Hiện tại, các cơ sở giáo dục công lập đang thực hiện thu học phí theo quy định tại Nghị định 86 của Chính phủ quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập từ năm học 2015 – 2016 đến hết năm học 2020-2021.

Sang giai đoạn mới, các trường công tiến tới tự chủ toàn phần, do đó học phí sẽ tăng theo thời giá, tăng để duy trì và phát triển, bảo đảm chất lượng…

Tại hội nghị giao ban quý 1-2021 với các đơn vị hành chính sự nghiệp, sau khi nghe một trường đại học đề xuất phương án: “trong khi chờ nghị định mới, nhà trường vẫn giữ nguyên mức học phí như năm học trước”, nguyên Bộ trưởng Bộ GD& ĐT Phùng Xuân Nhạ đã đồng ý ngay và hoan nghênh đề xuất có lý có tình này, nhất là trong bối cảnh đời sống người dân khó khăn, phụ huynh học sinh sinh viên đang còn lao đao với dịch bệnh,..

Việc Bộ GD& ĐT yêu cầu các trường giữ ổn định học phí chắc chắn là một quyết định khó nhưng rất nhân văn. Đúng là khó cho các trường, nhưng một lần nữa, các trường, thầy cô giáo tiếp tục cố gắng gồng mình để làm phần việc khó hơn, góp phần mang lại sự ổn định cho người dân và cho xã hội.

Trong quá trình tự chủ và tư chịu trách nhiệm, các cơ sở giáo dục đại học đã làm một số việc mà tôi cho rằng rất phù hợp, đáng trân trọng, đó là, với uy tín của mình, các nhà trường phải tăng cường tìm kiếm nguồn thu khác ngoài học phí, kết nối doanh nghiệp, cựu sinh viên, các tổ chức xã hội để có thêm nguồn kinh phí giảm gánh nặng cho người học. Đây cũng chính là tiêu chí đánh giá năng lực quản trị của các trường đại học. Như vậy, rõ ràng KINH PHÍ khác với HỌC PHÍ. Một sự hỗ trợ từ phía doanh nghiệp vài tỉ đến vài chục tỉ đồng đầu tư phòng thí nghiệm, sân chơi thể thao, ký túc xá…có thể tương đương với hàng ngàn sinh viên phải gồng mình đóng học phí cả năm trời.

Tại sao học phí trường công thấp? Có phải học phí thấp là chất lượng không cao?

Người học đóng học phí mới chỉ là một phần. Tổng kinh phí để đào tạo ra một kỹ sư, cử nhân, bác sĩ bao gồm học phí + nguồn kinh phí khác (gồm kinh phí ngân sách nhà nước và kinh phí từ xã hội hóa).

Lâu nay, các trường công lập được nhà nước đầu tư một phần chi thường xuyên và các dự án mục tiêu, trọng điểm như phòng thí nghiệm, trại thực nghiệm, giảng đường, nhà làm việc, sân chơi, ký túc xá ..giảm được bao nhiêu là gánh nặng cho người học. Khi đã được đầu tư phần cứng rồi, học phí được tính toán dựa trên cơ sở bảo đảm chi cho hoạt động để duy trì hay để phát triển.

Muốn phát triển phải dựa vào tiêu chí uy tín, chất lượng. Muốn chất lượng thì phải thu hút giảng viên giỏi, thiết bị chuẩn, tài liệu tiên phong, thực hành thực tập chuyên sâu, đặc biệt là khối kỹ thuật công nghệ, nông lâm ngư, liên quan đến động, thực vật… đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc để có chất lượng tương xứng! Chắc chắn mức học phí sẽ đồng biến với chất lượng và sự minh bạch. Vì vậy, rất trân quý việc doanh nghiệp đang xắn tay hợp tác cùng các trường.

Trường nào nằm trong nhóm đối tượng được nhà nước ưu tiên đầu tư, bên cạnh đó, trường càng quan hệ mạnh, tốt và hiệu quả với doanh nghiệp thì người học sẽ càng được hưởng lợi.

Đơn cử, tại ĐH Nông lâm TP.HCM, một số hạng mục công trình tiêu biểu được nhà nước và các doanh nghiệp đầu tư đã mang lại hiệu quả cực lớn và sinh viên được hưởng lợi rất nhiều, thay vì các em sẽ phải đóng học phí: Viện nghiên cứu Công nghệ Sinh học và Môi trường (RIBE); Nhà Thi đấu thể thao; Toà nhà Điều hành (Thiên Lý); Thư viện NLU; Nhà Phượng Vỹ; Giảng đường Rạng Đông; Bệnh viện Thú y; Ký túc xá Cao cấp & miễn phí Cỏ May…

Giá trị tạo ra các sản phẩm được kết tinh từ giá trị của các nguồn lực, từ truyền thống/thương hiệu của một ngôi trường, từ các hoạt động kết nối cộng đồng, doanh nghiệp, cựu sinh viên…
Người học có quyền thụ hưởng các giá trị đó. Nếu không có những giá trị này thì không dễ gì người học với chất lượng của trường đại học đạt chuẩn MOET và AUN về chương trình đào tạo lại được thụ hưởng mức học phí khoảng 10 triệu đồng một năm!

Bài viết Có phải học phí đại học thấp thì chất lượng không cao! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tranh cãi khi học phí tăng

Sau khi Trường ĐH Y Dược TP.HCM (UMP) công bố đề án tuyển sinh dự kiến năm 2020, nhiều thí sinh và gia đình không khỏi bất ngờ vì mức học phí tăng gấp 3 – 4 lần mức cũ. Trong đó mức học phí cao nhất là ngành Răng – Hàm – Mặt với 70 triệu đồng/năm, kế đến là ngành Y khoa (68 triệu đồng/năm), ngành Dược học (50 triệu đồng/năm)…

Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi – Trưởng phòng Đào tạo UMP, mức học phí này áp dụng cho khóa tuyển sinh năm 2020. Còn những khóa tuyển sinh trước vẫn áp dụng theo mức cũ. “Những năm trước, SV đóng trung bình khoảng 13 – 15 triệu đồng/năm chỉ đáp ứng được một phần kinh phí đào tạo. Còn lại, Nhà nước phải rót kinh phí thêm. Tuy nhiên, từ năm 2020, nhà trường thực hiện cơ chế tự chủ nên sẽ không được nhận kinh phí từ Nhà nước, vì vậy, nhà trường sẽ tính toán để đầu tư cho SV, trường hoạt động tốt hơn…” – PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi chia sẻ.

Thực tế, nếu so với một số trường ĐH công lập hay tư thục khác có đào tạo ngành Y, mức học phí tăng theo đề án của UMP vẫn thấp hơn nhiều. Chẳng hạn như ngành Răng – Hàm – Mặt, UMP thu 70 triệu đồng/năm, trong khi ngành học này tại nhiều trường khác có mức học phí trên 100 triệu đồng/năm.

Mới đây, một số thí sinh trúng tuyển khóa 26 (2020) vào Trường ĐH Văn Lang (VLU) tranh cãi gay gắt về việc tăng học phí từ 15 – 35% trên fanpage của trường. Thông tin về vấn đề trên, ThS Võ Văn Tuấn – Phó Hiệu trưởng thường trực VLU cho rằng: Học phí là sự đầu tư tự nguyện của người học cho tương lai.

Mức học phí nhà trường đưa ra được cân nhắc, tổng hòa các yếu tố đầu tư tương xứng dành cho người học trong suốt 4 – 6 năm ĐH. Các yếu tố quan trọng nhất gồm: Cơ sở vật chất, chất lượng đào tạo, đội ngũ giảng viên, phương tiện dạy học, hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ đào tạo, tiện ích dịch vụ trong trường.

“Giữa bối cảnh thị trường vật giá liên tục biến động, nhà trường đang nỗ lực đầu tư cho đội ngũ giảng viên và quản lý, triển khai các chương trình sinh hoạt và học tập cho SV, tiếp tục phát triển cơ sở vật chất. Mức học phí khóa 26 tăng so với các khóa trước, nhằm nâng tầm chất lượng đào tạo của trường theo định hướng quốc tế hóa, nâng cao năng lực và giá trị cho người học” – ThS Võ Văn Tuấn chia sẻ.

Mức nào là phù hợp?

Để có góc nhìn đúng và sự thông hiểu lẫn nhau về học phí giữa người học và cơ sở GDĐH là điều không dễ dàng, khi một bên vẫn giữ quan điểm “đồng tiền đi liền khúc ruột”, trong khi một bên lại cho rằng “tiền nào của đó”.

Theo TS Nguyễn Trung Nhân – Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM (UIH), cùng trong một hệ thống trường ĐH công lập nhưng có sự khác nhau rất lớn về học phí giữa trường hoạt động theo mô hình tự chủ với trường chưa thực hiện tự chủ. Bởi trường ĐH tự chủ không nhận ngân sách chi thường xuyên của Nhà nước nên học phí phải thu cao hơn để bảo đảm các tiêu chí chất lượng của đào tạo.

“Học phí là một thách thức đối với các trường ĐH tự chủ. Điều này cũng cho thấy sự cạnh tranh chưa thật sự công bằng giữa trường ĐH hiện nay” – TS Nguyễn Trung Nhân chia sẻ.

Thông thường, người học và gia đình hay đưa ra so sánh mức học phí giữa trường này với trường kia rồi nhận định học phí trường này cao, trường kia thấp. ThS Võ Văn Tuấn (VLU) cho rằng, việc so sánh để phân tích học phí giữa các trường là cách tiếp cận đơn giản, thiếu sự đánh giá toàn diện, khách quan.

“Mức học phí của một trường ĐH đưa ra là sự cân nhắc từ rất nhiều yếu tố. Có những yếu tố hữu hình người học cảm nhận được dễ dàng và SV VLU vài năm trở lại đây rất hài lòng, như: Cơ sở vật chất hiện đại, tiện nghi, tiện ích dịch vụ đầy đủ. Nhưng quan trọng hơn là những giá trị vô hình trong văn hóa học đường như: Môi trường sinh hoạt, đời sống trải nghiệm ĐH giúp bồi dưỡng tính cách, tác phong, kỹ năng, thái độ… của SV; Tiền đề thành công của các em trong sự nghiệp sau này. Thay vì so sánh mức học phí giữa các trường, chúng ta nên đưa học phí của một trường ĐH ra cân nhắc, đối chiếu với các giá trị đào tạo mang lại cho người học của chính ngôi trường đó có tương xứng không” – ThS Võ Văn Tuấn chia sẻ.

Tương tự, PGS.TS Thái Bá Cần – Chủ tịch HĐQT Trường ĐH Hoa Sen, cho rằng: “Xu thế phát triển ĐH, học phí chính là phân khúc, chất lượng. Khi đưa ra một mức học phí có nghĩa là chúng tôi phải cam đoan với người học mức độ chất lượng nhất định, chứ không phải muốn đặt ra mức nào thì đặt. Do đó cần phải hiểu học phí là chất lượng dịch vụ mà nhà trường cung cấp”.

ThS Phạm Thái Sơn – Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và truyền thông Trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM (HUFI) bày tỏ: Mỗi trường có một lý do để đưa ra mức học phí phù hợp với điều kiện của họ. Vấn đề là người học cần cân nhắc với điều kiện của gia đình mình để có lựa chọn phù hợp. Các em có hoàn cảnh gia đình khó khăn vẫn có thể học được vì sẽ có chính sách hỗ trợ từ phía nhà trường, miễn sao các em chuyên tâm học hành” – ThS Phạm Thái Sơn chia sẻ.

“Rất khó đánh giá thế nào là mức học phí phù hợp với các nhóm đối tượng. Cách tốt nhất là đối chiếu học phí với các giá trị mà trường ĐH đem lại cho người học. Nếu bạn thấy xứng đáng để đầu tư cho tương lai, đó là sự phù hợp. Ngoài ra, mỗi người học lại có điều kiện gia đình, kinh tế, quan điểm đầu tư cho giáo dục khác nhau, nên sẽ biết đâu là mức học phí phù hợp cho mình…”. ThS Võ Văn Tuấn (VLU)

Bài viết Học phí đại học: Mức nào phù hợp? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Năm học 2020-2021, học phí nhiều trường đào tạo ngành y, dược tăng rõ rệt. Mức học phí cao nhất ở khối trường công lập hiện nay là 88 triệu đồng/năm đối với ngành răng-hàm-mặt chất lượng cao của Khoa Y – Đại học (ĐH) Quốc gia TP.HCM.

Năm 2020, Khoa Y – ĐH Quốc gia TP.HCM chỉ tuyển sinh các chương trình chất lượng cao. Cụ thể, học phí ngành y khoa là 60 triệu đồng/năm, ngành dược là 55 triệu đồng và ngành răng-hàm-mặt là 88 triệu đồng. Dự kiến, học phí cho những ngành này ở kỳ tuyển sinh năm 2021 sẽ tăng lên lần lượt là 65 triệu, 60,5 triệu và 96,8 triệu đồng.

Học phí Trường ĐH Y Dược TP.HCM cũng “gây sốc” không kém khi tăng cao nhất gấp 5 lần so với những khóa trước, lên mức 30-70 triệu đồng/năm tùy từng ngành. Đây cũng là năm đầu tiên trường thực hiện tự chủ.

Mức học phí năm học 2020-2021 áp dụng với những sinh viên nhập học từ 2019 trở về trước tăng 10% so với năm ngoái. Theo đó, mức học phí áp dụng cho sinh viên ĐH hệ chính quy là: 1.430.000 đồng/tháng x 10 tháng/năm học, tức 14,3 triệu đồng/năm học.

Học phí dành cho sinh viên khóa 2020-2021 được công bố trong đề án tuyển sinh như sau: Ngành răng-hàm-mặt có mức học phí là 70 triệu đồng/năm, ngành y khoa 68 triệu đồng/năm, ngành kỹ thuật phục hình răng có học phí 55 triệu đồng/năm, ngành dược học là 50 triệu đồng/năm…

Trường ĐH Y Dược Cần Thơ có mức học phí bình quân tối đa là 24,6 triệu đồng/năm cho chương trình đại trà.

Trong khi đó, nhiều trường y, dược khu vực phía Bắc đã đưa ra mức học phí tăng nhẹ trong năm học 2020-2021 là 1,43 triệu đồng/tháng, tương đương 14,3 triệu đồng/năm. Mức học phí 14,3 triệu đồng/năm là mức thu của các trường như: Trường ĐH Dược Hà Nội, Trường ĐH Y Thái Bình, Trường ĐH Y Dược Hải Phòng, Trường ĐH Y Dược Thái Nguyên, Khoa Y Dược – ĐH Đà Nẵng, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, Trường ĐH Y Dược – ĐH Huế…

Tại Khoa Y Dược – ĐH Quốc gia Hà Nội, mức học phí các ngành trong năm học 2020-2021 là 14,3 triệu đồng. Riêng học phí ngành răng-hàm-mặt hệ chất lượng cao là 60 triệu đồng/năm.

Thế nhưng, nhóm ngành học này ở các trường tư có mức học phí cao hơn nhiều.

Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng có học phí ngành y khoa và ngành răng-hàm-mặt là 82,5 triệu đồng/học kỳ cho chương trình cử nhân tiếng Việt và 99 triệu đồng/học kỳ cho chương trình cử nhân tiếng Anh. Tính tổng cho 6 năm học là 990 triệu đồng cho chương trình giảng dạy bằng tiếng Việt; 1 tỷ 188 triệu đồng đối với chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh.

Ngoài ra, trường này thu học phí ngành dược (tiếng Việt) là 25 triệu đồng/học kỳ và 42,5 triệu đồng cho chương trình tiếng Anh. Tuy nhiên, trường có chính sách cho vay học phí đến 10 năm để hỗ trợ người học.

Trường ĐH Văn Lang có mức học phí ngành răng-hàm-mặt là 4.480.000 đồng/tín chỉ, toàn bộ chương trình đào tạo 6 năm gồm 221 tín chỉ lên đến hơn 990 tỷ đồng; ngành dược là 1.790.000 đồng/tín chỉ với 168 tín chỉ trong 5 năm là hơn 300.000 đồng; ngành điều dưỡng là 1.380.000 đồng/tín chỉ với 131 tín chỉ là hơn 180 triệu đồng; kỹ thuật xét nghiệm y học có mức học phí đơn giá là 1.520.000 đồng/tín chỉ, tổng chương trình đào tạo 132 tín chỉ là hơn 200 triệu đồng.

Năm 2020, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành tuyển sinh 7 ngành thuộc khối sức khỏe gồm: y khoa, y học dự phòng, dược học, điều dưỡng, kỹ thuật xét nghiệm, kỹ thuật y sinh, vật lý y khoa. Mức học phí của nhóm ngành sức khỏe khóa 2020 sẽ dao động từ 1-1,4 triệu đồng/tín chỉ đối với môn cơ sở; và từ 1-2,9 triệu đồng/tín chỉ đối với môn chuyên ngành; 660.000 đồng/tín chỉ đối với môn cơ bản. Riêng ngành y khoa, học phí sẽ dao động từ 20-26 triệu đồng/học kỳ.

Học phí ngành y đa khoa của Trường ĐH Tân Tạo (Long An) năm 2020-2021 cũng ở mức cao với 150 triệu đồng/năm. Mức học phí này được duy trì trong suốt 6 năm đào tạo.

Bắt đầu đào tạo khối ngành sức khỏe vào năm 2016, mức học phí được Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đưa ra là 50 triệu đồng đối với ngành y đa khoa và 25 triệu đồng đối với ngành dược học. Năm 2020-2021, học phí đối với ngành y đa khoa của trường là 50 triệu đồng, ngành răng-hàm-mặt là 60 triệu đồng, ngành dược học và điều dưỡng là 25 triệu đồng/năm.

Đây cũng là năm đầu tiên Trường ĐH Đại Nam (Hà Nội) tuyển sinh ngành y khoa. Mức học phí được nhà trường đưa ra là 65 triệu đồng/năm. Ngoài ra, trước đó, hai ngành đào tạo về sức khỏe cũng được mở tại trường này là dược học và điều dưỡng có mức học phí lần lượt là 30 và 24 triệu đồng/năm.

Bài viết Học phí ngành y đã tăng đến mức nào? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.