Ngày 29/9, theo thông tin của một số cơ quan báo chí, Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an vừa gửi công văn đề nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cung cấp tài liệu về việc xây dựng dự án Nhà máy nước mặt sông Đuống, trước ngày 30/9.

Ngoài ra, C03 cũng đề nghị Hà Nội cung cấp hồ sơ liên quan quá trình điều chỉnh quy hoạch cấp nước trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn từ 2013 đến nay.

Đây là thông tin mới nhất liên quan đến Nhà máy này. Trước đó, đã có không ít những “lùm xùm” liên quan đến dự án này khiến dư luận dậy sóng.

Giá nước “cõng” cả chi phí lãi vay

Nhà máy nước mặt sông Đuống khởi công hồi tháng 3/2017, trên diện tích 62 ha, thuộc địa bàn hai xã Phù Đổng và Trung Màu, huyện Gia Lâm, theo quy hoạch cấp nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Công trình do Tập đoàn AquaOne làm chủ đầu tư. Bà Đỗ Thị Kim Liên (thường gọi là Shark Liên) là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm chủ dự án Nhà máy nước mặt Sông Đuống.

Nhà máy có tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 5.000 tỷ đồng, trong đó, vốn góp để thực hiện dự án là hơn 999,6 tỷ đồng, chiếm 20% tổng vốn đầu tư. Gần 4.000 tỷ đồng còn lại là vốn vay.

Với quy mô và vốn đầu tư, Nhà máy nước mặt sông Đuống được đánh giá là dự án cung cấp nước sạch sinh hoạt có quy mô lớn nhất miền Bắc.

Tháng 9/2019, nhà máy hoàn thành giai đoạn 1 và bắt đầu vận hành, cung cấp khoảng 150.000 m3 nước sạch mỗi ngày đêm cho người dân Hà Nội với mức giá được TP Hà Nội duyệt là 10.246 đồng/m3. Mức giá này thời gian đó cũng khiến dư luận “nổi sóng” bởi mức giá này đắt gấp 2 lần so với giá nước thông thường (giá nước sông Đà là khoảng hơn 5.000 đồng/m3).

Điều đáng nói, tại buổi giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức, ông Nguyễn Việt Hà – Giám đốc Sở Tài chính cho biết, tổng mức đầu tư của nhà máy nước mặt sông Đuống gần 5.000 tỷ đồng, nhưng công ty này đi vay tới 80%, tương ứng gần 4.000 tỷ đồng.

“Khi nhà máy đi vào hoạt động, chi phí lãi vay cũng tính vào giá nước. Theo báo cáo của công ty, phí lãi vay tính vào giá nước là 20%, theo đó là khoảng 2.003 đồng/m3 nước” – ông Hà nói thêm.

Tuy nhiên, ngay sau đó, lãnh đạo TP Hà Nội (khi đó là ông Nguyễn Đức Chung) cho rằng, phát biểu về cơ cấu giá nước sạch sông Đuống của Giám đốc Sở Tài chính là sai khiến dư luận hiểu lầm và cho rằng, mức giá 10.246 đồng/m3 là mức để nhà đầu tư lập dự án.

Chưa đủ nghiệm thu vẫn đưa vào khai thác sử dụng

Ngày 5/9/2019, Nhà máy Nước mặt sông Đuống đã chính thức khánh thành giai đoạn 1, đưa vào vận hành từ tháng 10/2019 với công suất 150.000 m3/ngày, bổ sung nguồn cấp nước cho địa bàn 168 xã, phường thuộc 8 quận, huyện ở khu vực phía Đông Bắc và phía Nam của thành phố Hà Nội.

Tại lễ khánh thành, Dự án được giới thiệu là sử dụng nguồn nước thô được khai thác từ sông Đuống có chất lượng và lưu lượng bảo đảm cung cấp nước cho sinh hoạt và đáp ứng các giai đoạn phát triển nâng công suất nhà máy nước đến năm 2050. Các quy trình xử lý nước đều được “tự động hoá hoàn toàn”.

Tuy nhiên, đến tháng 10/2019, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (thuộc Bộ Xây dựng) cho biết, qua một số lần kiểm tra, chủ đầu tư (Nhà máy Nước sạch sông Đuống) chưa cung cấp đầy đủ các số liệu liên quan đến việc đảm bảo an toàn đường ống qua đường, chỉ tiêu cơ lý của đường ống cấp nước, thử áp tuyến ống… Do đó, Cục Giám định chưa có văn bản cuối cùng chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư.

Trả lời báo Lao động, PGS-TS Trần Chủng – nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng – cho biết, về nguyên tắc, trước khi khánh thành công trình và đưa vào hoạt động thì chủ đầu tư phải gửi bộ hồ sơ nghiệm thu công trình lên Cục Giám định để thẩm định. Công trình chỉ được phép đi vào hoạt động nếu Cục Giám định gửi văn bản cho chủ đầu tư chấp thuận kết quả nghiệm thu.

Đánh golf ngay cạnh hồ nước

Những lùm xùm trên chưa kịp lắng xuống thì ngày 18/11/2019, Shark Liên lại “nổi sóng” mạng xã hội khi bà chia sẻ những hình ảnh đang chơi golf bên cạnh hồ chứa nước của Nhà máy nước mặt sông Đuống.

Nhiều người cho rằng chưa cần biết những quả bóng golf này có gây ô nhiễm nguồn nước hay không nhưng với thái độ chơi golf đưa những quả bóng này xuống hồ là thiếu tôn trọng khách hàng, đặc biệt trong bối cảnh lùm xùm thông tin giá nước sông Đuống cõng thêm lãi vay ngân hàng.

Ngoài ra, dư luận cũng đặt câu hỏi liệu việc xây dựng sân tập golf ngay bên cạnh hồ chứa nước có đúng với các quy định, tiêu chuẩn về việc xử lý nước?

Trả lời Dân Việt, đại diện Bộ Xây Dựng cho biết, việc xây dựng sân tập golf bên trong trong nhà nước mặt sông Đuống thì phải hỏi TP Hà Nội, Bộ Xây dựng không biết sân golf này tồn tại.

Shark Liên và phát ngôn nhạy cảm

Giữa lúc dư luận đang bàn tán về những ồn ào quanh dự án Nhà máy nước mặt sông Đuống thì Shark Liên lại có những phát ngôn nhạy cảm, khiến dư luận càng nóng hơn.

Tháng 11/2019, trên Facebook cá nhân “Madam Liên” được cho là của bà Shark Liên xuất hiện câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Anh thời thế chiến thứ 2 Winston Churchill: “Bạn sẽ không bao giờ đạt đến đích nếu Bạn cứ dừng lại và ném đá vào mỗi con chó trên đường, chỉ vì tiếng sủa của chúng!”.

Mặc dù dòng trạng thái trên đã được gỡ và bà Liên cũng đã lên tiếng giải thích là chỉ dẫn lại lời nói chứ không có mục đích gì, song dòng trạng thái này cũng đã gây ra không ít phản ứng trái chiều trong cộng đồng mạng.

Trước đó, bà Liên cũng từng lên tiếng trước những ý kiến cho rằng bà tham gia chương trình Shark Tank là để đánh bóng tên tuổi. “Tôi đánh bóng để làm gì ở cái tuổi U60, đáng về vui vầy với con cháu. Tôi cũng làm nước sạch, món hàng đó không cần quảng cáo và đánh bóng”, Shark Liên cho biết.

Cùng thời điểm trên, bà Liên thôi chức Tổng giám đốc/Người đại diện pháp luật của Nhà máy nước mặt sông Đuống. Tuy nhiên, bà hiện vẫn là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của công ty này.

Bài viết Shark Liên và những câu chuyện “thị phi” về nhà máy nước sông Đuống đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Vì sao giá nước sạch sông Đuống cao hơn các nhà máy khác?

– Vừa qua nhiều thông tin nêu về giá nước sạch sông Đuống được thành phố ưu ái, bà nói gì về điều này?

– Bà Đỗ Thị Kim Liên: Chúng tôi không được ưu đãi gì cả. Nếu nói đúng ra, đáng lẽ khi Hà Nội mời chúng tôi đầu tư thì phải ưu đãi về đất khi làm dự án, nhưng thực tế thì công ty chúng tôi đã phải bỏ ra hơn 1.000 tỉ đồng giải phóng mặt bằng, phải tự mang tiền đi trả cho người dân để có mặt bằng làm dự án. Vì vậy, đây là dự án chúng tôi tự hào vì còn giá trị cho nhiều đời sau mới có thể đánh giá hết được.

Còn giá 10.246 đồng là giá TP Hà Nội tạm tính để chúng tôi có điều kiện để thực hiện vay ngân hàng. Với giá đó, tổng mức đầu tư của dự án là gần 5.000 tỉ đồng, các nhà tư vấn đã tính toán rất kỹ cùng với thành phố Hà Nội, Sở Tài chính thì mới ra được giá 10.246 đồng.

Hiện nay chúng tôi vẫn chưa thi công xong đường ống, vừa rồi mới chỉ khánh thành nhà máy chứ không phải là đã xong toàn bộ cả tuyến ống của giai đoạn I. Vì chưa xong, nhưng hiện nay chúng tôi đã mời kiểm toán vào làm, còn Sở Tài chính thì chưa vào, vì phải có sự quyết toán của Sở Tài chính Hà Nội thì lúc đó chúng tôi mới biết giá chính thức.

– Giá 10.246 đồng/m3 của Công ty CP nước mặt sông Đuống cao hơn các nhà máy khác. Tại sao lại như vậy?

Câu chuyện về giá được cấu thành bởi tổng mức đầu tư, trong khi đây là dự án đầu tư lớn, số vốn vay cũng rất lớn. Kể cả nhà đầu tư, tư vấn, ngân hàng nếu dự án không minh bạch thì không ngân hàng nào bỏ tiền cho vay. Dự án này minh bạch ở chỗ nếu không đủ điều kiện thì ngân hàng không bao giờ cho vay, giải ngân và ngân hàng giải ngân theo tiến độ của dự án chứ không phải đưa một lúc mấy nghìn tỉ cho nhà đầu tư muốn làm gì thì làm.

Tôi tự hào về tính minh bạch của dự án này, thậm chí chúng tôi mời cả kiểm toán nhà nước vào vì tôi cũng muốn nhanh để còn lấy tiền trả cho ngân hàng chứ. Tôi rất cần kiểm toán nhà nước vào.

Nếu so sánh với nhà máy nước sông Đà thì rất khập khiễng vì dự án sông Đà đã đi vào khai thác được hơn 10 năm, thứ nhất tổng mức đầu tư thấp hơn, thứ hai là đã khai thác được hơn 10 năm, khấu hao đã hết, đương nhiên họ có lợi nhuận và có giá thấp hơn nhà máy nước mặt sông Đuống.

Cái khác biệt lớn nhất trong sản xuất nước là công nghệ, công đoạn xử lý làm sao ra giọt nước cuối cùng phải không mùi, không vị, đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Y tế.

Dự án của chúng tôi là mới, công nghệ châu Âu, các quy trình được khép kín toàn bộ bằng rô-bốt, tự ngắt, tự xúc xả khi có sự cố, không cần phải có bàn tay của con người. Ví dụ có ai đó đổ dầu tại sông Đuống, không bao giờ có mùi dầu ra được bên ngoài. Còn về công nghệ, phải lọc nước chuẩn thì mới có được nước thực sự sạch.

Tôi cam kết và đảm bảo nước uống được tại vòi, đạt tiêu chuẩn của châu Âu, sạch hơn cả nước suối đóng chai.

Một vấn đề khác cũng liên quan đến giá cao là đường ống, đường ống nhà máy nước mặt sông Đuống kéo dài hàng trăm km, đi qua ra 3 con sông, tốn rất nhiều tiền.

Câu hỏi đặt ra là chúng ta quan tâm đến chất lượng hay về giá, một chai nước suối nhỏ cũng đã 5.000-6.000 đồng rồi, đây cả mét khối nước chất lượng hơn nước đóng chai, giá hơn 10.000 đồng. Thực tế hiện nay chúng tôi đang bán buôn, đâu bán trực tiếp cho người dân. Chúng tôi bán 10.000 đồng cho công ty nước thì công ty nước bán lại cho dân, bán bao nhiêu đó là chuyện của đơn vị bán lẻ.

Công ty thu về chưa đến 3.000 đồng/m3 nước

– Dư luận rất thắc mắc về việc Hà Nội lại trợ giá nước?

Thành phố Hà Nội trợ giá cũng là trợ giá cho dân chứ không phải trợ giá cho Công ty cổ phần nước mặt sông Đuống.

Giá 10.246 đồng là giá thành phố thoả thuận để chúng tôi đầu tư, nếu không làm sao chúng tôi dám đầu tư lớn đến gần 5.000 tỉ đồng.

– Nếu sông Đuống bán giá quá cao, các công ty không mua nước nữa thì sẽ thế nào?

Thành phố Hà Nội ký hợp đồng với chúng tôi với mức đầu tư này, công suất này thì chúng tôi mới triển khai đầu tư làm. Nếu không ký (với giá tạm tính 10.246 đồng) thì chúng tôi đầu tư lớn rồi lấy cái gì để trả cho ngân hàng? Khi ký hợp đồng thành phố cũng xác định các công ty mua với công suất bao nhiêu, với sản lượng đủ 300.000m3/ngày đêm.

– Đầu tư lớn, trả lãi nhiều nên giá thành bán nước cao, và người dân sử dụng nước phải chịu gánh phần lãi vay này?

Thành phố Hà Nội mua giá hơn 10.000 đồng/m3, nếu Hà Nội đang bán cho người dân giá ví như hơn 5.000 đồng/m3 thì thành phố phải bù cho người dân thì ở đây là người dân hưởng. Hà Nội tạm tính cho chúng tôi hơn 10.000 đồng/m3 thì đã tính tất cả các chi phí, chỉ cho chúng tôi lợi nhuận chút ít để trả lãi cộng với vận hành nhà máy.

Khi kinh doanh thì đương nhiên có lợi nhuận để duy trì công ty hoạt động. Đương nhiên khi Hà Nội định ra giá tạm tính 10.246 đồng thì chúng tôi có lợi nhuận chứ không phải không có, nhưng lợi nhuận vừa đủ để chúng tôi cảm thấy vui vẻ.

– Với những ưu ái mà như dư luận đặt vấn đề thì có phải Công ty CP nước mặt sông Đuống là “sân sau” của lãnh đạo thành phố?

Tôi nghĩ không cần phải trả lời câu hỏi này, mọi người tự tìm hiểu. Nhiều lãnh đạo các địa phương tới thăm công ty, hay khi chúng tôi đi các địa phương thì các lãnh đạo địa phương thấy công ty chúng tôi có nước sạch thật sự, công nghệ tốt thực sự thì họ nghĩ đến người dân địa phương mình chưa được dùng đến thứ nước sạch này thì họ cảm thấy có lỗi với dân.

Chỉ với câu nói đó tôi nghĩ đó là những người tử tế, tôi nhảy vào làm và quên luôn cuộc sống của mình. Tôi nghĩ lãnh đạo giải quyết được điều dân muốn, giải quyết được điều dân mong thì đất nước mới thái an.

Tôi cũng nói với lãnh đạo thành phố Hà Nội là vì thành phố mời gọi đầu tư chúng tôi mới làm nên thành phố cần phải nói rõ để người dân không hiểu lầm Công ty CP nước mặt sông Đuống, chúng tôi đang có công mà lại như là tội đồ.

– Giá nước mà thành phố phê duyệt tạm tính cho sông Đuống là 10.246 đồng, nhưng được biết hiện công ty bán cho các công ty chỉ với giá 7.700 đồng. Vậy là sao?

Vì hiện nay chưa có kiểm toán nên có đề nghị chúng tôi tạm nhận giá 7.700 đồng/m3, nhưng hiện nay mới tạm thanh toán cho chúng tôi giá gần 3.000 đồng/m3. Giá 7.700 đồng cũng là tạm tính cho đến khi chờ quyết toán tổng mức đầu tư xem có đúng như chúng tôi đã ký hợp đồng hay không, lúc đó sẽ có giá chính thức có thể hơn 10.000 đồng/m3, có thể thấp hơn. Còn về giá thì thành phố Hà Nội sẽ trả lời.

– Trong tờ trình liên ngành cuối năm 2018 có đưa ra phương án giá nước sạch sông Đuống bán buôn là 7.700 đồng, thành phố bù cho công ty bán lẻ chi phí lưu thông hơn 4.000 đồng/m3 và thành phố đưa ra phương giá tạm thanh toán với Công ty cổ phần nước mặt sông Đuống là 8.800 đồng, tức là bù cho công ty cổ phần sông Đuống 1.100 đồng/m3 nữa?

Tất cả mọi thứ hiện nay vẫn là ở trên giấy. Hiện nay chúng tôi rất muốn kiểm toán vào làm để ra giá chính thức để chúng tôi được nhận tiền. Còn hiện nay vẫn đang là tạm tính với nhau hết.

Còn sau khi họp liên ngành nhiều lần và để phát nước thì Hà Nội đề nghị công ty chúng tôi tạm tính giá 7.700 đồng, còn lại sẽ trả chúng tôi sau khi kiểm toán. Đến nay chúng tôi cũng chưa nhận được giá 7.700 đồng, chúng tôi mới tạm nhận giá thành phố ứng cho chưa đến 3.000 đồng/m3.

Chúng tôi kiến nghị thành phố Hà Nội đã cam kết với nhà đầu tư thế nào thì khi xảy ra những câu chuyện như vừa rồi, cần có những ứng xử phù hợp để người dân không bị hoang mang. Còn với nhà đầu tư, chúng tôi mong muốn sớm có giá chính thức để còn thu được tiền chính thức, còn an tâm thực hiện các giai đoạn tiếp theo của dự án.

– Thực tế giá nước sạch bình quân ở Hà Nội hiện khoảng hơn 9.000 đồng/m3, còn giá thực thu sau hao hụt chỉ gần 8.000 đồng/m3, trong khi giá nước bình quân của sông Đuống hơn 10.000 đồng/m3, người dân khó mua nước giá đắt như vậy?

Tôi nghĩ trong chi phí sinh hoạt của một gia đình, chi phí về nước sạch đang là rẻ nhất. Tôi nghĩ những người dân đã dùng nước sạch sông Đuống, họ hài lòng về chất lượng nước sạch. Chúng tôi có đi hỏi thì họ chấp nhận giá đó, chỉ cần được dùng nước sạch sông Đuống.

Vấn đề ở đây là chúng ta quan tâm về chất lượng hay là về giá?. Chúng tôi cam kết về chất lượng, quan trắc nước trên bảng điện tử, công khai cho người dân về chất lượng ở những điểm đấu nối mà có người dân đang dùng, và phải cho người dân quyền kiểm soát về chất lượng. Nếu không đạt chất lượng thì đóng cửa lập tức.

Chúng tôi cũng đề xuất thành phố phải cấp nước theo mạch vòng để khi có sự cố các đơn vị cấp nước có thể ứng cứu được cho nhau để người dân không bao giờ phải lo lắng về nước sạch.

Cuối cùng, chúng tôi nghĩ cần có đánh giá về chất lượng nước, với chất lượng nước khác nhau thì cũng nên có quy định giá khác nhau. Nếu giá nước sạch sông Đuống chất lượng hơn, minh bạch về chất lượng hơn thì giá nào là phù hợp, chứ không chỉ một giá chung như hiện nay.

“Giá 10.246 đồng/m3 là chúng tôi cũng đã tính tất cả chi phí vào trong đó rồi. Tôi đang tính với quản lý hoàn toàn tự động của nhà máy, sau này khi được trực tiếp cấp nước đến từng hộ dân, tôi có thể giảm giá theo từng vùng”- bà Đỗ Thị Kim Liên nói.

Theo Đức Bình-Xuân Long thực hiện/ TTO

Nguồn: https://tuoitre.vn/lum-xum-gia-nuoc-chu-tich-cong-ty-cp-nuoc-mat-song-duong-noi-gi-2019111307404729.htm?fbclid=IwAR1nkhg0ea97uk0IjejEnhcnR-t0e8CxG6PoJGM68OFETu3oD_N4HwitfTM

Bài viết Lùm xùm giá nước, Chủ tịch Công ty CP nước mặt Sông Đuống nói gì? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.