Sáng nay, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2019.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nêu rõ, đầu tư công đóng góp lớn vào tăng trưởng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, nhất là các công trình hạ tầng quan trọng.

Đầu tư công chiếm tới 10,7% tổng giá trị GDP, khoảng 32% tổng mức đầu tư toàn xã hội năm 2019.

Làm tốt cũng nói, làm không tốt cũng phải nói ra

Tình trạng chậm giải ngân đầu tư công từ gần chục năm qua đã tạo ra “nút thắt cổ chai” đối với nền kinh tế, không phải năm nay mà nhiều năm qua nhưng đặc biệt năm nay giải ngân thấp.

Cho rằng việc chậm giải ngân vốn đầu tư công gây ra rất nhiều hệ lụy, Thủ tướng nhấn mạnh 4 hậu quả lớn.

Thứ nhất, ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế do yếu tố vốn là một trong những yếu tố quan trọng của tăng trưởng GDP, trong khi còn một khối lượng lớn vốn ở các cấp, các ngành, các địa phương.

Thứ hai là vốn đầu tư công thường là một trong những nguồn lực của các dự án lớn, những hạ tầng quan trọng, cho nên khi bị chậm cũng sẽ kéo lùi các dòng vốn đối ứng khác của tư nhân, của nước ngoài, ảnh hưởng huy động vốn xã hội nhưng đồng thời ảnh hưởng đến uy tín quốc gia, giảm niềm tin của các nhà đầu tư và nhà tài trợ.

Thứ ba là gây lãng phí lớn khi tiền nằm ở đó mà Chính phủ phải trả thêm chi phí vốn.

Thứ tư là DN, chủ đầu tư phải gánh chịu chi phí bị đội lên, việc làm giảm đi, nợ nần tăng thêm và uy tín làm ăn giảm sút.

Thủ tướng đề nghị phải làm rõ hơn những nguyên nhân khách quan, chủ quan cơ bản của tình trạng chậm giải ngân.

“Các đồng chí nói là mặt bằng, thủ tục, năng lực thi công, nhất là thể chế… nhưng có nhiều địa phương, nhiều ngành cùng tình trạng như vậy nhưng giải ngân hết sức tốt, 70-80%, có địa phương đạt cao hơn nữa. Nhưng có nhiều ngành, địa phương thì giải ngân chỉ 10-15%. Chúng ta phải thấy trách nhiệm trước đất nước, trước xã hội chứ không thể đổ cho nguyên nhân khách quan”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ đặt vấn đề: “Tại sao người ta làm được mình lại chậm trễ? Chậm do vốn, thủ tục phức tạp hay tinh thần thái độ không tích cực? Có những chủ trương giải phóng mặt bằng cả năm rưỡi rồi nhưng đến giờ phút này vẫn ì xèo, tiền không ra khỏi tài khoản, ra xã hội được”.

Thủ tướng yêu cầu đưa ra các giải pháp thiết thực, cụ thể, mạnh mẽ hơn để công tác giải ngân tốt hơn cũng như rút kinh nghiệm để sang năm giải ngân kịp thời hơn, chặt chẽ hơn.

“Làm tốt cũng nói, làm không tốt cũng phải nói ra để rút kinh nghiệm chung”, Thủ tướng lưu ý quyết cắt vốn, chuyển vốn từ các công trình, dự án của bộ, ngành, địa phương không giải ngân được để nơi khác sử dụng có hiệu quả, kịp thời hơn.

“Điểm mờ” trong bức tranh sáng

Theo báo cáo của Bộ KH-ĐT, vấn đề phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công vẫn là “điểm mờ” trong bức tranh sáng của tổng thể nền kinh tế.

Giải ngân 9 tháng đầu năm 2019 ước đạt 192.136 tỷ đồng, bằng 45,17% so với kế hoạch Quốc hội giao và bằng 49,14% so với kế hoạch Thủ tướng giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2018, trong đó, giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ và ODA đều đạt thấp.

Có 7 bộ, ngành và 14 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 70%, trong đó 4 bộ, ngành và 4 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 80%.

Nhiều bộ, cơ quan TƯ và địa phương có tỉ lệ giải ngân vốn dưới mức bình quân chung, có 31 bộ, cơ quan TƯ và 19 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 50%, trong đó, 17 bộ, cơ quan TƯ và 1 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 30%.

Bộ KH-ĐT đánh giá, thực trạng giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công 9 tháng qua cơ bản tương tự như các năm trước, tỉ lệ giải ngân những tháng đầu năm thấp, xu hướng tăng mạnh trong những tháng cuối năm.

Nguyên nhân của thực trạng này là do tâm lý ngại giải ngân nhiều lần, ngại làm thủ tục thanh quyết toán vốn nhiều lần của cả chủ đầu tư, ban quản lý dự án và cả nhà thầu. Chủ yếu họ thực hiện các công việc này vào thời điểm kết thúc năm nên xu hướng giải ngân tăng dần vào cuối năm.

Ngoài ra còn có do nguyên nhân cơ bản về tính chất đặc thù của chi đầu tư so với chi thường xuyên.

Theo tổng hợp của Bộ KH-ĐT, nguyên nhân của tình trạng chậm giải ngân do một số vướng mắc về thể chế, pháp luật đầu tư công; việc thực hiện một số luật liên quan còn nhiều lúng túng.

Ngoài ra còn do mất nhiều thời gian trong công tác giải phóng mặt bằng, còn một số vướng mắc về khiếu kiện đất đai; thủ tục phê duyệt thiết kế, dự toán công trình, lựa chọn nhà thầu kéo dài…

Thêm vào đó là công tác lập kế hoạch chưa sát với thực tế và khả năng giao vốn, khả năng giải ngân vốn dẫn đến không phân bổ được hết số vốn kế hoạch…

Còn việc giải ngân chậm nguồn vốn ODA có nhiều đặc thù, nhiều dự án phải thực hiện điều chỉnh hiệp định vay mặc dù dự án đã có khối lượng hoàn thành nhưng không thể giải ngân.

Cùng với đó, công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án còn tồn tại bất cập, dẫn tới tính sẵn sàng của dự án thấp; một số dự án không được bố trí vốn đối ứng đầy đủ, kịp thời đã ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ, giải ngân vốn nước ngoài.

Theo Thu Hằng/ VietnamNet

Bài viết Thủ tướng: Giải ngân chậm tạo ‘nút thắt cổ chai’ với nền kinh tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sáng 21/8, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến đã chủ trì cuộc họp giải quyết khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý thu chi và phối hợp giữa các đơn vị thuộc ngành tài chính. Tại cuộc họp, vấn đề chậm giải ngân vốn đầu tư công được đem ra “mổ xẻ” để bàn giải pháp.

Có quận chỉ giải ngân được 4%

Tính đến thời điểm hiện nay, có 13 quận – huyện giải ngân trên 50% và 11 quận – huyện giải ngân dưới 50%. Cá biệt, quận 11 “đội sổ” khi giải ngân chỉ được 4%. Nhận trách nhiệm về việc này, đại diện UBND quận 11 cho biết tổng vốn đầu tư công của quận trong năm 2019 là 101 tỉ đồng, tập trung cho 4 dự án lớn về xây trường học và nhà thiếu nhi. Lý do chậm là do chưa ghi vốn nên chưa thể khởi công. “Do mới nhận vốn đợt 2 hồi tháng 7 nên có sự chậm trong giải ngân. Nếu tháng 9 ghi vốn, khởi công thì tiến độ giải ngân sẽ cao” – đại diện UBND quận 11 cho biết.

Tỉ lệ giải ngân của quận Phú Nhuận cũng chẳng khá hơn khi chỉ mới giải ngân được 13/88 tỉ đồng. Phó Chủ tịch UBND quận Phú Nhuận Nguyễn Thành Phương cho biết có 3 công trình lớn chưa giải ngân được đồng nào. Điển hình như công trình trụ sở UBND quận. Có dự án vướng xây lắp, đền bù, giải phóng mặt bằng nhưng cũng có công trình do chậm thủ tục hành chính, chậm quyết toán… Nhận trách nhiệm về việc này, UBND quận Phú Nhuận cam kết đến cuối năm sẽ giải ngân trên 95%.

Quận Bình Thạnh cũng thuộc nhóm quận – huyện giải ngân thấp khi đến nay chỉ đạt gần 27%. Huyện Cần Giờ đạt hơn 31%, quận 5 khoảng 33%, huyện Nhà Bè hơn 34%, quận 9 khoảng 35%…

Theo các quận – huyện, thường vào tháng 9 và 10 hằng năm, số tiền chi cho giải phóng mặt bằng, đền bù mới được giải ngân, khi đó tiến độ giải ngân sẽ cao; đến cuối năm sẽ đạt trên 90%, 95%.

Tổ chức hội nghị chuyên đề vào tháng 10

Trước tình hình trên, Phó Chủ tịch UBND TP Trần Vĩnh Tuyến đặt vấn đề: “Cũng là quận – huyện nhưng sao có đơn vị giải ngân được trên 50%, có đơn vị thì thấp. Biết rằng mỗi quận – huyện khác nhau, tính chất các dự án cũng khác nhau nhưng các quận – huyện cũng phải xem lại, nhất là người đứng đầu”.

Theo ông Tuyến, có 4 đầu việc mà các chủ tịch UBND quận – huyện không được ủy thác cho các phó chủ tịch, trong đó có việc quản lý vốn ngân sách và tài sản công. Do đó, 11 quận – huyện giải ngân dưới 50% phải có báo cáo do chính chủ tịch UBND ký, gửi UBND TP kết quả giải ngân cụ thể từng dự án; giải trình nguyên nhân, khó khăn và đề xuất.

Nói về vướng trong đền bù, giải phóng mặt bằng dẫn đến giải ngân vốn đầu tư công chậm, ông Trần Vĩnh Tuyến cho rằng có sự chủ quan của chính quyền địa phương. “Chúng ta cứ nghĩ rằng đầy đủ vốn để bồi thường cho người dân nhưng không tính được thủ tục pháp lý của từng dự án, thậm chí là từng trường hợp cụ thể” – ông Trần Vĩnh Tuyến nói và yêu cầu sắp tới không để tình trạng này xảy ra, chấm dứt việc đổ thừa chuyện bồi thường, từng bộ phận phải đẩy nhanh tiến độ, không đẩy qua đẩy lại.

Phó Chủ tịch UBND TP cũng yêu cầu các đơn vị, ban quản lý dự án phải tính toán kỹ lưỡng việc quản lý vốn ngân sách, tính toán chặt chẽ từng bước. Lâu nay, chỉ nói được cái ngọn, chưa bàn được cái gốc. Do đó, ông giao Sở Kế hoạch và Đầu tư phải tham mưu UBND TP để tổ chức một chuyên đề vào tháng 10-2019, bàn tận gốc về đăng ký, phân bổ, quản lý, sử dụng và quyết toán vốn ngân sách nhà nước.

Phó Chủ tịch UBND TP Trần Vĩnh Tuyến cũng giao Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục theo dõi, đôn đốc Bộ Tài nguyên và Môi trường liên quan đến cơ chế rút ngắn thời gian thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao mặt bằng các dự án có thu hồi đất trên địa bàn TP. Bởi nếu cơ chế này sớm được Chính phủ thông qua sẽ rút ngắn được thời gian, tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng, tiến độ giải ngân đầu tư công theo đó cũng nhanh.

Theo Nguyễn Phan/ NLĐO

Bài viết Sốt ruột vì giải ngân vốn quá chậm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.