Nhắc đến Jollibee thì không thể đề cập tới vị tỷ phú đứng sau nó là ông Tony Tan Caktiong – nhà sáng lập và Chủ tịch hiện thời của tập đoàn này với những bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp trở thành thương hiệu toàn cầu.

Được biết, doanh nghiệp đến từ Phillippines từng vấp phải sự cạnh tranh rất lớn đến từ tập đoàn McDonald’s – thương hiệu đồ ăn nhanh hàng đầu tại Mỹ. Vậy thì lý do giúp Jollibee đánh bật đối thủ và mang lại doanh thu khổng lồ?

Nếu như những người bình thường thì không ai dám đối đầu với gã khổng lồ đến từ Mỹ nhưng  Tan Caktiong thì khác, ông nhìn thấy đây là cơ hội. Ông cùng với người em trai Ernesto Tanmantiong và các cộng sự miệt mài làm việc, phân tích SWOT về điểm mạnh, điểm yếu của chúng tôi và những lỗ hổng là gì, anh ấy cũng đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa của đối thủ.

Jollibee đã nhìn ra được một điều mà thương hiệu đồ ăn từ Mỹ không thể cạnh tranh: Hương vị. Người Philippines có xu hướng ưa thích hương vị ngọt ngào và cay hơn và thật khó để McDonald’s có thể kết hợp với điều đó mà khiến hương vị Mỹ mang tính biểu tượng giúp họ trở nên nổi tiếng bị pha tạp.

Sau khi rút ra được điều đó, ông Tony Tan mạnh dạn đem đến cho khách hàng món Chickenjoy (món gà giòn vui vẻ) thực sự (món gà rán cốt lõi của công ty). Điều này đã giúp doanh nghiệp của ông vươn lên đứng đầu thị trường trong nước sau khi đã nhượng quyền thương hiệu và nhân rộng chi nhánh ra khắp đất nước từ năm 1979. Thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhất của công ty bắt đầu từ những năm cuối của thập niên 80.

Doanh thu của Jollibee tăng gấp 2 lần trong giai đoạn 1987-1989. Thành tích này xuất hiện lần thứ hai trong năm 1991 và mức tăng trưởng kỷ lục lên đến 300% được ghi nhận vào năm 1996.

Đây quả là sự tăng trưởng đáng kinh ngạc bởi xuất phát điểm của Jollibee chỉ là một cửa hàng kem quy mô nhỏ ra đời vào năm 1975. Chỉ trong vòng chưa đến 10 năm, một doanh nghiệp nội địa của Philipines đã hiên ngang cạnh tranh với một thương hiệu lớn đến từ nước ngoài và chiếm trọn miếng bánh thị phần đồ ăn nhanh.

Con đường trở thành thương hiệu toàn cầu

Với một người có tham vọng lớn như Tony Tan thì không thể quanh quẩn mãi với thị trường trong nước được. Do đó, Jollibee bắt đầu thực hiện chiến lược kinh doanh tại các thị trường quốc tế từ năm 1987. Brunei chính là điểm đến đầu tiên hiện thực hóa cho tham vọng của doanh nghiệp này.

Tính đến năm 1995, công ty này đã có sự hiện diện rộng khắp khi có mặt tại một loạt các địa điểm như đảo Guam, Dubai, Kuwait và Ả Rập Saudi. Jollibee gia nhập thị trường Mỹ từ năm 1998 và gần đây, thương hiệu cũng chính thức xuất hiện tại Qatar, Singapore, Bahrain, Italia và cả Anh.

Cửa hàng Jollibee đầu tiên được mở tại Việt Nam vào năm 1996. Tháng 12/2011, tập đoàn đã sở hữu 2 thương hiệu F&B Việt Nam chuyên về kinh doanh nhà hàng và cà phê là Highlands Coffee và Phở 24.

Vào hồi tháng 6, doanh nhân người Philipines từng úp mở dự định chi 12,2 tỷ peso (242 triệu USD) trong năm 2021 – khoản chi theo năm lớn nhất từ trước đến nay – để đẩy nhanh việc mở rộng các cửa hàng ở Philippines và thị trường nước ngoài trong bối cảnh doanh thu phục hồi.

Doanh nghiệp này thể hiện sự coi trọng với thị trường tỷ dân Trung Quốc khi mua lại 15% cổ phần còn lại của chuỗi cửa hàng đồ ăn Tim Ho Wan từ đối tác Titan Dining LP với giá 71,6 triệu đô la Singapore (52,7 triệu USD). Qua đó năm toàn quyền kiểm Tim Ho Wan với 53 cửa hàng – hầu hết là các cửa hàng được nhượng quyền.

Jollibee cho biết họ có kế hoạch mở rộng sự xuất hiện Tim Ho Wan tại Trung Quốc, trong vòng 4 năm tới với dự định mở 100 cửa hàng. Hiện tại có 3 cửa hàng Tim Ho Wan ở Thượng Hải.

Jollibee làm ăn ra sao tại Việt Nam?

Sau 16 năm tiến vào thị trường Việt Nam, công ty Philippines vẫn còn lỗ lũy kế 63 tỷ đồng, trong khi quy mô vốn điều lệ chỉ 409 tỷ. Năm 2019, công ty cũng báo lỗ 10 tỷ đồng.

Năm 2017, Jollibee từng có có kế hoạch mở rộng lên 300 cửa hàng tại Việt Nam trong vòng ba năm, theo Inside Retail Asia.

Trong dài hạn, mặc dù vẫn còn ý định mua lại các thương hiệu nhưng doanh nghiệp Philippines vẫn sẽ tập trung vào thương hiệu lớn như Highlands Coffee và Phở 24. Còn thương hiệu đồ ăn chính Jollibee hiện đã có hơn 100 cửa hàng trên cả nước.

Về kế hoạch với chuỗi Highlands, doanh nghiệp dự tính 100 cửa hàng Highlands Coffee, chủ yếu phục vụ cho thị trường Việt Nam.

Được thành lập tại Việt Nam vào năm 1999, Highlands Coffee là chuỗi cà phê lớn thứ ba của Việt Nam, với hơn 341 cửa hàng.

Highlands Coffee hiện là doanh nghiệp có tốc độ phát triển ổn nhất tập đoàn Jollibee, với số cửa hàng liên tục mở rộng và có lãi. Trước dịch bệnh, các cửa hàng mới đã tạo lợi nhuận rất cao so với vốn đầu tư.

Theo giám đốc tài chính Ysmael Baysa, công ty cũng có ý định niêm yết Highlands Coffee tại Việt Nam vào cuối năm nay.

Bài viết Hành trình trở thành thương hiệu toàn cầu của doanh nghiệp sở hữu Highlands Coffee đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Highlands Coffee là một trong những chuỗi thương hiệu đồ uống và cà phê đầu tiên tại thị trường Việt Nam, trước cả khi những “ông lớn” trong ngành F&B của nước ngoài đổ bộ vào. Thế nhưng khi tất cả những chuỗi cửa hàng đồ uống lớn nhỏ đều đang chung tay hưởng ứng xu hướng less plastic (cắt giảm đồ nhựa sử dụng 1 lần) thì có vẻ như Highlands Coffee vẫn đứng ngoài cuộc với những chiến dịch truyền thông thiếu triệt để.

Nếu đến bất kì cửa hàng nào của Highlands và order 1 phần đồ uống, bạn sẽ nhận được một combo bao gồm ống hút, ly, muỗng… đều bằng nhựa. Chưa kể, nếu bạn muốn mang đi thì sẽ được nhân viên “bonus” thêm một chiếc quai xách nilon nữa. Với 296 cơ sở (theo số liệu trên trang web chính thức của thương hiệu) trải dài khắp 14 tỉnh thành ở Việt Nam, nhiều người thắc mắc lượng rác thải nhựa Highlands Coffee tiêu thụ mỗi ngày phải khổng lồ đến cỡ nào?

Mặc dù đã đưa ra rất nhiều thông điệp cũng như giải pháp để hưởng ứng xu hướng less plastic nhưng cái mà khách hàng nhìn thấy rõ nhất khi sử dụng dịch vụ của Highlands đó chính là đồ nhựa vẫn được sử dụng tràn lan. Điều này đang gây nên nhiều tranh cãi trong cộng đồng mạng. Mới đây, một bài viết về vấn đề trên được đăng tải trên tài khoản Facebook cá nhân của nhà báo Nguyễn Quỳnh Hương đã gây được sự chú ý lớn từ công chúng. Nguyên văn bài viết như sau:

“Hôm nay, mình đợi em Linh ở quán Highlands trước nhà. Quán rất đẹp và rộng, khách đông, phải xếp hàng chờ. Mình gọi cafe sữa đá và nói cẩn thận với em nhân viên “chị dùng ở quán”. Đồ uống ra, đựng trong cốc nhựa, mình bảo “sao dùng tại quán lại là cốc nhựa hả em?”. Bạn nhân viên liền đổ cafe sang cốc sứ, và vứt cốc nhựa vào sọt. “Ý chị là khách ngồi ở quán thì tụi em nên hạn chế dùng đồ nhựa. Em trút sang cốc sứ nhưng cái cốc em vừa vứt đi vẫn góp thêm vào rác nhựa”. Em nhân viên bảo, “Ở đây khách muốn uống cốc KHÔNG NHỰA thì phải YÊU CẦU RIÊNG chị ạ!”.

Lúc sau, mình lấy cốc trà xanh cho em Linh. Vẫn cốc nhựa, thêm cả thìa nhựa. Mình nói với em nhân viên (khác), “chị thấy tụi em có nhiều cốc sứ, sao không làm cho khách mà cứ đồ nhựa dùng một lần như thế?”. Em này bảo: “chị thông cảm, Highlands quy định đồ uống phục vụ bằng cốc nhựa, trừ khi chị gọi đồ nóng chế nước sôi. Với lại, nếu khách nào cũng yêu cầu dùng cốc không nhựa, thì cửa hàng không có chỗ rửa và không rửa kịp!”.

Quy cách phục vụ trong Highlands là LUÔN LUÔN đồ nhựa, kể cả khi bạn ngồi tại chỗ uống hay gọi take away. Và quán (dù ở bất cứ địa điểm nào) cũng thống nhất hành vi “Highlands chỉ phục vụ cốc không nhựa nếu khách có yêu cầu riêng”; “Chỉ đồ nóng mới dùng cốc sứ”… Điều này thật sự KHÔNG CHẤP NHẬN ĐƯỢC. Vì:

– Giá của Highlands không hề rẻ, thậm chí giá cao so với mặt bằng chung các quán cafe. Khách hàng tại quán bị đối xử 1 cách tạm bợ và lem nhem, trong khi họ xứng đáng được uống trong cốc tử tế.

– Nhân viên của Highlands toàn hệ thống coi việc phục vụ đồ nhựa dùng 1 lần là TẤT NHIÊN, trong khi chẳng có mấy khách đủ trí nhớ để YÊU CẦU RIÊNG từ chối ly nhựa.

Có thể hình dung hàng trăm ngàn ly nhựa được chuỗi quán Highlands tống ra môi trường mỗi ngày. Không những ly nhựa, còn cả ống hút nhựa và thìa nhựa, nếu bạn gọi take away – sẽ còn được Highlands tặng thêm 1 bao nhựa đựng mang đi. Và mỗi món đồ uống chỉ dùng trong 30 phút ấy, phải mất ít nhất 300 -500 NĂM mới có thể phân rã.

Luận điểm “Highlands không có chỗ rửa cốc, không đủ cốc sứ/thuỷ tinh” thì sao? Một quán cafe vỉa hè người ta còn tử tế uống trong cốc thuỷ tinh/ sứ. Highlands, với biên lợi nhuận ổn định ở mức 67-68%, doanh thu 1.628 tỷ đồng (2018) lại không đủ điều kiện sắm cốc dùng nhiều lần và có chỗ rửa cốc – thì thật phi lý! Tất nhiên, mô hình của Highlands là khách tự phục vụ, mô hình ấy có nhiều thứ hay, một trong số đó là bớt được chi phí việc phục vụ khách tại bàn, nhưng họ vẫn còn muốn bớt chi phí nữa để chỉ sử dụng đồ nhựa 1 lần thì hoàn toàn không xứng đáng.

Highlands đang chạy chiến dịch truyền thông “Những cánh tay xanh” với thông điệp: “Cùng nhau giảm thiểu nhựa sử dụng một lần, vì lợi ích lâu dài của cuộc sống và môi trường”. Khi mình sử dụng internet trong Highlands, nhảy ra mẫu wifi Marketing này (ảnh đính kèm). Nghe rất tử tế! Rất vì cộng đồng! Rất kinh doanh xanh và có trách nhiệm! Nhưng khi thông điệp quảng cáo như thế, thì trong quán Highlands chồng ly nhựa vẫn chất cao tới nóc quầy!

Một chiến dịch truyền thông đúng trend thì dễ lắm (giờ có mốt branding bằng câu chuyện go green). Nhưng trung thực với cam kết, có tâm và có trách nhiệm cộng đồng trong kinh doanh thì là chuyện khác hẳn… Một hệ thống coffee shop lớn nhất Việt Nam hẳn có đội ngũ truyền thông chuyên nghiệp để nhận được đầy đủ những thông tin trên. Vì sao họ không thay đổi “vì lợi ích lâu dài của cuộc sống và môi trường”?

…

Cũng sáng nay, mình đi siêu thị và thấy 1 em bé chắc 7-8 tuổi lễ mễ bê khúc bí xanh với 2 quả bơ trần trụi trên tay, nó nhất định không nhận túi nilon từ cô thu ngân, “con không muốn có thêm rác nhựa”. Sự đối lập mình chứng kiến chỉ trong vòng 30 phút khiến mình cảm thấy tức giận. Ôi cố gắng không dùng mẩu túi nhựa của 1 em nhỏ, và một đế chế cafe NHẤT ĐỊNH đồ nhựa sử dụng một lần! Nó tức cười đến muốn bật khóc vì ức ấy ….” số

Đến thời điểm hiện tại, bài viết đã nhận được gần 7k lượt thích cùng 2k lượt chia sẻ. Ngoài ra, có rất nhiều ý kiến tranh cãi từ phía cư dân mạng được để lại bên dưới phần bình luận như:

Phan Anh: “Tôi thật sự rất buồn vì tôi đã từng rất thích Highlands và đồ uống ở đây”.

Phạm Trung Tuyến: “Triết lý kinh doanh của doanh nghiệp, rất hay là nó phản ánh chất lượng sản phẩm một cách ngẫu nhiên. Tất cả đồ uống ở Highlands mình đều không dùng được. Thứ duy nhất tốt là bánh mì. Thật ngẫu nhiên, mỗi món đó của Highlands là không dùng túi nhựa”.

Nguyễn Lài: “Đọc bài này mình giải toả được nỗi lòng! Không chỉ Highlands mà còn bao nhiêu quán trà sữa có thương hiệu đều dùng đồ nhựa. Mình vẫn thường đến các quán cafe truyền thống để thưởng thức đồ uống đựng trong ly sứ, cốc thuỷ tinh… dùng đồ nhựa thật sự ái ngại”.

Hoa Lê: “Mình công nhận Highlands là thải đồ nhựa quá nhiều. Hơn 1 năm rồi mình không dùng đồ uống quán này nữa. Cũng không phải là tẩy chay gì nhưng thật lòng đồ ăn đồ uống chả còn ngon như xưa”.

Hồng Trang: “Mình cầm bình tới mua thì nhân viên tỏ ra không vui mấy, có lúc còn không in cả hoá đơn, mình hỏi thì mặt cau có in ra. Họ đưa ra chiến dịch như vậy và đổ hết trách nhiệm lên người tiêu dùng. Còn trách nhiệm của doanh nghiệp ở đâu? Trong những quán mình tới thì hiếm hoi lắm mới có người cầm bình cá nhân đó”.

Nhìn chung, đa số khách hàng đều phản đối sự “tràn ngập nhựa” của Highlands và cho rằng Highlands Coffee thực sự muốn chung tay bảo vệ môi trường và cộng đồng, thiết nghĩ việc đầu tiên mà họ cần làm đó là giảm thiểu phục vụ bằng đồ nhựa trên toàn hệ thống.

Cũng theo ghi nhận từ thực tế những người viết bài, sau khi gọi món tại quầy với yêu cầu “dùng tại quán” chúng tôi vẫn nhận được 2 phần đồ uống được đựng trong cốc nhựa, kèm theo đó là 2 ống hút nhựa và 2 chiếc thìa nhựa được bọc nilon bên ngoài. Khi hỏi về việc tại sao không dùng cốc sứ hay cốc thuỷ tinh để đựng đồ uống cho khách hàng, một bạn nhân viên pha chế trả lời: “Đây là quy định của quán bọn em ạ, cốc sứ chỉ dành cho đồ uống nóng dùng tại quán thôi ạ”.

Trước đó, Highlands Coffee đã thực hiện chiến dịch “Những cánh tay xanh” với chương trình “Miễn phí upsize khi mang ly của bạn” để nhằm giảm thiểu lượng chất thải nhựa sử dụng một lần. Động thái này của Highlands đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ phía cộng đồng. Tuy nhiên nhiều người vẫn cho rằng như thế là chưa đủ, tại sao không thực hiện thêm nhiều hoạt động thiết thực hơn, mà thiết thực nhất chính là có giải pháp để giảm ngay số ly nhựa sử dụng trong chuỗi các cửa hàng?

Sau post phản ánh trên, ngày hôm qua, chúng tôi đã liên hệ với đại diện marketing của Highlands Coffee để tìm hiểu thêm về hướng giải quyết cho vấn đề trên, vị đại diện cho biết sẽ gửi thông cáo báo chí chính thức trong thời gian sớm nhất nhưng tới hiện tại chúng tôi vẫn chưa nhận được thông tin phản hồi nào từ phía Highlands Coffee.

Theo Helino

Bài viết Highlands Coffee vẫn phục vụ đồ nhựa cho khách như một điều “tất nhiên”: Nhiều người lắc đầu ngán ngẩm “Vì sao nhất định không thay đổi”? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.