách phù hợp để khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư, sản xuất sản phẩm có giá trị văn hóa, tinh thần phục vụ nhu cầu của độc giả theo phương châm “lấy xây để chống, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, đẩy mạnh phát triển nội dung thông tin có ích trên mạng”.

Phải xử lý hình sự với tin đồn thất thiệt

Hậu quả mà tin đồn gây ra là vô cùng khủng khiếp. Khi luật chưa đủ nặng, chưa đủ sức răn đe, thì chúng ta phải sửa lại. Bởi nếu không, tin đồn chắc chắn sẽ còn xảy ra với tần suất ngày càng nhiều hơn, mạnh hơn và gây ra hậu quả còn khủng khiếp hơn nữa. Tuy nhiên, với quy định hiện hành thì những kẻ tung tin đồn thất thiệt, bịa đặt này chỉ bị xử lý hành chính. Việc pháp luật quy định như vậy là chưa thỏa đáng, không đủ sức răn đe, phòng ngừa, đặc biệt là chưa tương xứng với thiệt hại mà hành vi này gây ra.

Theo quy định hiện hành thì hành vi xúc phạm danh dự, nhâm phẩm của người khác trên mạng xã hội nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội “Làm nhục người khác” tại điểm e, khoản 2 Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm đối với hành vi: “Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội”; hoặc có thể xử lý về tội “Vu khống” theo điểm e khoản 2 Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm đối với hành vi: “Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội”.

Tuy nhiên, việc áp dụng riêng rẽ đối với hành vi này lại chưa được cụ thể, rõ ràng nên thường chỉ dừng lại xử lý vi phạm hành chính với mức phạt tiền mà ít khi chuyển sang xử lý hình sự.

Vì vậy, đã đến lúc cơ quan chức năng cần xem xét bổ sung hành vi này là tội phạm. Theo đó, căn cứ vào tính chất, mức độ hành vi, nhất là hậu quả mà nó gây ra như thiệt hại về kinh tế, mức độ ảnh hưởng đến nền kinh tế, xã hội để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những đối tượng liên quan. Bởi đây là loại tội phạm mới rất nguy hiểm do mức độ thiệt hại mà nó gây ra cho xã hội. Đó là chưa kể đến việc các thế lực thù địch, phản động nước ngoài lợi dụng mạng xã hội để tung tin đồn thất thiệt gây ảnh hưởng, thiệt hại cho các cá nhân có ảnh hưởng đến kinh tế đất nước, từ đó gây bất ổn đến tình hình kinh tế – xã hội, sự phát triển của đất nước.

Khánh An | Nhà báo & Công luận

Bài viết Xử lý tin đồn thất thiệt: Không nghiêm trị, không triệt được tận gốc! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ủy ban Châu Âu cho biết, hơn 30 bên đã tham gia vào Bộ Quy tắc Thực hành cập nhật về thông tin sai lệch mà tổ chức này mới ban hành, bao gồm cả các cơ quan quảng cáo.

Các bên ký kết đồng ý làm việc nhiều hơn nữa để giải quyết các vụ giả mạo nghiêm trọng, tài khoản ảo và quảng cáo chính trị. Việc không tuân thủ quy tắc mới có thể dẫn đến tiền phạt tới 6% doanh thu toàn cầu của một công ty – theo giám đốc điều hành EU.

Các công ty, bao gồm cả TikTok và nền tảng thể thao điện tử phát trực tiếp Twitch của Amazon, sẽ có 6 tháng để tuân thủ các cam kết của họ và sẽ phải trình bày báo cáo tiến độ vào đầu năm 2023.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Vera Jourova phát biểu trong một cuộc họp báo: “Bộ luật mới là bằng chứng cho thấy châu Âu đã học được bài học của mình và chúng tôi không còn ngây thơ nữa”.

Bà nói rằng cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, đại dịch Covid-19 và việc Anh rút khỏi Liên minh châu Âu đã đẩy nhanh chiến dịch đàn áp tin giả của EU. Các biện pháp trừng phạt có thể bao gồm việc cấm các công ty hoạt động tại châu Âu, Giám đốc phục trách công nghiệp EU Thierry Breton cho biết.

Tuy nhiên, các nhà phê bình như Hiệp hội Truyền hình Thương mại và Dịch vụ Video theo Yêu cầu ở Châu Âu (ACT) cho biết có những thiếu sót nghiêm trọng trong Bộ luật sửa đổi.

Tổ chức này nói trong một tuyên bố rằng: “Tài liệu không đưa ra các cam kết cụ thể để hạn chế ‘hành vi thao túng không thể chấp nhận được’. Các cam kết không khác một tuyên bố chung chung về việc tuân theo luật, điều vốn hiển nhiên và không cần thêm Bộ quy tắc”.

Bùi Huy (theo CNA, Reuters)

Nhà báo & Công luận

Bài viết Facebook, Google, Twitter cam kết chống lại tin giả đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.