Mặt bằng lãi suất giảm tổng cộng 1,55%

Ông Đào Minh Tú – Phó Thống đốc NHNN cho biết, từ đầu năm 2020 đến nay, NHNN đã liên tiếp 03 lần điều chỉnh giảm các mức lãi suất với tổng mức giảm 1,5-2,0%/năm đối với lãi suất điều hành, giảm 0,6-1,0%/năm trần lãi suất tiền gửi các kỳ hạn dưới 6 tháng; giảm 1,5%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện ở mức 4,5%/năm).

Theo đó, NHNN sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho TCTD, tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp hơn, qua đó có điều kiện giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng phục hồi sản xuất kinh doanh.

Kết quả, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm khoảng 1%/năm trong năm 2020 và xu hướng giảm lãi suất này vẫn tiếp tục trong hơn nửa năm 2021 với mức giảm khoảng 0,55%/năm (tổng cộng giảm 1,55%/năm so với trước dịch).

Ông Nguyễn Quốc Hùng -Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho biết, thực hiện Nghị quyết 63/NQ-CP của Chính phủ, 16 ngân hàng (chiếm 75% tổng dư nợ nền kinh tế đã thống nhất nguyên tắc tiếp tục giảm lãi suất cho vay lên đến 1%/năm trên dư nợ hiện hữu bằng đồng Việt Nam trong 5 tháng cuối năm 2021 đối với khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Theo đó, 16 ngân hàng đã đồng thuận giảm lãi suất cho vay áp dụng từ 15/7/2021 đến hết năm 2021 với tổng số tiền lãi giảm cho khách hàng ước tính 20.613 tỷ đồng.

Riêng 04 NHTM Nhà nước tiếp tục cam kết dành riêng gói hỗ trợ 4.000 tỷ đồng để giảm lãi suất cho vay, giảm các loại phí dịch vụ ngân hàng trong thời gian giãn cách cho khách hàng tại các địa phương đang thực hiện cách ly toàn xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đến ngày 31/08/2021, các TCTD đã miễn, giảm, hạ lãi suất cho trên 1,13 triệu khách hàng với dư nợ trên 1,58 triệu tỷ đồng; cho vay mới lãi suất thấp hơn so với trước dịch với doanh số lũy kế từ 23/01/2020 đến nay đạt 4,46 triệu tỷ đồng cho 628.662 khách hàng. Lũy kế từ 23/01/2020 đến 31/08/2021, tổng số tiền lãi TCTD miễn, giảm, hạ cho khách hàng khoảng 26.000 tỷ đồng. Trong đó, tổng số tiền lãi giảm theo cam kết của 16 ngân hàng lũy kế từ 15/7/2021 đến 31/8/2021 là 8.865 tỷ đồng, đạt 43,01% so với cam kết.

Nên giảm về 2% là hợp lý?

Ông Hoàng Quang Phòng – Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, việc bùng phát của dịch COVID-19 lần thứ tư cùng với các đợt giãn cách liên tiếp khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là các địa phương phía Nam.

Con số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 8 tháng năm 2021 tăng tới hơn 24% so với cùng kỳ 2020 cho thấy tác động của dịch bệnh tới đời sống sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không hề suy giảm, trái lại còn nặng nề hơn do khả năng tài chính, dòng tiền của doanh nghiệp cạn kiệt sau gần 2 năm chống chọi với dịch bệnh.

Ông Nguyễn Trí Hiếu – Chuyên gia tài chính ngân hàng cho biết, sau nhiều lần điều chỉnh giảm lãi suất cho vay, nhưng hiện nay lãi suất vẫn còn cao so với “sức khoẻ” của doanh nghiệp. Thực tế, hiện nay một số doanh nghiệp gặp khó khăn có nhu cầu vay vốn tại ngân hàng, nhưng đó lại là những doanh nghiệp không đủ điều kiện vay, nên ngân hàng không dám cho vay vì sớm muộn sẽ có nợ xấu, mất vốn do dịch bệnh COVID bùng phát lần thứ 4. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ tăng trưởng tín dụng đến nay khoảng rất thấp so với năm ngoái… Do vậy, theo ông Hiếu nếu NHNN điều chỉnh hạ thấp mặt bằng lãi suất là hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh hiện nay.

Thực tế, theo ông Hiếu đối với những doanh nghiệp đang vay với số tiền lớn (từ khoảng 100 tỉ đồng trở lên) thì việc vay ngân hàng giảm lãi suất 2% là rất đáng kể. Nó có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, với doanh nghiệp vay ít, gặp khó khăn hoặc đang ngừng hoạt động, thì nên giảm lãi suất và hỗ trợ họ tiếp cận với các nguồn vốn vay mới.

Được biết, NHNN đã xây dựng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng định hướng cho cả năm, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế; thường xuyên rà soát, xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với từng TCTD trên cơ sở tình hình hoạt động, năng lực tài chính và quản trị, điều hành và khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh, ưu tiên TCTD giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân.

Đến 31/8/2021, tín dụng toàn nền kinh tế đạt trên 9,87 triệu tỷ, tăng 7,42% so với cuối năm 2020, tín dụng đối với các ngành kinh tế đều có mức tăng trưởng cao hơn cùng kỳ 2020, tín dụng lĩnh vực ưu tiên có mức tăng trưởng khá, trong đó lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng trưởng cao hơn nhiều tăng trưởng tín dụng chung.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua đại dịch, NHNN sửa đổi đã Thông tư 01/2020/TT-NHNN lần thứ 2. Theo các chuyên gia, sửa đổi này cho phép mở rộng các khoản nợ tái cơ cấu với việc tăng thời hạn khoản nợ phát sinh từ trước ngày 1/8/2021 và có phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc lãi từ ngày 23/1/2020 – 30/6/2022. Đồng thời mở rộng các khoản nợ tái cơ cấu và gia tăng thời hạn cho các khoản nợ là động thái tiếp theo của NHNN để hỗ trợ các doanh nghiệp chịu thiệt hại bởi dịch COVID-19, giúp giảm áp lực về nợ xấu lên các NHTM…

Bài viết Điều chỉnh mặt bằng lãi suất cho vay về 2%? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Mới đây, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ yêu cầu Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định ngay trong Kỳ họp tháng 10 tới các giải pháp về cấp bù lãi suất cho ngân hàng để giảm lãi suất cho vay nhằm tháo gỡ khó khăn về dòng tiền cho doanh nghiệp và giải pháp hỗ trợ dựa trên chi phí lao động.

Thực tế cho thấy, dịch bệnh Covid-19 hoành hành gần 2 năm qua đã và đang đẩy rất nhiều doanh nghiệp, cả quy mô lớn lẫn quy mô nhỏ, nhà nước lẫn tư nhân, trong nước cũng như ngoài nước, rơi vào cảnh suy kiệt dòng tiền, khó tiếp tục trụ vững nếu dịch bệnh chưa được khống chế hoàn toàn.

Trong một cuộc khảo sát với 21.500 doanh nghiệp, hộ kinh doanh do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân – Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ thực hiện tháng 8 vừa qua, có tới 86,4% cho biết đang tạm ngừng hoạt động do dịch COVID-19 và tự đánh giá rằng chỉ có thể cầm cự được từ 1 – 3 tháng nữa vì đã cạn kiệt dòng tiền.

Trong khi sức chịu đựng của doanh nghiệp là có hạn và hiện đã tới hạn thì những giải pháp hỗ trợ vừa qua tính cấp bách không cao, mà chưa giải quyết được khó khăn trước mắt của hầu hết doanh nghiệp là cạn kiệt dòng tiền.

Sáng kiến chính sách cấp bù lãi suất không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về dòng tiền cho doanh nghiệp (DN) mà còn kích hoạt nguồn vốn trong xã hội. Có thể nói, chính sách “cấp bù lãi suất” của Quốc hội là một trong những chính sách chạm đến khó khăn lớn nhất và ngay trước mắt của doanh nghiệp hiện nay. Tuy vậy, cũng có ý kiến lo ngại rằng, việc “kéo” lãi suất xuống thấp sẽ có thể làm “méo” thị trường tài chính.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh, khoảng 2.400 tỷ đồng ngân sách hỗ trợ 4% lãi suất có thể huy động tới 60 nghìn tỷ đồng cho nền kinh tế. Đặc biệt và ý nghĩa hơn ở chỗ, chính sách này về tổng thể sẽ giúp gia tăng phúc lợi xã hội bởi DN “ốm” thì người lao động “yếu”, ngược lại DN “khoẻ” thì người lao động có việc làm, có thu nhập…

Ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), cho biết, hiện nay, DN đang gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, rất nhiều DN bộc lộ ra sự đuối sức, thậm chí kiệt quệ, do đó, nếu DN được tiếp cận nguồn tín dụng với lãi suất thấp sẽ giúp giảm được chi phí cho DN, điều đó sẽ khuyến khích DN mạnh mẽ hơn trong tái đầu tư sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, nếu chính sách giảm lãi suất cho vay này được đưa vào thực tế thì cũng chỉ hỗ trợ được 1 phần cho những DN đã có hoạt động tín dụng tốt với ngân hàng, tức là họ đã tiếp cận được tín dụng với ngân hàng, nay sẽ được tiếp cận với lãi suất thấp hơn, giảm chi phí lãi suất cho DN.

“Mong muốn của cộng đồng DN để chính sách về tín dụng được phát huy hết những tác dụng thì ngân hàng cũng cần tính toán làm sao để có thể cho được nhiều DN có thể tiếp cận tín dụng hơn trên cơ sở đẩy trọng số về phương án kinh doanh khả thi của DN lên cao hơn tài sản thế chấp. Chỉ khi nào gỡ được điều đó thì nhiều DN mới có thể tiếp cận tín dụng hơn, từ đó, mới phát huy được hết những ý nghĩa của 1 chính sách tín dụng cũng như phát huy được hết ý nghĩa của việc ngân sách Nhà nước cấp bù lãi suất cho DN thông qua tổ chức trung gian là ngân hàng”, ông Tô Hoài Nam nêu quan điểm.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực VINASME, theo quy định, ngân hàng được phép cho DN tiếp cận nguồn vốn với tài sản đảm bảo dưới hình thức tín chấp, về mặt khung pháp lý đã có nhưng trên thực tế, hiện ngân hàng chưa mạnh dạn cho vay, tỷ lệ DN được vay tín chấp rất thấp, đặc biệt đối với các khoản vay mới.

“Giảm lãi suất chỉ dành cho đối tượng đã đủ các tiêu chuẩn để vay nhưng vấn đề của DN cần nhất là phải được vay. Do đó, cộng đồng DN mong muốn ngân hàng mở rộng hơn nữa đối tượng vay để các DN được tiếp cận nhiều hơn với tín dụng chính thống từ phía các ngân hàng”, ông Tô Hoài Nam nêu rõ.

Còn theo TS. Đinh Thế Hiển, chuyên gia tài chính – kinh tế, trên thế giới, các quốc gia đều có những chính sách để hỗ trợ cho doanh nghiệp do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Tuy nhiên, các chính sách về tiền tệ nên theo cơ chế thị trường vì chính sách về tiền tệ thể hiện tính nhất quán của thị trường vốn và thị trường vốn nên giảm sự can thiệp của Nhà nước ở tầm vĩ mô, Nhà nước chỉ nên kiểm soát về an toàn rủi ro.

“Nếu như Quốc hội và Chính phủ can thiệp vào lãi suất cho vay mà không phải điều hành qua cơ chế tự nhiên theo quy luật kinh tế thị trường của Ngân hàng Nhà nước thông qua lãi suất tái chiết khấu, điều khiển thị trường mở mà lại dùng bù lãi suất từ Chính phủ để giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp thì tôi cho điều đó là không phù hợp với việc phát triển thị trường vốn”, TS. Đinh Thế Hiển nêu ý kiến.

TS. Hiển cho biết, trong thực tế một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì có một số ngành nghề, một số lĩnh vực là có bù lãi suất chẳng hạn như có giai đoạn Nhà nước muốn phát triển nhà ở xã hội, Nhà nước bù lãi suất một phần; hay Nhà nước muốn phát triển các doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông nghiệp, Nhà nước có thể bù lãi suất một thời gian, nhưng chuyện đó là trong ngắn hạn thì vẫn chấp nhận được và nguồn vốn đó là nguồn vốn từ đầu tư phát triển của Chính phủ đã được Quốc hội giao trong thẩm quyền để họ tính toán đưa ra gói hỗ trợ cụ thể chứ không phải thông qua việc bù tiền để giảm lãi suất. “Việc đưa lãi suất xuống thấp theo đề xuất này sẽ làm méo thị trường tài chính”, TS. Đinh Thế Hiển nói.

Theo ông Hiển, trợ giúp DN thoát khỏi khó khăn do Covid-19 không nên được giải quyết thông qua những chính sách như vậy mà nên tạo điều kiện thông thương hàng hóa, nhanh chóng đầu tư vào các hạ tầng giao thông để phục vụ sản xuất…

“Có nhiều cách để hỗ trợ DN và những chính sách đó nên hướng theo tiêu chuẩn chung của thị trường, không nên làm méo thị trường vốn trong vấn đề lãi suất”, ông Hiển nhấn mạnh./.

Bài viết Cấp bù lãi suất có thể cứu DN khỏi cạn kiệt dòng tiền? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ngân hàng Nhà nước vừa cập nhật dữ liệu về tiền gửi của khách hàng tại các tổ chức tín dụng (TCTD) đến cuối tháng 7/2021.

Cụ thể, cuối tháng 7, khách hàng đang gửi hơn 10,3 triệu tỷ đồng tại hệ thống TCTD, giảm hơn 24.600 tỷ đồng so với cuối tháng 6. Nguyên nhân là tiền gửi của khách hàng doanh nghiệp bất ngờ giảm tới hơn 25.900 tỷ, trong khi tiền gửi dân cư tăng rất ít (chỉ tăng hơn 1.200 tỷ đồng).

Mặc dù giảm trong tháng 7/2021 nhưng tiền gửi của nhóm doanh nghiệp vẫn tăng 4,25% so với đầu năm và đạt hơn 5 triệu tỷ đồng. Tiền gửi của dân cư đạt hơn 5,29 triệu tỷ đồng, tăng 2,97%.

Trước đó, trong năm 2019-2020, tiền gửi của khách hàng trong tháng 7 vẫn có tăng trưởng từ 9.000-15.000 tỷ đồng.

Theo đánh giá của các chuyên gia của chứng khoán SSI, tăng trưởng tiền gửi hầu như đi ngang trong suốt 3 tháng qua là do dịch bệnh kéo dài ảnh hưởng tới doanh thu của doanh nghiệp và khiến nhu cầu tiền mặt tăng.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết đến cuối tháng 8, tín dụng toàn nền kinh tế đạt trên 9,87 triệu tỷ đồng, tăng 7,42% so với cuối năm 2020. Tín dụng đối với các ngành kinh tế đều có mức tăng trưởng cao hơn cùng kỳ 2020, tín dụng lĩnh vực ưu tiên có mức tăng trưởng khá, trong đó lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng trưởng cao hơn nhiều tăng trưởng tín dụng chung.

Hiện chênh lệch tiền gửi – tín dụng là khoảng 570 nghìn tỷ đồng, trong khi cuối năm 2020 là khoảng 830 nghìn tỷ. Như vậy, có thể thấy chênh lệch tiền gửi – tín dụng đã thu hẹp đáng kể từ đầu năm đến nay.

Mặc dù vậy, theo SSI, mức chênh lệch chưa thực sự tạo áp lực và tiếp tục duy trì dự báo lãi suất huy động vẫn tiếp tục đi ngang, thậm chí có thể giảm trong trường hợp NHNN cần phải có các biên pháp nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh mẽ hơn để hỗ trợ sự phục hồi của nền kinh tế.

Trong vài tuần gần đây, lãi suất huy động có diễn biến trái chiều ở nhiều ngân hàng. Cụ thể, lãi suất được điều chỉnh giảm khoảng 10 – 30 điểm cơ bản ở các NHTM lớn như BIDV, Techcombank, Sacombank,… trong khi các ngân hàng nhỏ như Baovietbank, PGBank điều chỉnh tăng. SSI cho răng, việc một số ngân hàng nhỏ ngược chiều tăng lãi suất một phần là do áp lực của Thông tư 08/2020, có hiệu lực từ ngày 1/10/2021 kiểm soát tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Nhìn chung, mặt bằng lãi suất huy động vẫn ở mức thấp nhất trong vòng nhiều năm qua, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm lãi suất cho vay.

Bài viết Trong 1 tháng, gần 25.000 tỷ đồng tiền gửi rút khỏi hệ thống ngân hàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo bản tin thị trường tiền tệ hàng tuần vừa công bố của Công ty chứng khoán MBS, lãi suất liên ngân hàng tiếp tục giảm trong nửa đầu tháng 9 do việc giãn cách xã hội tiếp tục kéo dài. Thanh khoản hệ thống vẫn dồi dào nên thị trường mở không phát sinh giao dịch nào mới.

Mặc dù tăng trưởng tín dụng trong 8 tháng đầu năm đạt 7,4%, cao hơn nhiều so với mức gần 4,8% cùng kỳ năm trước, nhưng thanh khoản hệ thống ngân hàng còn khá dồi dào, thể hiện bởi mức giảm của lãi suất liên ngân hàng trong nửa đầu tháng 9. Khảo sát của Bloomberg cho thấy lãi suất liên ngân hàng qua đêm đang giao dịch ở mức 0,54%/năm, giảm 5 điểm cơ bản so với cuối tháng trước. Lãi suất các kỳ hạn khác cũng ở quanh mức 0,64%-0,96%/năm, giảm 9-11 điểm cơ bản so với cuối tháng 8.

Tuy tăng trưởng tín dụng cao hơn so với năm trước nhưng tốc độ đã tăng chậm lại do dãn cách xã hội kéo dài tại các thành phố kinh tế trọng điểm. Riêng trên địa bàn Hà Nội tín dụng đến cuối tháng 8 tăng 8,3% so với đầu năm và tăng 1% so với tháng trước. Trong khi đó, tại TP HCM, tín dụng tới đầu tháng 8 tăng 5,8% so với đầu năm và tăng 0,2% so với tháng trước.

Ngoài ra, mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục giảm trong tháng 9 tại nhiều ngân hàng với mức giảm phổ biến từ 0,2-0,5%/năm so với biểu lãi suất đầu tháng 8 do sức ép giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với mức tăng trưởng tín dụng như hiện nay, theo MBS, lãi suất liên ngân hàng khó quay trở về mức thấp như năm 2020. Lãi suất liên ngân hàng liên tục giảm và vẫn đang thấp hơn lãi suất OMO của NHNN là 2,5%/năm nên các NHTM chưa cần đến sự hỗ trợ của NHNN.

Bài viết Vì sao lãi suất huy động giảm tiếp trong tháng 9? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 14/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2020/TT-NHNN (Thông tư 01) ngày 13/3/2020 quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID -19.

Theo đó, các ngân hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với số dư nợ gốc và/hoặc lãi của khoản nợ phát sinh trước ngày 1/8/2021 từ hoạt động cho vay, cho thuê tài chính. Ngoài ra, các ngân hàng cũng được cơ cấu lại các khoản phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/1/2020 đến 30/6/2022.

Tuy nhiên đến nay, nhiều lái xe công nghệ đang “khóc ròng” vì không thuộc đối tượng được giảm lãi và cơ cấu nợ, trong khi TP. HCM và Hà Nội là hai nơi tập trung nhiều dịch vụ này nhất, nhưng bị giãn cách kéo dài, khiến người dân cũng lao đao vì nợ.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Anh Lê Duy Ngọc (quê Thanh Hoá) hiện đang là lái xe công nghệ tại Hà Nội bày tỏ, thời gian trước dịch, lái xe công nghệ có thể kiếm được thu nhập từ 15-20 triệu/tháng sau khi trừ chi phí, nên anh đã mạnh dạn vay ngân hàng để mua một chiếc xe Vios. Khi đó, vẫn đang làm nhân viên bán hàng của một công ty nên định mua xe để chạy thêm buổi tối và cuối tuần theo diện vay tiêu dùng và trả lãi bằng một phần lương.

“Từ sau khi nghỉ dịch, công việc bị cắt giảm, không thể chạy xe, gần như không có thu nhập mà lãi ngân hàng vẫn phải trả nên hoàn cảnh gia đình đang rất bế tắc. Bây giờ muốn bán xe cùng phần nợ còn lại cũng không có người mua, mà không được giảm lãi hay cơ cấu nợ thì có lẽ phải “gán” xe trừ nợ”, anh Ngọc nói.

Về vấn đề này, lãnh đạo một ngân hàng tại TP.HCM cũng cho biết, trước đây, khi các ứng dụng chạy xe công nghệ đổ bộ vào Việt Nam, sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch và logistics, nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình đã vay tiền đầu tư mua ô tô để cho thuê tham gia lĩnh vực này. Nhưng các khách hàng vay vốn thường thể hiện trên hồ sơ với mục đích là vay tiêu dùng, chứ không phải vay tiền mua ô tô để chạy xe công nghệ. Theo quy định của NHNN mới đây, những đối tượng vay tiêu dùng qua thẻ thì không thuộc diện được giảm lãi, cơ cấu nợ. Tuy nhiên, Thông tư 14 chủ yếu quy định về khoảng thời gian các ngân hàng được cơ cấu nợ và không giới hạn cụ thể đối tượng, mục đích vay, do vậy  vẫn sẽ tùy ở quyết định của các ngân hàng

“Thực tế, những người cho vay nên đọc kỹ Thông tư số 14 để biết mình có nằm trong nhóm được hỗ trợ hay không, nếu có thì làm đơn gửi đến ngân hàng cho vay để được xét duyệt”, vị lãnh đạo ngân hàng khuyến nghị.

Theo báo cáo phân tích của CTCK Bản Việt, hiện nay có 5 nhà băng giữ thị phần lớn nhất trong lĩnh vực cho vay mua ô tô là ngân hàng VIB, Shinhan Bank, Techcombank, VPBank và TPBank. Trong lúc thị trường thuận lợi, các ngân hàng đã tung ra các sản phẩm cho vay rất cạnh tranh về lãi suất, thời hạn và thủ tục vay.

Trước làn sóng COVID-19 bùng nổ, nhiều người vay tiền mua xe đã mất khả năng trả nợ, dẫn đến số lượng ô tô bị thu hồi trừ nợ tăng chóng mặt trong thời gian gần đây.

Riêng tại TPBank, từ giữa năm 2019 đã chuyển hướng trọng tâm từ việc theo đuổi vị trí dẫn đầu mảng cho vay mua ô tô, sang mảng khác an toàn hơn do thị trường cho vay mua ô tô ngày càng cạnh tranh cao, khiến nợ xấu của ngân hàng gia tăng.

Chị Mai Phương, nhân viên một ngân hàng thường xuyên làm các thủ tục cho vay mua ô tô chia sẻ, nhiều khách hàng đã chấp nhận để ngân hàng thu hồi xe siết nợ vì không có thu nhập và mất hẳn khả năng chi trả, số khách hàng này đã tăng cao gấp 1,5 lần so với trước, chỉ trong 2 tháng trở lại đây.

“Song, thu hồi xe để siết nợ không phải mục đích cuối cùng của ngân hàng, ngân hàng cũng muốn hỗ trợ khách hàng, nhưng phải phù hợp với quy định của NHNN. Đồng thời, việc thanh lý xe ô tô cũ cũng không dễ dàng, do đều là những xe dịch vụ với tần suất sử dụng liên tục, nhanh cũ và phát sinh hỏng hóc”, chị Mai Phương cho biết.

Trong bối cảnh này, nhiều chuyên gia kinh tế cũng lên tiếng rằng, với diễn biến khó khăn chung như vậy, các ngân hàng nên thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ, đồng hành cùng khách hàng và tháo gỡ khó khăn chứ không nên đưa khách vào con đường bị siết tài sản.

Ông Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia Tài chính ngân hàng nhấn mạnh: “Ngân hàng không nên phân biệt mục đích sử dụng vốn, kỳ hạn cho vay ngắn hay dài, mà nên chủ động thu xếp nguồn vốn để giảm lãi suất cho vay. Có thể lợi nhuận ngân hàng sẽ bị ảnh hưởng, nhưng ngoài ngân hàng ra thì không ai có thể đồng hành cùng khách hàng lúc này, đó cũng là hành động thể hiện sự đóng góp của ngân hàng đối với nền kinh tế đang điêu đứng vì đại dịch”.

Bài viết Đề xuất giảm lãi suất vay cho lái xe công nghệ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Khó khăn bủa vây, nhiều doanh nghiệp ‘kiệt sức’ sau khi trải qua nhiều đợt giãn cách do đại dịch Covid-19 bùng phát, các hiệp hội liên tục có văn bản ‘cầu cứu’ Chính phủ. Gần đây nhất, Hiệp hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ Hà Nội trực tiếp đưa ra bản kiến nghị trong cuộc họp giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và cộng đồng doanh nghiệp.

Hiệp hội này đã đề xuất Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo hệ thống ngân hàng giảm từ 3 – 5%/năm lãi suất cho vay, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ và tiếp tục cho vay mới để doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh.

Mặc dù, trước đó một tháng, vào tháng 7/2021, 16 ngân hàng lớn nhất đều công bố những gói hỗ trợ lãi suất cho vay giảm từ 0,5 – 3%/năm, ước tính số tiền hỗ trợ gần 20.300 tỷ đồng từ nay đến cuối năm, nhưng vẫn ‘chưa thỏa mãn’ được nhiều doanh nghiệp. Khi có trường hợp một doanh nghiệp thủy sản ở miền Tây tự nguyện không nhận sự hỗ trợ giảm lãi suất của ngân hàng vì mức giảm “rất ít”.

Áp lực phải tiếp tục hạ lãi suất cho vay đang ngày càng đè nặng lên vai các ngân hàng.

Đặc biệt, trong nghị quyết mới nhất của Chính phủ về việc hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19 ban hành ngày 9/9, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chỉ đạo, đôn đốc các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho các thương nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thu mua, tạm trữ thóc, gạo, nhất là tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng khuyến khích tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để tiếp tục giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện hữu và khoản vay mới; trong tháng 9/2021, hoàn thành chính sách quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi phí, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo hướng mở rộng đối tượng.

Lợi nhuận của các ngân hàng liên tục tăng cao ở mức mấy chục phần trăm, thậm chí có ngân hàng tăng tới 60% trong quý II vừa qua, biên thu nhập lãi ròng (NIM – mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay) cao, cùng với vai trò ‘bệ đỡ’ của nền kinh tế cần được phát huy hơn bao giờ hết, đều đã trở thành lý do để ngân hàng phải hạ lãi suất sâu hơn nữa.

Tuy nhiên, việc quản trị rủi ro, đảm bảo quyền lợi của cổ đông và thực hiện kế hoạch năm đã đề ra cũng là những điều mà mỗi ngân hàng cũng cần phải làm. Nếu nhìn vào bản chất hoạt động, việc giảm lãi suất cho vay, cơ cấu lại các khoản nợ sẽ mang đến cho ngân hàng rủi ro thị trường tiềm ẩn trong thời gian tới do hệ quả của dịch bệnh.

Nhiều công ty chứng khoán đều có chung nhận định, NIM của nhiều ngân hàng trong thời gian tới sẽ bị tác động tiêu cực từ các gói hỗ trợ lãi suất vừa qua. Muốn giảm lãi suất sâu hơn, các ngân hàng sẽ phải tìm cách hạ lãi suất huy động. Tuy nhiên, điều đó có thể sẽ khiến áp lực huy động lớn hơn do dòng tiền sẽ chuyển sang kênh khác.

Theo báo cáo tài chính quý II, chỉ số NIM trung bình của các ngân hàng vào khoảng 4,6%, mức cao trong nhiều năm qua, do chi phí vốn giảm nhanh hơn lãi suất cho vay. Tuy nhiên, con số này ở từng ngân hàng có nhiều khác biệt.

Ở nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, Vietcombank, BIDV, Vietinbank, cũng là những ngân hàng lớn nhất hệ thống, có chỉ số NIM quý II thấp hơn trung bình thị trường, khoảng 3,3 – 3,6%.

Còn nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank có chỉ số NIM cao nhất với 5,8% trong quý II do hoạt động trong phân khúc tín dụng tiêu dùng với mức lãi suất cho vay rất cao nhưng cũng đầy rủi ro. Đây là ngân hàng hoạt động tích cực ở các sản phẩm cho vay tín chấp – tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn sản phẩm vay thế chấp. Do đó, NIM của VPBank cao nhưng không đi liền với nhiều dư địa để giảm lãi suất khi theo nguyên tắc của ngành ngân hàng, rủi ro càng cao thì lãi suất buộc phải cao để bù đắp vào rủi ro.

Một số ngân hàng cũng có NIM cao khi có sự hỗ trợ bởi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA – vốn đi kèm với lãi suất cực thấp) rất cao như Techcombank, MB, đã mang lại giá vốn rẻ và tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn. Tuy nhiên, nhược điểm của dòng tiền gửi không kỳ hạn là không ổn định.

Trong nửa đầu năm 2021, huy động vốn của các ngân hàng tăng khá thấp ở mức 2,9%. Mặc dù thực trạng này phù hợp với bối cảnh dịch bệnh hiện tại. Nhưng trong thời gian tới, khi dịch bệnh được kiểm soát, nhu cầu vay tăng cao, trong khi đó, duy trì lãi suất huy động thấp sẽ khó thu hút dòng tiền nhàn rỗi. Do đó, chắc chắn, áp lực huy động sẽ tăng trở lại và lãi suất huy động cũng tăng theo.

Bên cạnh đó, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng sẽ phải hạ tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn từ 40% hiện tại xuống còn 37% từ tháng 10/2021, và 30% từ năm 2023. Vì vậy, áp lực huy động vốn dài hạn có lãi suất cao hơn ở các ngân hàng cũng sẽ tăng.

Mặt khác, ông Cấn Văn Lực, Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu của BIDV, ước tính nếu giảm 1% lãi suất cho vay trên tổng dự nợ hiện hữu, thì lợi nhuận ngân hàng có thể giảm 96.000 tỷ đồng, tương đương với 1/2 lợi nhuận toàn ngành năm 2020. Điều này rõ ràng khó được các cổ đông ngân hàng chấp nhận.

Việc quản trị rủi ro cũng đang tạo nên ‘cơn đau đầu’ cho ngân hàng ở thời điểm hiện tại. Khoản vay của nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn vì dịch bệnh không trả được từ năm ngoái nhưng đã không chuyển nhóm nợ xấu theo yêu cầu Ngân hàng Nhà nước. Do đó, mức trích lập dự phòng rủi ro không được đầy đủ khi bản chất khoản vay trên đã được nâng lên nhóm nợ xấu cao hơn.

Trong quý II, giá trị ở cả ba nhóm nợ xấu ở một số ngân hàng đã tăng đáng kể. Báo cáo tài chính của các ngân hàng đều cho thấy tỷ lệ nợ xấu hiện tại ở mức rất thấp. Rõ ràng, việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ và tiếp tục cho vay mới mặc dù phù hợp với mong muốn của doanh nghiệp và khiến báo cáo tài chính của ngân hàng đẹp hơn nhưng nhiều khoản nợ lại không được thể hiện đúng bản chất.

Nếu như hạ lãi suất cho vay tiếp thì lợi nhuận ngân hàng sẽ giảm, đồng nghĩa với khả năng phòng ngừa rủi ro trong tương lai yếu đi. Trong khi đó, nền kinh tế bị tác động mạnh bởi dịch bệnh kéo dài, kịch bản ‘sống chung với Covid-19’ trong thời gian tới có thể khiến doanh nghiệp chưa thể ‘bung’ mạnh trở lại như thời điểm chưa có dịch, viễn cảnh tỷ lệ nợ xấu tăng là điều dễ hiểu. Đồng thời, khả năng để một khoản nợ xấu chuyển hóa trở lại thành nợ tốt trong tương lai gần cũng rất khó. Tất cả những điều này sẽ kéo ngân hàng vào rủi ro lớn hơn.

Đến nay, nhiều ngân hàng đã tăng mức dự phòng bao phủ nợ xấu lên rất cao như Vietcombank có tỷ lệ bao phủ là 280%; Tecombank 259%; MB 311%. Điều này cho thấy nhiều ngân hàng đều đang thận trọng và tăng khả năng phòng ngừa những rủi ro tiềm ẩn thời gian tới.

Bài viết Thế khó của các ngân hàng trong đại dịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Khảo sát biểu lãi suất huy động của các ngân hàng giữa tháng 9/2021 cho thấy những biến động trái chiều. Nhìn chung, các ngân hàng lớn vẫn duy trì mặt bằng lãi suất như tháng 8 và giảm nhẹ ở một số kỳ hạn. Trong khi đó, một số ngân hàng nhỏ ngược chiều tăng lãi suất huy động.

Tại PGBank, biểu lãi suất hiện nay so với tháng 8 đã tăng khoảng 0,2-0,4%/năm đối với một số kỳ hạn. Cụ thể, lãi suất cao nhất của ngân hàng này hiện này là 6,6%/năm tại kỳ hạn 18-37 tháng, tăng 0,4%/năm so với tháng trước. Tại kỳ hạn 12 tháng, 23 tháng cũng tăng 0,2 điểm% lên 6,1-6,3%/năm. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn ngắn được giữ nguyên như trước.

Trong khi đó, BaoVietBank tăng thêm 0,1 điểm phần trăm tại một số kỳ hạn. Cụ thể, đối với hình thức tiết kiệm Ez Saving dành cho khách hàng cá nhân, lãi suất tiền gửi cao nhất hiện nay của BaoVietBank là 6,7%/năm, áp dụng với các kỳ hạn từ 13 tháng trở lên, tăng 0,1 điểm phần trăm so với trước. Lãi suất ở kỳ hạn ngắn cũng tăng mức tương tự, hiện kỳ hạn 1 tháng có lãi suất 3,55%/năm, 6 tháng là 6,1%/năm,…

Ngược chiều các ngân hàng nhỏ trên, đa số ngân hàng lớn giữ nguyên hoặc giảm lãi suất huy động thời gian gần đây.

Techcombank vừa công bố biểu lãi suất mới áp dụng từ ngày 13/9 và giảm khoảng 0,1 điểm % ở một số kỳ hạn ngắn. Chẳng hạn, tại kỳ hạn 1 tháng, 2 tháng, lãi suất giảm từ 2,7%/năm xuống 2,6%/năm; kỳ hạn 3 tháng giảm từ 2,9%/năm xuống 2,8%/năm; kỳ hạn 6 tháng giảm từ 4,2%/năm xuống 4,1%/năm,…Trước đó, cuối tháng 8, nhà băng này cũng đã giảm lãi suất khoảng 0,1-0,15%/năm ở nhiều kỳ hạn.

Tương tự, ACB cũng vừa điều chỉnh lãi suất huy động từ 13/9, giảm 0,1 điểm phần trăm ở hầu hết các kỳ hạn. Hiện lãi cao nhất tại nhà băng này là 5,8%/năm, áp dụng cho kỳ hạn 12 tháng với số tiền gửi từ 5 tỷ đồng trở lên.

Tại 4 “ông lớn” đang nắm giữ nửa thị phần tiền gửi toàn thị trường, lãi suất cũng chủ yếu giảm. Hiện BIDV, Agribank, Vietcombank niêm yết mức lãi suất cao nhất là 5,5%/năm, trong khi tại VietinBank là 5,6%/năm.

Theo đánh giá của các chuyên gia, mặc dù tiền gửi tăng chậm từ đầu năm đến nay và thấp hơn so với tăng trưởng tín dụng nhưng chưa thực sự tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống nhờ sự hỗ trợ của NHNN. Thậm chí, trong báo cáo phân tích mới đây, SSI kỳ vọng lãi suất huy động có thể giảm trong trường hợp NHNN cần phải có các biện pháp nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh mẽ hơn để hỗ trợ sự phục hồi của nền kinh tế sau đại dịch.

Bài viết Một số ngân hàng bất ngờ tăng lãi suất huy động đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo lời kêu gọi của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhiều ngân hàng đã công bố hạ lãi suất hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp, cá nhân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh với mức giảm 1-3% với các dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới. Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết các ngân hàng thương mại cam kết từ nay đến cuối năm sẽ giảm thêm lãi suất gần 20.500 tỷ đồng.

Việc giảm lãi suất một mặt giúp khách hàng trong bối cảnh khó khăn của dịch bệnh, đồng thời cũng là cách kích cầu tín dụng sau khi Covid-19 được kiểm soát, tuy nhiên điều này cũng ảnh hưởng đến biên lãi thuần (NIM), lợi nhuận của các nhà băng. Vietcombank từng cho biết việc hạ lãi suất sẽ làm giảm hơn 7.000 tỷ đồng thu nhập lãi. Đại diện LienVietPostBank cũng từng chia sẻ lợi nhuận giảm 600 tỷ đồng khi hạ lãi suất. Phó Tổng giám đốc Sacombank đề cập với tổng dư nợ khoảng 350.000 tỷ đồng, nếu lãi suất giảm 1% trong vòng 5-6 tháng, lợi nhuận của ngân hàng cũng giảm trên nghìn tỷ đồng, tương đương 40% lợi nhuận theo kế hoạch.

Theo phân tích của CTCK Rồng Việt (VDSC) việc giảm lãi suất sẽ khiến NIM của ngân hàng bị ảnh hưởng tiêu cực trong ngắn hạn và sự phục hồi sẽ không đáng kể so với trước.   Năm 2020, khi đợt giảm lãi suất xảy ra, các ngân hàng thương mại đã tiến hành hạ lãi suất huy động như một công cụ chủ chốt để giữ NIM, duy trì tăng trưởng bảng cân đối và phù hợp lãi suất điều hành mới.

Một số tổ chức tài chính, bao gồm các ngân hàng và công ty tài chính tiêu dùng, cũng cắt giảm chi phí hoạt động để đạt được mức hiệu quả khi chi phí tín dụng và NIM chịu nhiều áp lực. Ban đầu, NIM cả năm giảm do chênh lệch trong thời gian tái định giá. Tuy nhiên, ngành ngân hàng đã sớm chứng kiến NIM tăng do cơ cấu tiền gửi thay đổi. Điều này dẫn đến việc các ngân hàng niêm yết công bố tăng trưởng lợi nhuận vượt trội từ quý IV/2020 đến quý II năm nay.

Tuy nhiên, VDSC không cho rằng chi phí hoạt động có thể giảm xuống mức thấp hơn mà có thể bền vững do tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) của ngành và một số ngân hàng đã giảm rất nhiều, một phần lớn trong đó đến từ việc giảm quy mô nhân sự. Ngoài ra, đơn vị phân tích không kỳ vọng sẽ có sự chuyển dịch trong cơ cấu tiền gửi lần này. Ngược lại, động lượng tăng của chi phí tín dụng có thể không quá đáng kể dựa trên sự hỗ trợ của Thông tư 03, tốc độ mở rộng bảng cân đối ở mức trung bình do hạn mức tín dụng được cấp chưa đạt kỳ vọng.

Nhìn chung, NIM dự kiến vẫn có thể bền vững tại mức cao hơn trước đại dịch, nhưng thấp hơn mức đỉnh trong trong giai đoạn quý IV/2020 tới quý II.

Động lực từ phi tín dụng và mở rộng ‘room’

Dự báo tăng trưởng tín dụng của Yuanta Việt Nam cho năm 2021 là 14% hiện nay có vẻ tương đối cao, nhưng CTCK tin rằng NHNN sẽ tăng hạn mức tín dụng cho các ngân hàng nhằm thúc đẩy nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi đại dịch.

Yuanta cũng kỳ vọng NHNN sẽ tiếp tục thực hiện chính sách nới lỏng khi mà các ngân hàng được yêu cầu giảm lãi suất nhằm hỗ trợ cho các khách hàng đi vay bị ảnh hưởng bởi Covid. Từ đó, thu nhập lãi gộp của các ngân hàng có thể bị suy giảm. Tuy nhiên, việc duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ giúp giảm chi phí huy động vốn của các ngân hàng. Do đó, NIM được kỳ vọng sẽ đi ngang hoặc giảm nhẹ so với cùng kỳ trong nửa cuối năm 2021.

Gia tăng thu nhập phí sẽ là yếu tố tạo sự khác biệt giữa các ngân hàng trong thời gian sắp tới. Đơn vị phân tích nhận định thu nhập phí có thể được quan tâm hàng đầu trong nửa cuối năm 2021. Các điều kiện kinh doanh hiện nay cho thấy ngành ngân hàng tại Việt Nam nên đa dạng hóa nguồn thu nhập để tránh phụ thuộc quá nhiều vào thu nhập từ lãi. CTCK kỳ vọng việc ghi nhận phí trả trước từ các thương vụ bancassurance độc quyền và doanh thu bancassurance sẽ tiếp tục hỗ trợ cho thu nhập phí và lợi nhuận của các ngân hàng trong nửa cuối năm 2021. Ngoài ra, làn sóng tái đàm phán của các thương vụ bancassurance độc quyền được kỳ vọng sẽ diễn ra trong giai đoạn 2021-2022E.

Theo TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, thu nhập từ các hoạt động phi tín dụng (đặc biệt là dịch vụ) sẽ tiếp tục tăng trưởng cao trong năm 2021 nhờ động lực đến từ dịch vụ bảo hiểm, ngân hàng số và kinh doanh trái phiếu, ngoại tệ… Đặc biệt, thu từ hoa hồng phân phối bảo hiểm kỳ vọng tiếp tục đóng góp lớn vào thu nhập từ dịch vụ, nhất là với những nhà băng có thế mạnh bancassurance.

Nửa đầu năm, theo thống kê của Chứng khoán Maybank Kim Eng, thu nhập từ phí của các ngân hàng đã tăng 60% nhờ vào phí bancassurance, phí thanh toán và phí từ thẻ. Các ngân hàng có sự đóng góp từ bancassurance độc quyền (bao gồm cả phí trả trước và phí hoa hồng) là những ngân hàng có mức tăng trưởng mạnh nhất gồm: Vietcombank, ACB, SHB, LienVietPostBank, MSB…

Theo thống kê của Chứng khoán ACB (ACBS), thu nhập ngoãi lãi của các ngân hàng đã tăng trưởng kép 25,6% trong 8 năm qua. Với góc nhìn lạc quan, đơn vị này cũng kỳ vọng rằng nguồn thu này sẽ tiếp tục tăng trưởng trong dài hạn.

ACBS cho rằng sự phát triển của nền kinh tế sẽ đi kèm với sự tăng trưởng hoạt động thương mại nội địa và xuất nhập khẩu, điều này sẽ thúc đẩy thu nhập dịch vụ của các ngân hàng từ các hoạt động tài trợ thương mại và thanh toán quốc tế.

Mặc dù hiện tại nhiều ngân hàng đang miễn phí giao dịch trực tuyến để thay đổi hành vi người tiêu dùng nhưng trong tương lai, đây sẽ là nguồn thu tiềm năng lớn khi xu hướng thanh toán trực tuyến đang phát triển rất mạnh mẽ tại Việt Nam.

Bài viết Hạ lãi suất cho vay, yếu tố nào sẽ thúc đẩy lợi nhuận ngân hàng? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Biểu lãi suất tiết kiệm tại một số ngân hàng thương mại đã có sự điều chỉnh trong tháng 8/2021.

Ngân hàng tư nhân đua giảm lãi suất tiết kiệm , “ông lớn” ngân hàng nhập cuộc

Đơn cử như tại TPBank, nhà băng này điều chỉnh giảm mạnh biểu lãi suất tiết kiệm từ giữa tháng 8/2021. Trong đó, giảm mạnh nhất là lãi suất gửi tiết kiệm kỳ hạn 18 tháng với mức giảm lên tới 0,8 điểm %. Hiện lãi suất tiết kiệm của TPBank kỳ hạn này chỉ còn 6%/năm.

Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 9 tháng cũng giảm mạnh 0,5% điểm % xuống còn 5,7%/năm.

Đối với hình thức gửi tiết kiệm online, lãi suất cao nhất tại TPBank hiện là 6,15%/năm, áp dụng cho kỳ hạn 18 tháng, 24 tháng, 36 tháng, giảm tới 0,75%/năm so với hồi đầu tháng.

Biểu lãi suất tiết kiệm mới áp dụng từ ngày 19/8 của Sacombank cũng cho thấy, nhà băng này đã giảm khoảng 0,2-0,4%/năm ở nhiều kỳ hạn so với trước đó.

Với kỳ hạn từ 1 tháng, lãi suất tiết kiệm tại Sacombank giảm 0,2 điểm %, xuống chỉ còn 2,9%. Tương tự, kỳ hạn 3 tháng chỉ còn 3% và kỳ hạn 9 tháng xuống còn 4,5%/năm, giảm mạnh tới 0,4 điểm % so với trước đó.

Các kỳ hạn dài từ 12 tháng hay 24 tháng, Sacombank điều chỉnh giảm từ 0,2 điểm % – 0,3 điểm % lãi suất tiết kiệm. Đồng thời, mức lãi suất tiết kiệm cao nhất giảm mạnh từ 6,1% xuống chỉ còn 5,8%, áp dụng cho kỳ hạn 36 tháng.

Trong tháng 8, Techcombank cũng đã có 2 lần điều chỉnh lãi suất tiết kiệm, lần điều chỉnh gần nhất là từ ngày 23/8/2021. So với đầu tháng 8, lãi suất tiết kiệm thường của Techcombank đã giảm khoảng 0,1 điểm %.

Eximbank cũng mới áp dụng biểu lãi suất huy động mới đối với khách hàng cá nhân từ ngày 26/8.

Theo đó, lãi suất tiết kiệm khi gửi tại quầy hiện chỉ còn 6,1%/năm, áp dụng cho kỳ hạn 15-36 tháng, giảm 0,2 điểm % so với trước đó. Tại kỳ hạn 12 tháng, lãi suất gửi tại quầy Eximbank cũng giảm 0,2 điểm % xuống 5,9%/năm.

Tại 4 “ông lớn” ngân hàng quốc doanh gồm BIDV, Vietcombank, VietinBank và Agribank, biểu lãi suất các kỳ hạn ngắn không có biến động so với đầu tháng 8.

Tuy nhiên, tại các kỳ hạn dài từ 12 tháng đến 36 tháng, biểu lãi suất của Agribank và BIDV đã giảm nhẹ 0,1 điểm %, về 5,5%/năm. Đây cũng là mức lãi suất tiết kiệm cao nhất tại các nhà băng này.

Hiện, Agribank, BIDV và Vietcombank niêm yết biểu lãi suất tương đồng nhau, duy chỉ có VietinBank mức lãi suất cao nhất vẫn đang duy trì ở mức 5,6%/năm, không đổi kể từ nhiều tháng trước đó.

Lãi suất giảm sâu, người dân giảm gửi tiền: Chưa thấy dấu hiệu tích cực

Gửi tiết kiệm vào ngân hàng trước nay được đánh giá là kênh đầu tư an toàn, nhất là trong thời điểm dịch bệnh. Tuy nhiên, với mức lãi suất tiết kiệm thấp đã khiến dòng tiền tích lũy của người dân tăng thấp kỷ lục trong nửa đầu năm này.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, nửa đầu năm người dân đã gửi ròng thêm gần 151.200 tỷ vào các nhà băng – mức tăng ròng tiền gửi cư dân thấp nhất so với cùng kỳ trong gần một thập niên trở lại đây. Con số này của cùng kỳ năm 2019 và 2020 lần lượt là 348.400 tỷ và 245.850 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2016-2020, tăng trưởng ròng tiền gửi của dân cư tại ngân hàng bình quân vào khoảng 330.000 tỷ/nửa đầu năm.

Từ thực tế kể trên, cộng với việc các ngân hàng dồn dập giảm mạnh lãi suất tiết kiệm như đã nêu làm dấy lên lo ngại về việc dòng tiền gửi cá nhân vào hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục suy yếu trong những tháng còn lại của năm 2021, thậm chí kéo dài sang năm 2022.

TS Đinh Thế Hiển – Chuyên gia kinh tế cho rằng, ông chưa thấy dấu hiệu tích cực nào khi người dân giảm gửi tiền vào ngân hàng.

Ông đặt giả thiết, việc người dân giảm gửi tiền vào ngân hàng để đầu tư vào bất động sản được kỳ vọng sẽ tăng cầu bất động sản, giúp bất động sản tăng giá, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và ngành bất động sản phát triển sau một thời gian trầm lắng vì đại dịch. Hơn nữa, thị trường bất động sản suy giảm cũng gây tác động dây chuyền đến kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, nếu người dân và tổ chức tăng mạnh, tăng một cách thái quá lượng tiền vào đầu tư bất động sản, trong bối cảnh giá bất động sản tăng cao lại có thể gây tổn hại nền kinh tế, bởi dòng vốn này không được đưa vào kinh doanh tạo việc làm cho người lao động, không đảm bảo an sinh xã hội, thu ngân sách. Thậm chí, việc đầu tư này đến lúc nào đó còn tạo thành nguy cơ “bong bóng” bất động sản.

Về chứng khoán, theo ông Hiển, không nên khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia vào thị trường chứng khoán. Điều này nghe có thể “sai sai”, nhưng vấn đề ở đây là phải hướng người dân tham gia đầu tư chứng khoán một cách có tổ chức, bài bản.

Kinh nghiệm về vận hành thị trường tài chính tại các quốc gia phát triển cho thấy, số nhà đầu tư cá nhân tham gia trực tiếp vào giao dịch chứng khoán rất ít.

Theo đó, người dân sẽ chuyển vào các kênh đầu tư như quỹ bảo hiểm hưu trí tự nguyện, như một cách đóng thêm tiền hưu để được hưởng cuộc sống an nhàn về sau. Quỹ hưu trí tự nguyện này cũng là dạng kinh doanh, giữ tiền của hưu trí để đầu tư vào các kênh an toàn như trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, cũng tham gia chứng khoán nhưng là chứng khoán đầu tư có tổ chức.

Hoặc bên cạnh đó, người dân có thể tham gia đầu tư chứng khoán tại các quỹ mở, do các nhóm chuyên nghiệp hỗ trợ đầu tư chứng khoán theo các thông tin cụ thể, chính thống.

Nhưng ở Việt Nam, các quỹ này chưa phát triển, ít người biết đến nên phần đông cá nhân vẫn tự tham gia đầu tư, nên thiếu tính bền vững, an toàn cho khoản đầu tư cũng như chính thị trường.

Còn về phía các ngân hàng, lãnh đạo một ngân hàng cho hay, không chỉ mặt bằng lãi suất tiết kiệm thấp mà ngay cả với ngân hàng, nguồn vốn huy động vào nhưng cho vay không dễ trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp.

Bởi các ngân hàng đang chịu sức ép phải giảm chi phí đầu vào để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế, nên không thể duy trì lãi suất tiết kiệm ở mức cao, đủ hấp dẫn người gửi tiền.

Theo ước tính của TS Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Đào tạo & Nghiên cứu BIDV, dự kiến tổng số tiền ngành ngân hàng hỗ trợ cho nền kinh tế năm 2021 là khoảng 62,2 nghìn tỷ đồng, mức hỗ trợ chưa từng có trong lịch sử ngân hàng. Con số này cao gấp hơn 2 lần tổng hỗ trợ năm 2020 và tương đương gần 30% lợi nhuận dự kiến của ngành ngân hàng năm 2021.

Riêng chính sách miễn giảm lãi và cho vay mới với lãi suất ưu đãi, có thể khiến cho lợi nhuận năm 2021 của các ngân hàng giảm 52,3 nghìn tỷ.

Bài viết Dồn dập giảm lãi suất: Xuất hiện những “ông lớn” ngân hàng quốc doanh hạ lãi suất tiết kiệm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trước ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh COVID-19 tới đời sống người dân, doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước đã quyết liệt hơn trong các giải pháp để hỗ trợ nền kinh tế, trong đó có yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất thực chất, tăng cường giám sát để chắc chắn các ngân hàng thực hiện đúng cam kết; tiếp tục triển khai kế hoạch giãn, hoãn, tái cơ cấu các khoản nợ đến hạn.

Nhiều ngân hàng đã có động thái giảm lãi suất cho vay, đặc biệt là những lĩnh vực chịu tác động nặng nề từ dịch bệnh như du lịch, vận tải, khách sạn, ăn uống hay xuất nhập khẩu và doanh nghiệp nằm trong vùng đang giãn cách theo chỉ thị 16 của Chính phủ với mức giảm từ 1-2,5%.

Đây là đợt giảm lãi suất lớn nhất từ trước tới nay với sự tham gia của hầu hết các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp và các hiệp hội doanh nghiệp cho rằng, như vậy là vẫn chưa đủ cả về diện và chất.

Cùng với đề xuất giãn, hoãn, tái cơ cấu các khoản nợ, các doanh nghiệp tiếp tục đề xuất hệ thống ngân hàng mở rộng đối tượng và giảm lãi suất xuống mức thấp hơn nữa, về khoảng 5-7% – tương ứng kỳ ngắn hạn và trung, dài hạn.

Các doanh nghiệp cho rằng, đây là mức lãi suất phù hợp để doanh nghiệp tiếp tục duy trì hoạt động cũng như có sức bật, cạnh tranh với các nước trong khu vực và thế giới sau đại dịch.

TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận xét: Ở tình thế hiện tại, cần đặt vấn đề trong bối cảnh đặc biệt, không thể chỉ nghĩ làm sao cho doanh nghiệp sống lay lắt mà phải tư duy để doanh nghiệp có thể nhanh chóng đứng dậy, cạnh tranh được sau đại dịch.

Theo đó, Chinh phủ cần thiết kế chính sách theo hướng chọn ra các doanh nghiệp có khả năng sốt sót, sẽ tăng trưởng mạnh sau dịch để hỗ trợ. Trong mối quan hệ tín dụng, ở thời điểm hiện tại, doanh nghiệp cần mức lãi suất thấp để tồn tại.

“Nếu lãi suất cho vay giảm xuống 5-6% thì sức sống của doanh nghiệp Việt sẽ rất mạnh mẽ, tạo động lực rất lớn cho doanh nghiệp tồn tại và vươn lên sau đại dịch”, ông Thiên nói.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia Tài chính cho rằng: Lãi suất 5-7% có thể coi là lý tưởng cho doanh nghiệp Việt khi mức này tương đương với một số nước phát triển hơn trong khu vực.

Tuy nhiên, ông Hiếu cũng nhận định, trong bối cảnh hiện tại của Việt Nam thì rất khó để giảm thêm được lãi suất cho vay, vì lãi suất huy động đã giảm xuống mức thấp kỷ lục và đã tiệm cận với dự báo lạm phát năm 2021.

“Nếu không thể giảm thêm lãi suất huy động mà giảm lãi suất cho vay xuống mức 5-7% thì các ngân hàng kinh doanh sẽ lỗ vì còn phải chịu các chi phí như trích lập dự phòng, chi phí hoạt động, chi phí đầu tư…”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nói.

Đề xuất giảm lãi suất cho vay xuống mức 5-7% cũng vấp phải nhiều ý kiến phản đối từ phía các chuyên gia kinh tế vì cho rằng như vậy là phi thị trường.

TS. Lê Xuân Nghĩa khẳng định nếu lãi suất xuống quá thấp sẽ rơi vào bẫy thanh khoản. Người gửi tiền sẽ rút ra để đầu tư chứng khoán, bất động sản; nếu với cường độ mạnh, ồ ạt, một ngân hàng yếu kém nào đó có thể sẽ sụp đổ dẫn tới phản ứng dây chuyền, đe doạ tới cả hệ thống tài chính. Vì vậy, ông Nghĩa lưu ý: “Nên hài hoà trong yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất ở thời điểm hiện tại”.

Ngoài ra, ông Nghĩa cũng nhấn mạnh rằng: “Chúng ta đang so sánh lãi suất huy động ngắn hạn với lãi suất cho vay chủ yếu là trung dài hạn. Ở Việt Nam, huy động chủ yếu là ngắn hạn, trong khi cho vay lại phần lớn là dài hạn, với kỳ hạn lên tới 3 năm, 5 năm, thậm chí 10, 15 năm. Do vậy, hệ thống ngân hàng đối mặt với rủi ro lớn về thanh khoản theo kỳ hạn. Cùng với đó là lãi suất huy động dài hạn hiện khoảng 7% thì lãi suất cho vay trung dài hạn 10-11% thì không có gì quá đáng”, ông Nghĩa nói.

Có nên giảm lãi suất lĩnh vực bất động sản?

Trước việc bất động sản không nằm trong nhóm được giảm lãi suất do tác động của dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp địa ốc đã lên tiếng mong muốn được đối xử công bằng với các ngành nghề khác.

Các doanh nghiệp bất động sản cho rằng họ cũng chịu tác động từ dịch bệnh kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và dòng tiền dẫn đến không đảm bảo được khả năng thanh toán các khoản vay đến hạn.

Bất động sản cũng là lĩnh vực trọng yếu đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế và tác động đến hơn 200 ngành nghề liên quan. Vì vậy, việc áp dụng chính sách ưu đãi lãi suất loại trừ bất động sản là chưa công bằng.

Ông Nguyễn Hoàng, Giám đốc bộ phận R&D DKRA Vietnam cho biết, thực tế do đợt dịch lần này kéo dài, gần như tất cả các doanh nghiệp bất động sản, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn rất lớn. Từ suốt quý 2/2021 đến nay, doanh nghiệp bất động sản bán hàng khó khăn, không có doanh thu, dòng tiền sụt giảm mạnh, trong khi vẫn phải duy trì hoạt động bộ máy, chi phí nhân sự, dự án, mặt bằng, vay ngân hàng vẫn phải trả… Vì vậy, nếu không có sự hỗ trợ từ giãn, giảm nợ hoặc lãi vay thì doanh nghiệp sẽ rất khó khăn.

Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá ở thời điểm hiện tại không còn dư địa để hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp bất động sản.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho biết, lĩnh vực bất động sản có chịu tác động từ dịch bệnh nhưng không quá nặng nề như các lĩnh vực du lịch, vận tải, lưu trú – ăn uống… Nên về mặt lý thuyết bất động sản chưa có trong danh sách ngành nghề ưu tiên xem xét hỗ trợ.

“Các doanh nghiệp bất động sản thực sự khó khăn về dòng tiền, khả năng trả nợ đến hạn có thể trao đổi cụ thể với các TCTD để xem xét giãn, hoãn nợ. Còn giảm lãi suất thì rất khó và NHNN đứng vai trò cơ quan quản lý cũng không thể can thiệp vào vấn đề này”, ông Lực nói.

TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, với các doanh nghiệp bất động sản, ngân hàng có thể áp dụng giãn, hoãn, không chuyển nợ vì nhóm này cũng chịu tác động tiêu cực từ dịch bệnh, ảnh hưởng tới dòng tiền. Tuy nhiên, giảm lãi suất phải tuỳ vào khả năng từng ngân hàng mà NHNN không thể đứng ra can thiệp.

“Room giảm lãi suất của ngành ngân hàng hiện nay cũng không quá lớn. Vì vậy, việc lựa chọn đối tượng giảm lãi suất cũng là rất cần thiết ở thời điểm hiện tại”, ông Nghĩa nói.

Bài viết Giảm lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp, bao nhiêu là đủ? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.