Nợ xấu tăng

Theo thống kê của Người Đồng Hành với 25 ngân hàng, tổng nợ xấu trong 3 tháng đầu năm tăng 5% so với cuối 2020, lên 91.254 tỷ đồng, chiếm hơn 1,4% trong tổng dư nợ cho vay khách hàng.

ACB và Vietcombank là 2 ngân hàng có nợ xấu nâng cao nhất trong số 17 ngân hàng báo tăng quý I, xét về tương đối. Nợ nhóm 3-5 của ACB tăng 61% lên 2.954 tỷ đồng, đưa tỷ trọng trong danh mục từ 0,59% lên 0,91%, cao nhất từ năm 2016.

Dẫn chia sẻ của ban lãnh đạo, Trung tâm Phân tích Chứng khoán SSI – SSI Research cho biết ACB đã chủ động phân loại lại nợ của một khách hàng doanh nghiệp lớn có thể gặp khó khăn trong tương lai. Ngoài ra, ngân hàng cũng dự báo có thể cần hơn 2 năm để xử lý tài sản thế chấp liên quan, do đó ngân hàng đã trích lập dự phòng đầy đủ đối với khoản cho vay này (giả định tài sản đảm bảo bằng 0). SSI Research cũng kỳ vọng diễn biến tương tự sẽ không còn tiếp diễn ở các quý sau.

Vietcombank cũng ghi nhận nợ xấu tăng 47% trong quý I, lên 7.697 tỷ đồng, đưa tỷ tlệ nợ xấu từ 0,62% lên 0,88%. Tại phiên họp thường niên 2021, ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho biết ngân hàng sẽ chủ động phân loại nợ xấu và trích lập với cả nợ tái cơ cấu.

Một số ngân hàng có nợ nhóm 3-5 tăng quanh 20%, có thể điểm tới là MB 29%, HDBank 20% và NamABank 19%. Ở nhóm dưới, VietCapital Bank, Saigonbank tăng dư nợ xấu 7%, SHB, VPBAnk, VietBank, VIB khoản 5%, LienVietPostBank, OCB, TPBank, BIDV 2-4%…

Chiều ngược lại, 7 nhà băng báo giảm nợ xấu, nổi bật là Kienlongbank giảm 70% xuống 559,8 tỷ đồng. Trong quý I, ngân hàng này đã thanh lý xong lượng cổ phiếu STB, là tài sản đảm bảo của một nhóm khách hàng, qua đó giảm tỷ lệ nợ xấu từ 5,42% xuống 1,57%.

Techcombank cũng giảm nợ xấu 12% trong 3 tháng đầu năm xuống 1.135 tỷ đồng. Đồng thời tỷ lệ nợ xấu cũng hạ xuống mức thấp kỷ lục 0,38% từ mức 0,47%, giảm năm thứ 4 liên tiếp.

Nâng bao phủ nợ xấu

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhiều doanh nghiệp vẫn bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Do đó, khả năng trả lãi vay, thanh toán dư nợ của khách hàng phụ thuộc vào triển vọng kinh tế, khả năng kiểm soát dịch bệnh.

Dù Thông tư 03 của NHNN áp dụng từ 17/5 tạo điều kiện cho các ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời giãn hạn trích lập dự phòng nợ cơ cấu trong 3 năm, nhiều ngân hàng vẫn chủ động trích lập, tăng bộ đệm rủi ro bằng cách nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên mức kỷ lục.

TS Cấn Văn Lực từng nhận định nợ xấu chịu nhiều áp lực trong năm nay. Tuy nhiên ông cho rằng không nên quá lo bởi các ngân hàng cũng đã lường trước tình huống này nên đã có sự chuẩn bị thông qua việc quyết liệt xử lý nợ xấu tồn đọng và tăng trích lập dự phòng rủi ro. Nếu có vấn đề phát sinh, ngân hàng cũng đã sẵn nguồn trích lập dự phòng để xử lý, không để nợ xấu đột biến.

Theo thống kê, đến cuối quý I, phần dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của các ngân hàng tăng 12% so với cuối năm 2020. Tỷ lệ bao phủ tổng nợ xấu với 25 ngân hàng tăng từ 103% lên 110%.

Vietcombank và Techcombank là 2 ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 200%. Trong đó, ngân hàng quốc doanh có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao nhất hệ thống với 279%. Con số này chỉ thấp hơn mức 368% của cuối năm 2020 và bỏ xa giai đoạn trước chỉ 100-180%. Chủ tịch Nghiêm Xuân Thanh từng chia sẻ chủ trương của Vietcombank là thắt chặt rủi ro, dự phòng, chuẩn bị phương án tốt nhất ứng phó nợ xấu. Vị này cũng cho biết ngân hàng sẽ là đơn vị đầu tiên hoàn thành trích lập nợ tái cơ cấu mà không cần tới 3 năm như Thông tư 03.

Techcombank cũng nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên 219%, cao nhất lịch sử, một phần nhờ nợ xấu giảm trong quý I. Trong 6 năm qua, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của nhà băng này liên tục đi lên, từ mức 62,6% của năm 2015% lên mức 94,7% vào năm 2019 và lần đầu đạt 171% vào cuối năm 2020.

VietinBank đứng thứ ba trong danh sách với tỷ lệ bao phủ nợ xấu kỷ lục 155,4%, tăng 5 năm liên tiếp. TPBank duy trì tỷ lệ này ở 134%, trong MB và ACB giảm nhẹ so với cuối năm trước lần lượt là 127,4% và 120% so với mức 134% và 160% vào cuối năm 2020.

Ngoài ra, BIDV và Sacombank cũng là hai ngân hàng nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên mức kỷ lục lần lượt ở 108% và 107%.

Ở nhóm dưới, một số ngân hàng duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu 50-75% như HDBank, OCB, SeABank, VIB, SHB… Các ngân hàng còn lại duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu như Saigonbank, PGBank…

Theo số liệu mới nhất từ NHNN, tính đến ngày 5/4, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 262.000 khách hàng với dư nợ khoảng 357.000 tỷ đồng. Đồng thời, miễn, giảm, hạ lãi suất cho hơn 663.000 khách hàng với dư nợ 1,27 triệu tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số luỹ kế từ 23/1/2020 đạt hơn 3,16 triệu tỷ đồng cho 456.600 khách hàng.

Với quy định tại Thông tư số 03, các ngân hàng có thể lựa chọn trích lập dự phòng theo giai đoạn hoặc toàn bộ tuỳ thuộc vào khẩu vị rủi ro của từng ngân hàng. Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng trích lập dự phòng giống như ‘của để dành’, “ngân hàng không làm trước cũng phải thực hiện sau và không dùng trước thì sẽ được dùng sau”. Việc trích lập dự phòng đúng quy định luôn có lợi cho hệ thống ngân hàng, dù có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng.

Đồng quan điểm này, Chứng khoán Agriseco cũng cho rằng Thông tư 03 ban hành giúp các ngân hàng lên lộ trình 3 năm trích dự phòng cho các khoản nợ tái cơ cấu, tránh được tình trạng chi phí trích lập dự phòng dồn vào năm 2021. Dù vậy, tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở cục bộ một số ngân hàng cao kỷ lục tạo bộ đệm rủi ro tốt và có thể làm của để dành hoàn nhập trong tương lai.

Bài viết Ngân hàng tích ‘của để dành’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu (Eximbank – EIB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 1/2021, ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý đầu năm đạt 214 tỷ đồng, giảm tới một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.

Hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng kém khả quan hơn so với cùng kỳ khi ghi nhận thu nhập lãi thuần sụt giảm 4,5% xuống còn 817 tỷ đồng. Ngoài ra, lãi từ hoạt động mua bán chứng khoán cũng giảm 22,5% xuống 22,6 tỷ đồng.

Một số mảng kinh doanh khác lại có kết quả tích cực hơn: lãi từ hoạt động dịch vụ tăng 75,4% lên 132,4 tỷ đồng; lãi từ kinh doanh ngoại hối tăng 78% lên 95,3 tỷ đồng.

Ngân hàng đã cắt giảm chi phí hoạt động, giảm 8,2% so với cùng kỳ xuống còn 577 tỷ đồng. Tuy nhiên, quý 1 năm nay ngân hàng phải trích lập 318 tỷ đồng cho chi phí dự phòng rủi ro, trong khi cùng kỳ được hoàn nhập 35 tỷ đồng.

Theo đó, lợi nhuận trước thuế quý 1/2021 của Eximbank chỉ còn 214 tỷ đồng, giảm 53% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại ngày 31/3/2021, tổng nợ xấu của Eximbank là 2.767 tỷ đồng, tăng 9,2% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay tăng từ 2,52% lên 2,64%.

Tổng tài sản của Eximbank tăng 0,3% trong 3 tháng đầu năm nay, đạt 160.953 tỷ đồng. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 4,2% lên 105.032 tỷ đồng. Tiền gửi khách hàng tăng 1,7% đạt 136.146 tỷ đồng.

Bài viết Lợi nhuận quý 1/2021 Eximbank giảm hơn một nửa so với cùng kỳ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Hiện có 9 ngân hàng 100% vốn nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam gồm  HSBC (Hồng Kong – Thượng Hải), ANZ (Australia), Standard Chartered (Anh), Shinhan (Hàn Quốc), Hong Leong (Malaysia), Public Bank Berhad (Malaysia), Woori (Hàn Quốc), CIMB (Malaysia) và UOB (Singapore).

Đa số các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam không đẩy mạnh cạnh tranh với các ngân hàng nội ở mảng thị trường bán lẻ mà tập trung phát triển thế mạnh riêng của mình về dịch vụ ngân hàng đầu tư, dịch vụ tài chính doanh nghiệp, cung cấp các sản phẩm tài chính cho các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam. Quy mô của các ngân hàng ngoại tại Việt Nam những năm qua cũng dần có sự phân hoá mạnh, có ngân hàng tiếp tục phát triển, có ngân hàng lại chọn thu hẹp hoạt động.

Trong khi đa số ngân hàng Việt vẫn khá ăn nên làm ra trong năm 2020 thì các ngân hàng ngoại tại Việt Nam lại có một năm kinh doanh kém khả quan hơn so với năm 2019. Tuy nhiên, các ngân hàng ngoại vẫn luôn có chất lượng tài sản tốt hơn với nợ xấu ở mức rất thấp.

Theo BCTC của HSBC Việt Nam, năm 2020, ngân hàng này có lãi trước thuế 1.985 tỷ đồng, giảm 33% so với năm 2019 dù chi phí dự phòng rủi ro cũng đã giảm mạnh 78% xuống còn 25 tỷ. Đây là năm lợi nhuận thấp nhất của HSBC Việt Nam trong 4 năm trở lại đây.

Nguyên nhân lợi nhuận ngân hàng sụt giảm chủ yếu do 2 nguồn thu chính là thu nhập lãi thuần và lãi từ hoạt động dịch vụ đều kém khả quan hơn so với năm trước, giảm lần lượt 20,3% xuống 2.953 tỷ đồng và giảm 18% xuống còn 686 tỷ đồng.

Tổng tài sản cuối năm 2020 của HSBC Việt Nam là 129.045 tỷ đồng, tăng 3,1% so với cuối năm 2019. Dư nợ cho vay khách hàng giảm 0,3% xuống 48.045 tỷ đồng. Tiền gửi của khách hàng tăng 1,4%, đạt 111.450 tỷ đồng.

Nợ xấu cuối năm 2020 của ngân hàng ở mức 348 tỷ đồng, tăng nhẹ 1,7% so với cuối năm 2019. Tỷ lệ nợ xấu đứng ở mức 0,36%.

Tại ANZ Việt Nam, lợi nhuận trước thuế năm 2020 của ngân hàng là 391 tỷ đồng, giảm 16% so với năm 2019.

Tương tự như HSBC, thu nhập lãi thuần và hoạt động dịch vụ của ngân hàng kém khả quan hơn so với năm trước. Thu nhập lãi thuần của ANZ Việt Nam năm 2020 chỉ đạt 474 tỷ đồng, giảm 24,6% so với năm 2019, lãi  từ hoạt động dịch vụ giảm 35% xuống còn 35 tỷ đồng.

Dư nợ cho vay của ANZ Việt Nam ở mức thấp, chỉ 7.197 tỷ đồng, giảm 19,2% so với năm ngoái. Trong khi đó, ngân hàng lại tăng cường gửi tiền tại các TCTD khác và cho các TCTD khác vay, dư nợ đến cuối năm 2020 lên tới 31.110 tỷ đồng, tăng 70% so với đầu năm. Tiền gửi khách hàng năm 2020 của ANZ Việt Nam tăng 53% đạt hơn 28.800 tỷ đồng.

Do không còn hoạt động mảng ngân hàng bán lẻ, nợ xấu của ngân hàng ở mức 0%.

Trong khi HSBC và ANZ ghi nhận lợi nhuận sụt giảm trong năm qua tại Việt Nam thì Shinhan Bank vẫn có tăng trưởng. Khác với 2 ngân hàng kia, Shinhan Bank đẩy mạnh mảng ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam. Năm 2017, Shinhan Bank cũng từng mua lại mảng bán lẻ của ANZ tại Việt Nam.

Lợi nhuận trước thuế của Shinhan Bank Việt Nam năm 2020 đạt 3.070 tỷ đồng, tăng 8,4% so với năm 2019. Theo đó, Shinhan Bank đã vượt HSBC để trở thành ngân hàng ngoại có lợi nhuận lớn nhất tại Việt Nam dù tiến vào thị trường Việt Nam muộn hơn.

Các mảng kinh doanh nhìn chung đều có kết quả khả quan dù mức tăng không mạnh. Chẳng hạn, thu nhập lãi thuần tăng 3,2% đạt 4.469 tỷ đồng; lãi từ hoạt động dịch vụ tăng 1,4% đạt 300 tỷ; lãi từ kinh doanh ngoại hối tăng 5,6% đạt 490 tỷ. Ngoài ra, lãi từ mua bán chứng khoán đầu tư tăng 20% đạt 258 tỷ và lãi từ hoạt động khác đạt 119 tỷ, tăng 133%.

Chi phí hoạt động năm 2020 của ngân hàng là 2.324 tỷ đồng, tăng 5,5% so với năm trước đó. Chi phí dự phòng giảm 25% xuống còn 242 tỷ đồng.

Hongleong Bank Vietnam chưa công bố báo cáo tài chính cả năm 2020 nhưng theo báo cáo tài chính đến cuối quý 2, ngân hàng bị lỗ trước thuế 20 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2019 có lãi 11 tỷ đồng.

Public Bank Berhab Việt Nam lại khả quan hơn, ghi nhận lợi nhuận trước thuế năm 2020 đạt 420 tỷ đồng, tăng 8,5% so với năm 2019.

Bài viết Các ngân hàng ngoại đang làm ăn ra sao tại Việt Nam? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.