Từ năm 2019, việc siết thủ tục triển khai dự án của cơ quan chức năng khiến thị trường bất động sản rơi vào cảnh thiếu cung nghiêm trọng. Tuy nhiên, năm 2020 tình trạng này còn “bi đát” hơn vì bị ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19. Theo số liệu thống kê gần đây của Sở Xây dựng TP.HCM, tổng số dự án nhà ở đưa ra thị trường năm 2020 đã giảm 34% so với năm ngoái, trong đó phân khúc căn hộ bình dân (giá dưới 20 triệu đồng/m2) giảm đến 98,7%.

Trước thực trạng trên, Sở Xây dựng TP nhận định, thị trường bất động sản TP.HCM cơ cấu sản phẩm đang cực kỳ mất cân đối, chưa đảm bảo sự phát triển bền vững và đảm bản an sinh xã hội. Bởi theo nhu cầu thực tế, tỷ lệ phân khúc căn hộ bình dân luôn chiếm tỷ trọng cao nhất. Nhưng thời gian qua tỷ lệ căn hộ bình dân giảm từ 51% xuống còn 1% (giảm 98,7%), chiếm tỷ lệ thấp nhất, ngược lại phân khúc căn hộ trung cấp tăng từ 23,8% lên 56,9% (tăng 66,2%), phân khúc căn hộ cao cấp tăng từ 25,2% lên 42,1% (tăng 16%). Đây là dấu hiệu lệch pha cung cầu và chỉ rõ sự phát triển thị trường bất động sản thiếu bền vững.

Theo thống kê của Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA), tính đến hết quý 3/2020, TP.HCM có gần 80.000 sản phẩm được chào bán trên thị trường, nhưng 70% trong đó là lượng hàng tồn kho từ các năm trước, còn nguồn cung 3 quý đầu năm 2020 chỉ đạt trên 20.000 sản phẩm mới chào bán lần đầu. Con số này chỉ bằng 35% so với năm 2019, 20% so với năm 2018.

Còn theo báo cáo của Công ty nghiên cứu thị trường DKRA Việt Nam, tính đến tháng 11/2020, nguồn cung căn hộ ở TP.HCM chỉ đạt 15.000 căn. Trong khi đó, nếu xét trong giai đoạn 2017–2018, nguồn cung tung ra thị trường đã vào khoảng 50.000 căn, hoặc năm ngoái cũng là 25.000 căn. Đây là 1 trong những nguyên nhân làm giá nhà tăng.

Không có sản phẩm mới và tâm lý thị trường xuống thấp đã kéo thị trường ngày càng giao dịch lao dốc. Theo số liệu của batdongsan.com.vn cũng cho thấy dù lượng tin đăng duy trì ổn định nhưng mức độ quan tâm bất động sản của người tìm kiếm giảm tới 9% so với năm 2019. Đây là mức sụt giảm mạnh nhất trong 3 năm gần đây.

Đối với phân khúc đất nền, liên tục trong 10 tháng đầu năm 2020 lượng tin đăng sụt giảm từ 25–40% so với cùng kỳ. Mức độ quan tâm đất nền TP.HCM giảm 3,5 lần so với thời điểm 2018.

Theo HoREA, lượng giao dịch căn hộ 6 tháng đầu năm 2020 chỉ đạt 6.800 căn, giảm hơn một nửa so với cùng kỳ 2019 và là mức thấp nhất trong vòng 5 năm nay. Với phân khúc đất nền, sức tiêu thụ thậm chí sụt giảm đến 67% so với năm ngoái.

Từ cuối năm 2019, thị trường bất động sản suy giảm đã thể hiện rõ, nhiều người cho rằng nguy cơ tiềm ẩn “vỡ bong bóng” bất động sản, song song với sự chững lại của thị trường đã khiến các nhà dầu tư lo ngại về kịch bản thị trường đóng băng sẽ lặp lại như 2011–2012. Bước sang năm 2020, nguồn cung mới cũng giảm, sức mua bị ảnh hưởng vì dịch COVID-19 làm suy giảm kinh tế, thu nhập, thị trường thứ cấp kém sôi động, nhưng giá vẫn tăng. Theo các chuyên gia bất động sản, đây là một nghịch lý của thị trường, chưa từng xảy ra.

Bài viết Căn hộ bình dân ở TP.HCM chỉ còn khoảng… 1% đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trung bình, giá rao bán một căn hộ chung cư bình dân tại Hà Nội là khoảng 25 triệu/m2, theo báo cáo thị trường của Batdongsan.com.vn. Còn tại TP.HCM, để mua được một căn hộ bình dân, người mua phải chuẩn bị một khoản tiền là 32 triệu/m2 – tương đương với một căn hộ trung cấp ở Thủ đô.

Người dân sốt ruột…

Thử làm một phép toán cho những người trẻ thu nhập trung bình khoảng 20 triệu đồng/tháng, tiền tiết kiệm mỗi tháng là 10 triệu đồng, muốn mua một căn hộ bình dân 60m2. Dựa theo mức giá rao bán trung bình mà Batdongsan.com.vn tính toán, để mua được căn hộ tại Hà Nội, người trẻ cần 12,5 năm, còn tại TP.HCM sẽ là 16 năm. Đó là chưa kể giá nhà sẽ tăng lên trong khoảng thời gian này và tốc độ tăng thu nhập không đuổi kịp tốc độ tăng giá nhà.

Chưa kể tại các quận trung tâm ở Hà Nội, giá nhà mặt phố như ở quận Hoàn Kiếm đã tăng 33 lần so với năm 2002, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn cho biết. Cụ thể, năm 2002, nhà mặt phố ở quận Hoàn Kiếm có giá bình quân khoảng 11 triệu đồng/m2 nhưng đến năm 2020, mức giá này đã lên tới 360 triệu đồng/m2.

Nhiều người chật vật kiếm tiền, tiết kiệm để hơn chục năm trời mới mua được nhà. Trong khi đó, có những “đại gia” nắm trong tay hàng loạt bất động sản, họ coi đây là một hình thức tích lũy tài sản. Hay giới đầu cơ cũng “chơi chiêu”, mua đi bán lại để kiếm chênh, đẩy giá nhà đất đã cao lại càng cao hơn.

“Dân nghèo như tôi hàng ngày đọc tin về giá nhà đất, nơi này tăng, nơi kia sốt mà chẳng biết phải làm thế nào để nhanh mua được nhà. Kiếm tiền đâu có dễ. Chẳng lẽ cứ để giá tăng theo thời gian như thế này thì biết khi nào chúng tôi mới mua được nhà, còn đời con cháu chúng tôi không biết ra sao. Người giàu thì cứ giàu lên, người nghèo lại ngày càng nghèo. Không biết Nhà nước có giúp ổn định giá nhà không”, anh Mạnh – người đang ấp ủ giấc mơ sở hữu một căn chung cư bình dân 2 phòng ngủ tại Hà Nội cho hay.

Kiểm soát giá nhà đất, chống đầu cơ

Sốt ruột nhìn giá nhà đất tăng qua từng năm, nhiều người ôm giấc mơ mua nhà chỉ biết trông ngóng vào sự kiểm soát của Nhà nước để bình ổn giá, hạn chế tình trạng đầu cơ bất động sản đẩy giá lên cao. Một trong những biện pháp đã từng được đề xuất trước đó là đánh thuế ngôi nhà thứ 2, thứ 3…

Mới đây, tại hội thảo “Phát triển thị trường bất động sản nhà ở minh bạch, bền vững thúc đẩy quá trình đô thị hóa và phát triển đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực cũng đề cập đến vấn đề này.

Theo TS Cấn Văn Lực, nhu cầu về nhà ở giai đoạn 2021-2030 sẽ tiếp tục tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị. Tỷ lệ dân số đô thị có thể tăng lên khoảng 45% vào năm 2030, đòi hỏi mỗi năm tăng thêm khoảng 70 triệu m2 nhà ở đô thị. Nhu cầu nhà ở gia tăng nhưng chính sách thuế và phí hiện vẫn chưa phát huy hiệu quả chức năng điều tiết và định hướng thị trường.

Chẳng hạn, thuế tài sản đất phi nông nghiệp còn thấp (khoảng 0,03%) là điều kiện để gia tăng hoạt động đầu cơ bất động sản. Do đó, ông Cấn Văn Lực cho rằng cần nghiên cứu có chính sách thuế bất động sản thứ 2, 3… để giảm đầu cơ, tăng thu ngân sách. Bên cạnh đó, để hoàn thiện chính sách thuế, phí nhằm điều tiết thị trường, vị chuyên gia này cũng cho rằng cần xem xét các mức thuế được điều chỉnh theo vùng miền; điều chỉnh mức thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cho phù hợp với thông lệ quốc tế (từ 0,2-1%)…

Nhìn tại một số quốc gia khác trên thế giới, chính sách thuế, phí cũng được áp dụng hiệu quả để kiểm soát giá nhà đất. Chẳng hạn, Singapore cũng từng có thời kỳ thị trường phát triển quá nóng khiến giá bất động sản tăng vọt, người dân không thể mua nhà trong khi nhiều người khác lại sở hữu 5-7 bất động sản để đầu cơ.

Để kiểm soát giá nhà, Chính phủ nước này nhanh chóng áp dụng giải pháp đánh thuế ngôi nhà thứ 2. Cụ thể, bất cứ người dân Singapore nào cũng phải trả phí 7% giá trị bất động sản cho căn nhà thứ 2, 10% cho căn nhà thứ 3. Người nước ngoài khi mua nhà phải trả 15% cho mọi bất động sản. Về phía người bán, nếu mua và bán ngay trong năm mua thì phải đóng thuế là 16%; bán vào năm thứ hai đóng thuế 12%; năm thứ ba là 8% và năm thứ 4 đóng 4%.

Hay tại Anh, thuế bất động sản được chia thành thuế cho nhà thứ nhất và thuế cho nhà thứ hai trở đi. Mức thuế cho căn nhà thứ nhất được tính lũy tiến 5 bậc dựa trên giá trị nhà, từ mức 0-12%. Với bất động sản thứ 2, mức thuế vẫn gồm 5 bậc lũy tiến, nhưng từ mức 3-15%.

Đề xuất đánh thuế căn nhà thứ 2 đã từng được đưa ra bàn luận từ những năm trước nhưng vẫn có nhiều ý kiến phản đối do có thể làm xáo trộn thị trường và kéo theo nhiều hệ lụy. Nhiều ý kiến cho rằng nếu thực hiện thì cũng cần có lộ trình rõ ràng. Người mua nhà vẫn chỉ biết cố gắng tiết kiệm và ngóng chờ…

Bài viết Giá nhà “bỏng tay”, dân nghèo chỉ biết ngóng chính sách đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Giá chung cư, biệt thự tại TP.HCM tăng cao

Theo báo cáo tổng quan thị trường TP.HCM quý II từ Công ty nghiên cứu JLL Việt Nam, phân khúc chung cư và biệt thự tiếp tục tăng giá bất chấp ảnh hưởng của dịch Covid-19 cùng tình hình kinh tế chưa ổn định.

Đối với căn hộ, sự góp mặt của một số dự án hạng sang và cao cấp đã cùng nhau nâng giá trung bình toàn thị trường đạt 2.582 USD/m2 (khoảng 62 triệu đồng/m2), tăng 28% cùng kỳ năm trước và 5% quý liền trước. Nguồn cung được chào bán gần gấp đôi quý liền trước, đạt hơn 3.800 căn nhưng chỉ bằng 30% mức trung bình hàng quý trong giai đoạn bùng nổ 2017 – 2018. JLL ghi nhận những điểm sáng trong quý với một số dự án tại quận 2, 9 đã có được giấy phép và các sự kiện bán hàng đã sôi động trở lại khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát tốt.

Đối với phân khúc biệt thự, nhu cầu mua để ở vẫn gia tăng mạnh mẽ kèm theo mức giá bán xác lập kỷ lục mới với 5.277 USD/m2 (127 triệu đồng/m2), tăng 36% cùng kỳ năm trước và 5% quý liền trước. Nguyên nhân là các dự án mới ra mắt trong quý chào giá cao hơn mức trung bình, điều này một lần nữa khẳng định sự tự tin của chủ đầu tư trong giai đoạn nhu cầu cao và nguồn cung lại khan hiếm.

Dưới tác động của Covid-19, JLL ghi nhận một số dự án mở bán trước đại dịch đã phát hành chương trình khuyến mãi sau khi có động thái tăng giá nhẹ, giúp những dự án này có bình ổn mức giá so với quý trước. Tuy nhiên, một điều không thể phủ nhận là nguồn cung biệt thự tiếp tục bị hạn chế, chỉ bằng 50% so với trung bình hàng quý giai đoạn 2017 – 2018.

Ước tính năm nay, thị trường có sự suy giảm khi nguồn cung 2 phân khúc đều thấp hơn tổng nguồn cung trung bình trong giai đoạn 2017 – 2019. Trong đó, nguồn cung căn hộ là khoảng 20.000 – 25.000 căn còn biệt thự khoảng 2.500 – 3.000 sản phẩm.

Một vấn đề tồn tại khác của thị trường được đề cập trong thời gian gần đây là hiện tượng khan hiếm nguồn cung nhà giá thấp. Mới đây, lãnh đạo Bộ Xây dựng và nhiều chuyên gia còn bàn luận, đưa ra ý kiến xác lập cơ chế xây dựng nhà 20 triệu đồng/m2 nhằm kích thích thị trường, tạo điều kiện cho nhà đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phân khúc này.

Thị trường vùng ven ‘lên sóng’ 

JLL ghi nhận các dự án đang dịch chuyển ra xa trung tâm thành phố, nơi có quỹ đất lớn cho môi trường sống xanh và rộng rãi phục vụ cho đối tượng mua nhà để an cư. Các nhà đầu tư mong muốn mở cửa hàng kinh doanh hoặc đơn giản là để giữ tài sản nhà đất dài hạn không bị mất giá (theo quan điểm của người Việt Nam) cũng chịu chi vào các dự án này, chủ yếu là những gia đình có dòng tiền tốt và ít bị ảnh hưởng bởi nền kinh tế đang chậm lại.

Sự dịch chuyển này không phải tới bây giờ mới được đề cập. Trong một hội thảo cuối năm 2019, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Phó Giám đốc, Trưởng bộ phận tiếp thị dự án nhà ở CBRE Việt Nam, đã nhìn nhận khu vực vùng ven nhận được sự quan tâm đặc biệt của các chủ đầu tư, nhà đầu tư nhỏ lẻ, bởi đây là thị trường có nhiều sản phẩm sôi động, nhất là trong bối cảnh TP.HCM đang gặp nhiều khó khăn về nguồn cung. Đồng thời, giá bán nhà tại khu vực trung tâm tăng cao, gây thách thức về áp lực lãi vay, đầu tư cho thuê không còn hấp dẫn vì hiệu suất sinh lời giảm mạnh giai đoạn 2018 – 2019.

Theo giới chuyên gia, thị trường vùng ven như Long An, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Thuận… đang trở thành điểm đến mới do thuận tiện giao thông đi lại, gắn liền với một số dự án hạ tầng lớn, giao thông liên kết vùng phát triển tốt. Điều này giúp Long An gần đây nổi lên với nhiều dự án khu công nghiệp, khu đô thị hàng nghìn ha được khởi công; Bà Rịa – Vũng Tàu với hàng loạt đề xuất phát triển dự án quần thể du lịch, vui chơi giải trí; Bình Dương với 2 thành phố mới Thuận An và Dĩ An, trở thành địa bàn trọng điểm những chung cư trung cấp, vừa túi tiền…

Đặc biệt, quỹ đất vùng đô thị vệ tinh TP.HCM và lân cận còn rộng lớn, khả năng tạo ra được nhiều sản phẩm đa dạng, đáp ứng được nhu cầu người mua. Điều quan trọng hơn, giá đất những khu vực này nhìn chung còn thấp so với mặt bằng giá đã bị đẩy lên cao ở TP.HCM, tương ứng giá bán sản phẩm vẫn còn phù hợp. Đây là yếu tố thu hút tầng lớp giới trẻ cần sản phẩm phù hợp thu nhập, người có nhu cầu ở thực và cả những nhà đầu tư săn đón dự án có biên lợi nhuận tốt, tính thanh khoản dồi dào.

Bài viết Bất động sản vùng ven TP.HCM ‘lên sóng’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.