Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết hiện nay, cả nước có khoảng 82.900 căn condotel, phần lớn nằm trong tòa nhà cao tầng thuộc các khu du lịch nghỉ dưỡng, sử dụng quỹ đất là đất thương mại, dịch vụ, theo quy định của Luật Đất đai, có thời hạn sử dụng đất tối đa 50 năm, trường hợp đặc biệt tối đa không quá 70 năm.

Thực tế, trong hơn 10 năm qua, đã có một số UBND cấp tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở không hình thành đơn vị ở (ổn định lâu dài) cho condotel, mà mới đây, cơ quan có thẩm quyền của trung ương đã kết luận việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở không hình thành đơn vị ở là trái với quy định của Luật Đất đai.

Hiệp hội nhận thấy, căn cứ quy định thì chủ sở hữu công trình xây dựng trong dự án kinh doanh bất động sản không phải là dự án nhà ở, trong đó có condotel, biệt thự du lịch, nhà phố du lịch (shophouse du lịch) thuộc dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, văn phòng lưu trú (officetel), căn hộ dịch vụ (serviced apartment), căn hộ thương mại (shophouse) có quyền yêu cầu được cấp giấy chứng nhận đối với tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) có thời hạn, theo thời hạn của dự án.

“Do chưa có các quy định pháp luật đồng bộ, nên cho đến nay các chủ sở hữu công trình xây dựng trong dự án kinh doanh bất động sản không phải là dự án nhà ở, trong đó có condotel vẫn chưa được cấp sổ hồng nên rất cần được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết yêu cầu chính đáng này”, HoREA cho hau.

Theo Hiệp hội, condotel có nhiều điểm tương đồng với căn hộ nhà chung cư và hầu hết đều nằm trong tòa nhà cao tầng. Tuy nhiên, hiện nay chỉ có dự án nhà chung cư mới có căn cứ pháp luật điều chỉnh tương đối đầy đủ và khá chặt chẽ, thông qua các quy định của Luật Nhà ở, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản.

Đối với condotel, HoREA nhấn mạnh còn thiếu các quy định pháp luật điều chỉnh, nên chưa thể xử lý được 3 vướng mắc pháp lý.

Thứ nhất, chưa có căn cứ pháp luật để xác định phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung, quyền sử dụng đất chung, để cấp sổ hồng cho chủ sở hữu condotel.

Thứ hai, chưa có căn cứ pháp luật để xác định trách nhiệm bảo trì, kinh phí bảo trì, quản lý sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của chủ sở hữu condotel.

Thứ ba, chưa có quy định về cơ chế quản lý vận hành tòa nhà khi đưa dự án condotel vào khai thác kinh doanh.

Hiệp hội cũng nhận thấy các văn bản của các bộ ngành đưa ra thời gian qua có tính rời rạc, thiếu tính đồng bộ, tính liên thông, nên đã không xử lý được các vướng mắc đối với condotel. HoREA đề xuất cần hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để cấp sổ cho condotel và những công trình xây dựng trong dự án kinh doanh bất động sản không phải là dự án nhà ở.

Hiệp hội đề nghị sử dụng thống nhất khái niệm condotel là một loại cơ sở lưu trú du lịch theo quy định tại Khoản 3 Điều 48 Luật Du lịch. Theo đó, căn hộ du lịch có thể nằm trong nhà chung cư hỗn hợp, hoặc nằm trong tòa nhà cao tầng độc lập, hoặc tòa nhà hỗn hợp của khu du lịch, hoặc tòa nhà ngoài khu du lịch.

Cũng theo HoREA, theo quy định của pháp luật về đất đai thì các công trình xây dựng trong dự án kinh doanh bất động sản không phải là dự án nhà ở, trong đó có condotel, shophouse, officetel, serviced apartment… được cấp sổ hồng nhưng đến nay, vẫn chưa cấp được sổ hồng, do thiếu các quy định pháp luật đồng bộ. Trong đó, có việc xác định phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung, quyền sử dụng đất chung đối với chủ sở hữu condotel.

Trong khi chờ ban hành các quy phạm pháp luật điều chỉnh (mới), Hiệp hội đề nghị Bộ Xây dựng trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quy định phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung, quyền sử dụng đất chung của chủ sở hữu condotel, để Bộ Tài nguyên Môi trường có căn cứ hướng dẫn các địa phương ghi diện tích phần sở hữu riêng, quyền sử dụng đất của chủ sở hữu condotel vào giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình không phải là nhà ở của chủ sở hữu condotel.

Đồng thời đề nghị quy định trách nhiệm bảo trì, kinh phí bảo trì, quản lý sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung và cơ chế quản lý vận hành đối với tòa nhà condotel.

Cụ thể, HoREA đề nghị phần sở hữu riêng của chủ sở hữu condotel chỉ bao gồm phần diện tích căn hộ condotel được xác lập trong hợp đồng mua bán căn hộ và cách tính diện tích căn hộ condotel áp dụng tương tự và thống nhất với cách tính diện tích căn hộ nhà chung cư (hiện nay, tính theo diện tích thông thủy).

Ngoài phần sở hữu riêng (nêu trên) thì phần diện tích xây dựng còn lại thuộc phần sở hữu chung của chủ sở hữu căn hộ condotel, áp dụng tương tự như cách tính phần sở hữu chung của chủ sở hữu nhà chung cư theo quy định của Luật Nhà ở.

Tuy nhiên, HoREA cho biết do có sự khác biệt đối với trường hợp căn hộ condotel nằm trong dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, nên Hiệp hội đề nghị toàn bộ hầm để xe ô tô, xe máy đều thuộc phần sở hữu chung (khác với quy định chỗ để xe ô tô nhà chung cư thuộc phần sở hữu riêng).

Hiệp hội cũng kiến nghị xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản trong năm 2021. Trong đó, đề nghị bổ sung quy định phần sở hữu riêng và phần sở hữu chung trong tòa nhà condotel, tương tự như Luật Nhà ở quy định phần sở hữu riêng và phần sở hữu chung trong tòa nhà chung cư và đề nghị Bộ Xây dựng quy định hợp đồng mẫu mua bán, chuyển nhượng cơ sở lưu trú du lịch, trong đó có condotel.

Còn về quyền sử dụng đất chung của chủ sở hữu condotel, HoREA nhấn mạnh phần lớn các dự án khu du lịch có khu căn hộ condotel, mà tòa nhà căn hộ du lịch chỉ chiếm một phần diện tích của khu du lịch, nên Hiệp hội đề nghị bổ sung quy định đất xây dựng khu căn hộ du lịch vào Luật Đất đai, tương tự như quy định đất xây dựng khu chung cư tại Điều 145 Luật Đất đai, để có căn cứ xác định quyền sử dụng đất chung đối với phần diện tích này, khi cấp sổ hồng cho chủ sở hữu căn hộ condotel.

Trong lúc chờ ban hành các quy phạm pháp luật điều chỉnh (mới), HoREA cũng kiến nghị Bộ Xây dựng trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quy định trách nhiệm bảo trì, kinh phí bảo trì, quản lý sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung căn hộ condotel, áp dụng tương tự như Luật Nhà ở quy định trách nhiệm bảo trì, kinh phí bảo trì, quản lý sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung căn hộ nhà chung cư.

Bài viết HoREA chỉ ra 3 vướng mắc pháp lý cần hoàn thiện để cấp ‘sổ hồng’ cho condotel đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

“Bùng nổ” phát hành, cam kết khủng 18%/năm

Nêu tại báo cáo đánh giá thị trường bất động sản (BĐS) năm 2020, dự báo thị trường 2021, nhìn nhận về việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp BĐS, HoREA cho rằng, thị trường phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2020 tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Theo HoREA, có thể chia làm 2 giai đoạn: 8 tháng đầu năm 2020 là giai đoạn bùng nổ phát hành trái phiếu doanh nghiệp và giai đoạn thứ 2 kể từ ngày 1/9/2020, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã dần hạ nhiệt và đi vào xu thế ổn định hơn các năm trước đây.

Theo thống kê, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đã phát hành thành công trong 10 tháng đầu năm 2020 đạt 350.883 tỷ đồng, tăng 68,1% so cùng kỳ năm 2019. Các doanh nghiệp bất động sản đứng thứ 2 (sau ngành tài chính – ngân hàng) có giá trị phát hành đạt 63.155 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 19,4% tổng giá trị phát hành.

Trong đó, có đến 12 Tập đoàn, doanh nghiệp bất động sản có tổng giá trị phát hành trái phiếu trên 3.000 tỷ đồng/đơn vị (có 04 Tập đoàn bất động sản lớn có tổng giá trị trái phiếu từ trên 8.000-12.000 tỷ đồng/đơn vị).

Đáng chú ý, lãi suất trái phiếu BĐS thường có mức cao, trên 8%/năm, cá biệt có trái phiếu có lãi suất lên đến 18%/năm.

Ghi nhận từ thực tế cho thấy, đầu tháng 9/2020, Tập đoàn Apec – đơn vị đang phát triển hàng loạt dự án BĐS (Apec Aqua Park Bắc Giang, Apec Mandala Bắc Ninh, Apec Golden Valley Mường Lò) hợp tác với Tập đoàn Windham (Hoa Kỳ) – đã gây xôn xao thị trường khi đưa ra gói trái phiếu lãi suất 18%/năm. Trước đó, TNR Holdings cũng đưa ra lãi suất 10,9%/năm, Sunshine Group huy động 11%/năm; Tập đoàn Novaland đưa ra mức 10,6%/năm…

So với lãi suất tiền gửi, lãi suất trái phiếu doanh nghiệp địa ốc hấp dẫn hơn rất nhiều nhưng thực tế có nhiều nhà đầu tư không còn mặn mà với mức lãi suất từ trái phiếu các doanh nghiệp địa ốc đưa ra.

Nhìn vào những con số thống kê cho thấy, cuộc chơi trái phiếu dần giảm nhiệt. Trong tháng 10/2020, chỉ có một thương vụ phát hành trái phiếu mới từ nhóm địa ốc thuộc về Công ty Cổ phần IDJ Việt Nam. Doanh nghiệp này phát hành vào ngày 6/10/2020 với tổng trái phiếu có trị giá vỏn vẹn 20 tỷ đồng. Đây là doanh nghiệp hợp tác với Tập đoàn Apec phát triển các dự án BĐS nghỉ dưỡng và chủ yếu về condotel. Thế nhưng, thị trường condotel đang ở giai đoạn thoái trào sau đổ vỡ về cam kết lợi nhuận vào cuối năm 2019 và tình trạng chưa rõ pháp lý vẫn kéo dài.

Bên cạnh đó, việc doanh nghiệp giảm phát hành trái phiếu trong tháng 9/2020 là điều đã được dự báo từ trước, bởi những thay đổi trong quy định phát hành kể từ 1/9.

Cụ thể, Nghị định số 81/2020/NĐ-CP (Nghị định 81) đã nâng cao tiêu chuẩn, giới hạn về phát hành trái phiếu riêng lẻ, nhằm hạn chế hoạt động phát hành quá mức để phân phối cho nhà đầu tư cá nhân. Đồng thời tăng trách nhiệm của các tổ chức tư vấn, đại lý tham gia vào đợt phát hành. Đây là bước điều chỉnh được cho là cần thiết để đảm bảo thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoạt động chuyên nghiệp, lành mạnh, trong đó, hướng đến mục tiêu tách bạch rõ hoạt động chào bán trái phiếu ra công chúng với hoạt động chào bán riêng lẻ.

Bộ Tài chính cũng đã nhiều lần khuyến cáo nhà đầu tư không nên mua trái phiếu chỉ vì lãi suất cao, bởi lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao.Chỉ khi nắm rõ thông tin về trái phiếu, về tình hình tài chính của doanh nghiệp để đánh giá được các rủi ro gặp phải, nhà đầu tư mới nên gom trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ.

Lo ngại “mồi câu” trái phiếu lãi suất cao

Từ thực tế phát triển thời gian qua, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch HoREA cho rằng, Nghị định 81 (có hiệu lực kể từ ngày 1/9/2020) đã quy định chặt chẽ các điều kiện phát hành, nên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trong đó có trái phiếu BĐS sẽ được kiểm soát rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả hơn trước đây.

Tuy nhiên, vị Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM cũng chỉ ra nhiều quan ngại đối với hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp BĐS.

Theo ông Châu, tỷ trọng nhà đầu tư trái phiếu là cá nhân tăng mạnh, chỉ riêng tháng 7/2020 đã tăng lên mức 17,4%, cao hơn mức trung bình 9,2% của 6 tháng đầu năm 2020 và có khoảng hơn 50% nhà đầu tư cá nhân chọn mua trái phiếu doanh nghiệp bất động sản. Nhưng hầu hết nhà đầu tư cá nhân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng đầu tư trái phiếu vốn là sân chơi của người chuyển nghiệp và thường đầu tư vào trái phiếu có lãi suất cao.

Trong cuộc đua cam kết lãi suất, ông Châu cho rằng, rủi ro thường rơi vào thời điểm đáo hạn trái phiếu (trong khoảng trên dưới 5 năm tới đây), nhất là đối với các trái phiếu cam kết trả lãi cao, mà doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả, hoặc thiếu các biện pháp đảm bảo rủi ro cho nhà đầu tư.

Nhìn vào những con số khủng trong cam kết lãi suất của trái phiếu BĐS không ít chuyên gia đã đưa ra cảnh báo từ chính “vết xe đổ” của condotel.

Trước đó, thị trường BĐS nghỉ dưỡng (condotel) đã thu hút nhiều nhà đầu tư liên tục đổ tiền vào và coi như một kênh đầu tư đầy hấp dẫn khi chủ đầu tư cam kết mức lợi nhuận khủng, lên tới 12%-20%. Năm 2019, thị trường BĐS bị chấn động bởi cú sốc Cocobay với sự vỡ trận của Empire Group trong việc cam kết lợi nhuận với khách hàng dự án tại Đà Nẵng. Điều này khiến nhiều chuyên gia cảnh báo trái phiếu doanh nghiệp cũng có thể lặp lại việc nhiều chủ đầu tư không đủ khả năng chi trả mức lãi suất đã cam kết.

Trao đổi với báo chí về vấn đề này, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, thị trường trái phiếu bất động sản phát triển nhanh sẽ dẫn đến cạnh tranh lãi suất, chất lượng trái phiếu doanh nghiệp không đồng đều, đẩy rủi ro về phía người mua phải tự thẩm định, đánh giá. Nhà đầu tư phải cẩn trọng với doanh nghiệp bất động sản đưa ra mức lãi suất trái phiếu cao gấp đôi lãi suất ngân hàng. Bởi lãi suất càng cao rủi ro càng lớn. Đối với những công ty không có báo cáo tài chính hay những công ty có tuổi đời chưa lâu, để thu hút đầu tư họ sẽ càng trả lãi suất cao.

“Trong trường hợp các doanh nghiệp không thể trả lãi hoặc gốc cho nhà đầu tư thì chắc chắn thiệt hại lớn”, TS.Nguyễn Trí Hiếu nói.

Ngoài ra, ông Lê Hoàng Châu cũng nêu lên quan ngại được xem như một trong những bất cập lớn nhất hiện nay là chưa có các tổ chức tư vấn uy tín (tương tự như Fitch Ratings) đánh giá, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp phát hành trái phiếu, để đảm bảo minh bạch thông tin và góp phần bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu.

Bài viết Trái phiếu bất động sản tăng nóng cam kết khủng, lo ngại đổ vỡ như condotel đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Lợi dụng chuyển nhượng Condotel để thu lợi?

Bộ Xây dựng mới đây nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu do Ban Dân nguyện – Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển đến, về việc hiện nay xảy ra tình trạng nhiều nhà đầu tư lợi dụng chính sách du lịch, thuê đất thương mại dịch vụ xây dựng căn hộ du lịch và chuyển nhượng cho các cá nhân để thu lợi.

Do đó, cử tri đề nghị có hướng dẫn cụ thể đối với mô hình căn hộ du lịch và có biện pháp quản lý hiệu quả nhằm tránh thất thoát.

Về vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh về căn hộ du lịch (Condotel) đã được các cơ quan có thẩm quyền ban hành tương đối đầy đủ.

Cụ thể, Luật Du lịch 2017 (Điều 3, Điều 48) và Nghị định số 168/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Du lịch (Điều 21) đã xác định căn hộ du lịch là một trong những loại hình cơ sở lưu trú du lịch, dùng cho mục đích du lịch, nghỉ dưỡng, lưu trú ngắn hạn và được quản lý sử dụng theo quy định của pháp luật về du lịch.

Luật Kinh doanh bất động sản 2014 và Nghị định số 76 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản không sử dụng khái niệm căn hộ du lịch mà sử dụng chung khái niệm nhà, công trình xây dựng (trong đó có căn hộ du lịch) và đã quy định cụ thể các nội dung liên quan đến loại hình bất động sản này, như: điều kiện đưa vào kinh doanh; nguyên tắc mua bán, cho thuê; mẫu hợp đồng mua bán, cho thuê, cho thuê mua; quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc mua bán, thuê, thuê mua;… Căn hộ du lịch là một loại công trình xây dựng nên việc kinh doanh, mua bán cũng phải tuân thủ các quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản như các loại hình công trình khác.

Về hoạt động đầu tư, xây dựng các công trình phục vụ mục đích lưu trú, du lịch cũng đã được điều chỉnh trong Luật Xây dựng và các Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng.

Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng đã ban hành một số quy chuẩn về xây dựng, như: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Nhà ở chung cư (QCVN 04:2019), trong đó có quy định đối với nhà chung cư hỗn hợp có bố trí căn hộ lưu trú (ban hành kèm theo Thông tư số 21/2019/TT-BXD ngày 31/12/2019); Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Quy hoạch xây dựng (QCVN 01:2019), trong đó có quy định về quy hoạch và tính toán chỉ tiêu dân số đối với loại công trình căn hộ du lịch (ban hành kèm theo Thông tư số 22/2019/TT-BXD ngày 31/12/2019).

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã công bố Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN 12873:2020) Căn hộ lưu trú – Yêu cầu chung về thiết kế.

Về việc quản lý vận hành, kinh doanh loại hình căn hộ du lịch, Bộ Xây dựng và Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch trong phạm vi chức năng, quyền hạn của mình cũng đã ban hành các quy định điều chỉnh, cụ thể như: Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 02/2016/TT-BXD ngày 15/02/2016 ban hành Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư và Thông tư số 06/2019/TT-BXD ngày 31/10/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư liên quan đến quản lý, sử dụng nhà chung cư, trong đó có nội dung quy định về quản lý, vận hành chung cư hỗn hợp.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 3720 ngày 28/10/2019 về Quy chế quản lý, kinh doanh loại hình căn hộ du lịch và biệt thự du lịch.

Siết chặt việc chuyển đổi căn hộ Condtel sang nhà ở

Về quyền sử dụng đất để đầu tư xây dựng căn hộ du lịch, Bộ Xây dựng cho hay, theo quy định của pháp luật về nhà ở và pháp luật về đất đai thì công trình căn hộ du lịch không phải là nhà ở mà là công trình xây dựng phục vụ mục đích thương mại, dịch vụ. Pháp luật đất đai và pháp luật kinh doanh bất động sản cũng đã có quy định cho phép các tổ chức, cá nhân được đầu tư xây dựng các công trình bất động sản, trong đó có căn hộ du lịch để bán, cho thuê, cho thuê mua trên đất được giao hoặc đất thuê.

“Như vậy, đến nay liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng, kinh doanh và quản lý căn hộ du lịch đều đã có các quy định để điều chỉnh”, Bộ Xây dựng thông tin.

Trong thời gian vừa qua, Bộ Xây dựng cũng đã có nhiều văn bản gửi UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn việc quản lý đầu tư xây dựng các dự án kinh doanh bất động sản nói chung và bất động sản du lịch nói riêng, trong đó đã yêu cầu các địa phương kiểm soát chặt chẽ các dự án có nhu cầu chuyển đổi căn hộ du lịch, biệt thự du lịch sang nhà ở và xem xét thận trọng, thực hiện đúng quy định hiện hành của pháp luật về đầu tư, pháp luật quy hoạch đô thị, pháp luật về xây dựng.

Đồng thời, đảm bảo phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất được duyệt cũng như phù hợp với tình hình thực tế của địa phương theo từng thời kỳ.

Bộ Xây dựng khẳng định, trong thời gian tới sẽ tiếp tục có những chỉ đạo, đôn đốc các địa phương tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đầu tư xây dựng, quản lý, kinh doanh bất động sản nói chung và bất động sản du lịch nói riêng.

Được biết, việc hợp thức căn hộ Condotel thành nhà ở gây rất nhiều tranh cãi thời gian qua. Bộ Công an mới đây, đã có báo cáo Thủ tướng về các bất cập trong quy định pháp luật liên quan đến căn hộ du lịch, biệt thự du lịch và văn phòng kết hợp lưu trú.

Theo Bộ Công an, một số địa phương như Đà Nẵng, Bà Rịa Vũng Tàu đang rà soát, đề xuất chuyển đổi mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản căn hộ du lịch cho người mua, dần hợp thức các căn hộ du lịch thành nhà ở, gây áp lực cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về an ninh kinh tế, an ninh xã hội.

Do đó, Bộ Công an kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tăng cường tăng cường quản lý nhà nước đối với các dự án bất động sản trên từ khâu quy hoạch dự án, cấp phép sử dụng đất, cấp phép xây dựng đến việc quản lý kinh doanh vận hành, quản lý cư trú… Trước mắt không phát triển các dự án bất động sản căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, không hợp thức cho các loại hình căn hộ này thành nhà ở.

Cùng với đó, kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Thanh tra Chính phủ vào cuộc thanh tra các dự án tại một số địa phương phát triển “nóng” loại hình bất động sản này.

Bài viết Lo ngại lợi dụng chuyển nhượng Condotel để thu lợi đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tỉnh “đi trước đón đầu” rồi… vi phạm

Khi biệt thự du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ du lịch (condotel) nhen nhóm tại Việt Nam từ những năm 2003 – 2004, Khánh Hòa được xem là một trong số ít các địa phương đầu tiên trên cả nước thí điểm cấp “sổ hồng” cho các loại hình này với khái niệm “đất ở không hình thành đơn vị ở”. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp không ít vấn đề về pháp lý.

Dự án khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng cao cấp Eurowindow Nha Trang thuộc khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh do CTCP Đầu tư Du lịch Eurowindow Nha Trang làm chủ đầu tư. UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào năm 2008 với diện tích thuê đất hơn 33,3 ha, đã chuyển mục đích gần 6 ha từ đất thương mại dịch vụ sang đất ở nông thôn không hình thành đơn vị ở. Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ kết luận UBND tỉnh Khánh Hòa cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu năm 2008, điều chỉnh lần thứ nhất vào năm 2009 để thực hiện dự án trên diện tích đất chưa được vùng 4 Hải Quân bàn giao cho tỉnh. Điều này vi phạm pháp luật về đầu tư (Vùng 4 Hải Quân bàn giao cho tỉnh ngày 5/2/2020).

Theo giấy chứng nhận đầu tư lần đầu năm 2008, thời hạn thi công và hoàn thiện công trình đến hết ngày 20/10/2015, nhưng đến nay dự án vẫn chưa hoàn thành. Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao UBND tỉnh chỉ đạo chủ đầu tư khẩn trương thực hiện các khối lượng còn lại để đưa dự án vào hoạt động. Nếu vi phạm cam kết, tiếp tục chậm tiến độ, tỉnh phải xem xét, xử lý.

UBND tỉnh cũng cần xác định tiền sử dụng đất, chống thất thu ngân sách Nhà nước, trong đó có việc rà soát khi dự án đã được phê duyệt thay đổi quy hoạch xây dựng. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng kiểm điểm trách nhiệm tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định.

Một dự án khác do Khánh Hòa “giao đất ở không hình thành đơn vị ở” là Khu du lịch Sài Gòn – Cam Ranh, do CTCP Sài Gòn – Cam Ranh làm chủ đầu tư, cũng thuộc Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh. Dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào năm 2009, diện tích thuê đất hơn 15 ha và giao đất ở không hình thành đơn vị ở hơn 4,6 ha. Đến thời điểm này, dự án chưa hoàn thành. Thanh tra Chính phủ xác định UBND tỉnh Khánh Hòa giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án khi không có kế hoạch sử dụng đất, cho phép chuyển chủ đầu tư dự án nhưng chưa xem xét tính toán nghĩa vụ tài chính từ đất đai khi chuyển nhượng dự án.

Dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2021, đến nay đã 6 năm trễ tiến độ. Thanh tra Chính phủ cho rằng vi phạm, sai sót trên thuộc về chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa và phó chủ tịch UBND tỉnh có liên quan; Thủ tưởng các sở ngành, Ban quản lý khu du lịch bắc bán đảo Cam Ranh và UBND huyện Cam Lâm.

Dự án Evason Ana Mandara Cam Ranh Resort & Spa (nay là khu phức hợp Ana Mandara Cam Ranh) do Công ty TNHH Sovico Khánh Hòa làm chủ đầu tư có hơn 3,1 ha đất ở không hình thành đơn vị ở. Diện tích thuê đất là gần 26 ha, dù được cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu từ 2014, đến nay chưa hoàn thành, tiến độ xây dựng bị chậm (quá thời hạn hoàn thành 3 năm).

Kiến nghị tạm dừng cấp phép dự án condotel

Thanh tra Chính phủ cho rằng bên cạnh một số hiệu quả như thu hút dòng vốn đầu tư, thúc đẩy phát triển du lịch, quá trình thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất thương mại dịch vụ thành đất ở không hình thành đơn vị ở đã phát sinh một số bất cập vướng mắc. Nguyên nhân là pháp luật hiện hành chưa có quy định về loại đất ở không hình thành đơn vị ở trong khu du lịch nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ tranh chấp, khiếu kiện trên diện rộng về thời hạn sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất đối với nhà đầu tư thứ cấp đã nhận chuyển nhượng; cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất; thực hiện quyền cư trú… Các vấn đề này liên quan đến nhiều lĩnh vực do các luật khác nhau điều chỉnh như Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Du lịch, Luật cư trú… nên cần thiết phải được nghiên cứu để có giải pháp đồng bộ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương xử lý tình trạng đầu tư, xây dựng và chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với đất ở không hình thành đơn vị ở (biệt thự du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ condotel) tại Khánh Hòa và nhiều địa phương khác. Việc xử lý theo hướng khuyến khích thu hút đầu tư, phát triển du lịch, dịch vụ; không gây ách tắc dòng vốn đầu tư; không gây xáo trộn đột biến ảnh hưởng thu hút đầu tư; hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra rủi ro cho nhà đầu tư; có giải pháp giải quyết đồng bộ mà trước tiên là hệ thống pháp luật hiện hành.

Đồng thời, Thanh tra kiến nghị tạm dừng cấp phép dự án condotel cho đến khi hệ thống pháp luật được hoàn thiện theo các chỉ đạo của Thủ tướng; tiếp tục thực hiện hoàn thiện hệ thống pháp luật; giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ ngành nghiên cứu, đề xuất với Thủ tướng giải quyết cụ thể vấn đề condotel trên toàn quốc.

Trước đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương cân nhắc việc cấp mới các thủ tục pháp lý cho phép đầu tư xây dựng các dự án có bố trí condotel, officetel, shophouse, biệt thự nghỉ dưỡng. Khi quyết định chủ trương đầu tư các dự án đầu tư xây dựng có các loại hình bất động sản nêu trên, các địa phương cần đảm bảo tính thống nhất về mục đích đầu tư, mục đích sử dụng đất với chức năng của công trình; lưu ý việc hình thành và phát triển loại hình bất động sản này phải phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương theo từng thời kỳ.

Trong 9 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận hơn 4.000 sản phẩm biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ du lịch (condotel) mới được chào bán ra thị trường. Tuy nhiên, thị trường condotel gần như đóng băng, lượng giao dịch không đáng kể, theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam. Thống kê từ Hội này cũng cho thấy 2/3 các dự án có sản phẩm đang chào bán trên thị trường không phát sinh giao dịch. Những khu vực dẫn đầu về thị trường condotel như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Phú Quốc, Bình Thuận… đều có số lượng giao dịch ở mức rất thấp. Tình hình trầm lắng trên, theo một số chuyên gia, là dịp để các địa phương, nhà đầu tư bình tĩnh nhìn nhận lại nhu cầu thị trường, khung pháp lý và hiệu quả sinh lời từ loại hình kinh doanh còn nhiều mới mẻ này.

Tháng 2, Bộ Tài nguyên & Môi trường ra văn bản hướng dẫn về việc sử dụng đất, cấp chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng không phải nhà ở đối với một số loại hình cư trú mới như căn hộ du lịch (condotel), biệt thự du lịch, văn phòng kết hợp lưu trú. Thời gian thuê đất với căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, văn phòng kết hợp lưu trú không quá 50 năm, trừ dự án lớn nhưng thu hồi vốn chậm thì không quá 70 năm. Bộ cũng nêu quy định việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các công trình xây dựng không phải nhà ở khi đủ điều kiện.

Một số địa phương, như Bà Rịa – Vũng Tàu đã có văn bản yêu cầu Sở Tài nguyên & Môi trường chủ trì, phối hợp các Sở, ban ngành có liên quan quản lý, hướng dẫn việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với condotel theo quy định.

Bài viết Thanh tra Chính phủ kiến nghị tạm dừng cấp phép dự án condotel đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Condotel và officetel được xem là xu hướng phát triển mới, thúc đẩy thị trường bất động sản khởi sắc. Song, hành lang pháp lý thiếu đồng bộ, định hướng mục đích và chủ trương đầu tư chưa được xác lập nghiêm túc, nên nhà đầu tư ngần ngại, doanh nghiệp bối rối… Tất cả như một mớ bòng bong khiến thị trường này kém hấp dẫn.

Là doanh nghiệp chuyên đầu tư vào phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng, ông Lê Minh Trí, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Nam Group cho biết, năm 2017, doanh nghiệp này phát triển dự án bất động sản nghỉ dưỡng ở Phú Quốc, nhưng đến nay các căn nhà vẫn chưa được cấp sổ đỏ, nên nhiều khách hàng không dám mua vì sợ.

Hiện Nam Group đang phát triển một dự án nghỉ dưỡng rộng 92 ha ở tỉnh Bình Thuận, trong kế hoạch, doanh nghiệp này sẽ phát triển thêm loại hình condotel, nhưng vẫn ngần ngại vì pháp lý không rõ ràng, có thể dẫn đến rủi ro cho chủ đầu tư và cả khách hàng.

“Cần sớm có khung pháp lý để giúp thị trường minh bạch, phát triển bền vững và bảo vệ người tiêu dùng. Tâm lý của người mua bao giờ cũng muốn sở hữu, không muốn chung đụng, nên dù có thể cấp sổ đỏ có thời hạn, người dân cũng an tâm hơn. Bởi khi cầm cuốn sổ đỏ trên tay, ngân hàng cũng dễ cho vay, người dân có thể cầm cố”, ông Trí nói và cho rằng, khi condotel được công nhận quyền sở hữu, chắc chắn thị trường sẽ phát triển tốt, thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng.

Ông Hồ Đức Trung, Giám đốc dự án, Công ty TNHH Levista – một doanh nghiệp đang sở hữu nhiều dự án bất động sản nghỉ dưỡng tại khu vực miền Trung cũng cho rằng, trong khoảng 1 – 2 năm trở lại đây, người mua nhà bắt đầu mất lòng tin vào một số dự án condotel, nhất là khi có chủ đầu tư đã “vỡ trận” cam kết lợi nhuận cho một dự án tại Đà Nẵng. Điều đó khiến lòng tin vào thị trường ngày càng giảm sút. Chính vì vậy, việc chính danh cho loại hình này thực sự cấp bách.

Mới đây, Văn phòng Chính phủ phát đi Thông báo số 33/TB-VPCP, truyền đạt ý kiến kết luận của Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng tại cuộc họp Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Trong đó, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chế độ sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất đối với loại hình condotel và officetel.

Sau văn bản hướng dẫn về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho condotel của Bộ Tài nguyên và Môi trường, động thái này một lần nữa cho thấy quyết tâm của các cấp chính quyền trong việc khơi thông thủ tục, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của loại hình “con lai”.

Theo ông Hồ Đức Trung, văn bản của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn cấp sổ cho condotel và mới nhất là ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng là rất kịp thời. Các quy định sẽ giúp gỡ nút thắt để bất động sản du lịch phát triển nhanh hơn.

“Những động thái này như một đòn bẩy kinh tế trong bối cảnh thị trường kém minh bạch. Chắc chắn, khi loại hình condotel được phát triển chính danh, các sản phẩm sẽ được quan tâm hơn, lòng tin của người mua nhà ngày càng vững chắc”, ông Trung nói.

Tương tự, đại diện một doanh nghiệp lớn, đang phát triển nhiều dự án bất động sản nghỉ dưỡng tại Bình Thuận, Bà Rịa – Vũng Tàu, Phan Thiết cho rằng, có thể cấp sổ đỏ có thời hạn cho loại hình căn hộ condotel, trên sổ đỏ có thể ghi rõ là đất thương mại dịch vụ hay nghỉ dưỡng.

“Ai cũng muốn được làm chủ tài sản của mình, nên việc công nhận quyền sở hữu cho condotel chắc chắn sẽ nhận được sự quan tâm của nhà đầu tư. Đồng thời, khi minh bạch pháp lý, doanh nghiệp cũng sẵn lòng phát triển loại hình bất động sản này”, vị này nói.

Còn ông Trương Anh Tuấn, Trưởng ban pháp chế Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, song song với việc cấp sổ cho dự án condotel, thì cần xác định các giới hạn liên quan đến quyền tài sản của loại hình này.

Ông Tuấn lấy ví dụ, khi Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, thì kèm theo giới hạn quyền tài sản là đất đó chỉ phục vụ mục đích để ở, không phải là đất kinh doanh, thương mại. Do đó, việc sở hữu condotel không thể kèm việc cấp hộ khẩu để coi là nhà ở được.

Bài viết Loại hình condotel và officetel có hy vọng được chính danh đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thị trường condotel gần như đóng băng

Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết 9 tháng đầu năm 2020, cả nước ghi nhận hơn 4.000 sản phẩm condotel mới được chào bán ra thị trường. Tuy nhiên, thị trường condotel gần như đóng băng, lượng giao dịch không đáng kể.

Theo thống kê có đến 2/3 các dự án có sản phẩm đang chào bán trên thị trường nhưng không phát sinh giao dịch. Những khu vực dẫn đầu về thị trường condotel như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Phú Quốc, Bình Thuận… nay đều có số lượng giao dịch ở mức rất thấp.

Theo VARS, nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm mạnh mẽ của thị trường condotel là bởi khung pháp lý cho loại hình này vẫn chưa thực sự rõ ràng và ảnh hưởng của dịch bệnh đến toàn bộ nền kinh tế, trong đó lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng là lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Bên cạnh đó vẫn còn những tâm lý e ngại, mất niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư bởi sự phá vỡ cam kết ở một số dự án du lịch, nghỉ dưỡng.

Tuy vậy, VARS cho biết trong khó khăn vẫn xuất hiện điểm sáng trong thị trường bất động sản du lịch nghỉ dưỡng là giai đoạn cuối tháng 9/2020. Thời điểm này, đã thấy dấu hiệu tái khởi động và chào hàng mạnh mẽ của các dự án du lịch nghỉ dưỡng.

Điển hình như tại các địa phương: Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận… đặc biệt, thị trường bất động sản du lịch nghỉ dưỡng cũng nghi nhận dấu hiệu quan tâm trở lại của các nhà đầu tư trên cả nước.

“Rối” pháp lý condotel

Hơn một năm qua kể từ khi các bộ ngành có hướng dẫn về cơ chế quản lý đối với condotel thì đến nay, vẫn chưa một quy định nào đi vào thực tiễn. Bên cạnh đó, hàng trăm cuộc hội thảo, tọa đàm cũng có nhiều ý kiến trái ngược nhau về quản lý loại hình con lai này.

Để chấn chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng, kinh doanh đối với một số loại hình này, ngày 23/4/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 11/CT- TTg về một số giải pháp thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch ban hành cơ chế quản lý đối với một số loại hình bất động sản mới như căn hộ du lịch (condotel), biệt thự du lịch (resort villa), văn phòng kết hợp lưu trú (officetel) theo đúng quy định của pháp luật.

Thực hiện chỉ thị này, các bộ đã có các văn bản theo chức năng và thẩm quyền. Cụ thể, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 21/2019/TT-BXD ngày 31/12/2019 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư”, trong đó có “căn hộ lưu trú (condotel)”.

Bộ Xây dựng định nghĩa căn hộ lưu trú là căn hộ nằm trong nhà chung cư hỗn hợp (condotel), phục vụ mục đích cho thuê lưu trú, có trang thiết bị, dịch vụ cần thiết để người thuê có thể tự phục vụ trong thời gian lưu trú.

Bên cạnh đó, trong đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật nhà ở, Luật kinh doanh bất động sản 2014, Bộ Xây dựng đã đưa ra đề xuất cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua bất động sản du lịch (trong đó có condotel). Đề xuất này, xét trên quan điểm kinh doanh là hợp lý với các dự án bất động sản nghỉ dưỡng không có yếu tố nhạy cảm về an ninh quốc phòng và rất được các chủ đầu tư trông đợi.

Bộ Tài nguyên và môi trường cũng có Công văn 703 về việc hướng dẫn chế độ sử dụng đất và việc chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng không phải nhà ở, trong đó có căn hộ du lịch, biệt thự du lịch.

Theo công văn hướng dẫn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức rà soát các dự án đầu tư đã được phê duyệt và việc thực hiện giao đất, cho thuê đất của từng dự án để xác định mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Trường hợp đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật khác có liên quan thì thực hiện việc cấp giấy chứng nhận cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và không làm thay đổi quy mô, mục tiêu, quy hoạch của dự án.

Trong khi đó, Bộ Công an đề xuất không phát triển thêm dự án condotel và không hợp thức hóa các loại hình bất động sản tương tự thành nhà ở. Theo bộ này, việc mua bán các loại hình bất động sản nói trên diễn ra rất phức tạp, nhiều địa phương không quản lý được hoặc buông lỏng, gây rủi ro cho người mua.

Bộ Quốc phòng lại cho rằng nếu cho phép người nước ngoài mua bán, chuyển nhượng bất động sản nghỉ dưỡng thì cần quản lý chặt khâu cấp phép sử dụng đất của dự án.

Trong khi các bộ đang có những quan điểm quản lý khác nhau, mới đây, Văn phòng chính phủ đã phát đi thông báo số 33/TB-VPCP truyền đạt ý kiến kết luận của Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng tại cuộc họp Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Trong đó, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng báo cáo đánh giá toàn diện tình hình thị trường bất động sản giai đoạn 2016-2020; đôn đốc các địa phương sớm hoàn thiện và đưa vào vận hành hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.

Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chế độ sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất đối với một số loại hình bất động sản mới (condotel, officetel) trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai theo chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội.

Bài viết ‘Rối’ pháp lý, thị trường condotel gần như đóng băng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc quản lý đầu tư xây dựng dự án có bố trí căn hộ du lịch (condotel), văn phòng kết hợp lưu trú (officetel), biệt thự nghỉ dưỡng (resort villa), nhà ở thương mại liên kế (shophouse).

Theo Bộ Xây dựng, trong những năm qua, một số tỉnh, thành phố đã xuất hiện nhiều loại hình bất động sản (BĐS) mới như condotel, officetel, resort villa, shophouse nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế, đa dạng hóa sản phẩm của thị trường BĐS.

Năm 2019, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã ban hành Quy chế quản lý, kinh doanh condotel và resort villa. Đến tháng 2/2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã có văn bản số 703 hướng dẫn chế độ sử dụng đất và việc chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng không phải nhà ở. Đầu năm nay, Bộ Xây dựng cũng đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc quản lý đầu tư, xây dựng, kinh doanh condotel, biệt thự nghỉ dưỡng; đề nghị thực hiện công tác quản lý đầu tư, xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các loại hình BĐS này. Bộ cũng đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia có các quy định cho loại hình BĐS này.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Xây dựng, quá trình đầu tư xây dựng, vận hành các công trình có loại hình BĐS nêu trên vẫn còn một số vấn đề tồn tại.

Chẳng hạn, tại một số đồ án quy hoạch xây dựng, tuy đã được xác định chức năng căn hộ lưu trú, văn phòng kết hợp lưu trú, biệt thự nghỉ dưỡng song vẫn chưa tính toán cụ thể về dân số của loại hình lưu trú này. Hay tình trạng vướng mắc, bất cập trong quản lý, vận hành, quản lý sử dụng tòa nhà có chức năng căn hộ lưu trú, văn phòng  kết hợp lưu trú do có nhiều chủ sở hữu, chủ sử dụng, vận hành khai thác cũng được Bộ dẫn ra.

Ngoài ra, theo Bộ Xây dựng, hiện vẫn còn thiếu quy định pháp lý ràng buộc trong quan hệ hợp đồng giữa các nhà đầu tư ban đầu và nhà đầu tư thứ cấp, các địa phương vẫn còn lúng túng trong việc cấp giấy tờ sở hữu cho condotel, officetel, biệt thự nghỉ dưỡng…

Bên cạnh đó, khi kinh doanh gặp khó khăn, một số chủ đầu tư xin chuyển đổi condotel, officetel sang căn hộ ở gây áp lực lên hệ thống hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội của khu vực.

Do đó, để tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong quản lý đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, TP chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan trong quản lí đầu tư xây dựng khi xem xét thẩm định, phê duyệt quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết xây dựng các dự án cần đảm bảo việc tuân thủ quy định của hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Các đơn vị cũng phải làm rõ về quy mô về diện tích sàn xây dựng, số lượng căn, chỉ tiêu dân số đối với việc bố trí các chức năng căn hộ lưu trú, văn phòng kết hợp lưu trú, biệt thự du lịch, nhà ở thương mại liên kế để xác định các chỉ tiêu, yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Khi quyết định chủ trương đầu tư các dự án đầu tư xây dựng có các loại hình BĐS nêu trên, các cơ quan chức năng cần đảm bảo tính thống nhất về mục đích đầu tư, mục đích sử dụng đất với chức năng của công trình; lưu ý việc hình thành và phát triển loại hình BĐS này phải phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương theo từng thời kỳ.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị UBND các tỉnh, TP căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, cân nhắc công tác cấp mới các thủ tục pháp lý cho phép đầu tư xây dựng (phê duyệt quy hoạch, quyết định chủ trương đầu tư các dự án đầu tư xây dựng có các loại hình BĐS nêu trên) trong khi việc quản lý, vận hành các loại hình bất động sản này vẫn còn một số tồn tại như đã nêu.

Bài viết Bộ Xây dựng lại cảnh báo về quản lý đầu tư xây dựng dự án condotel, officetel đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Cụ thể, Bộ Xây dựng cho biết, hiện Bộ đang nghiên cứu đề xuất bổ sung làm rõ các nội dung của hợp đồng mua bán đối với căn hộ nghỉ dưỡng, căn hộ khách sạn (Condotel) và quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên trong các giao dịch này.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cho biết, quyền và nghĩa vụ của người mua bất động sản là nhà, công trình xây dựng nói chung và bất động sản không phải là nhà ở, căn hộ nghỉ dưỡng, căn hộ khách sạn nói riêng được thực hiện theo các quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản, pháp luật về dân sự, pháp luật về đất đai…

Cụ thể, tại Điều 23 và Điều 24 của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 đã có quy định về các quyền và nghĩa vụ của bên mua nhà, công trình xây dựng; Bộ luật Dân sự năm 2015 đã có các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong các giao dịch dân sự, Luật Đất đai đã có các quy định về quyền và nghĩa vụ của các chủ sử dụng đất…

Tuy nhiên, xuất phát từ thực tế phát sinh trong quản lý đầu tư xây dựng, kinh doanh cũng như các giao dịch về bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 276/BXD-QLN ngày 20/01/2020 hướng dẫn UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương để tăng cường quản lý đầu tư, xây dựng, kinh doanh loại hình bất động sản này.

Đồng thời, Bộ Xây dựng cho hay đang nghiên cứu đề xuất Chính phủ cho phép sửa đổi, bổ sung Nghị định số 76/2015/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản, trong đó sẽ bổ sung làm rõ các nội dung của hợp đồng mua bán các bất động sản này và quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên trong các giao dịch này.

Đối với đề xuất hướng dẫn cụ thể việc cấp “sổ đỏ” căn hộ nghỉ dưỡng, căn hộ khách sạn, Bộ xây dựng cho rằng, theo quy định việc này thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Trước đó, ngày 14/2/2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản số 703/BTNMT-TCQLĐĐ gửi các Sở Tài nguyên và Môi trường của các địa phương hướng dẫn về chế độ sử dụng đất và việc chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng không phải là nhà ở, trong đó đã có hướng dẫn về chế độ sử dụng đất, việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với căn hộ du lịch, biệt thự du lịch.

Do vậy, trường hợp còn có thắc mắc liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với các bất động sản này, đề nghị UBND tỉnh Bình Định có văn bản gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường để được hướng dẫn cụ thể theo thẩm quyền.

Bài viết Bộ Xây dựng: Sẽ quy định quyền và nghĩa vụ rõ ràng hơn trong hợp đồng mua condotel đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Mơ màng pháp lý

Xin bắt đầu bằng câu chuyện gần đây khi Bộ Công an có Báo cáo số 548/BC-BCA-ANKT ngày 22/6/2020 gửi Thủ tướng Chính phủ, báo cáo về các bất cập trong quy định pháp luật liên quan căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, văn phòng kết hợp lưu trú.

Văn bản này của Bộ Công an đã đề cập đến việc các hướng dẫn, văn bản pháp luật chưa xác định rõ được đối tượng được cấp giấy chứng nhận sở hữu tài sản; quy định về việc kinh doanh còn nhiều bất cập, chưa cụ thể dẫn đến rủi ro cho người mua.

Từ thực trạng trên, Bộ Công an đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ: Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp để định danh cho sản phẩm, hoàn thiện khung pháp lý liên quan.

Một lần nữa câu chuyện không mới, nhưng rất cần thiết lại được xới lên, bởi đã nhiều năm, condotel dù là một sản phẩm tiềm năng những vẫn phải chịu cảnh bên làm cứ làm, nhưng pháp lý cho sản phẩm thì không được hoàn thiện.

Nhìn nhận về thực trạng này, TS. Lưu Quốc Thái, Khoa Luật thương mại, Trường đại học Luật TP.HCM cho rằng, condotel đã xuất hiện ở nước ta từ năm 2009 và tăng trưởng không ngừng. Tuy nhiên, đến nay, Nhà nước vẫn chưa có khung pháp luật đồng bộ để điều chỉnh hoạt động quản lý, kinh doanh sản phẩm này, việc điều chỉnh pháp luật luôn ở thế “bị động”.

11 năm tồn tại ngoài quy chuẩn

Sở dĩ nói rằng condotel có tới 11 năm tồn tại ngoài quy chuẩn, là bởi quy chuẩn kỹ thuật cho condotel được quy định chung với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư ban hành kèm theo Thông tư 21/2019/TT-BXD ngày 31/12/2019 của Bộ Xây dựng. Quy chuẩn này mới chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2020 vừa qua.

Như vậy, các dự án condotel, với hàng chục nghìn căn hộ được phát triển trong hơn 10 năm qua ở Việt Nam không rõ tuân theo quy chuẩn kỹ thuật nào. Hay nói cách khác, condotel có 11 năm tồn tại ngoài quy chuẩn kỹ thuật chung. Thực tế này cho thấy, độ trễ lớn đến thế nào về mặt pháp lý cho sản phẩm.

Liên quan đến câu chuyện chủ thể sở hữu, ông Thái cho rằng, đang có sự thiếu nhất quán, khó hiểu về chuyện chủ sở hữu condotel. Theo Điều 11 của Luật Kinh doanh bất động sản 2014, các chủ thể có yếu tố nước ngoài (gồm người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài) không có chức năng kinh doanh bất động sản có thể sở hữu nhà ở tại Việt Nam, còn người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài kinh doanh bất động sản thì không được sở hữu condotel.

Nhiều chuyên gia cho rằng, quy định trên thật sự khó hiểu khi không cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài, hay người nước ngoài sở hữu condotel, trong khi đây là các đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam (theo Luật Nhà ở 2014).

Một vấn đề khác khá nổi cộm và từng gây ra nhiều tranh luận, đó là thời hạn sở hữu condotel và thời hạn sử dụng đất xây dựng condotel. Mãi gần đây, khi Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Văn bản số 703/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 14/2/2020, thì thời hạn sở hữu condotel mới được làm rõ: 50 năm với dự án thông thường, 70 năm với dự án đầu tư vào địa phương có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn.

Trước đó, cũng bởi chưa được hướng dẫn rõ ràng, đã dẫn tới tình trạng có địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu ổn định lâu dài như nhà ở cho condotel rồi phải thu hồi, “sáng tác” ra khái niệm đất ở không hình thành đơn vị ở để cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu lâu dài.

Theo ông Thái, việc quy định thời hạn cho dự án condotel là điều lẽ ra cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phải làm rõ từ khi dự án condotel đầu tiên được thực hiện, chứ không phải đợi đến thời điểm hiện tại, khi có các rắc rối nảy sinh mới làm.

Câu chuyện định danh và hoàn thiện hành lang pháp lý cho condotel đã được xới lên vài năm nay, nhưng một điều lạ là cả ba bộ liên quan dường như đều khá thờ ơ. Điểm sáng hiếm hoi có chăng chỉ là các văn bản hướng dẫn mà tính pháp lý còn đang tranh cãi.

“Trả lại tên cho em”

Cũng liên quan đến câu chuyện quản lý, vận hành condotel, TS. Đặng Anh Quân, Khoa Luật thương mại, Trường đại học Luật TP.HCM cho rằng, theo các quy định hiện thời, trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, chưa xác định mã ngành cho hoạt động hỗn hợp giữa văn phòng kết hợp lưu trú hay văn phòng kết hợp căn hộ, hoặc khách sạn kết hợp căn hộ để doanh nghiệp có thể đăng ký kinh doanh.

Thực tế trên còn đặt ra câu hỏi, vậy với các doanh nghiệp kinh doanh condotel mà không đăng ký ngành nghề này (do không có mã ngành) thì có bị xem là vi phạm về đăng ký kinh doanh hoặc kinh doanh không đúng ngành nghề hay không?

Theo quy định cũ, tính từ ngày 1/7/2015 trở về trước, doanh nghiệp sẽ bị xem là vi phạm hành chính khi kinh doanh ngành nghề không có trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc kinh doanh không đúng ngành nghề ghi trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Như vậy, không chỉ có tới 11 năm tồn tại ngoài quy chuẩn, mà condotel còn có một thời gian rất dài không có mã ngành, đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp kinh doanh condotel vi phạm Luật Doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều may mắn cho các doanh nghiệp là theo Điều 7, Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về quyền của doanh nghiệp (hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2015), thì các doanh nghiệp được tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà luật không cấm.

Trước nhiều tồn tại về khung pháp lý cho condotel, ông Thái cho rằng, cần phải có văn bản quy phạm pháp luật chính thức để có cơ sở pháp lý cho việc quản lý sản phẩm này. Trong trường hợp cấp bách như hiện nay mà chưa thể ban hành luật thì Chính phủ nên giao Bộ Xây dựng và Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì soạn thảo một nghị định về condotel và các sản phẩm tương tự để lấp khoảng trống pháp lý. Ông Thái cũng cho rằng, cần ban hành các quy định riêng về quy chuẩn kỹ thuật cho sản phẩm; cho phép người nước ngoài sở hữu condotel để thúc đẩy phát triển du lịch…

Còn theo ông Quân, condotel là sản phẩm cần thiết, không thể phủ nhận và ngăn cấm, mà phải thừa nhận sự phát triển của condotel và các sản phẩm tương tự.

Riêng về chế độ sử dụng đất, ông Quân cho rằng, đất làm condotel là đất thương mại, dịch vụ, không được lập lờ với khái niệm “đất ở không hình thành đơn vị ở” gây nhầm lẫn cho người mua. Về thời hạn sử dụng đất và tài sản trên đất, không nên quá 50 năm hay 70 năm, tức người mua chỉ dược sở hữu trong thời hạn dự án chứ không phải sở hữu lâu dài.

Bài viết Pháp lý condotel trễ hơn thập kỷ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong văn bản gửi Thủ tướng và 4 bộ, HoREA đề nghị sử dụng thống nhất khái niệm căn hộ du lịch (condotel).

Theo HoREA, Thông tư 21 của Bộ Xây dựng giải thích “căn hộ lưu trú (condotel)” là căn hộ nằm trong khu nhà chung cư hỗn hợp, chưa phản ánh đúng thực tế và chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, chủ yếu trong khu vực đô thị. Hiện nay, đa số “căn hộ du lịch (condotel)” nằm gọn trong tòa nhà cao tầng độc lập thuộc các dự án khu du lịch nghỉ dưỡng.

Do Thông tư 21 ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, không bao gồm các tòa nhà condotel độc lập trong dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, nên HoREA đề nghị Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn kỹ thuật về căn hộ condotel trong các dự án khu du lịch nghỉ dưỡng để thống nhất quản lý.

Đáng chú ý, hiệp hội cũng thống nhất với Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn cấp “Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình không phải là nhà ở” (sổ đỏ) có thời hạn cho condotel.

Cụ thể, HoREA đề nghị cấp sổ đỏ có thời hạn theo thời hạn của dự án cho khách hàng – nhà đầu tư thứ cấp, là người mua biệt thự du lịch, căn hộ du lịch và cả nhà phố du lịch. Sở dĩ có đề nghị này là do Công văn 703 của Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ hướng dẫn cấp sổ đỏ cho biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, không có nhà phố du lịch.

Về quy trình thủ tục, HoREA kiến nghị trước hết, sẽ cấp sổ đỏ condotel cho chủ đầu tư. Sau khi thực hiện hợp đồng mua bán condotel, chủ đầu tư làm tiếp thủ tục chuyển tên trên sổ đỏ cho khách hàng – nhà đầu tư thứ cấp. Khi hết thời hạn sử dụng đất thì được gia hạn nếu có nhu cầu, theo quy định của pháp luật đất đai.

Về xử lý chuyển tiếp, HoREA đề nghị xem xét, giải quyết có lý có tình đối với các trường hợp khách hàng mua condotel trước đây và đã được cấp sổ đỏ đất ở ổn định lâu dài không hình thành đơn vị ở (trái pháp luật), nhưng nay bị thu hồi và được cấp lại sổ đỏ có thời hạn theo thời hạn của dự án.

Hiệp hội kiến nghị xem xét xác định thời hạn sử dụng đất cho khách hàng mua condotel kể từ ngày dự án có quyết định giao đất, để khách hàng đỡ bị thiệt thòi.

Về cách tính diện tích phần sở hữu riêng của condotel để thể hiện trong sổ đỏ, Hiệp hội đề nghị Bộ Xây dựng trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quy định “phần sở hữu riêng và phần sở hữu chung trong tòa condotel”, làm căn cứ để Bộ Tài nguyên Môi trường hướng dẫn các địa phương ghi diện tích “phần sở hữu riêng của condotel vào sổ đỏ cho khách hàng mua condotel.

Về lâu dài, HoREA đề nghị quy định “phần sở hữu riêng và phần sở hữu chung trong tòa condotel” trong Luật Kinh doanh bất động sản, tương tự như Luật Nhà ở quy định “phần sở hữu riêng và phần sở hữu chung trong tòa nhà chung cư”.

Khách hàng mua condotel vẫn chưa được cấp sổ đỏ

HoREA cho biết cả nước hiện có khoảng 82.900 căn hộ condotel, 28.100 biệt thự du lịch, 15.660 nhà phố du lịch. Các dự án condotel tập trung chủ yếu tại các địa phương có thế mạnh du lịch như Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Bình Định, Khánh Hòa, Bình Thuận, Kiên Giang, Quảng Ninh, Bà Rịa – Vũng Tàu… với tổng nguồn vốn đầu tư vào các dự án ước khoảng 100.000 tỷ đồng.

Sự phát triển mạnh mẽ các dự án condotel trong hơn 10 năm qua đã đáp ứng nhu cầu phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch và của thị trường bất động sản du lịch nghỉ dưỡng, với tốc độ tăng trưởng khách du lịch trong các năm gần đây, lên đến khoảng 30%/năm đối với khách du lịch nội địa và khoảng 15%/năm đối với khách du lịch quốc tế.

Riêng năm 2019, ngành du lịch cả nước đã phục vụ hơn 85 triệu lượt khách du lịch nội địa và hơn 18 triệu lượt khách du lịch quốc tế.

Tuy nhiên, HoREA cũng chỉ ra nhiều mặt hạn chế, bất cấp của loại hình này.

Thứ nhất, đã có tình trạng phát triển nóng các dự án condotel trong thời gian qua, nhưng chưa thật sự đảm bảo tính minh bạch, ổn định và bền vững.

Thứ hai, hiện nay, đã xuất hiện dấu hiệu “cung” vượt “cầu” căn condotel.

Thứ ba, đã xuất hiện hiện tượng cá nhân nước ngoài “nấp bóng, mua chui” bất động sản tại một số vị trí “nhạy cảm”, nhất là khu vực ven biển.

Thứ tư, chưa xây dựng hoàn chỉnh khung pháp lý để tăng cường hiệu lực công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh condotel.

Theo HoREA, về cấp “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu công trình không phải là nhà ở” (sổ đỏ), lẽ ra phải cấp sổ đỏ theo thời hạn của dự án, theo quy định của Luật Đất đai. Tuy nhiên, do thiếu hướng dẫn, thiếu kiểm soát và có tình trạng một số địa phương “vượt rào” cấp sổ đỏ đất ở không hình thành đơn vị ở cho condotel, trái quy định pháp luật.

Mặc dù Bộ Tài nguyên Môi trường đã có văn bản hướng dẫn các địa phương cấp sổ đỏ cho condotel, nhưng cho đến nay, khách hàng mua condotel vẫn chưa được cấp sổ đỏ.

Ngoài ra, chưa quy định cụ thể điều kiện huy động vốn, bán condotel hình thành trong tương lai và cũng chưa có “Hợp đồng mẫu” mua bán condotel, nên đã dẫn đến tình trạng nhiều chủ đầu tư đã tùy tiện huy động vốn ngay từ thời điểm triển khai dự án; chưa xây dựng đầy đủ quy chế quản lý, vận hành “condotel trong dự án khu du lịch nghỉ dưỡng.

Thứ năm, khi thị trường du lịch gặp khó khăn, đã có địa phương cho phép điều chỉnh quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất từ đất thương mại dịch vụ (du lịch) thành đất ở; chuyển đổi công năng một số tòa nhà condotel thuộc dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, thành nhà chung cư theo đề nghị của chủ đầu tư, mà có thể đã chưa đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động dựa trên các căn cứ khoa học và thực tiễn có tính thuyết phục.

“Có thể việc địa phương cho phép chuyển đổi condotel thành căn hộ nhà chung cư, chủ yếu là để hỗ trợ cho chủ đầu tư dự án”, HoREA nhận định.

Thứ sáu, để bán nhanh, thu hồi vốn nhanh, chốt lời nhanh, một số chủ đầu tư dự án đã thực hiện các chiêu thức như cam kết đảm bảo cho khách hàng mua condotel sẽ được cấp sổ đỏ đất ở ổn định lâu dài, không hình thành đơn vị ở.

Cùng với đó đưa ra “miếng mồi” cam kết trả lợi nhuận rất cao, phổ biến từ 8-12%/năm, cá biệt lên đến 15%/năm, trong 8-12 năm, đẩy rủi ro cho khách hàng.

Đề nghị bổ sung nhà phố du lịch

Cũng trong văn bản gửi Thủ tướng, HoREA cho biết điều 48 Luật Du lịch quy định 8 loại cơ sở lưu trú du lịch, trong đó, có “biệt thự du lịch, căn hộ du lịch”.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với thực tế, vẫn còn thiếu một loại cơ sở lưu trú du lịch, đó là “nhà phố du lịch nằm trong khu du lịch nghỉ dưỡng”, còn được gọi bằng các tên “shophouse du lịch”, “boutique du lịch”.

Hiệp hội đề nghị cần phân biệt rõ loại “nhà phố du lịch nằm trong khu du lịch nghỉ dưỡng”, khác với loại cơ sở lưu trú du lịch là “nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê” theo hình thức homestay (quy định tại Khoản 6 Điều 48 Luật Du lịch), vì homestay là cơ sở lưu trú du lịch nằm ngoài các dự án khu du lịch nghỉ dưỡng.

Do vậy, Hiệp hội đề nghị bổ sung loại cơ sở lưu trú du lịch “nhà phố du lịch”, vào Điều 48 Luật Du lịch, để thống nhất quản lý.

Bài viết HoREA kiến nghị cấp sổ đỏ condotel cho chủ đầu tư đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.