Lãi suất huy động đang tăng, lãi suất cho vay “chờ” tăng

Trong năm 2021, Ngân hàng Nhà nước đã 3 lần điều chỉnh lãi suất theo hướng giảm, để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phục hồi và phát triển kinh tế. Trước sự điều chỉnh của Ngân hàng Nhà nước, bình quân lãi suất cho vay trong giai đoạn cuối năm 2021 chỉ dao động trong khoảng 5%/năm, mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

Nhờ vào mức lãi suất cho vay đang thấp “kỷ lục”, nhiều người đã tranh thủ mua nhà trả góp. Tuy nhiên, tới thời điểm hiện tại, nhiều ngân hàng đã và đang có kế hoạch tăng lãi suất cho vay, điều này đã khiến nhiều người mua nhà “ngồi trên đống lửa”.

Ghi nhận từ thực tế cho thấy, trong tháng 6/2022, lãi suất cho vay không có nhiều biến động. Chỉ có duy nhất Shinhan Bank điều chỉnh tăng gấp rưỡi lãi suất cho vay, từ 4,9% lên 8,2/năm.

Các ngân hàng khác vẫn duy trì mức lãi suất cho vay như cũ. Trong đó, MSB đang là ngân hàng có mức lãi suất cho vay mua nhà thấp nhất, ghi nhận ở mức 4,99%. Khách hàng sẽ được hưởng mức lãi suất ưu đãi này cố định trong 3 tháng đầu.

Ở vị trí thứ hai là PVcomBank với lãi suất vay ưu đãi 5%/năm cố định trong 6 tháng đầu. Lãi suất phải trả ở các tháng sau đó là 12%/năm. Theo sau đó là ngân hàng TPBank với lãi suất vay ngân hàng mua nhà từ 5,9%/năm.

Tuy nhiên, sự “ổn định” của lãi suất cho vay đang có nguy cơ bị “phá vỡ”, nguyên nhân là do lãi suất huy động đang tăng nhanh.

Cụ thể, Ngân hàng TMCP Quốc Tế (VIB) đã điều chỉnh tăng mạnh lãi suất với mức cao nhất lên tới 0,8%/năm, cho kỳ hạn 6 tháng và 9 tháng. Ngoài ra, kỳ hạn 3 tháng cũng được điều chỉnh tăng thêm 0,5%/năm, kỳ hạn 24 tháng được điều chỉnh tăng thêm 0,4%/năm.

Ngân hàng Techcombank cũng tăng lãi suất kỳ hạn 1 tháng lên 2,75 – 3 %/năm, 3 tháng 3,2 %/năm, 6 tháng là 4,5 %/năm, 12 tháng là 5,3 %/năm… Tương tự, VPBank tăng thêm 0,3% lãi suất đối với tiền gửi các kỳ hạn 12, 24 và 36 tháng, đưa lãi suất lên 6,4 %/năm.

Đối với nhóm ngân hàng cổ phần có vốn nhà nước chi phối, lãi suất cũng nhích nhẹ, như BIDV thêm 0,1%/năm từ 12 tháng trở lên, lên 6%/năm. Trước đó, Vietcombank cũng đã điều chỉnh lãi suất huy động online thêm 0,1%/năm ở một số kỳ hạn.

Áp lực lên người mua nhà không lớn?

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế nhận định: Việc các ngân hàng tăng lãi suất cho vay trong bối cảnh hiện nay là điều dễ đoán.

Bởi vì, trong năm 2021, do lãi suất tiết kiệm thấp, nên dòng tiền đã chảy từ ngân hàng sang các kênh đầu tư khác, như bất động sản và trái phiếu. Điều này đã tạo ra sức ép rất lớn cho các ngân hàng, khi huy động tiền gửi của người dân.

“Ngay trong tháng 5/2022, tăng trưởng tín dụng đã tăng 8,05%, thế nhưng, tăng trưởng tiền gửi chỉ tăng 4,5%. Điều này chứng tỏ, với mức lãi suất như hiện nay, người dân vẫn “chê” gửi tiền vào ngân hàng”, ông Thịnh nói.

Vì lẽ đó, từ tháng 4/2022 cho tới nay, các ngân hàng đang có xu hướng tăng lãi suất tiết kiệm, để thu hút dòng tiền từ người dân.

“Đương nhiên, khi các ngân hàng tăng lãi suất huy động, thì sớm hay muộn cũng sẽ tăng lãi suất cho vay. Đó là chưa kể, vừa qua, hàng loạt các ngân hàng trung ương trên thế giới đã tăng lãi suất, nếu các ngân hàng trong nước không tăng theo, đồng Việt Nam sẽ rất dễ bị mất giá, và điều này không tốt cho nền kinh tế”, ông Thịnh nhấn mạnh.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, khi lãi suất cho vay tăng, những người đã vay tiền để mua nhà, mua xe trước đó, đương nhiên sẽ phải “cõng” thêm mức lãi suất mới. Dù vậy, áp lực lên vấn đề xử lý nợ xấu ở các ngân hàng không quá lớn.

“Lãi suất cho vay tăng là điều đã được dự báo từ trước, nhưng từ nay tới hết năm 2022, lãi suất có thể chỉ tăng thêm 0,5% – 1%, như vậy tác động của nó lên nợ xấu là không lớn”, ông Thịnh chia sẻ.

Theo khuyến cáo của ông Thịnh, trước khi lựa chọn mua nhà trả góp, người dân phải tính toán mức lãi suất lâu dài, tránh trường hợp không thể thanh toán được theo tiến độ.

“Hiện nay, ngân hàng nào cho vay mua nhà đều có ưu đãi trong 1 – 2 năm, khi hết thời gian ưu đãi, lãi suất sẽ thả nổi theo thị trường. Do đó, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù lãi suất có thấp như năm 2021 đi chăng nữa, thì cũng phải tính đến việc lãi suất sẽ tăng cao trở lại”, ông Thịnh nói thêm.

Bài viết Lãi suất “chờ” để tăng: Người mua nhà “ngồi trên đống lửa”? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tại Hội nghị trực tuyến Thủ tướng Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương sáng nay (26/9), Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), bà Nguyễn Thị Hồng cho biết, NHNN và hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đã chủ động, quyết liệt triển khai hiệu quả nhiều giải pháp hỗ trợ về tín dụng, nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa, góp phần kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Tính đến ngày 21/9, tín dụng ngân hàng đã tăng 7% so với cùng kỳ, hệ thống thanh toán ngân hàng tư nhân với các địa phương được thông suốt. Đồng thời, ban hành lại cơ cấu nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Theo tính toán, lãi suất cho vay đã giảm đạt 28.000 tỷ đồng, dự kiến sẽ tiếp tục giảm. Song song với đó, NHNN sẽ chú trọng trong công tác kiểm soát lạm phát.

Thống đốc NHNN cho biết, trong thời gian sắp tới, NHNN sẽ tăng hạn mức tín dụng cho các ngân hàng và điều chỉnh phù hợp lãi suất theo đúng cam kết. Trong đó, tập trung cho vay đối với các hợp tác xã. Mặc dù hoạt động này đã được thực hiện, nhưng cần nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã.

Có thể thấy, trên cơ sở mục tiêu tăng trưởng kinh tế và lạm phát được Quốc hội và Chính phủ đề ra, NHNN đã xây dựng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng định hướng cho cả năm, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế; thường xuyên rà soát, xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với từng tổ chức tín dụng trên cơ sở tình hình hoạt động, năng lực tài chính và quản trị, điều hành và khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh, ưu tiên tổ chức tín dụng giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân.

Đối với cho vay ngoại tệ, vừa qua, NHNN cũng có các chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nói chung trong việc giảm chi phí vay vốn. NHNN đã hướng dẫn tiếp tục cho vay bằng ngoại tệ để thanh toán tiền nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam khi khách hàng vay có đủ ngoại tệ từ nguồn thu sản xuất, kinh doanh để trả nợ vay. Bỏ quy định về giới hạn thời gian cho vay đối với nhu cầu vốn cho vay ngắn hạn để đáp ứng các nhu cầu vốn ở trong nước nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam mà khách hàng vay có đủ nguồn thu xuất khẩu để trả nợ vay. Tuy nhiên, Thống đốc NHNN khuyến khích các doanh nghiệp vay bằng VND, nhằm đảm bảo an toàn hệ thống.

Bài viết Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Sẽ tăng hạn mức tín dụng cho các ngân hàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Dồn sức hỗ trợ doanh nghiệp

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát gây nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, toàn ngành Ngân hàng vào cuộc rất quyết liệt với nhiều giải pháp thiết thực để hỗ trợ doanh nghiệp và rộng hơn là nền kinh tế. Chính sách nổi bật nhất và được giới chuyên môn đánh giá tích cực trong thời gian này chính là Thông tư 14/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01/2020/TT-NHNN. Các chuyên gia nhận định, đây là động thái hợp lý và rất được mong đợi từ NHNN nhằm hỗ trợ các cá nhân, doanh nghiệp vay vốn trong nước trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.

CEO một ngân hàng đánh giá, việc mở rộng phạm vi các khoản vay được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi suất, phí và giữ nguyên nhóm nợ cũng như kéo dài thời gian thực hiện đến 30/6/2020 đã hỗ trợ cho cả ngân hàng và khách hàng. Theo đó Thông tư 14 giúp giảm áp lực trả nợ cho người dân, doanh nghiệp, giúp họ có thêm nguồn lực để duy trì sản xuất kinh doanh. Còn với các TCTD cũng giảm được áp lực về nợ quá hạn, giảm trích lập dự phòng rủi ro để có thêm nguồn lực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Số liệu thống kê mới nhất của NHNN cho thấy, tính đến ngày 31/8/2021, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ giữ nguyên nhóm nợ cho 215.320 khách hàng với dư nợ 227.009 tỷ đồng; lũy kế giá trị nợ được cơ cấu từ 23/01/2020 là khoảng 520.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các TCTD đã miễn, giảm, hạ lãi suất cho trên 1,13 triệu khách hàng với dư nợ trên 1,58 triệu tỷ đồng; cho vay mới với lãi suất thấp hơn so với trước dịch với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 4,46 triệu tỷ đồng.

Một giải pháp quan trọng nữa cũng được hệ thống ngân hàng triển khai rất tích cực, đó là giảm lãi suất cho vay. Theo đó lũy kế từ 23/1/2020 đến 31/8/2021, tổng số tiền lãi mà các TCTD miễn, giảm, hạ cho khách hàng khoảng 260.000 tỷ đồng. Trong đó tổng số tiền lãi giảm theo cam kết của 16 NHTM từ ngày 15/7/2021 đến 31/8/2021 là 8.865 tỷ đồng, đạt 43,01% so với cam kết.

Với kết quả đạt được, TS. Châu Đình Linh đánh giá, ngân hàng là một trong những ngành triển khai tích cực các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế. Mặc dù đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng hệ thống ngân hàng thể hiện sự trách nhiệm, chia sẻ với người vay vốn, nền kinh tế và cả xã hội.

Hỗ trợ đúng đối tượng

Cuối tuần qua, NHNN đã có văn bản nhắc nhở yêu cầu các TCTD tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thống đốc NHNN. Trong đó các biện pháp hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, ngân hàng phải đảm bảo đúng quy định, đúng đối tượng, đánh giá khả năng trả nợ đầy đủ của khách hàng để đảm bảo việc hỗ trợ phù hợp với ảnh hưởng của dịch.

Tại văn bản này, NHNN cũng khuyến khích TCTD trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ 100% số tiền dự phòng cụ thể phải trích bổ sung đối với các khoản nợ được cơ cấu lại và giữ nguyên nhóm nợ theo quy định tại Thông tư 01/2020/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi, bổ sung trong năm 2021. “Các TCTD tập trung và tăng cường nguồn lực tài chính cho xử lý nợ xấu. Đặc biệt đối với TCTD có kết quả kinh doanh ở mức cao trong khi chất lượng tín dụng chưa được cải thiện, nợ xấu và nợ tiềm ẩn thành nợ xấu vẫn còn lớn”, NHNN lưu ý.

Đồng tình với quan điểm này, một chuyên gia ngân hàng cho biết, nguồn vốn hoạt động của các ngân hàng được hình thành chủ yếu từ nguồn tiền gửi của dân cư và các tổ chức kinh tế, nên mục tiêu cao nhất của các ngân hàng là phải đảm bảo an toàn nguồn vốn này. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng là doanh nghiệp, cũng cần phải đảm bảo hiệu quả hoạt động; chính sách hỗ trợ chứ không phải cho không nên cần phải hỗ trợ đúng đối tượng, không cào bằng.

Về vấn đề này, lãnh đạo một ngân hàng cho biết, ngân hàng cũng rất cẩn trọng, chỉ cơ cấu nợ cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp đủ điều kiện. TCTD cũng xem xét từng trường hợp với mức độ ảnh hưởng, tác động của dịch bệnh ở mỗi lĩnh vực cụ thể để có chính sách hỗ trợ phù hợp nhất. “Ngân hàng đã kịp thời ban hành quy chế nội bộ hướng dẫn triển khai Thông tư 14 để toàn hệ thống hiểu rõ quy định và áp dụng đúng đối tượng, không để xảy ra bất kỳ trường hợp sai sót nào ảnh hưởng đến những khách hàng đã bị tác động bởi dịch Covid đủ điều kiện cơ cấu”, vị này thông tin thêm.

Đại diện lãnh đạo VPBank cho biết, tại một số địa phương thực hiện giãn cách xã hội thì hệ thống ngân hàng tự động giãn nợ theo thời gian mà địa phương đó quy định giãn cách. Còn ở khu vực khác, nhân viên ngân hàng chủ động gọi điện cho khách hàng đủ điều kiện để thông báo khách hàng có nhu cầu, ngân hàng sẽ đáp ứng. Riêng đối với khách hàng hội đủ các điều kiện giảm nợ theo quy định, ngân hàng sẽ xét giảm khi khách có đề xuất.

Liên quan đến vấn đề trích lập dự phòng rủi ro, trên thực tế hiện các ngân hàng cũng ý thức rất rõ tầm quan trọng của việc làm này để có nguồn lực xử lý nợ xấu. Vì vậy đến nay nhiều ngân hàng đã tăng mức dự phòng bao phủ nợ xấu lên rất cao như Vietcombank có tỷ lệ bao phủ là 280%; Techcombank 259%; MB 311%…

Song dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, mọi vấn đề phía trước còn rất bất định. Số dư nợ bị ảnh hưởng bởi dịch covid được cơ cấu lại theo Thông tư 14 dự báo tương đối lớn. Như vậy, rủi ro nợ xấu là rất lớn, các TCTD cần phải hết sức thận trọng.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, các giải pháp của ngành Ngân hàng như cơ cấu lại, giãn hoãn nợ hay giảm lãi suất có thể giúp doanh nghiệp giảm bớt phần nào những khó khăn hiện tại, song không thể giải quyết dứt điểm những khó khăn này. Hơn nữa, nguồn lực của các ngân hàng cũng có hạn, dư địa của chính sách tiền tệ cũng ngày càng bị thu hẹp, nên không thể chỉ trông đợi vào một mình các giải pháp tiền tệ được.

Theo nhận định của TS. Châu Đình Linh chỉ riêng hệ thống ngân hàng không thể giải quyết gốc vấn đề hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế mà cần có giải pháp đồng bộ với sự trợ lực của các bộ, ngành khác. Theo đó cần nhanh chóng triển khai các chính sách về miễn, giảm thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất, hay việc giảm mức đóng hoặc miễn tiền phạt chậm nộp bảo hiểm xã hội cũng vơi đi khó khăn cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, theo các chuyên gia, cần nhanh chóng kiểm soát được dịch bệnh, đưa nền kinh tế về trạng thái bình thường mới, chỉ khi đó thì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mới có thể được phục hồi và những khó khăn của cả các doanh nghiệp lẫn phía ngân hàng mới dần được hóa giải tận gốc.

Bài viết Ngân hàng cần “trợ lực” để hỗ trợ nền kinh tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thông tư 12 quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (gọi chung là ngân hàng) mua, bán kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác phát hành trong nước.

Các quy định về hoạt động mua bán giấy tờ có giá giúp tạo thanh khoản và hỗ trợ cho sự phát hành các loại hình giấy tờ có giá hiệu quả hơn trên thị trường sơ cấp

Theo Thông tư mới quy định, các ngân hàng được mua, bán giấy tờ có giá phù hợp với nội dung ghi trong giấy phép do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp.

Giấy tờ có giá được mua, bán thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bán và chưa đến hạn thanh toán hết gốc và lãi. Bên bán có cam kết giấy tờ có giá không có tranh chấp, được phép giao dịch theo quy định của pháp luật, không trong tình trạng đang được chiết khấu, tái chiết khấu.

Các ngân hàng mua, bán trái phiếu phù hợp với quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán, nghị định của Chính phủ quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, các văn bản khác hướng dẫn Luật Chứng khoán, quy định của pháp luật có liên quan và quy định tại thông tư này.

Đáng lưu ý có 2 điểm sửa đổi, bổ sung trong Thông tư 12 so với Thông tư 01/2021/TT-NHNN mà NHNN đã ký ban hành ngày 31/3/2021, có hiệu lực từ 17/5/2021 trước đó. Cụ thể là: Các ngân hàng chỉ được mua kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi có thời hạn còn lại dưới 12 tháng. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được mua trái phiếu chuyển đổi.

Cùng với đó, đối với giấy tờ có giá của công ty tài chính hoặc công ty cho thuê tài chính phát hành, các ngân hàng chỉ được mua, bán với tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài).

Ông Nguyễn Lê Ngọc Hoàn, chuyên gia Tài chính phân tích, như vậy, theo nội dung quy định mới của Thông tư thì các ngân hàng không chỉ được được phát hành, còn có thể mua bán kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi; phát hành, trái phiếu trong nước để huy động vốn và tham gia thị trường có thanh khoản tốt, giao dịch linh hoạt, sôi động, luân chuyển dòng tiền theo nhu cầu của các tổ chức thuận tiện hơn. Đây là điều kiện quan trọng để giúp các tổ chức ngân hàng và doanh nghiệp có thể gọi vốn hiệu quả trên thị trường sơ cấp.

Tuy nhiên, việc “mở” hành lang pháp lý để hỗ trợ thanh khoản mặt khác cũng có điều kiện “siết” cụ thể về kỳ hạn, về đối tượng, về loại hình giấy tờ có giá của chủ thể phát hành đặc biệt. Trong đó, việc “siết” theo từng điều kiện theo chuyên gia phân tích, có ý nghĩa phù hợp và thống nhất cùng các quy định khác, đảm bảo an toàn bền vững hơn cho thị trường vốn.

“Chẳng hạn, với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng không được mua trái phiếu chuyển đổi, sẽ đảm bảo không mâu thuẫn với quy định về tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của nhà đầu tư nước ngoài (FOL, hay còn gọi là “room” ngoại) theo quy định dành cho các doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện, đặc biệt là với chính các ngân hàng đang bị điều chỉnh bởi quy định room ngoại không quá 30%. Hay với quy định giấy tờ có giá của công ty tài chính hoặc công ty cho thuê tài chính phát hành, các ngân hàng chỉ được mua, bán với tổ chức, là để thống nhất và đảm bảo thanh, kiểm tra giám sát phù hợp với các quy định đã có, đặc biệt có thể là cả những quy định trong tương lai hiện đang ở dự thảo. Ví dụ như Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 22/2016/TT-NHNN và Thông tư số 15/2018/TT-NHNN quy định việc tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua trái phiếu doanh nghiệp mà NHNN đang triển khai lấy ý kiến”, chuyên gia phân tích.

Cũng theo ông này thì “nhìn chung, NHNN đã và đang tiếp tục hoàn thiện các quy định về hoạt động mua bán TPDN nói riêng, giấy tờ có giá nói chung giữa các TCTD, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động mua, bán này, qua đó quản lý các hoạt động này thống nhất với các hoạt động cấp tín dụng khác”.

Về hoạt động huy động vốn của các ngân hàng trên thị trường vốn, đặc biệt thị trường trái phiếu doanh nghiệp, ngân hàng thực tế vẫn đã và đang là những tổ chức mua bán, đầu tư nắm giữ lẫn phát hành có vai trò lớn.

Theo thống kê của Hiệp hội Trái phiếu Việt Nam, 8 tháng đầu năm 2021, nói riêng trên thị trường trái phiếu, đã có tổng cộng 490 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước với tổng giá trị đạt 308.517 tỷ đồng. Trong đó có 476 đợt phát hành riêng lẻ với tổng giá trị phát hành là 296.933 tỷ đồng, 14 đợt phát hành ra công chúng giá trị 11.584 tỷ đồng (chiếm 3,75%), và 3 đợt phát hành trái phiếu ra thị trường nước ngoài tổng giá trị 1 tỷ USD. Tỷ trọng khối lượng phát hành ra công chúng giảm so với cùng kỳ năm 2020 (5,28%).

Nhóm các ngân hàng thương mại tiếp tục dẫn đầu với tổng giá trị phát hành đạt 116.1 nghìn tỷ đồng. Trong đó có 24.186 tỷ đồng trái phiếu tăng vốn cấp 2 (chiếm 20,8%), 78,3% trái phiếu phát hành kỳ hạn ngắn 2-4 năm, lãi suất thấp dao động từ 3-4,2%, cố định trong toàn bộ thời hạn của trái phiếu. phát hành 107.98 nghìn tỷ đồng. Trong đó, có khoảng 21,6% trái phiếu phát hành không có tài sản bảo đảm hoặc bảo đảm bằng cổ phiếu. Lãi suất phát hành dao động trong khoảng 8-13%/năm. Trong 8 tháng đầu năm, có 3 đợt phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế gồm: Tập đoàn Vingroup (500 triệu USD), trái phiếu xanh của Công Cổ phần Bất động sản BIM (200 triệu USD) và trái phiếu chuyển đổi của Novaland (300 triệu USD).

Riêng trong tháng 8, theo dữ liệu công bố đến ngày 06/09/2021 của HNX và SSC, có tổng cộng 52 đợt phát hành trái phiếu trong tháng 8, trong đó có 51 đợt phát hành riêng lẻ TPDN trong nước với tổng giá trị phát hành là 24.077 tỷ đồng và 1 đợt phát hành trái phiếu ra công chúng giá trị 1.999,98 tỷ đồng của Công ty CP Masan Meatlife. Nhóm Ngân hàng tiếp tục dẫn đầu về khối lượng phát hành trong tháng 8, với tổng giá trị phát hành 10.854 tỷ đồng, chiếm 41,6% tổng giá trị phát hành. Trong đó, có 2.324 tỷ đồng trái phiếu phát hành tăng vốn cấp 2 của BIDV, Vietinbank, VIB, MB và Viet Capital Bank. Lãi suất phát hành các trái phiếu tăng vốn cấp 2 chủ yếu là lãi suất thả nổi tham chiếu bình quân lãi suất tiết kiệm 4 Ngân hàng (Vietcombank, BIDV, Vietinbank, Agribank), dao động từ 6,1% đến 7,6%/năm. Các ngân hàng có khối lượng phát hành lớn gồm: VPBank (2.630 tỷ), OCB (2.000 tỷ), SHB (1.400 tỷ), đều là các trái phiếu kỳ hạn 2-4 năm, lãi suất cố định từ 3,5%-4,2%/năm. Nhóm Bất động sản tiếp tục xếp vị trí thứ hai.

Như vậy, ngân hàng và bất động sản tiếp tục là 2 ngành dẫn đầu của thị trường phát hành trái phiếu doanh nghiệp theo vị trí đã xác lập và bùng nổ từ năm 2020 cho đến nay. Trên thị trường phía mua, ngân hàng cũng là người mua lớn, cùng các nhà đầu tư như Công ty chứng khoán, quỹ đầu tư… Trong đó, có tỷ trọng lớn trái phiếu doanh nghiệp bất động sản phát hành đã được ngân hàng mua và nắm giữ.

Bài viết Ngân hàng tăng cơ hội gọi vốn vay đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo bản tin thị trường tiền tệ hàng tuần vừa công bố của Công ty chứng khoán MBS, lãi suất liên ngân hàng tiếp tục giảm trong nửa đầu tháng 9 do việc giãn cách xã hội tiếp tục kéo dài. Thanh khoản hệ thống vẫn dồi dào nên thị trường mở không phát sinh giao dịch nào mới.

Mặc dù tăng trưởng tín dụng trong 8 tháng đầu năm đạt 7,4%, cao hơn nhiều so với mức gần 4,8% cùng kỳ năm trước, nhưng thanh khoản hệ thống ngân hàng còn khá dồi dào, thể hiện bởi mức giảm của lãi suất liên ngân hàng trong nửa đầu tháng 9. Khảo sát của Bloomberg cho thấy lãi suất liên ngân hàng qua đêm đang giao dịch ở mức 0,54%/năm, giảm 5 điểm cơ bản so với cuối tháng trước. Lãi suất các kỳ hạn khác cũng ở quanh mức 0,64%-0,96%/năm, giảm 9-11 điểm cơ bản so với cuối tháng 8.

Tuy tăng trưởng tín dụng cao hơn so với năm trước nhưng tốc độ đã tăng chậm lại do dãn cách xã hội kéo dài tại các thành phố kinh tế trọng điểm. Riêng trên địa bàn Hà Nội tín dụng đến cuối tháng 8 tăng 8,3% so với đầu năm và tăng 1% so với tháng trước. Trong khi đó, tại TP HCM, tín dụng tới đầu tháng 8 tăng 5,8% so với đầu năm và tăng 0,2% so với tháng trước.

Ngoài ra, mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục giảm trong tháng 9 tại nhiều ngân hàng với mức giảm phổ biến từ 0,2-0,5%/năm so với biểu lãi suất đầu tháng 8 do sức ép giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với mức tăng trưởng tín dụng như hiện nay, theo MBS, lãi suất liên ngân hàng khó quay trở về mức thấp như năm 2020. Lãi suất liên ngân hàng liên tục giảm và vẫn đang thấp hơn lãi suất OMO của NHNN là 2,5%/năm nên các NHTM chưa cần đến sự hỗ trợ của NHNN.

Bài viết Vì sao lãi suất huy động giảm tiếp trong tháng 9? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Khó khăn bủa vây, nhiều doanh nghiệp ‘kiệt sức’ sau khi trải qua nhiều đợt giãn cách do đại dịch Covid-19 bùng phát, các hiệp hội liên tục có văn bản ‘cầu cứu’ Chính phủ. Gần đây nhất, Hiệp hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ Hà Nội trực tiếp đưa ra bản kiến nghị trong cuộc họp giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và cộng đồng doanh nghiệp.

Hiệp hội này đã đề xuất Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo hệ thống ngân hàng giảm từ 3 – 5%/năm lãi suất cho vay, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ và tiếp tục cho vay mới để doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh.

Mặc dù, trước đó một tháng, vào tháng 7/2021, 16 ngân hàng lớn nhất đều công bố những gói hỗ trợ lãi suất cho vay giảm từ 0,5 – 3%/năm, ước tính số tiền hỗ trợ gần 20.300 tỷ đồng từ nay đến cuối năm, nhưng vẫn ‘chưa thỏa mãn’ được nhiều doanh nghiệp. Khi có trường hợp một doanh nghiệp thủy sản ở miền Tây tự nguyện không nhận sự hỗ trợ giảm lãi suất của ngân hàng vì mức giảm “rất ít”.

Áp lực phải tiếp tục hạ lãi suất cho vay đang ngày càng đè nặng lên vai các ngân hàng.

Đặc biệt, trong nghị quyết mới nhất của Chính phủ về việc hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19 ban hành ngày 9/9, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chỉ đạo, đôn đốc các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho các thương nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thu mua, tạm trữ thóc, gạo, nhất là tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng khuyến khích tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để tiếp tục giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện hữu và khoản vay mới; trong tháng 9/2021, hoàn thành chính sách quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi phí, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo hướng mở rộng đối tượng.

Lợi nhuận của các ngân hàng liên tục tăng cao ở mức mấy chục phần trăm, thậm chí có ngân hàng tăng tới 60% trong quý II vừa qua, biên thu nhập lãi ròng (NIM – mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay) cao, cùng với vai trò ‘bệ đỡ’ của nền kinh tế cần được phát huy hơn bao giờ hết, đều đã trở thành lý do để ngân hàng phải hạ lãi suất sâu hơn nữa.

Tuy nhiên, việc quản trị rủi ro, đảm bảo quyền lợi của cổ đông và thực hiện kế hoạch năm đã đề ra cũng là những điều mà mỗi ngân hàng cũng cần phải làm. Nếu nhìn vào bản chất hoạt động, việc giảm lãi suất cho vay, cơ cấu lại các khoản nợ sẽ mang đến cho ngân hàng rủi ro thị trường tiềm ẩn trong thời gian tới do hệ quả của dịch bệnh.

Nhiều công ty chứng khoán đều có chung nhận định, NIM của nhiều ngân hàng trong thời gian tới sẽ bị tác động tiêu cực từ các gói hỗ trợ lãi suất vừa qua. Muốn giảm lãi suất sâu hơn, các ngân hàng sẽ phải tìm cách hạ lãi suất huy động. Tuy nhiên, điều đó có thể sẽ khiến áp lực huy động lớn hơn do dòng tiền sẽ chuyển sang kênh khác.

Theo báo cáo tài chính quý II, chỉ số NIM trung bình của các ngân hàng vào khoảng 4,6%, mức cao trong nhiều năm qua, do chi phí vốn giảm nhanh hơn lãi suất cho vay. Tuy nhiên, con số này ở từng ngân hàng có nhiều khác biệt.

Ở nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, Vietcombank, BIDV, Vietinbank, cũng là những ngân hàng lớn nhất hệ thống, có chỉ số NIM quý II thấp hơn trung bình thị trường, khoảng 3,3 – 3,6%.

Còn nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank có chỉ số NIM cao nhất với 5,8% trong quý II do hoạt động trong phân khúc tín dụng tiêu dùng với mức lãi suất cho vay rất cao nhưng cũng đầy rủi ro. Đây là ngân hàng hoạt động tích cực ở các sản phẩm cho vay tín chấp – tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn sản phẩm vay thế chấp. Do đó, NIM của VPBank cao nhưng không đi liền với nhiều dư địa để giảm lãi suất khi theo nguyên tắc của ngành ngân hàng, rủi ro càng cao thì lãi suất buộc phải cao để bù đắp vào rủi ro.

Một số ngân hàng cũng có NIM cao khi có sự hỗ trợ bởi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA – vốn đi kèm với lãi suất cực thấp) rất cao như Techcombank, MB, đã mang lại giá vốn rẻ và tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn. Tuy nhiên, nhược điểm của dòng tiền gửi không kỳ hạn là không ổn định.

Trong nửa đầu năm 2021, huy động vốn của các ngân hàng tăng khá thấp ở mức 2,9%. Mặc dù thực trạng này phù hợp với bối cảnh dịch bệnh hiện tại. Nhưng trong thời gian tới, khi dịch bệnh được kiểm soát, nhu cầu vay tăng cao, trong khi đó, duy trì lãi suất huy động thấp sẽ khó thu hút dòng tiền nhàn rỗi. Do đó, chắc chắn, áp lực huy động sẽ tăng trở lại và lãi suất huy động cũng tăng theo.

Bên cạnh đó, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng sẽ phải hạ tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn từ 40% hiện tại xuống còn 37% từ tháng 10/2021, và 30% từ năm 2023. Vì vậy, áp lực huy động vốn dài hạn có lãi suất cao hơn ở các ngân hàng cũng sẽ tăng.

Mặt khác, ông Cấn Văn Lực, Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu của BIDV, ước tính nếu giảm 1% lãi suất cho vay trên tổng dự nợ hiện hữu, thì lợi nhuận ngân hàng có thể giảm 96.000 tỷ đồng, tương đương với 1/2 lợi nhuận toàn ngành năm 2020. Điều này rõ ràng khó được các cổ đông ngân hàng chấp nhận.

Việc quản trị rủi ro cũng đang tạo nên ‘cơn đau đầu’ cho ngân hàng ở thời điểm hiện tại. Khoản vay của nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn vì dịch bệnh không trả được từ năm ngoái nhưng đã không chuyển nhóm nợ xấu theo yêu cầu Ngân hàng Nhà nước. Do đó, mức trích lập dự phòng rủi ro không được đầy đủ khi bản chất khoản vay trên đã được nâng lên nhóm nợ xấu cao hơn.

Trong quý II, giá trị ở cả ba nhóm nợ xấu ở một số ngân hàng đã tăng đáng kể. Báo cáo tài chính của các ngân hàng đều cho thấy tỷ lệ nợ xấu hiện tại ở mức rất thấp. Rõ ràng, việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ và tiếp tục cho vay mới mặc dù phù hợp với mong muốn của doanh nghiệp và khiến báo cáo tài chính của ngân hàng đẹp hơn nhưng nhiều khoản nợ lại không được thể hiện đúng bản chất.

Nếu như hạ lãi suất cho vay tiếp thì lợi nhuận ngân hàng sẽ giảm, đồng nghĩa với khả năng phòng ngừa rủi ro trong tương lai yếu đi. Trong khi đó, nền kinh tế bị tác động mạnh bởi dịch bệnh kéo dài, kịch bản ‘sống chung với Covid-19’ trong thời gian tới có thể khiến doanh nghiệp chưa thể ‘bung’ mạnh trở lại như thời điểm chưa có dịch, viễn cảnh tỷ lệ nợ xấu tăng là điều dễ hiểu. Đồng thời, khả năng để một khoản nợ xấu chuyển hóa trở lại thành nợ tốt trong tương lai gần cũng rất khó. Tất cả những điều này sẽ kéo ngân hàng vào rủi ro lớn hơn.

Đến nay, nhiều ngân hàng đã tăng mức dự phòng bao phủ nợ xấu lên rất cao như Vietcombank có tỷ lệ bao phủ là 280%; Tecombank 259%; MB 311%. Điều này cho thấy nhiều ngân hàng đều đang thận trọng và tăng khả năng phòng ngừa những rủi ro tiềm ẩn thời gian tới.

Bài viết Thế khó của các ngân hàng trong đại dịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Giữa rất nhiều kênh đầu tư , nhiều chuyên gia tài chính cho rằng, tiền gửi ngân hàng là một kênh đầu tư truyền thống tin cậy được nhiều người ưu tiên. Hơn nữa, trong bối cảnh dịch Covid -19 đang diễn biến phức tạp, đây sẽ là một trong những kênh tích luỹ ưu thế cho các dòng tiền chưa có kế hoạch đầu tư.

Ngoài ra, theo các chuyên gia kinh tế, nhà đầu tư cần phải xác định kỹ lĩnh vực đầu tư, lựa chọn kênh đầu tư an toàn và hiệu quả. Thực tế, kênh đầu tư bất động sản thường đem lại lợi nhuận lớn nhưng tại thời điểm này cần cân nhắc kỹ vì các chính sách thắt chặt thị trường cũng như ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến bất động sản “chững” lại. Theo đó, gửi tiết kiệm ngân hàng vẫn là kênh đầu tư được nhiều người yên tâm lựa chọn.

Nếu như cách gửi tiền tiết kiệm truyền thống, khách hàng đến tận quầy giao dịch để thực hiện thì nay các Ngân hàng TMCP đã đẩy mạnh tốc độ số hóa, bổ sung thêm kênh tiết kiệm online để giảm bớt thời gian di chuyển cho khách hàng, đặc biệt là hạn chế sự lây lan của dịch Covid-19 đến cộng đồng. Chỉ cần ngồi ở nhà với một chiếc smartphone có kết nối internet, khách hàng có thể dễ dàng mở tài khoản chỉ trong tích tắc và gửi tiết kiệm online nhanh chóng, an toàn.

Theo đó, Nam A Bank đã triển khai nhiều chính sách khuyến khích khách hàng gửi tiết kiệm online. Mới đây, Nam A Bank điều chỉnh lãi suất tiết kiệm online kỳ hạn 12 tháng lên đến 6.8% (tăng 0,6% so với thiết kiệm tại quầy), 7 tháng 6,5% (tăng 0,5% so với tiết kiệm tại quầy) và 6 tháng 6,4% (tăng 0,4% so với tiết kiệm tại quầy). Đây là một trong những hoạt động thiết thực của Nam A Bank nhằm khuyến khích khách hàng sử dụng giao dịch ngân hàng trực tuyến, hạn chế lây lan dịch Covid-19 đến cộng đồng.

Đặc biệt, với tính năng định danh khách hàng điện tử tự động toàn diện – eKYC của Nam A Bank cho phép khách hàng làm thủ tục đăng ký mở tài khoản 100% trực tuyến trên Ngân hàng số Open Banking và gửi tiết kiệm Online cực kỳ đơn giản.

Ngoài những ưu đãi về lãi suất, sản phẩm Tiết kiệm online của Nam A Bank thiết kế đa dạng và linh hoạt về kỳ hạn, giúp khách hàng có thể dễ dàng quản lý tài khoản hay thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi. Biểu lãi suất chi tiết xem tại đây

Bên cạnh đó, trải nghiệm Open Banking, khách hàng còn tận hưởng nhiều tiện ích tối ưu như: giao dịch mọi lúc mọi nơi, 24/7, tối đa hóa trải nghiệm về thanh toán hóa đơn, nạp tiền điện thoại, yêu cầu chuyển tiền, đặt lịch hẹn giao dịch, trợ lý ảo (Chatbot)…; chuyển khoản nhanh NAPAS 247 bằng mã QR cực kỳ nhanh chóng, an toàn và bảo mật; Hàng loạt tiện ích khác như Tặng quà, đăng ký tài khoản số siêu đẹp… ngay trên Open Banking mà không cần đến ngân hàng.

Bài viết Lãi suất tiết kiệm Online Nam A Bank lên đến 6,8% năm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong lúc doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn như hiện nay, hầu hết các ngân hàng thương mại đều báo lãi lớn, thậm chí còn lập kỷ lục. Theo ông, việc này nên được nhìn nhận ra sao?

Lợi nhuận của nhiều ngân hàng trong cơn bão Covid-19 đúng là cao nếu nhìn theo con số tuyệt đối, cả nhiều nghìn tỷ đồng. Nhưng nếu nhìn ở góc độ khác thì lợi nhuận đó không phải quá cao. Lợi nhuận các NHTM so với vốn chủ sở hữu hay với tổng tài sản (ROE và ROA) thường nhỏ so với ngành nghề, lĩnh vực khác. Có thể phần nào thấy điều đó qua các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Hơn thế, hệ thống NHTM Việt Nam chưa phải là quá mạnh, dù đã thoát ra được vũng lầy quá khứ, trở nên lành mạnh hơn nhiều sau cải tổ, xử lý nợ xấu bắt đầu từ 2013. Thế nhưng, các NHTM yếu kém vẫn còn và cũng rất khó khăn trong việc xử lý triệt để. Ngoài ra, quá trình đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế như Basel II (chưa nói Basel III) của các NHTM Việt Nam nói chung còn chậm; trong đó có đòi hỏi về tăng vốn thì kể cả những NHTM được coi là lành mạnh cũng còn phải cố gắng.

Thứ nữa, dịch bệnh diễn biến phức tạp đang và sẽ làm gia tăng nợ xấu. Chính sách cho phép giãn hoãn, giữa nguyên nhóm nợ “hạn chế” phần nào nguy cơ này. Song dù thế nào, các NHTM cũng phải lập dự phòng rủi ro và dự trù sẵn cho rủi ro này, nên thực chất lợi nhuận có thể chưa hẳn đã như vậy.

Nhìn tổng thể, trong vô vàn khó khăn, hệ thống NHTM vững là một tín hiệu tích cực. Hệ thống này mà có vấn đề lớn thì kinh tế càng nguy. Việc nhiều NHTM có lãi cũng là một điều kiện tốt để việc chia sẻ giữa NHTM với DN thuận lợi hơn. Đây là điều rất đúng, rất quan trọng vì DN và NHTM là thực thể cộng sinh với nhau. Doanh nghiệp có sống thì NHTM mới sống được.

Theo ông, trong bối cảnh khủng hoảng, các ngân hàng thương mại nên điều chỉnh cho vay sao cho hợp lý để có thể thực hiện “mục tiêu kép”: đảm bảo ngân hàng cân đối được rủi ro và vẫn hỗ trợ được doanh nghiệp?

Ngay trong điều kiện bình thường, DN, nhất là DN nhỏ và vừa, cũng không “dễ” vay tiền ngân hàng. Để đảm cân bằng lợi ích NHTM và DN, việc tiếp cận tín dụng cần quan tâm 2 điều – tiêu chuẩn vay và quy trình vay. Cái chúng ta đang cố cải thiện là quy trình, làm thế nào để quy trình đơn giản hơn, giảm thiểu chi phí giao dịch cho cả hai bên. Còn tiêu chuẩn phải thay đổi như thế nào lại là câu chuyện khó, nó liên quan đến cả việc cân bằng lợi ích ngân hàng – người vay (DN) và chuyện an toàn của NHTM và lớn hơn là cả hệ thống ngân hàng.

Chính vì vậy, ở mức độ rất lớn đây là câu chuyện chính sách của Ngân hàng Nhà nước. Trên thực tế, để hỗ trợ DN, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép NHTM hoãn gián, giữ nguyên nhóm nợ đối với các DN gặp khó thời Covid-19.

Trong phạm vi tiêu chuẩn do Ngân hàng Nhà nước “ấn định”, giám sát, bản thân NHTM cũng có vai trò rất có ý nghĩa. Mỗi NHTM có cách đánh giá của mình về độ rủi ro, triển vọng SXKD từng DN khách hàng và qua đó, có chính sách cho vay riêng. “Rủi ro cao, lợi tức cao”; thị trường với muôn vàn sắc thái mà. Và không ai hiểu DN khách hàng hơn NHTM.

Có ý kiến cho rằng, việc giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại trong giai đoạn này “như muối bỏ bể”, mức giảm 0,5% – 1% sẽ không đủ tháo gỡ khó khăn trong khi thủ tục để được giảm lại rất khắt khe. Ông có nhận xét gì về điều này, có giải pháp nào khắc phục được tình trạng đó hay không?

Đúng và là điều chính đáng DN luôn mong càng giảm nhiều lãi suất cho vay thì càng tốt. Nhưng như đã nêu, câu chuyện không đơn giản, vì phải đảm bảo cân đối lợi ích NHTM – DN, an toàn hệ thống và ổn định kinh tế vĩ mô. Các NHTM đã giảm 0,5% – 2% lãi suất cho vay và hiện vẫn đang nỗ lực giảm thêm ít nhiều.

Hãy thử hình dung dù chỉ giảm 0,5% hay 1% lãi suất của chỉ một, hai triệu tỷ trong tổng số hơn 9 triệu tỷ đồng tín dụng hiện hữu, chưa nói của hàng trăm nghìn hay cả triệu tỷ đồng khoản cho vay mới thì con số hỗ trợ là không nhỏ.

Hiện Ngân hàng nhà nước đã cho phép giãn, hoãn nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với DN khách hàng khó khăn do đại dịch Covid-19 kéo dài đến giữa năm 2022. Ngân hàng nhà nước cũng có cây gậy (gắn với định mức tín dụng) để buộc NHTM phải giảm lãi suất thực chất.

Trong đó, điều quan trọng là DN phải thực sự được vay, Trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng nhất là DN thực sự tiếp cận được tín dụng. Cái này còn quan trọng hơn cả giảm lãi suất, dù như đã nói đây cũng là điều có ý nghĩa.

Theo các nghiên cứu của ông, trong bối cảnh kinh tế khủng hoảng, chính sách các quốc gia khác có “ép” NHTM phải giảm lãi suất cho vay không?

Điều này còn phụ thuộc vào tùy nhóm nước. Nói chung các quốc gia phát triển họ sẽ không ép. Rõ nhất là NHTW Mỹ, châu Âu, họ sử dụng nhiều cách can thiệp gián tiếp thông qua các công cụ chính sách tiền tệ, thay đổi cung tiền và qua đó lãi suất thị trường.

Trong điều kiện khủng hoảng họ cũng có thể sử dụng các biện pháp “bất thường hơn” như mua tài sản (trái phiếu) chính phủ định kỳ, mua tài sản doanh nghiệp… nhưng hạn chế và có lộ trình chấm dứt theo một số điều kiện kinh tế vĩ mô và thị trường lao động.

Còn với nước đang phát triển, NHTW chưa có tính độc lập cao, các công cụ chính sách tiền tệ và thị trường tiền tệ chưa thật phát triển, can thiệp trực tiếp thường mạnh và nhiều hơn, mang tính hành chính, áp đặt hơn.

Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong đổi mới chính sách tiền tệ theo hướng gắn với một Ngân hàng Nhà nước tự chủ, có đầy đủ các công cụ để thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả. Nhưng đó là cả quá trình.

Hiện Ngân hàng nhà nước vẫn “phải” đang sử dụng một số biện pháp hành chính. Ví dụ như áp trần tín dụng đối với NHTM và trần lãi suất đối với tiền gửi dưới 6 tháng.

Thiết kế: Hương Xuân

Bài viết Kinh tế trong bão Covid-19, ngân hàng báo lãi ‘khủng’: Tốt hay phản cảm và điều doanh nghiệp cần hơn cả giảm lãi suất đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Năm 2020, chị Hoà (Hà Nội) mua được căn hộ 2 phòng ngủ giá gần 2 tỷ đồng, trong đó vay ngân hàng một nửa. Chị làm kế toán, hành chính nhân sự ở một công ty nhỏ về buôn bán, sửa chữa máy tính còn chồng làm nhân viên bán hàng. Dù có nhà nhưng anh chị không ở mà cho thuê giá 8,5 triệu/tháng và thuê một căn trọ nhỏ giá 4 triệu đồng để có thêm tiền trả nợ. Đợt dịch bùng phát khiến chị Hoà phải nghỉ việc ở nhà, trong khi thu nhập của chồng cũng giảm hơn một nửa. Căn nhà cho thuê sau khi khách trả đến nay vẫn chưa tìm được người thuê mới. Số tiền trả nợ ngân hàng 18 triệu/tháng trước đây còn dễ trang trải thì nay đã trở nên rất khó xoay sở. Chị có làm đơn xin hỗ trợ cơ cấu nợ và giảm lãi suất song được biết sau thời gian cơ cấu nợ 4 tháng, số tiền gốc, lãi sẽ dồn chia đều cho những tháng sau. Như vậy số tiền phải trả hàng tháng sau thời gian cơ cấu sẽ còn nhiều hơn, trong khi thu nhập chưa biết bao giờ phục hồi.

Cùng tình cảnh, anh Thảo (TP.HCM) cũng mua căn hộ 2 phòng ngủ và vay ngân hàng 800 triệu đồng. Quán ăn nhỏ của gia đình anh phải đóng cửa hoàn toàn trong gần 3 tháng nay khiến thu nhập cả nhà giảm tới 70%. Với lãi suất 10,2%/năm, số tiền phải trả cho ngân hàng hàng tháng là 14 triệu đồng. Anh có hỏi nhân viên ngân hàng để được giãn nợ thì phía chi nhánh ngân hàng cho biết đang xử lý rất nhiều đơn xin cơ cấu nợ tương tự, hiện đang xin chỉ đạo của hội sở để có quyết định cụ thể.

Người mua xe trả góp cũng lâm vào cảnh khốn khổ vì không có thu nhập để trả nợ ngân hàng. Vay mua chiếc xe giá trị hơn 600 triệu từ cuối năm 2019, anh Lâm (TP.HCM) tính dùng để vừa đi làm, vừa chở khách kiếm thêm thu nhập. Nhưng rồi dịch bệnh hơn 1 năm nay, thu nhập thất thường tháng nhiều tháng ít, và đến mấy tháng nay là gần như không có khiến anh phải vay mượn người thân để xoay sở trả nợ ngân hàng. Năm ngoái anh có làm đơn xin hỗ trợ, nhưng mãi không thấy ngân hàng phản hồi. Sau đó, anh đành rao bán xe để thoát khỏi cảnh nợ nần nhưng mãi không ai mua.

Nhiều nhà xe cũng trong tình cảnh chật vật vì lỡ vay ngân hàng. Một nhà xechạy tuyến đường dài Nghệ An – Hà Nội – Bắc Ninh cho biết có 4 chiếc xe, trong đó 3 chiếc còn đang vay nợ ngân hàng từ năm 2018. Dịch bệnh xảy ra hơn một năm nay, thu nhập của nhà xe giảm sút nghiêm trọng, ngay cả những ngày lễ tết cũng không còn nhiều khách như những năm trước. Chưa kể trong các đợt giãn cách, xe gần như nằm im một chỗ không làm ra tiền, trong khi đó nợ thì vẫn phải trả đều đặn. Chủ xe cho biết gom góp cố gắng trả nợ trong thời gian qua nhưng đến hiện tại thì đã kiệt sức, cũng tính bán bớt xe nhưng xe khách thời điểm này bị mất giá quá nhiều.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 và Thông tư 03/2021/TT-NHNN ngày 2/4/2021 (sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN) quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch bệnh.

Theo đó, khách hàng được tổ chức tín dụng đánh giá đáp ứng các điều kiện như: Không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch COVID-19; Có khả năng trả nợ đầy đủ nợ gốc và/hoặc lãi theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại; Khoản vay, cho thuê tài chính phát sinh nghĩa vụ nợ, trả nợ gốc, lãi trong thời gian quy định (nợ phát sinh trước ngày 10/6/2021…) thì được tổ chức tín dụng xem xét, cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo quy định.

Tuy nhiên, việc xem xét, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi… thuộc thẩm quyền của tổ chức tín dụng. Bởi vậy, tuỳ vào từng ngân hàng, có nơi khách hàng được hỗ trợ nhanh chóng, có nơi phải chờ và làm rất nhiều thủ tục.

Hiện NHNN đang tiếp tục lấy ý kiến sửa Thông tư 03 theo hướng mở rộng phạm vi cơ cấu nợ. Theo đề xuất, thời gian cơ cấu nợ sẽ được kéo dài đến 30/6/2022 thay vì 31/12/2021. Phạm vi các khoản dư nợ được miễn giảm lãi, phí mở rộng đến trước ngày 1/8/2021, thay vì 10/6/2020 như hiện nay.

Mới đây, Chính phủ cũng đã giao NHNN tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 như việc cơ cấu lại các khoản nợ. Ngoài ra, khuyến khích và tạo điều kiện để các ngân tiết giảm chi phí, tiếp tục giảm lãi suất cho vay, nhất là đối với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động tại các địa bàn có dịch đang diễn biến phức tạp, hỗ trợ các đối tượng khách hàng có khoản vay nhỏ đang rất khó khăn do bị ảnh hưởng của dịch bệnh.

Bài viết Người vay mua nhà, mua xe khốn đốn với gánh nặng trả nợ ngân hàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trước khó khăn của các doanh nghiệp và người dân, NHNN vừa ban hành công văn (số 5901/NHNN-TD) về thực hiện giảm lãi suất và miễn phí dịch vụ ngân hàng để hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

NHNN yêu cầu việc triển khai các chương trình giảm lãi suất, giảm phí dịch vụ cần đảm bảo thực chất, hiệu quả, có kết quả cụ thể; Đồng thời, chủ động truyền thông trên các báo chí về các chính sách của mình, thông tin cho khách hàng cụ thể về chính sách giảm lãi suất, giảm phí dịch vụ để khách hàng biết và tiếp cận chính sách hỗ trợ của ngân hàng.

Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú khẳng định, NHNN sẽ tăng cường giám sát việc các NHTM thực hiện các cam kết giảm lãi suất một cách thực chất. Kết quả thực hiện cam kết giảm lãi, phí của từng ngân hàng sẽ được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng định kỳ hàng tháng. Trên cơ sở kết quả giám sát việc thực hiện giảm lãi suất, phí này, NHNN sẽ xem xét và có chính sách khuyến khích hoặc hạn chế một số nội dung trong hoạt động tín dụng của ngân hàng trong năm 2022.

Cam kết đồng thuận giảm lãi suất cho vay thực hiện theo kế hoạch đã đăng ký với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. Tháng 7/2021, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã họp với 16 NHTM, thống nhất cam kết giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện hữu của người dân và doanh nghiệp trong 5 tháng cuối năm 2021, mức giảm từ 0,5 -2,5% cho từng khoản vay với tổng mức giảm lãi khoảng 20.300 tỷ đồng.

Riêng Vietcombank, VietinBank, Agribank và BIDV, ngoài gói hỗ trợ chung còn cam kết dành thêm khoảng 4.000 tỷ đồng giảm thêm lãi suất cho doanh nghiệp người dân ở TP HCM, Bình Dương và các địa phương gặp khó khăn nhất do dịch. Vietcombank giảm lãi suất tới 0,5%/năm cho toàn bộ dư nợ vay của khách hàng tại Tp HCM và Bình Dương. Khách hàng ở những địa phương còn lại được giảm lãi suất tới 0,3%/năm.

Tại 19 tỉnh/thành phố phía Nam đang thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16, BIDV dành 1.000 tỷ đồng hỗ trợ lãi suất cho vay các doanh nghiệp bị ảnh hưởng vì COVID-19. Mức giảm là 0,5 – 1,5%/năm lãi suất cho vay VND đối với dư nợ hiện hữu phát sinh đến ngày 15/7/2021. Mức giảm tối đa dành cho các khoản vay chịu ảnh hưởng nặng trong các lĩnh vực như giao thông, vận tải, y tế, giáo dục, dịch vụ lưu trú, dịch vụ nhà hàng, khách sạn, resort…..

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) thống kê, từ ngày 10/6/2021 đến đầu tháng 8/2021, có hơn 600 nghìn tỷ đồng dư nợ bị ảnh hưởng trên tổng dư nợ thực tế là hơn 1,19 triệu tỷ đồng. Như vậy, ảnh hưởng của làn sóng dịch COVID-19 lần thứ tư là rất lớn. Hệ quả của đại dịch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các TCTD và cộng đồng doanh nghiệp.

Bài viết Lãi suất vay sẽ giảm thế nào sau cam kết giám sát của Ngân hàng Nhà nước? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.