Kể từ khi Việt Nam bước vào thời kỳ “Đổi mới” từ năm 1986, cho tới nay, quan điểm xuyên suốt vẫn là xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, thông qua Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn 2021 – 2030, Việt Nam một lần nữa nhấn mạnh về tầm quan trọng của một nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Kinh tế Việt Nam trong năm 2022 vẫn chưa tự chủ

Sau 36 năm “Đổi mới”, kinh tế Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng thần tốc. Cụ thể, quy mô kinh tế đã tăng 12 lần, thu nhập bình quân đầu người tăng 8,3 lần, kim ngạch xuất – nhập khẩu tăng 29,5 lần, vốn FDI cũng tăng 22 lần.

Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo cả nước từ 58% trong năm 1993 đã giảm xuống chỉ còn 2,23% trong năm 2021, tinh theo quy chuẩn mới.

Tuy nhiên, theo phát biểu của ông Trần Tuấn Anh – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Kinh tế Trung ương tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ 4: Dù kinh tế Việt Nam đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ, thế nhưng, năng lực tự chủ, khả năng thích ứng và sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc hoặc tác động bên ngoài còn yếu.

Ông Tuấn Anh phân tích: Hiện nay, trong cơ cấu kinh tế, khu vực FDI đóng góp tới 20,13% GDP, chiếm 72% tổng giá trị xuất khẩu, khoảng 50% sản lượng công nghiệp.

Thế nhưng, sự lan tỏa của khu vực FDI không lớn. Các doanh nghiệp FDI cũng rất khiêm tốn khi chuyển giao công nghệ. Như vậy, rất khó để kinh tế Việt Nam công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thực tế cho thấy, tỷ lệ nội địa hóa ở mức thấp, bình quân chỉ đạt 20% – 25%.

“Trong 27.500 dự án đầu tư nước ngoài, chỉ có khoảng 1.000 hợp đồng chuyển giao công nghệ. Do đó, để có thể trở thành một nền kinh tế tự chủ, độc lập, Việt Nam không thể chỉ dựa vào khối doanh nghiệp FDI”, ông Tuấn Anh nói.

Ngoài yếu tố nêu trên, ông Tuấn Anh cũng cho rằng, ngay bản thân nội tại nền kinh tế cũng chưa chú trọng tới lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ.

Cụ thể, tổng chi cho nghiên cứu và phát triển của Việt Nam cả nhà nước và tư nhân chỉ đạt 0,53% GDP năm 2019, thấp hơn nhiều so với bình quân thế giới ở mức 1,7% và một số nước như Thái Lan 0,8%, Malaysia 1,4%, Trung Quốc 2,1%.

Năng lực sáng tạo còn thấp, số bằng sáng chế của Việt Nam do các cơ quan uy tín thế giới cấp chỉ bằng 1/3 Thái Lan, 1/11 Malaysia, 1/3170 Trung Quốc, tỷ lệ bằng sáng chế/1 triệu dân là 0,21 đứng thứ 91/141 quốc gia.

Trong 20 năm (2011-2020), số bằng độc quyền sáng chế cấp cho người Việt Nam chỉ chiếm 4,62% tổng số bằng được cấp.

Năng lực tự chủ của ngành công nghiệp còn ở mức thấp với việc nhập khẩu hầu hết công nghệ, máy móc thiết bị, phụ tùng, nguyên liệu chính cho sản xuất công nghiệp.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Việt Nam phải nhập khẩu trên 70% máy móc, thiết bị phục vụ nông nghiệp; giống một số loại cây trồng, vật nuôi còn phụ thuộc vào nhập khẩu, điển hình như 80% giống rau và 60% giống ngô.

“Về tổng thể cho thấy, nền kinh tế Việt Nam hội nhập cao, có độ mở lớn nhưng lại tập trung vào một số ít thị trường và cơ cấu thiếu bền vững dẫn đến bị phụ thuộc”, ông Tuấn Anh nói.

Những bất cập trên đã làm cho tăng trưởng kinh tế không đạt mục tiêu Chiến lược đề ra, biên độ tăng trưởng có xu hướng giảm dần theo chu kỳ 10 năm. Trong đó, giai đoạn 1991-2000 đạt 7,6%/năm, giai đoạn 2001-2010 xuống còn 6,6%/năm, giai đoạn 2011-2020 trung bình chỉ đạt 6,17%/năm.

Thu nhập bình quân đầu người gia tăng với tốc độ chậm và vẫn nằm ở mức thấp, nguy cơ tụt hậu so với các nước trong khu vực đang hiện hữu. Chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh nền kinh tế còn yếu.

Vì vậy, Trưởng ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh: Để đạt được mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, nhiệm vụ cấp thiết có tính then chốt, nhất quán và lâu dài là phải xây dựng nền kinh tế phát triển năng động, nhanh và bền vững, độc lập, tự chủ trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với nâng cao hiệu quả trong hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Kinh tế Việt Nam phải có sự đột phá

Trong  Diễn đàn kinh tế Việt Nam 2022, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, trong hai năm 2019 – 2020, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã được giao nhiệm vụ là nghiên cứu một chuyên đề xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả, để phục vụ xây dựng Văn hiện của Đại hội Đảng lần thứ XIII.

Đặc biệt, trong hai năm vừa qua, Việt Nam đã chứng kiến các cú sốc về đại dịch COVID-19, căng thẳng địa chính trị và những thách thức liên quan đến vấn đề vĩ mô như là lạm phát, điều chỉnh về chính sách tài khóa, tiền tệ của các nền kinh tế lớn… đã ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế Việt Nam.

Trên cơ sở đó, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra 6 nhóm giải pháp để triển khai trong thời gian tới, nhằm đưa kinh tế Việt Nam tự chủ.

Thứ nhất là duy trì sự ổn định và phát triển trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường… trong đó trọng tâm lớn nhất là giữ vững ổn định và phát triển về hệ thống chính trị, an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là triển khai quyết liệt và hiệu quả các giải pháp đột phá. Trong đó, phải đột phá về thể chế mà trọng tâm là hoàn thiện thể chế pháp luật, trong đó hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng bộ với thị trường, phù hợp với thông lệ quốc tề và gắn với điều kiện đặc thù của Việt Nam.

Đồng thời phải đột phá về hạ tầng, đột phá nguồn nhân lực, mà trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ để dần tiến tới từng bước làm chủ khoa học công nghệ để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là cần có sự chuyển biến mạnh mẽ hơn về cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới động lực tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, tăng tính cạnh tranh chất lượng của nền kinh tế.

Nhóm nhiệm vụ thứ tư là duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát, bảo đảm an ninh và an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó hiệu quả với dịch bệnh, biến đổi khí hậu… đây là nhiệm vụ kiến tạo nên sự phát triển xanh, phát triển bền vững.

Nhóm nhiệm vụ thứ năm là huy động tối đa nguồn lực để phục vụ cho việc phát triển.

Nhóm nhiệm vụ thứ sáu và hết sức quan trọng của nền kinh tế tự chủ hội nhập quốc tế là thực hiện các giải pháp để chủ động tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng và nâng cao vị thế, vai trò của đất nước gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ, duy trì hòa bình và phát triển.

Định Trần | Nhà báo & Công luận

Bài viết Các doanh nghiệp FDI “ngại” chuyển giao công nghệ, kinh tế Việt Nam chưa thể tự chủ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Mong có lộ trình rõ ràng

Trong thư gửi Thủ tướng, đề xuất chiến lược khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh an toàn trong trạng thái chống dịch mới, nhiều hiệp hội các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam (Amcham, EuroCham, KoCham, Acean USABC) nêu quan điểm: “Chậm mở cửa, cơ hội đầu tư sẽ khó quay lại Việt Nam”.

Đại diện các hiệp hội cho biết, hiện doanh nghiệp rất cần có lộ trình rõ ràng cho việc mở cửa trở lại. Khảo sát gần đây của các hiệp hội trên cho thấy, ít nhất 20% doanh nghiệp thành viên đã chuyển một số hoạt động sản xuất sang một quốc gia khác. Cảnh báo quan trọng nhất được đưa ra chính là Việt Nam dường như đang bỏ lỡ những cơ hội đầu tư có thể không quay trở lại. Đại diện các hiệp hội nhấn mạnh, sản xuất phải tái mở cửa, thiết lập trạng thái “bình thường mới” ngay bây giờ.

“Các nhà đầu tư tiềm năng mới không thể đến nếu không có các chính sách hợp lý cho việc nhập cảnh của người nước ngoài. Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội lớn để tận dụng đa dạng hóa chuỗi cung ứng đi từ Trung Quốc nếu không thể chứng minh đây là một sự thay thế đáng tin cậy. Để duy trì khả năng cạnh tranh trong khu vực và toàn cầu, kể cả so với Malaysia, Indonesia và Thái Lan, Việt Nam phải hành động ngay từ bây giờ”, văn bản của các hiệp hội đưa ra nhận định.

Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, giãn cách xã hội như vừa qua, tất yếu gây đứt gãy, gián đoạn chuỗi cung ứng. Hậu quả là đã có doanh nghiệp nước ngoài chuyển dịch đơn hàng khỏi Việt Nam. “Chính sách không bảo đảm cho lưu thông hàng hóa, lao động không thể tiếp cận công việc, đơn hàng của doanh nghiệp bị đe dọa không thực hiện được”, ông Thiên lý giải.

Ngoài những khó khăn mà các doanh nghiệp nước ngoài đã nêu, theo ông Thiên, việc đóng cửa, phong toả như vừa qua còn giáng đòn tiêu cực đến chiến lược phát triển, thu hút đầu tư dài hạn, có thể làm mất cơ hội đón dòng vốn chuyển dịch FDI. Ông Thiên nhấn mạnh: “Môi trường kinh doanh yếu đi, doanh nghiệp trong nước cũng bị ảnh hưởng. Đối tác của họ là doanh nghiệp nước ngoài rất khó chần chừ với thị trường Việt Nam”.

Ông Thiên cho rằng, nên chấm dứt kiểu phong tỏa ổ dịch diện rộng như vừa qua, không hành chính cứng nhắc, gây phiền hà, chi phí cho doanh nghiệp. Ông Thiên lấy ví dụ về nỗ lực thay đổi của Hà Nội, thành phố dừng việc phân vùng, chỉ phong toả trên phạm vi hẹp nhất để nới lỏng giãn cách xã hội, là cách làm cần được nhân rộng.

“Tinh thần mở cửa phải đảm bảo an toàn lưu thông kinh tế, gồm chuỗi cung ứng vận tải (logistics) và tiền tệ; an toàn sản xuất tại các khu công nghiệp. Nhóm chuyên trách, tổ công tác đặc biệt của Thủ tướng phải phát huy được vai trò của mình”, ông Thiên nhấn mạnh.

Cần sớm có kế hoạch quản trị rủi ro

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, việc đầu tiên nên làm là mở cửa lại nền kinh tế như kiến nghị của 4 hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam. “Mở cửa lại không phải chỉ vì họ, mà vì nền kinh tế của mình. Nếu không mở, doanh nghiệp trong nước sẽ thêm phần khó khăn. Doanh nghiệp nước ngoài họ không kiên trì được, bởi nếu có cơ hội, họ sẽ tính toán rời đi. Doanh nghiệp của mình không mở cửa sẽ nguy chứ không rời đi đâu được”, bà Lan nói.

Nhóm hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài nhấn mạnh tầm quan trọng của vắc-xin và bày tỏ mong muốn Chính phủ ưu tiên tiêm cho lực lượng y tế tuyến đầu, người cao tuổi, người có bệnh nền, người giao hàng, lao động bán lẻ hàng thiết yếu, lao động tại các khu công nghiệp, cảng hàng hóa, logistics, đặc biệt là tại khu vực phía Nam.

Theo bà Lan, ở nước ngoài, người ta cũng bị dịch nhưng giải pháp tốt hơn, không phong tỏa rộng như mình. “Theo tôi, Nhà nước không nên hỗ trợ thêm khi không còn ngân sách. Hỗ trợ thêm bằng chính sách hay tiền cũng không bằng việc mở cửa lại thị trường. Bây giờ nơi nào bùng phát dịch thì khoanh nơi đó thôi chứ không khoanh cả vùng nữa. Chúng ta nên học theo cách Bình Dương, hay Đà Nẵng thu hút lớn về FDI, bởi họ biết lắng nghe, điều chỉnh chính sách cho hợp lý. Mặc dù cũng bị COVID-19 nhưng họ xử lý hơn những nơi khác, nhất là so với Hà Nội”, bà Lan nói.

Tiến sĩ Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh phân tích, đứt gãy chuỗi cung ứng đang là nỗi lo chung của cả doanh nghiệp nội lẫn doanh nghiệp FDI. Với tình hình dịch như hiện nay, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng rất cao. Theo ông Thành, điều doanh nghiệp FDI mong lúc này là Nhà nước phải có kế hoạch rõ ràng và quản trị rủi ro.

“Chúng ta không thể khẳng định chắc nịch vào tháng nào dịch bệnh được khống chế. Vì vậy, doanh nghiệp cần sự đồng hành. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ cần triển khai quyết liệt hơn”, ông Thành nói.

Bài viết Nhiều doanh nghiệp FDI rời đi: Có đáng lo? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Biển lặng, chờ sóng lớn

Trong suốt một thời gian dài, bất động sản luôn là lĩnh vực có sức hút rất lớn với nhà đầu tư nước ngoài, chỉ đứng sau ngành công nghiệp chế biến – chế tạo. Dù vậy, năm 2020, trước sự bùng phát và diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19 trên toàn cầu, sự trì trệ và khủng hoảng của kinh tế thế giới, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đã có sụt giảm nhất định.

Số liệu của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho thấy, năm 2020, cả nước có 6.694 doanh nghiệp bất động sản được thành lập mới, giảm 15,5% so với năm 2019. Trong khi đó, có 978 doanh nghiệp phải giải thể trong năm qua.

Mặc dù chịu tác động không nhỏ từ Covid-19, nhưng trong năm 2020, lĩnh vực bất động sản vẫn thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài tương đối khá, với 3,8 tỷ USD, tăng 15% so với năm 2019. Trong số này, có tới 2 tỷ USD được đầu tư thông qua hình thức góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bất động sản.

Đặc biệt, trong tháng 11/2020, thời điểm thị trường đang bước vào giai đoạn hậu bình thường mới, đã có 2 dự án FDI với tổng giá trị hơn 1 tỷ USD, chiếm gần 1/3 tổng vốn FDI vào bất động sản của cả năm.

Đó là, Dự án Khu trung tâm đô thị Tây Hồ Tây (Starlake) tại Hà Nội, do Daewoo E&C (Hàn Quốc) làm chủ đầu tư, điều chỉnh vốn đầu tư thêm 774 triệu USD; Dự án Công trình văn phòng tại 29 – Liễu Giai (Central Palace) cũng tại Hà Nội, do thành viên của Tập đoàn CapitaLand (Singapore) làm chủ đầu tư, điều chỉnh tăng vốn đầu tư thêm 246 triệu USD.

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ và vẫn có sức hấp dẫn lớn đối với doanh nghiệp nước ngoài.

– Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh

“Đây là tín hiệu cho thấy, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ và vẫn có sức hấp dẫn lớn đối với doanh nghiệp nước ngoài”, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nói.

Vị chuyên gia này nhận định, trong năm 2021 và những năm tiếp theo, với những lợi thế của mình, như ổn định chính trị, cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh công cuộc số hóa nền kinh tế… Việt Nam vẫn được các nhà đầu tư quốc tế đánh giá là nơi đầu tư ổn định, an toàn.

Còn theo chuyên gia Nguyễn Thị Hồng Vân, Phó giám đốc Bộ phận Định giá và Tư vấn tài chính của Savills Hà Nội, với nhu cầu chuyển dịch đầu tư của các doanh nghiệp và việc thực hiện cắt giảm nguồn nhân công để giảm chi phí, thời gian qua, thị trường đã đón nhận thêm nhiều nhà đầu tư nước ngoài vào bất động sản khu công nghiệp và kinh doanh hạ tầng lưu trú gần khu công nghiệp. “Làn sóng này sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới”, bà Vân nhận định.

Bất động sản công nghiệp và nghỉ dưỡng nằm trong tầm ngắm

Theo TS. Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao của Savills Việt Nam, 2020 là một năm đầy thách thức do dịch bệnh tác động đến nền kinh tế, nhưng thị trường bất động sản không những trụ vững, mà còn phát triển khá tốt ở một số phân khúc, đặc biệt là bất động sản công nghiệp.

Ông Khương cho rằng, nguồn lực chính vẫn là các nhà đầu tư trong nước, trong khi các nhà đầu tư nước ngoài giống như những điểm kích ở trung tâm thị trường.

Còn theo chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh, cả trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, bất động sản công nghiệp sẽ trở thành phân khúc có đà phát triển rất tốt, nếu nhà đầu tư biết nắm bắt thời cơ và Nhà nước có chính sách khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho thị trường phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có.

Bên cạnh triển vọng khá sáng sủa của bất động sản công nghiệp, thì bất động sản phục vụ mô hình nghỉ dưỡng kết hợp du lịch, giải trí và chăm sóc sức khỏe tại chỗ cũng có cơ hội phục hồi và sẽ có thể nở rộ trong thời gian tới.

Ông Đinh Trọng Thịnh đánh giá, phân khúc này hiện có tiềm năng phát triển rất lớn, dựa trên nền tảng điều kiện tự nhiên, văn hóa, thể chế. Tuy nhiên, xu hướng đầu tư vào phân khúc này phải hướng đến các sản phẩm quy mô lớn, đạt đẳng cấp chất lượng, đáp ứng nhu cầu của tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh.

Khác với bất động sản công nghiệp, thị trường bất động sản nghỉ dưỡng được nhận định sẽ còn khó khăn hơn trong năm 2021. Nhưng, đối mặt với những khó khăn đó, các doanh nghiệp đã tái cấu trúc, tái cơ cấu để ổn định về chi phí, lợi nhuận và có những chiến lược khác để phòng vệ trước những kịch bản khó khăn hơn có thể xảy ra.

“Thay vì bi quan, các doanh nghiệp bất động sản hãy xem những khó khăn trước mắt như là một điểm để bắt đầu tạo ra các tiền đề cho tương lai. Khi đầu tư vào các cao ốc, văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn dịch vụ, thông thường thời gian hoàn vốn là 10 năm, nên 1 – 2 năm khó khăn không phải là vấn đề quá lớn”, ông Khương nói.

Ông Khương cũng cho biết, hầu hết khách sạn, trung tâm thương mại trên thị trường Việt Nam đã hoạt động được 5 – 7 năm, nên đã có được dòng tiền tích lũy để vượt qua khó khăn trước mắt.

Bài viết Thị trường bất động sản: Hai phân khúc vào tầm ngắm của doanh nghiệp FDI đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ngoài lo ngại về chuyển giá, doanh nghiệp FDI chỉ làm gia công, nhập nguyên liệu, nợ thuế khủng rồi… bỏ trốn.

Nan giải thu hồi nợ thuế “khủng”

Năm 2019, Tổng cục Hải quan phải thu hồi và xử lý hơn 546 tỷ đồng bao gồm các khoản nợ thuế quá hạn, tiền chậm nộp thuế phát sinh trước 1/1/2019. Trong đó, Cục Hải quan TP.HCM được giao phải thu nợ thuế nhiều nhất, hơn 214 tỷ đồng; Cục Kiểm tra sau thông quan với chỉ tiêu phải thu hơn 131 tỷ đồng; Cục Hải quan Đà Nẵng phải thu hơn 54 tỷ đồng…

Theo báo cáo mới nhất của Cục Hải quan TP.HCM gửi Tổng cục Hải quan, đến giữa tháng 7/2019, Cục Hải quan TP.HCM có hơn 2.600 doanh nghiệp (DN) nợ tổng cộng lên hơn 2.119 tỷ đồng thuế xuất nhập khẩu (XNK). Phần nhiều số nợ “khủng” rơi vào các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và thuộc diện khó thu hồi. Các DN này chủ yếu đầu tư – sản xuất xuất khẩu và nhập gia công, buôn bán giày dép, giày da, may mặc…

Đứng đầu danh sách nợ thuế XNK là Cty Cổ phần NIVL (huyện Bến Lức, Long An do ông A Nanda Kumar làm Giám đốc). Tính đến hết tháng 4/2019, công ty này nợ thuế trên 150 tỷ đồng. Cty Cổ phần NIVL là DN 100% vốn đầu tư nước ngoài, được cấp phép đầu tư năm 1998, đến năm 2007 bắt đầu hoạt động.

Ngành nghề kinh doanh của DN này, gồm: Sản xuất, truyền tải và phân phối điện; Buôn bán gạo, buôn bán thực phẩm. Số nợ thuế nêu trên thuộc 3 tờ khai NK theo loại hình đầu tư sản xuất XK phát sinh tại Cục Hải quan TP.HCM từ năm 2013, bao gồm thuế NK và lệ phí hải quan.

Đáng chú ý, theo Hải quan TP.HCM, DN này đã ngưng hoạt động nhiều năm nay, chủ DN cũng đã bỏ về nước, để lại số nợ khổng lồ cho ngân sách nhà nước (NSNN).

Một DN khác là Cty TNHH Silver Star Việt Nam (quận Bình Tân, TP.HCM), nợ hơn 47 tỷ đồng. Số nợ này chính là thuế của 376 tờ khai hải quan NK theo loại hình đầu tư – gia công, nhập gia công… phát sinh trong năm 2007 và 2008. Theo tìm hiểu của chúng tôi, công ty này được cấp phép năm 2008, chuyên sản xuất giày dép. Công ty đã ngừng hoạt động từ năm 2011, nhưng chưa làm thủ tục đóng mã số thuế.

Tương tự, Công ty TNHH Neocacse Inc Việt Nam, nợ gần 30 tỷ đồng. Công ty này được cấp phép thành lập từ năm 2007, có địa chỉ hoạt động tại quận 12, TPHCM, do JEON JEONG JAE là người đại diện pháp luật, đã đóng mã thuế từ tháng 4/2014. Trong 2 năm 2012 và 2013, công ty này mở hơn 540 tờ khai hải quan NK hàng hóa theo loại hình đầu tư – gia công, nhập gia công. Số nợ trên gồm thuế XNK và lệ phí hải quan phát sinh từ các tờ khai hải quan nêu trên.

Ngoài ra, còn hàng loạt công ty có số nợ lớn, như: Cty Karos (quận 2, TPHCM) nợ gần 21 tỷ đồng; Cty TNHH Vina Haeng Woon Industry, nợ hơn 21 tỷ đồng; Cty TNHH thời trang Sepplus Việt Nam nợ trên 19 tỷ đồng…

Theo Cục Hải quan TPHCM, số nợ khó đòi này chủ yếu phát sinh từ nhiều năm trước, đến nay cũng không thể đòi được. Nguyên nhân là DN nợ thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh, chủ DN cũng đã về nước.

Nhiều Cục Hải quan tại các địa phương khác cũng đau đầu giải quyết các khoản nợ thuế của doanh nghiệp FDI.

“Nhờn” nợ

Theo Cục Thuế Xuất nhập khẩu – Tổng cục Hải quan, đối với các khoản nợ thuế tồn đọng từ các năm trước (trước 1/7/2007) khó có khả năng thu đòi, do các quy định của luật còn nhiều bất cập.

Nhiều trường hợp DN bán hàng không xuất hóa đơn nên không thể thực hiện được biện pháp thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng. Do đó, cơ quan chức năng không thể thực hiện đầy đủ các biện pháp cưỡng chế khi lập hồ sơ xóa nợ theo quy định.

Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Giá cả – Bộ Tài chính, vấn đề nợ đọng thuế không mới, nhưng có nguồn cơn từ việc buông lỏng quản lý. Bởi, để cho DN nợ thuế trên hàng trăm tờ khai kéo dài 3 – 5 năm trong thời kỳ DN này đang hoạt động là điều quá vô lý.

Cái nào cũng có thời hạn, khi DN nợ tờ khai đến cuối năm chưa quyết toán thuế phải “hỏi thăm” ngay và thường xuyên. Không thể để nợ năm này qua năm khác. Đối với DN nợ đọng dây dưa, nhẽ ra có biện pháp siết nhập khẩu nguyên vật liệu ngay, sao lại để mở tờ khai, tiếp tục nhập, sản xuất, xuất khẩu như vậy?

Theo Tiền phong

Bài viết Nợ thuế ‘khủng’, nhiều doanh nghiệp bỏ trốn đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.