Duy trì kết quả giải ngân cao

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ngay từ đầu năm 2020, Bộ GTVT đã nghiêm túc thực hiện và đề ra nhiều giải pháp chỉ đạo, điều hành quyết liệt các dự án đầu tư công quy mô lớn, quan trọng để đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Do đó, kết quả giải ngân kế hoạch đến nay đã có chuyển biến tích cực, công tác kế hoạch dần đi vào nền nếp và đạt được một số kết quả khả quan.

Theo đó, tổng kế hoạch vốn năm 2020 của Bộ GTVT khoảng 39.762 tỷ đồng, gồm 35.977 tỷ đồng kế hoạch năm 2020 và 3.785 tỷ đồng kế hoạch kéo dài. Sau gần 8 tháng triển khai, kết quả giải ngân ước đạt 21.009,266 tỷ đồng, đạt 53% kế hoạch giao năm 2020, cao hơn giải ngân bình quân cả nước (khoảng 47%). Về công tác thẩm tra quyết toán, trong tháng 8/2020 đã lập, trình quyết toán 4 dự án ngân sách nhà nước; lũy kế 6 tháng, đã lập, trình quyết toán 13/18 dự án (đạt 72% kế hoạch); đã thẩm tra, phê duyệt quyết toán 7 dự án, hạng mục vốn đầu tư công; luỹ kế đến nay đã phê duyệt được 29/25 dự án (đạt 126% kế hoạch). Đối với các dự án BOT, từ đầu năm đến nay, các ban QLDA trình được các hạng mục bổ sung của 3 dự án, đạt 43% kế hoạch.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Bộ GTVT, hiện nay vấn đề vướng mắc lớn nhất là giải phóng mặt bằng. Theo quy định, vốn được bố trí cho Bộ GTVT nhưng công tác giải phóng mặt bằng thuộc trách nhiệm và thẩm quyền của các địa phương, Bộ chỉ có thể hỗ trợ, phối hợp. Ngoài ra, hiện nay thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư và cơ cấu tổng mức đầu tư một số dự án ODA cũng đang là vướng mắc, bởi một số dự án cần điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn, cơ cấu tổng mức đầu tư, Bộ GTVT đã trình nhưng chưa được phê duyệt.

Đánh giá về vấn đề vốn đầu tư công, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng, khó khăn trong việc giải ngân đầu tư công hiện nay là do công tác dự báo và lập kế hoạch, bởi Bộ GTVT vừa là cơ quan quản lý nhà nước, vừa làm chủ đầu tư các công trình, dự án trọng điểm quốc gia. Vốn được bố trí theo giai đoạn trung hạn 5 năm, trong khi đó thời gian chuẩn bị để phê duyệt dự án quá dài, thường kéo dài 2 – 3 năm, do đó thời gian còn lại để giải ngân vốn là rất ít.

Do đó, để tạo điều kiện đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các địa phương quyết liệt xử lý dứt điểm các tồn tại, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng của các dự án. Các bộ, ngành liên quan sớm đẩy nhanh hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, cơ cấu tổng mức đầu tư đối với một số dự án ODA; cho phép bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016 – 2020 đối với một số dự án cần thiết, cấp bách có khả năng giải ngân ngay khi được bố trí vốn, nhưng đã hết hạn mức kế hoạch trung hạn hoặc chưa có kế hoạch trung hạn; sớm hướng dẫn thủ tục thanh toán cho các dự án BT; tạo điều kiện xử lý nhanh thủ tục điều hòa, điều chỉnh vốn ngân sách giữa nguồn vốn trái phiếu chính phủ và nguồn vốn ngân sách; hỗ trợ xử lý nhanh các thủ tục điều chỉnh cơ cấu tổng mức đầu tư, cơ cấu khoản vay của một số dự án ODA để đảm bảo điều kiện giải ngân kế hoạch, để đảm bảo có thể giải ngân hết nguồn vốn được Chính phủ giao.

Tập trung “thúc” tiến độ các dự án trọng điểm

Trong tháng 8, Bộ GTVT đã quyết liệt chỉ đạo các ban QLDA và đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các dự án thành phần của cao tốc Bắc – Nam phía Đông để đáp ứng yêu cầu tiến độ; tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh công tác chuẩn bị đầu tư dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Nhà ga T3 Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; tập trung thi công các dự án đường sắt, đường bộ cấp bách, các dự án cải tạo đường cất, hạ cánh, đường lăn của hai Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Nội Bài…

Cụ thể, theo ông Nguyễn Duy Lâm – Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông, trong công tác triển khai những dự án trọng điểm, với 6 dự án thành phần của cao tốc Bắc – Nam phía Đông, các gói thầu của 3 dự án thành phần đầu tư theo hình thức PPP đã hoàn thành các thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu và đang triển khai thi công, cơ bản đáp ứng được kế hoạch đề ra, 3 dự án còn lại dự kiến sẽ khởi công trong tháng 9.

“Đối với dự án cải tạo, nâng cấp đường cất, hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài, do đây là hai dự án khẩn cấp nên Chính phủ cho phép triển khai theo hình thức giao thầu. Hiện nay, các thủ tục đầu tư, giao thầu đã hoàn thành và đang triển khai thi công, cơ bản bám sát kế hoạch xây dựng. Tuy nhiên, Chính phủ, lãnh đạo Bộ yêu cầu phải hoàn thành sớm để phục vụ đáp ứng nhu cầu của người dân trong dịp Tết nên tiến độ được điều chỉnh rất gấp, các đơn vị liên quan đang đôn đốc triển khai, thi công”, ông Lâm cho biết.

Hiện nay có 14 dự án giao thông đường bộ, đường sắt quan trọng, cấp bách. Trong 10 dự án đường bộ thì đã hoàn thành 1 dự án, còn 9 dự án đã hoàn thành tất cả các thủ tục đầu tư, đang triển khai thi công, trong các dự án này vẫn còn dự án triển khai chậm theo kế hoạch. 4 dự án đường sắt trong 3 tháng trở lại đây tiến độ bị chậm so với kế hoạch. Hiện nay, Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông và Ban QLDA Đường sắt đang quyết liệt triển khai, rút ngắn những thủ tục để đảm bảo từ nay đến tháng 10 sẽ khởi công toàn bộ các dự án còn lại (hiện nay mới khởi công được 8/32 gói thầu).

Nhìn nhận về những công việc từ nay đến cuối năm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đánh giá, những nhiệm vụ trong các tháng cuối năm còn rất nhiều, do đó các thủ trưởng cơ quan, đơn vị cần bám sát nhiệm vụ, kế hoạch đề ra, nhất là các nhiệm vụ được giao trong chương trình hành động của Bộ, bám sát chương trình công tác của Chính phủ, của Bộ năm 2020.

Bộ trưởng cũng yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát, tham mưu chỉ đạo đẩy nhanh công tác giải ngân, kịp thời tham mưu điều tiết nguồn vốn và làm việc với các địa phương thúc đẩy công tác giải phóng mặt bằng, giải ngân các dự án; tập trung chỉ đạo các chủ đầu tư, ban QLDA hoàn thiện các thủ tục liên quan để kịp khởi công các dự án đầu tư xây dựng theo kế hoạch trong tháng 9/2020.

Bài viết Bộ GTVT nỗ lực giải ngân đảm bảo tiến độ các dự án trọng điểm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sáng nay, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2019.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nêu rõ, đầu tư công đóng góp lớn vào tăng trưởng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, nhất là các công trình hạ tầng quan trọng.

Đầu tư công chiếm tới 10,7% tổng giá trị GDP, khoảng 32% tổng mức đầu tư toàn xã hội năm 2019.

Làm tốt cũng nói, làm không tốt cũng phải nói ra

Tình trạng chậm giải ngân đầu tư công từ gần chục năm qua đã tạo ra “nút thắt cổ chai” đối với nền kinh tế, không phải năm nay mà nhiều năm qua nhưng đặc biệt năm nay giải ngân thấp.

Cho rằng việc chậm giải ngân vốn đầu tư công gây ra rất nhiều hệ lụy, Thủ tướng nhấn mạnh 4 hậu quả lớn.

Thứ nhất, ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế do yếu tố vốn là một trong những yếu tố quan trọng của tăng trưởng GDP, trong khi còn một khối lượng lớn vốn ở các cấp, các ngành, các địa phương.

Thứ hai là vốn đầu tư công thường là một trong những nguồn lực của các dự án lớn, những hạ tầng quan trọng, cho nên khi bị chậm cũng sẽ kéo lùi các dòng vốn đối ứng khác của tư nhân, của nước ngoài, ảnh hưởng huy động vốn xã hội nhưng đồng thời ảnh hưởng đến uy tín quốc gia, giảm niềm tin của các nhà đầu tư và nhà tài trợ.

Thứ ba là gây lãng phí lớn khi tiền nằm ở đó mà Chính phủ phải trả thêm chi phí vốn.

Thứ tư là DN, chủ đầu tư phải gánh chịu chi phí bị đội lên, việc làm giảm đi, nợ nần tăng thêm và uy tín làm ăn giảm sút.

Thủ tướng đề nghị phải làm rõ hơn những nguyên nhân khách quan, chủ quan cơ bản của tình trạng chậm giải ngân.

“Các đồng chí nói là mặt bằng, thủ tục, năng lực thi công, nhất là thể chế… nhưng có nhiều địa phương, nhiều ngành cùng tình trạng như vậy nhưng giải ngân hết sức tốt, 70-80%, có địa phương đạt cao hơn nữa. Nhưng có nhiều ngành, địa phương thì giải ngân chỉ 10-15%. Chúng ta phải thấy trách nhiệm trước đất nước, trước xã hội chứ không thể đổ cho nguyên nhân khách quan”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ đặt vấn đề: “Tại sao người ta làm được mình lại chậm trễ? Chậm do vốn, thủ tục phức tạp hay tinh thần thái độ không tích cực? Có những chủ trương giải phóng mặt bằng cả năm rưỡi rồi nhưng đến giờ phút này vẫn ì xèo, tiền không ra khỏi tài khoản, ra xã hội được”.

Thủ tướng yêu cầu đưa ra các giải pháp thiết thực, cụ thể, mạnh mẽ hơn để công tác giải ngân tốt hơn cũng như rút kinh nghiệm để sang năm giải ngân kịp thời hơn, chặt chẽ hơn.

“Làm tốt cũng nói, làm không tốt cũng phải nói ra để rút kinh nghiệm chung”, Thủ tướng lưu ý quyết cắt vốn, chuyển vốn từ các công trình, dự án của bộ, ngành, địa phương không giải ngân được để nơi khác sử dụng có hiệu quả, kịp thời hơn.

“Điểm mờ” trong bức tranh sáng

Theo báo cáo của Bộ KH-ĐT, vấn đề phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công vẫn là “điểm mờ” trong bức tranh sáng của tổng thể nền kinh tế.

Giải ngân 9 tháng đầu năm 2019 ước đạt 192.136 tỷ đồng, bằng 45,17% so với kế hoạch Quốc hội giao và bằng 49,14% so với kế hoạch Thủ tướng giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2018, trong đó, giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ và ODA đều đạt thấp.

Có 7 bộ, ngành và 14 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 70%, trong đó 4 bộ, ngành và 4 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 80%.

Nhiều bộ, cơ quan TƯ và địa phương có tỉ lệ giải ngân vốn dưới mức bình quân chung, có 31 bộ, cơ quan TƯ và 19 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 50%, trong đó, 17 bộ, cơ quan TƯ và 1 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 30%.

Bộ KH-ĐT đánh giá, thực trạng giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công 9 tháng qua cơ bản tương tự như các năm trước, tỉ lệ giải ngân những tháng đầu năm thấp, xu hướng tăng mạnh trong những tháng cuối năm.

Nguyên nhân của thực trạng này là do tâm lý ngại giải ngân nhiều lần, ngại làm thủ tục thanh quyết toán vốn nhiều lần của cả chủ đầu tư, ban quản lý dự án và cả nhà thầu. Chủ yếu họ thực hiện các công việc này vào thời điểm kết thúc năm nên xu hướng giải ngân tăng dần vào cuối năm.

Ngoài ra còn có do nguyên nhân cơ bản về tính chất đặc thù của chi đầu tư so với chi thường xuyên.

Theo tổng hợp của Bộ KH-ĐT, nguyên nhân của tình trạng chậm giải ngân do một số vướng mắc về thể chế, pháp luật đầu tư công; việc thực hiện một số luật liên quan còn nhiều lúng túng.

Ngoài ra còn do mất nhiều thời gian trong công tác giải phóng mặt bằng, còn một số vướng mắc về khiếu kiện đất đai; thủ tục phê duyệt thiết kế, dự toán công trình, lựa chọn nhà thầu kéo dài…

Thêm vào đó là công tác lập kế hoạch chưa sát với thực tế và khả năng giao vốn, khả năng giải ngân vốn dẫn đến không phân bổ được hết số vốn kế hoạch…

Còn việc giải ngân chậm nguồn vốn ODA có nhiều đặc thù, nhiều dự án phải thực hiện điều chỉnh hiệp định vay mặc dù dự án đã có khối lượng hoàn thành nhưng không thể giải ngân.

Cùng với đó, công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án còn tồn tại bất cập, dẫn tới tính sẵn sàng của dự án thấp; một số dự án không được bố trí vốn đối ứng đầy đủ, kịp thời đã ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ, giải ngân vốn nước ngoài.

Theo Thu Hằng/ VietnamNet

Bài viết Thủ tướng: Giải ngân chậm tạo ‘nút thắt cổ chai’ với nền kinh tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.