Chật vật giữa “bão giá”

Dù giá xăng dầu đã hạ nhiệt, song nhiều người tiêu dùng vẫn đang chật vật trong “cơn bão giá”. “Thời gian vừa qua, mặc dù báo đài liên tục đưa tin tức giá xăng dầu đang giảm nhưng mỗi buổi sáng ra chợ, tôi vẫn thấy nhiều loại hàng hóa thiết yếu, thực phẩm vẫn có giá cao, một số mặt hàng đồ tươi sống thậm chí còn đang tăng chóng mặt”, chị Ngô Kim Khoa (ngụ TP. Thủ Đức, TP. HCM) thắc mắc.

Ngụ quận Phú Nhuận, TP. HCM, chị Nguyễn Mỹ Linh cho biết một số cửa hàng thực phẩm đồ uống nơi chị sinh sống trước kia từng dán biển tăng giá từ 10.000 – 15.000 đồng/sản phẩm, tuy nhiên hiện tại vẫn chưa thấy động thái điều chỉnh khi giá xăng dầu đã giảm nhiều lần. Có thể thấy, sau đợt “bão giá xăng dầu”, có không ít mặt hàng hiện đã thiết lập mặt bằng giá mới và khó hạ nhiệt.

Kinh doanh cửa hàng đồ ăn nhanh, chị Trịnh Ngọc Trang (quận 3, TP. HCM) tâm sự, từ đầu năm tới nay, cửa hàng của chị gặp nhiều khó khăn khi giá các nguyên vật liệu đến giá xăng dầu thay phiên “leo thang”. Không cầm cự được, chị buộc phải thông báo tăng giá khoảng 10-20%, khiến lượng khách quen bị sụt giảm nhanh chóng.

Là chủ một tiệm tạp hoá ở chợ Bà Chiểu (quận Bình Thạnh, TP. HCM), anh Trịnh Quốc Bảo cho biết, giá dầu ăn, bột ngọt, đường, bột mì, bột bắp tăng mạnh khi giá xăng tăng, riêng giá dầu ăn tăng hơn 10.000 đồng/lít.

“Khi giá hàng hóa đồng loạt tăng cao, chúng tôi thắc mắc thì nhà cung cấp nói do giá xăng dầu tăng khiến cước phí vận chuyển tăng, giá nguyên liệu đầu vào tăng. Nhưng hiện nay, giá xăng dầu đã giảm nhiều lần, nhà cung cấp vẫn không giảm giá sản phẩm với lý do giá nguyên liệu còn cao, lương nhân công tăng”, anh Bảo cho hay.

Đại diện một số hệ thống siêu thị cho biết rất sốt ruột trước việc các nhà cung cấp hiện vẫn chưa chịu điều chỉnh giảm giá. Khi giá xăng dầu tăng, siêu thị được nhà cung cấp đề nghị tăng giá sản phẩm, mức tăng từ 5 – 30% tùy nhóm sản phẩm. Song, khi giá xăng dầu giảm mạnh, siêu thị yêu cầu nhà cung cấp giảm giá sản phẩm nhưng không được đồng ý.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc truyền thông Tập đoàn Central Retail tại Việt Nam cho biết, tập đoàn này đang thảo luận với các nhà cung cấp để điều chỉnh giá đối với những mặt hàng thời gian qua chịu tác động lớn từ giá xăng dầu. Song song đó, siêu thị cũng giảm giá thịt tươi, cá tươi, rau củ quả để giảm bớt gánh nặng cho người tiêu dùng.

Chưa thể giảm giá theo giá xăng

Liên quan vấn đề này, Sở Tài chính TP. HCM biết tại, thời điểm hiện tại, mặc dù giá xăng dầu có giảm nhưng các khoản chi phí khác như chi phí sản xuất, chi phí bán hàng vẫn đang tăng cao và chưa có dấu hiệu giảm nên doanh nghiệp chưa thể giảm giá theo giá xăng.

Theo Sở Tài chính TP. HCM, trong số các mặt hàng tham gia Chương trình bình ổn thị trường (BOTT), hiện dầu ăn đã được Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP. HCM và Công ty CP Bách Hóa Xanh giảm giá từ 6 – 8,51%, đồng thời kết hợp khuyến mãi để kích cầu tiêu dùng.

Với mặt hàng gạo, các doanh nghiệp cho hay, dù giá xăng dầu có giảm nhưng các chi phí khác vẫn đang tăng cao, chưa có dấu hiệu giảm. Bên cạnh đó, nguồn cung gạo đang giảm do vụ thu hoạch Đông Xuân kết thúc nên doanh nghiệp đề xuất giữ nguyên giá bán bình ổn đã đăng ký.

Nhóm mì gói, bún, miến, phở nêu lý do 80% giá thành sản phẩm chủ yếu cấu thành từ giá nguyên liệu như: bột mì, dầu cọ, trấu, than cám… Xăng dầu chỉ chiếm 3%, nên giá xăng dầu có giảm nhưng tác động không nhiều đến cơ cấu giá thành. Trong khi đó, giá nguyên liệu chính đã tăng 15% – 28% so với đầu chương trình. Các doanh nghiệp đã đề xuất tăng giá nhưng Sở Tài chính đã đề nghị doanh nghiệp cố gắng giữ giá. Các doanh nghiệp thống nhất không điều chỉnh giá.

Tương tự, theo các doanh nghiệp nhóm trứng gia cầm, chi phí xăng dầu chỉ chiếm 2,2% trong cơ cấu giá thành trong khi chi phí nguyên liệu, vật liệu chính chiếm 77 %. Thức ăn chăn nuôi tăng giá liên tục từ đầu năm đến nay dẫn đến giá trứng nguyên liệu cũng tăng liên tục. Nhiều người chăn nuôi không cầm cự nổi, tạm nghỉ dẫn đến nguồn cung giảm. Với giá bán bình ổn hiện nay, các doanh nghiệp đang phải chịu lỗ.

Cụ thể, trong chương trính bình ổn, giá trứng gà loại 1 là 31.500 đồng/chục, trứng vịt loại 1 37.000 đồng/chục; trong khi giá bán ngoài thị trường 35.000 – 37.000 đồng/chục trứng gà và 40.000 – 45.000 đồng/chục trứng vịt.

Mặt hàng thịt gia cầm, chi phí xăng dầu cũng chỉ chiếm 0,05% – 4% cơ cấu giá thành, chi phí nguyên vật liệu chính là gà lông và vịt lông chiếm 80%. Từ tháng 5 đến nay, giá gà, vịt tăng từ 18% – 30% nhưng các doanh nghiệp không tăng giá. Các doanh nghiệp cam kết khi giá nguyên vật liệu chính giảm sẽ tính toán điều chỉnh giá theo quy định.

Với mặt hàng thịt heo, xăng dầu chỉ chiếm 2,38% – 2,8% trong cơ cấu giá thành. Hiện giá heo hơi ở mức 66.000 đồng/kg, tăng 10% so với thời điểm điều chỉnh liền kề ngày 18/7/2022 nên các doanh nghiệp vẫn chưa thể điều chỉnh giảm giá. Trước mắt, các doanh nghiệp vẫn kết hợp với các hệ thống phân phối thực hiện khuyến mãi để kích cầu tiêu dùng.

Với tình hình hiện tại, Sở Tài chính nhận định, các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu trong Chương trình BOTT chưa thể điều chỉnh giảm. Để giảm chi phí đầu vào của nhiều nhóm hàng cần có thời gian lâu dài cũng như chính sách từ các bộ ngành. Chẳng hạn, với thức ăn chăn nuôi, cần có quy hoạch vùng trồng nguyên liệu, nghiên cứu kỹ thuật gieo trồng… để giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Với vai trò quản lý giá trên địa bàn thành phố, Sở Tài chính cho rằng để bảo đảm ổn định đời sống xã hội, thực hiện mục tiêu kép của Chính phủ “vừa giữ ổn định mặt bằng giá để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, vừa hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tránh để xảy ra các biến động bất thường về giá ảnh hưởng đến đời sống kinh tế – xã hội”, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ của các sở ngành liên quan.

Kỳ Hoa – Hạnh Nhiên | Nhà báo & Công luận

Bài viết Vì sao xăng dầu giảm, giá hàng hoá vẫn cao? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

So với cuối tháng 6 vừa qua, mỗi lít xăng đã rẻ hơn từ 6.200 – 6.800 đồng, mỗi lít dầu diesel rẻ hơn 5.260 đồng. Người dân và cộng đồng doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh đã khá vui mừng trước động thái này.

Tuy nhiên, sau nhiều lần giá xăng dầu phi mã, 2 lần điều chỉnh giảm giá sâu vừa qua, thị trường hàng hoá tiêu dùng thiết yếu gần như vẫn chưa bị tác động.

Chị ở Thanh Huyền (Phúc La, quận Hà Đông, Hà Nội) cho biết, hàng hoá thiết yếu hiện đã thiết lập mặt bằng giá mới sau khi giá xăng tăng, từ mớ rau tới thịt cá đều đã tăng giá và giữ ở mức cao.

Hiện, tại chợ truyền thống ở khu vực quận Hà Đông, giá thịt lợn sấn từ 110-120 nghìn đồng/kg; thịt ba chỉ, nạc vai, sườn, thăn 130 – 140 nghìn đồng/kg; thịt bò 260 – 280 nghìn/kg; rau muống 10.000 đồng/bó; mùng tơi 8.000 đồng/mớ; cà chua 30.000 đồng/kg…

Theo Công ty TNHH Bán lẻ BRG, từ đầu năm đến nay, các nhà cung cấp hàng hoá vào siêu thị đã tăng giá từ 5-15%. Hiện tại, với những mặt hàng thiết yếu như: gạo, trứng… so với ngành hàng khác thì mức
tăng là thấp nhất.

Còn nhóm dầu ăn do thiếu hụt nguồn cung trên thế giới và dầu ăn nhập khẩu bị hạn chế do cước tăng và sản xuất của doanh nghiệp trong nước hạn chế nên tăng 10 -15%. Những nhóm khác mà doanh nghiệp trong nước sản xuất được thì mức tăng nhẹ hơn, mức tăng từ 5-10%.

Theo TS. Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, trong nhiều năm qua, khi giá xăng dầu tăng thì giá cả các mặt hàng thiết yếu, giá cước vận tải sẽ tăng ngay lập tức.

Tuy nhiên, khi giá xăng dầu giảm thì giá các mặt hàng này lại không được điều chỉnh giảm tương ứng vì các doanh nghiệp cần thời gian để điều chỉnh, cân đối lại chi phí sản xuất.

Bên cạnh đó, mạng lưới phân phối bán lẻ do hệ thống chợ truyền thống chiếm tỷ trọng chi phối chính. Do vậy, các tư thương và người buôn bán nhỏ vì lợi nhuận luôn chủ động và khẩn trương tăng giá bán hàng hoá, nhưng miễn cưỡng giảm giá bán những mặt hàng này.

Liên quan đến vấn đề giá hàng hóa bán lẻ, chuyên gia Vũ Vinh Phú cho biết, qua theo dõi giá hàng hóa bán lẻ nhiều năm, giá có thể lên 3 bậc nhưng khó giảm nửa bậc.

Hàng nghìn mặt hàng buôn bán tại các chợ truyền thống hiện đang bị thả nổi, không thể quản lý được bởi đó là mặt hàng tự do, nhiều thì bán rẻ, ít thì bán đắt.

“Hơn 80% hàng tươi sống ở chợ truyền thống chúng ta không quản lý được. Do vậy, muốn quản lý được giá thì các cơ quan chức năng phải chọn những mặt hàng thiết yếu để bình ổn. Trong lúc cấp bách thì phải có những biện pháp cấp bách. Điều này trong Luật giá của chúng ta cũng cho phép, muốn làm được thì lực lượng quản lý thị trường phải vào cuộc thực sự ” – ông Vũ Vinh Phú cho biết.

Theo ông Vũ Vinh Phú, tại thời điểm hiện nay, nên chọn những mặt hàng có biến động mạnh để đưa ra mức giá trần như: xăng dầu, sách giáo khoa, thịt lợn, thịt bò… bởi mức giá trần là “chiếc gậy” để kiểm soát giá, nhất là những mặt hàng đột biến giá mạnh, đột biến một cách vô lý.

Nếu giá các mặt hàng tăng lên 30% thì phải kiểm soát. Giá trần ở đây phải được áp dụng một cách linh hoạt tại thời điểm nhất định chứ không đặt trần mãi. Khi giá đã ổn định thì phải dỡ trần để hàng hóa được lưu thông bình thường. Chúng ta theo cơ chế thị trường nhưng phải có sự quản lý của nhà nước, khi nào giá tăng đột biến và vô lý thì có quyền yêu cầu kê khai.

Tuấn Nguyễn | Nhà báo & Công luận

Bài viết Giá hàng hóa có thể lên 3 bậc nhưng khó giảm nửa bậc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.