Những khái niệm về mô hình hoạt động chồng chéo, đánh tráo, những thủ đoạn lừa đảo, mạo danh tinh vi từ các tổ chức cho vay phi chính thức xuất hiện ngày một nhiều. Đó là lý do các đơn vị tài chính tiêu dùng uy tín khó được nhận diện rõ ràng trong một thị trường có độ nhiễu lớn như vậy.

Áp lực giữa “ma trận” app mạo danh

Từ mục tiêu ban đầu là kênh cấp vốn nhanh và hiệu quả cho người yếu thế đến nay thị trường cho vay tiêu dùng đang bị “làm loạn” bởi thủ đoạn mạo danh của hàng ngàn ứng dụng cho vay. Hiện nay, đã xuất hiện nhiều công ty tài chính “tự xưng” được cấp phép hoạt động bởi Sở kế hoạch đầu tư của các tỉnh theo Luật Doanh nghiệp. Đây là hình thức phổ biến để lách qua các quy định về cấp phép và hoạt động dưới sự kiểm soát của NHNN theo luật tín dụng.

Từ đó các tổ chức này (thực chất là tín dụng đen) hoạt động núp bóng app cho vay bằng những tên gọi dễ gây nhầm lẫn với các công ty tài chính tiêu dùng chính thức. Các đối tượng này sử dụng những thuật ngữ chung chung như công ty tài chính hay yếu tố nhận diện chung như gắn thêm chữ “credit”  thậm chí là sử dụng nội dung, thông điệp quảng cáo của các đơn vị được cấp phép để  tiếp cận khách hàng.

Chưa có cơ chế quản lý và hành lang pháp lý rõ ràng nên các ứng dụng này dễ đầu tư, là lựa chọn của hầu hết các các nhóm có tiền mặt nâng cấp và hệ thống lại mô hình cho vay “nóng” của mình. Các ứng dụng này thường xuyên thay đổi tên hoặc để ẩn thông tin nhằm tránh sự theo dõi của cơ quan chức năng.

Các ứng dụng này có khả năng truy cập thu thập danh bạ, lịch sử tin nhắn, cuộc gọi, thông tin tài khoản mạng xã hội… của người vay để sử dụng khi đòi nợ hoặc cho những mục đích trái pháp luật khác. Cơ quan chức năng cũng không thể đóng các app này do cơ chế cài dặt trên nền tảng iOS và Android.

Sự mạo danh này đẩy các công ty tài chính chính thức này vào trạng thái “trăm dâu đổ đầu tằm”. Những thương hiệu được các đối tượng này sử dụng mạo danh nhiều nhất thường là các doanh nghiệp có mức độ phổ biến và thị phần lớn như FE Credit, VietCredit, HD Saison… Điều này khiến người dân dễ nhầm lẫn và phần lớn phỏng đoán, suy diễn các hoạt động cho vay tài chính đều liên quan đến các đơn vị này.

Đại diện FE Credit cho biết, không chỉ riêng FE Credit mà các công ty tài chính được cấp phép đều hết sức đau đầu khi lạc trong “ma trận” của sự mạo danh thương hiệu.

“Sức ép lớn nhất là nhiều đối tượng xấu lợi dụng sự cả tin của người dân để dụ dỗ cho vay sau đó lại xưng danh công ty tài chính để đòi nợ bằng những hành vi thiếu chuẩn mực. Điều này khiến nhiều người dân lo sợ, mất lòng tin và không dám lựa chọn vay vốn từ các công ty tài chính. Không những vậy, một bộ phận người dân còn lôi kéo, rủ rê nhau “bùng nợ”, khiến hoạt động thu hồi nợ của công ty gặp càng nhiều khó khăn”, vị này cho hay.

Định vị lại công ty tài chính chuẩn mực

Công ty tài chính tiêu dùng cho vay ở phân khúc người dân không đủ điều kiện để tiếp cận với chuẩn mực của ngân hàng thương mại, thậm chí là chưa từng có lịch sử tín dụng. Đặc điểm cho vay với giá trị nhỏ, thời gian vay ngắn, thời gian phê duyệt nhanh để đảm bảo nhu cầu tiêu dùng của người dân. Với quy mô nhỏ và tính thanh khoản cao nên mô hình này dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng để mạo danh làm lũng đoạn thị trường.

Tại hội thảo mới đây, ông Đào Minh Tú- Phó Thống đốc thường trực NHNN cho biết: “Hiện nay, xã hôị đang có sự lẫn lộn, người dân không phân biệt đâu là chính thức, đâu là phi chính thức. Thậm chí đâu là vi phạm pháp luật. Cũng có nhiều công ty có tên là tài chính thành lập cấp phép đầu tư theo chính quyền tại địa phương nhưng không được cấp phép tiền tệ ngân hàng và không được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, lại tham gia cho vay qua app để lại nhiều hệ lụy”.

Phó Thống đốc NHNN đã yêu cầu các đơn vi cần phân biệt bản chất hoạt động công ty tài chính tiêu dùng được NHNN cấp phép, quản lý và công ty tài chính khác. Trên cơ sở đó, đánh giá làm rõ được các vần đề có thể phát sinh và đề xuất biện pháp quản lý hiệu quả, chặt chẽ hơn. Đây là một trong những giải pháp thiết thực để ngăn ngừa tín dụng đen.

Đại diện một công ty tài chính cho rằng, bản thân những người yếu thế trong xã hội gặp nhiều hạn chế trong nhận thức về tài chính tiêu dùng cũng như tài chính nói chung. Để phân biệt tài chính chính thống và tài chính phi chính thống các bộ ngành cần có sự phối hợp liên thông chặt chẽ, tạo ra “gọng kìm” để đưa khái niệm tài chính chính thống đến với người dân, giúp người dân nắm bắt và nhận thức rõ ràng.

Trong khi đó về phía các công ty tài chính tiêu dùng cũng hướng đến việc xây dựng mô hình chuẩn chỉnh. Tiếp cận khách hàng cả cho vay lẫn thu hồi nợ theo một quy trình thống nhất, thái độ đúng mực, hướng đến các tiêu chuẩn về tín dụng bền vững.

Cụ thể, trong nỗ lực khắc phục tình trạng rối loạn của thị trường, FE Credit đã chủ động xây dựng được tiêu chí hoạt động chuẩn mực và mang tính hệ thống hơn. Điều tiên quyết là không có các hành vi bôi nhọ danh dự khách hàng trên mạng xã hội để thu hồi nợ.

Tiếp đó là nâng cấp các app cho vay theo hướng bảo mật và an toàn hơn. Sử dụng số điện thoại định danh FE Credit để liên hệ với khách hàng. Hoàn hệ thống chăm sóc khách hàng, ban hành quy chế nghiêm ngặt trong việc quản lý và xử lý nhân viên vi phạm, thậm chí với các nhân viên sai phạm, cấp quản lý trực tiếp cũng sẽ bị liên đới trách nhiệm.

Bài viết Sức ép của công ty tài chính trong thị trường “vàng thau lẫn lộn” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đây là thủ đoạn mới lừa tiền trong tài khoản ngân hàng của khách hàng vừa được Công ty tài chính Bưu điện PTF cảnh báo.

Theo đó, gần đây một số đối tượng mạo danh Công ty tài chính Bưu điện PTF mời khách hàng vay vốn và sử dụng ứng dụng Auto Cash trên điện thoại để giải ngân khoản tiền ảo với con dấu giả, chữ ký giả của người có thẩm quyền nhằm dụ dỗ khách hàng chuyển khoản và chiếm đoạt.

Cụ thể, đối tượng gọi điện tới khách hàng mời vay và hướng dẫn khách hàng cài đặt ứng dụng “Auto Cash” giải ngân nhanh. Sau đó, tài khoản zalo có tên “Phê duyệt PTF” sẽ kết bạn với khách hàng để thuyết phục khách hàng vay vốn, chuyển tiền đặt cọc cho đối tượng.

Sau khi cài đặt ứng dụng và nhập các thông tin cá nhân như: số điện thoại, chứng minh nhân dân… khách hàng sẽ được ứng dụng Auto Cash giải ngân một khoản tiền ảo kèm theo một hợp đồng tín dụng với con dấu giả mạo Công ty tài chính Bưu Điện PTF.

“Để nhận được số tiền giải ngân, khách hàng phải gửi mật khẩu để xác nhận. Tuy nhiên, để có mật khẩu này khách hàng phải tạm ứng và chuyển khoản đặt cọc một số tiền. Sau khi khách hàng chuyển tiền cọc thì đối tượng lừa đảo cắt liên lạc hoàn toàn. Đây là hành vi lừa đảo khách hàng cần cảnh giác” – đại diện PTF khẳng định.

Đại diện công ty này cho biết không áp dụng đăng ký khoản vay, giải ngân và yêu cầu đặt cọc, tạm ứng.… qua ứng dụng Auto Cash cũng như bất kỳ ứng dụng online nào khác. Với tất cả khoản vay, khách hàng đều phải làm thủ tục và ký hồ sơ trực tiếp tại các điểm giao dịch của công ty.

Do đó, khách hàng cần cảnh giác với các ứng dụng cho vay trực tuyến với điều kiện quá dễ dàng; tuyệt đối không thực hiện chuyển tiền, đưa tiền mặt, cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào có biểu hiện nghi ngờ hoặc có các dấu hiệu lừa đảo ở trên.

Mới đây, Ngân hàng HSBC Việt Nam cũng cảnh báo thủ đoạn kẻ gian sẽ gọi điện thoại hoặc gửi thư điện tử cho khách hàng với mục đích đăng ký vắc-xin Covid-19 và yêu cầu cung cấp thông tin thẻ tín dụng, tài khoản, mã OTP hoặc yêu cầu khách hàng chuyển trước một khoản tiền để được đăng ký. Kẻ gian cũng có thể gửi một đường link cho khách hàng để đăng ký tiêm vắc-xin Covid-19 nhưng thực chất là link chứa phần mềm độc hại tấn công máy tính của khách hàng và ăn cắp dữ liệu cá nhân…

Hay Eximbank cũng cảnh báo về việc đây xuất hiện tin nhắn mạo danh Eximbank được gửi tới khách hàng với nội dung: “Tài khoản của bạn đã đăng ký chương trình quảng cáo trên Tiktok, mỗi tháng thu phí 1.250.000 đồng. Vui lòng vào https://eximbank.vip để kiểm tra hoặc huỷ”. Nếu khách hàng truy cập vào trang web giả mạo để kiểm tra dịch vụ mới, các quảng cáo, khuyến mại sẽ bị đánh cắp tài khoản.

Bài viết Dùng chữ ký, con dấu giả lừa tiền trong tài khoản ngân hàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Cụ thể, các công ty tài chính chỉ được nhắc nợ tối đa 5 lần/1 ngày, thời gian nhắc nợ phải trong khoảng thời gian từ 7-21 giờ. Biện pháp đôn đốc, nhắc nợ phải phù hợp với đặc thù của khách hàng, quy định của pháp luật. Nghiêm cấm các biện pháp đe dọa với khách hàng.

Ngoài ra, không được nhắc nợ, đòi nợ, gửi thông tin đòi nợ của khách hàng đến với tổ chức, cá nhân không có nghĩa vụ trả nợ cho công ty tài chính, trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; bảo mật thông tin khách hàng theo quy định của pháp luật.

Trước khi ký hợp đồng chính thức với khách hàng, công ty tài chính phải cung cấp dự thảo hợp đồng cho vay tiêu dùng, giải thích đầy đủ, trung thực các nội dung cơ bản tại hợp đồng, trong đó bao gồm cả quyền và nghĩa vụ của khách hàng vay tiêu dùng, các biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ, biện pháp xử lý trong trường hợp khách hàng không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng cho vay tiêu dùng và có xác nhận của khách hàng về việc đã được công ty tài chính cung cấp thông tin theo quy định tại khoản này.

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cho biết, rất nhiều người tiêu dùng phản ánh về việc không vay nợ nhưng vẫn bị gọi điện, nhắn tin đòi nợ, thậm chí đe dọa, khủng bố. Có những trường hợp mặc dù đã thông báo về việc gọi nhầm, đề nghị các công ty tài chính kiểm tra thông tin nhưng các thuê bao này vẫn tiếp tục bị nhắc nợ. Không ít khách hàng phải nhận cả chục cuộc gọi/ngày, trong suốt nhiều tháng liền.

Trước tình trạng phức tạp của hoạt động này, Ngân hàng Nhà nước quyết định ban hành Thông tư 18/2019/TT-NHNN Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 43/2016/TT-NHNN quy định cho vay tiêu dùng của công ty tài chính, trong đó quy định rõ hơn về hoạt động nhắc nợ, đòi nợ nhằm hạn chế tình trạng trên.

Theo Thanh Hoa/ Báo Phụ Nữ TP.HCM

Bài viết Công ty tài chính bị cấm gọi điện đòi nợ người thân của khách hàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.