Là một trong những văn bản quy phạm pháp luật nhận được sự quan tâm rất lớn kể từ khi mới được xây dựng, dự thảo Thông tư Made in Vietnam được kỳ vọng sẽ giúp bảo vệ doanh nghiệp (DN) và hàng hóa Việt Nam trong bối cảnh đang có nhiều loại sản phẩm, hàng hoá nhập khẩu linh kiện từ nước ngoài về Việt Nam lắp ghép, gia công nhưng lại ghi nhãn là hàng “Made in Vietnam”. Tuy nhiên, khi được chính thức đưa ra lấy ý kiến, dự thảo thông tư này đang khiến nhiều DN băn khoăn.

Băn khoăn tỷ lệ giá trị gia tăng 30%

Một trong những quy định quan trọng được các DN đặc biệt quan tâm tại dự thảo Thông tư là quy định hàng hóa có hàm lượng giá trị gia tăng tại Việt Nam từ 30% trở lên sẽ được coi là hàng hóa Việt Nam.

Là một trong những ngành hàng lớn và có tác động của Việt Nam, ông Trần Quang Trung – Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam cho biết, mặt hàng sữa bột trẻ em có đặc thù phải nhập khẩu nhiều loại vitamin, khoáng chất từ nước ngoài về, phối trộn để tạo ra sữa dinh dưỡng. Thậm chí nhiều DN phải đầu tư trang trại bò sữa từ nước ngoài rồi nhập khẩu nguyên liệu về Việt Nam để sản xuất, bởi Việt Nam không có lợi thế về cánh đồng cỏ lớn như Lào, Campuchia… Về Việt Nam, chi phí bỏ ra cho việc sử dụng chất xám để nghiên cứu, tạo ra sản phẩm sữa cuối cùng thì rất lớn. Tuy nhiên, chi phí từ chất xám là loại chi phí khó hạch toán. Vậy nếu sản phẩm sữa đó không đạt tỷ lệ giá trị gia tăng 30% như quy định tại Thông tư có được coi là xuất xứ Việt Nam không? Nếu không, ghi nhãn như thế nào cho hợp lý?

Bà Bùi Thị Thùy Dương – chuyên viên nhãn hàng hóa (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết thêm, khoản 5, điều 10 dự thảo Thông tư nêu rõ, hàng hóa được coi là không có xuất xứ Việt Nam nếu trải qua quá trình gia công đơn giản cuối cùng, như phối trộn đơn giản các sản phẩm, dù cùng loại hay khác loại. Tuy nhiên rất nhiều loại hàng hóa dù chỉ phối trộn với một loại phụ gia cũng có thể khiến thay đổi tính chất, chất lượng hàng hóa và dễ dẫn đến chuyện nhập nhèm khi DN muốn giả mạo xuất xứ hàng hóa.

Cho rằng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung đang diễn ra sâu rộng trên thế giới sẽ dễ dẫn đến nguy cơ hàng hóa nước ngoài tràn vào Việt Nam, lợi dụng xuất xứ Việt Nam để hưởng lợi, bà Trần Thị Thu Hương – Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc ban hành một Thông tư quy định rõ thế nào là hàng hóa Việt Nam được cộng đồng DN rất hoan nghênh. Nhưng điều quan trọng là văn bản đó phải rõ ràng và mang lại lợi ích thực tế, không chồng chéo và thêm khó khăn cho DN.

“Dự thảo Thông tư Made in Vietnam được cộng đồng DN rất quan tâm, song khi ban hành lại gây nhiều băn khoăn vì sự “dẫn chiếu vòng”. Cụ thể, ở phần 10 của điều 3 có nói đến khái niệm hàng hóa “xuất xứ Việt Nam” là hàng hóa Việt Nam theo quy định tại thông tư này. Vậy có được hiểu ngược lại, hàng hóa Việt Nam là hàng hóa có xuất xứ Việt Nam hay không? Nếu không muốn ghi nhãn là hàng hóa Việt Nam thì có được thay bằng hàng hóa xuất xứ Việt Nam hay không?”, bà Hương nêu vấn đề.

Quá nhiều rắc rối để tuân thủ

Bên cạnh đó, Khoản 2 điều 4 dự thảo Thông tư nói rằng tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn và chỉ sử dụng một trong các cụm từ sau đây để thể hiện hàng hóa là hàng hóa của Việt Nam: Sản phẩm của Việt Nam hoặc sản phẩm Việt Nam; Hàng hóa của Việt Nam hoặc hàng hóa Việt Nam hoặc hàng Việt Nam; Sản xuất tại Việt Nam hoặc Việt Nam sản xuất; Chế tạo tại Việt Nam hoặc Việt Nam chế tạo; Chế tác tại Việt Nam hoặc Việt Nam chế tác. Quy định quá rộng như vậy là rất khó cho các nhà sản xuất.

Nhìn vào cách ghi này, doanh nghiệp chắc chắn không khỏi hoang mang khi không rõ dùng cụm từ nào để ghi lên sản phẩm của mình, nhất là khi cũng chưa có hướng dẫn thế nào là hàng hóa chế tạo tại Việt Nam, chế tác tại Việt Nam.

Nếu doanh nghiệp không chắc ghi như thế nào cho đúng, muốn có một cơ quan nhà nước đứng ra xác nhận thì liên hệ ở đâu? Đó là câu hỏi chính đáng chứa đựng nỗi lo của không ít doanh nghiệp được đặt ra.

Vụ thị trường trong nước, hay Tổng cục Quản lý thị trường của Bộ Công Thương hay là đơn vị nào, dự thảo Thông tư cũng chưa làm rõ được.

Không giải quyết được việc này, Thông tư này sẽ khiến doanh nghiệp lạc vào “rừng quy định”, bế tắc không có lối ra. “Ghi theo sự hiểu biết của doanh nghiệp” như cách đại diện Bộ Công Thương trả lời doanh nghiệp không khác gì đánh đố. Đại diện Asanzo chẳng phải đã nói ghi theo cách hiểu tốt nhất của doanh nghiệp đó sao.

Một điều đáng lo ngại hơn cả là chi phí tuân thủ. Thông tư này nếu ban hành sẽ tác động đến hàng trăm nghìn doanh nghiệp. Dù hiện nay doanh nghiệp vẫn phải ghi nhãn hàng hóa thể hiện nội dung xuất xứ theo quy định tại Nghị định 43, nhưng Thông tư này ra đời với những cụm từ mới như kể trên sẽ khiến doanh nghiệp phải mất thêm chi phí tuân thủ. Nhất là với doanh nghiệp hiện vừa có hàng xuất khẩu, vừa có hàng tiêu thụ nội địa, có thể họ sẽ phải làm thêm một công việc nữa là phân loại hàng tiêu thụ nội địa riêng để ghi thêm cụm từ “Sản phẩm của Việt Nam”, hay “Hàng hóa của Việt Nam”,  “Sản xuất tại Việt Nam”… nếu muốn đưa hàng ra lưu thông ngoài thị trường.

Xét cho cùng, ý nghĩa, mục đích của việc ban hành Thông tư này là rất cần thiết. Tuy nhiên, nếu không giải quyết được những băn khoăn kể trên, thì Thông tư này rất khó thực hiện được chức năng phân xử về “xuất xứ hàng hóa” để tiêu thụ nội địa, và vì thế nó chỉ tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp mà thôi.

Đó là chưa kể “cái giá phải trả” khi doanh nghiệp không dám đầu tư nhà máy. Bởi những quy định chưa rõ ràng rất khó để doanh nghiệp biết sản phẩm có đáp ứng được yêu cầu “sản phẩm sản xuất ở Việt Nam” hay không.

Linh hoạt theo tiêu chuẩn quốc tế

Là một chuyên gia trong lĩnh vực công nghiệp ô tô, nhiều năm làm cho hãng xe danh tiếng tại Đức, ông Nguyễn Minh Đồng cho biết “made in Germany” hay “made in Japan”… đã là thương hiệu, tạo được uy tín trên toàn thế giới từ lâu vì những nước này có khoa học kỹ thuật phát triển ở trình độ cao. Thế nhưng xu thế hiện nay là chuỗi sản xuất toàn cầu, chiếc ô tô mang thương hiệu Đức nhưng nhiều bộ phận, giá trị tạo ra lại từ nhiều nước châu Âu, từ Nga hoặc từ các nước châu Á…

Vì thế, ở Đức tiêu chí ghi “made in” cũng thay đổi, có tiêu chuẩn rất rõ ràng. Đối với những sản phẩm có giá trị nội địa sản xuất chiếm 80% thì mới được ghi “made in Germany”, còn ghi “made in Europe” thì giá trị tạo ra sản phẩm phải 80% đến từ châu Âu. Nếu tỉ lệ đó ở mức thấp hơn thì ghi “made in for Europe”, ghi lắp ráp tại Đức hoặc lắp ráp tại châu Âu.

“Bằng chứng mới đây, sắt thép Trung Quốc nhập sang Việt Nam mượn xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đã bị Mỹ, EU phát hiện. Kết quả là các sản phẩm sắt thép Việt Nam bị đánh thuế nhập khẩu vào các thị trường trên rất cao. Vì vậy, đối với hàng xuất khẩu, cần có tiêu chí về tỉ lệ nội địa hóa tạo nên sản phẩm và giám sát chặt chẽ tỉ lệ đó mới được ghi “made in Vietnam”” – ông Đồng góp ý.

Liên hệ với câu chuyện tiêu chí “made in” cho hàng hóa Việt Nam, theo ông Đồng, Bộ Công Thương muốn xây dựng tiêu chuẩn “made in Vietnam” cho sản phẩm Việt Nam thì cần dựa theo tiêu chuẩn của thế giới và phải hướng đến xuất khẩu. Vì khi xuất khẩu sang các nước trên thế giới, tiêu chuẩn “made in” liên quan đến xác định áp dụng các loại thuế suất, đến gian lận thương mại. Nếu Việt Nam tự đưa ra tiêu chuẩn “made in” nhưng khi các nước nhập khẩu hàng Việt lại không công nhận thì tiêu chuẩn “made in” có cũng như không.

Đồng quan điểm, chuyên gia thương hiệu Lý Trường Chiến cho rằng khi xây dựng tiêu chí “made in”, cơ quan chức năng ngoài việc xác định thị trường mục tiêu cho tiêu chuẩn đó còn phải xác định gắn “made in Việt Nam” vào sản phẩm là tạo sự bảo chứng về chất lượng sản phẩm, tạo thương hiệu quốc gia.

Ngoài ra, tiêu chí đó phải cập nhật xu hướng hội nhập cũng như căn cứ vào sự phát triển của nền kinh tế thế giới. “Bên cạnh “made in” dành cho sản phẩm xuất khẩu thì những sản phẩm bán tại thị trường nội địa nên ghi là “made by”, ông Chiến gợi ý.

Theo Khánh An/ CLO

Bài viết Dự thảo thông tư Made in Vietnam: Có tạo đường thông cho doanh nghiệp? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Liên quan tới vụ việc ầm ĩ kéo dài nhiều tháng nay, Công ty cổ phần Tập đoàn Asanzo (Asanzo) đã có thư kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình, cùng hàng loạt Bộ trưởng: Bộ Công an, Bộ Công thương, Bộ Tài chính…

Trong thư kiến nghị, ông Phạm Văn Tam – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Asanzo cho rằng, đơn vị này là “nạn nhân” trong vụ bị tố nhập hàng Trung Quốc dán nhãn Việt do báo chí thông tin sai sự thật.

“Chúng tôi là một nạn nhân không được bảo vệ, chúng tôi đã mất hơn 80% doanh số so với bình thường, con số thiệt hại ước tính có thể lên đến hàng ngàn tỷ đồng, thị phần của chúng tôi đã bị sụt giảm một cách đặc biệt nghiêm trọng”, ông Phạm Văn Tam nói.

Dù phải duy trì trả lương và chế độ cho 2000 công nhân viên, người lao động trực tiếp và gián tiếp… ông Tam bức xúc vì tới thời điểm hiện tại vẫn còn một số cơ quan chức năng yêu cầu cung cấp tài liệu pháp lý, hồ sơ chứng từ… “Chúng tôi lo ngại thời điểm ra kết luận có thể lại tiếp tục kéo dài sau 30/8/2019 – là thời điểm mà Ngài Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo phải ra kết luận”, đại diện Asanzo trình bày trong thư kiến nghị.

Cũng theo ông Tam, tình hình của Asanzo đang kiệt quệ, chỉ có chi mà không có thu. Do đó, vị chủ tịch này cho hay: “Nếu đến ngày 30/8/2019, không công bố kết luận theo yêu cầu chỉ đạo của Ngài Thủ tướng Chính phủ, có thể chúng tôi buộc phải cân nhắc xem xét tạm đình chỉ hoạt động, vì không còn khả năng tài chính và vấn đề phá sản là nguy cơ trước mắt đối với công ty chúng tôi, mặc dù rất xót xa nhưng chúng tôi buộc phải sa thải lao động hàng loạt”.

Trong thư kiến nghị, ông Tam liên tục nhắc lại câu nói: “Chúng tôi không thể lây lất chờ đợi thêm” và mong rằng có kết luận khách quan, công tâm. Đồng thời, nếu có bất cứ sai sót nào trong quá trình hoạt động, đơn vị này sẽ ghi nhận, cải thiện và chịu trách nhiệm, “chịu xử phạt hành chính” theo quy định của pháp luật.

Theo Minh Quang/ Phunuonline

Bài viết Asanzo ‘doạ’ dừng hoạt động nếu trước 30/8 không có kết luận kiểm tra đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đầu tháng 8, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực III kiểm tra 1 container chứa hàng ngàn phụ kiện điện thoại di động trị giá cả tỉ đồng, nhập khẩu từ Trung Quốc.

Phổ biến nhất là quần áo, giày dép

Theo Cục Hải quan Hải Phòng, lô hàng trên được Công ty TNHH MTV Hoàng Bảo Phát IMEX (tỉnh Lạng Sơn) nhập khẩu ủy thác cho một doanh nghiệp (DN) tại Hà Nội. Khi làm thủ tục, công ty xuất trình Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) mẫu E (xuất xứ Trung Quốc) nên được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0%.

Giấy chứng nhận ghi vậy nhưng thông tin trên bao bì sản phẩm thì tên tuổi, địa chỉ và cả trung tâm bảo hành là của Công ty CP Thương mại “TITAN” Việt Nam – một DN trong nước. Trên nhiều sản phẩm còn ghi “made in Vietnam” và cả ký hiệu mã vạch của Việt Nam (đầu mã vạch 893). Vì sản phẩm thể hiện xuất xứ Việt Nam nên trường hợp DN bán hết lô hàng này thì sẽ được hoàn thuế GTGT 10%.

Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình trạng buôn bán, vận chuyển ma túy, hàng hóa sản xuất từ nước ngoài, hàng giả, hàng nhái, giả mạo xuất xứ, nhãn mác “made in Vietnam”, đang gây ảnh hưởng đến uy tín DN Việt Nam. Những mặt hàng dễ tráo nhãn Trung Quốc thành “made in Vietnam” nhất là quần áo, giày dép, mắt kính…

Trước đó, ngày 6/7, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực I cũng kiểm tra một container hàng của Công ty TNHH Lạc Lạc (Hà Nội). Theo khai báo, hàng là giày thể thao chất liệu đế cao su, thân giả da, nhãn hiệu Topper, xuất xứ Trung Quốc, số lượng 6.576 đôi. Tuy nhiên, trên các đôi giày đều gắn chữ TOPPER, bên trong giày có tem trắng ghi dòng chữ “made in Vietnam”. Trên hàng hóa và bao bì thể hiện mã số, mã vạch do nước ngoài sản xuất.

Theo ông Nguyễn Thái Hưng, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Cục Hải quan Hải Phòng, nếu hải quan không phát hiện, chỉ riêng lô hàng này DN đã chiếm dụng hàng trăm triệu đồng tiền thuế của nhà nước. Ông Hưng cho biết thêm vừa qua, Cục Hải quan Hải Phòng còn phát hiện nhập nhèm ở lô hàng của Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Meiying (trụ sở tại Hải Phòng). Hàng là giày thời trang nam thấp cổ, chất liệu giả da, đế và mũi giày làm bằng cao su, hiệu Yung Fu; số lượng 660 đôi, xuất xứ từ Trung Quốc nhưng trên hàng không thể hiện nhãn hiệu. Bên trong giày có ghi “made in China” nhưng tem nhãn gốc thể hiện xuất xứ “made in Vietnam”, in phía trong giày.

Lợi dụng ưu thế để gian lận

Theo phân tích của Cục Hải quan Hải Phòng, nguyên nhân hàng hóa giả mạo xuất xứ tại Việt Nam là do tâm lý người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng hàng Việt Nam. Nắm bắt tâm lý này, một số đối tượng đã đặt hàng sản xuất tại một số nước (thường là Trung Quốc) có giá rẻ, hàng kém chất lượng, nhập về và gắn mác xuất xứ tại Việt Nam. Thậm chí, hàng giả mạo xuất xứ cũng được làm rất tinh vi, không khác hàng Việt Nam, người tiêu dùng không thể phân biệt được thật – giả.

Nguyên nhân thứ hai là Việt Nam khi ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do thì tạo điều kiện cho DN xuất khẩu tiếp cận thị trường thế giới. Hàng có xuất xứ Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan khi nhập khẩu những nước đã ký hiệp định với Việt Nam. Đặc biệt là gần đây chiến tranh thương mại Mỹ – Trung gây khó khăn cho hàng xuất xứ Trung Quốc vào thị trường Mỹ và nhiều thị trường khác trên thế giới. Do đó, có hiện tượng DN lợi dụng các ưu thế này để gian lận, sử dụng “made in Vietnam” mà không phải hàng Việt Nam để xuất sang nước thứ ba.

Không bao che, tiếp tay

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, vừa qua, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã xây dựng kế hoạch tăng cường phòng, chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả mạo nhãn mác, xuất xứ Việt Nam. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả mạo nhãn mác, xuất xứ Việt Nam, đánh lừa người tiêu dùng trong nước, lợi dụng xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang nước thứ ba…

Trong kế hoạch này, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu các bộ, ngành, lực lượng chức năng nâng cao trách nhiệm thực hiện công khai; nói không với tiêu cực, không bao che, tiếp tay, làm ngơ trước những hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn mác, nguồn gốc, xuất xứ Việt Nam để tiêu thụ và xuất khẩu.

Theo Trọng Đức/ NLĐO

Bài viết Hàng Trung Quốc nhập nhèm xuất xứ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sau chuỗi ngày dài căng thẳng, các nhà đàm phán của Mỹ và Trung Quốc đang gặp nhau tại Thượng Hải để thảo luận và tìm cách giải quyết chiến tranh thương mại, gia tăng hy vọng về một kết quả tốt đẹp.

Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp, sự hấp dẫn của Bắc Kinh đang dần mờ nhạt đi bởi viễn cảnh mối quan hệ không mấy tốt đẹp với Washington.

Khả năng điện thoại thông minh (smartphone), máy chơi game video và những vật dụng yêu thích khác của người tiêu dùng trở thành mục tiêu đánh thuế tiếp theo của Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến các nhà sản xuất cảm thấy áp lực khi phải tìm những địa điểm mới với lương thấp mới để sản xuất hoặc hoàn thiện sản phẩm.

“Sẽ không có nơi nào trên thế giới hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại của ông Trump với Trung Quốc hơn Việt Nam”, Raymond Zhong trên tờ The New York Times nhận định.

Nhà sản xuất iPhone Apple đến Việt Nam và Ấn Độ khi tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nintendo đã tăng tốc chuyển đổi sản xuất bảng điều khiển từ Trung Quốc sang Việt Nam, theo công ty nghiên cứu chuỗi cung ứng Panjiva.

Công ty điện tử Đài Loan Foxconn, nhà lắp ráp iPhone chủ đạo, hồi tháng 1 cho biết họ đã thuê đất tại Việt Nam và đầu tư hơn 200 triệu USD vào một công ty con của Ấn Độ.

Các đối tác Đài Loan và Trung Quốc khác của Apple cũng cho biết họ cũng đang xem xét tăng cường hoạt động tại Việt Nam.

Các nhà máy tại đây đang “phất” lên với các đơn đặt hàng khi thuế quan gia tăng của Mỹ khiến không ít doanh nghiệp xem xét lại việc sản xuất tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, Việt Nam sẽ không thể thay thế Trung Quốc để trở thành trung tâm sản xuất chỉ sau một đêm trong bối cảnh còn nhiều trở ngại, Raymond Zhong nhận định.

Trước hết là vấn đề nguyên liệu.

Ông Vũ Hữu Thắng, người đứng đầu Bắc Việt Technology tại Bắc Ninh – doanh nghiệp sản xuất các bộ phận nhựa nhỏ cho máy in Canon, nhạc cụ Korg, điện thoại di động và phụ kiện điện thoại Samsung cho biết Việt Nam khó có thể so sánh với Trung Quốc.

“Nguyên liệu đắt hơn 5 – 10% so với Trung Quốc” và thị trường Việt Nam quá nhỏ để kéo các nhà sản xuất nhựa đặt nhà máy tại đây. Ông Thắng cho biết, mỗi tháng doanh nghiệp phải nhập 70 – 100 tấn nguyên liệu nhựa và hầu hết đều sản xuất tại Trung Quốc.

Bên cạnh đó, bất động sản có thể đắt đỏ, nhà máy và nhà kho chưa sẵn sàng cùng với vấn đề tuyển dụng và quản lý lao động.

Việt Nam cũng chưa sở hữu hàng loạt công ty sản xuất linh kiện, bộ phận và vật liệu chuyên dụng như các nhà sản xuất theo yêu cầu ở nước láng giềng phía Bắc.

Sự xuất hiện của Samsung cách đây hơn 1 thập kỷ đã giúp miền Bắc Việt Nam dần trở thành một trung tâm lớn với lĩnh vực điện tử. Khi bắt đầu, Samsung đã mua một số sản phẩm kim loại sử dụng trong dây chuyền lắp ráp từ Công Ty TNHH Cơ khí chính xác – Dịch vụ và Thương mại Việt Nam (VPMS).

Tuy nhiên, khi nhiều đối tác Hàn Quốc của Samsung vào Việt Nam, Samsung và VPMS đã dừng hợp tác chỉ sau 1 năm, một trong những người sáng lập VPMS, ông Nguyễn Xuân Hoàng cho hay.

Ông Hoàng cho biết thêm, vấn đề không nằm ở giá cả hay chất lượng mà nằm ở quy mô và Samsung cần nhiều hơn mức VPMS có thể cung cấp.

Ông Vũ Tiến Cường, người đứng đầu Fitek – công ty sản xuất thiết bị công nghiệp cho Samsung, Canon và các công ty lớn khác xung quanh Bắc Ninh – nhận định, hầu hết các nhà cung cấp Việt Nam có vấn đề về chất lượng và năng suất khiến họ không thể thắng các công ty đa quốc gia. “Gốc rễ là thiếu kinh nghiệm cứ không phải thiếu tiền hay kiến thức”.

Theo NY Times

Bài viết iPhone có thể ‘Made in Vietnam’ bởi chiến tranh thương mại Mỹ – Trung đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Bán sỉ 25.000 đôi giày sandal trong vòng 6 tháng, phủ sóng khắp 40 tỉnh thành trong vòng 9 tháng, sau 1 năm có mặt tại 5 nước Mỹ, Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar, và chuẩn bị sản xuất và tấn công thị trường Nepal và Ấn Độ. Bí quyết của Phùng Lê Lâm Hải, Chủ tịch kiêm CEO SAADO chính là nhờ mô hình “Khởi nghiệp ít vốn” với chiến lược marketing 0 đồng.

Thần tốc

Bước vào thị trường với sự lựa chọn phát triển thương hiệu bằng sandal sản xuất, thiết kế, phân phối và marketing 100% tại Việt Nam nhưng đăng ký bản quyền thương hiệu tại Mỹ, có trụ sở tại Mỹ, để tận dụng ưu đãi thuế với các sản phẩm nội địa Mỹ, cách đi của SAADO rất khác biệt so với các sản phẩm giày dép cùng ngành.

Với hai vũ khí phân phối là bán online và mối quan hệ quốc tế tốt, thị trường đầu tiên của SAADO là Cambodia, tháng đầu tiên bán 300 đôi để thử nghiệm quan sát nhu cầu, tạo mối quan hệ “win-win”. May mắn SAADO đã nghiên cứu thị trường khá kỹ trước khi tung hàng nên đã nhận được phản hồi tích cực, người dân Cambodia rất thích chất liệu nhẹ nhàng và mẫu mã trẻ trung của SAADO.

Tiếp theo là tấn công sang thị trường Lào, và sau 2 tháng, tại 2 thị trường này, số lượng trung bình đạt được từ 900 – 1.200 đôi/tháng. Sau đó đến thị trường Myanmar, lô hàng xuất đầu tiên 3.000 đôi sản phẩm được đón nhận tuy thương hiệu còn rất mới.

Lý giải vì sao lại lấy bản quyền thương hiệu Mỹ, Phùng Lê Lâm Hải cho biết: “Thực tế 90% sản phẩm giày dép theo ước tính ở Mỹ do Việt Nam sản xuất, gia công. Là thương hiệu được bảo hộ thương hiệu tại Mỹ, có trụ sở tại bang Texas, nhưng SAADO không chỉ bán ở Mỹ, mà còn tấn công các thị trường tiêu dùng hấp dẫn khác tại châu Á.

Lấy thương hiệu được bảo hộ tại Mỹ (Product of USA, Made in Vietnam) làm bàn đạp tấn công các thị trường quốc tế, để bán với giá 29,99USD, tránh được thuế 30% vì họ bảo hộ cho doanh nghiệp nội địa của mình, đó là lợi thế cạnh tranh. Toàn bộ khâu sản xuất, thiết kế, bán hàng, vận hành do đội ngũ SAADO tại Việt Nam đảm nhận hết. Nghĩa là quốc tịch Mỹ, hồn vía Việt Nam!

SAADO lập dự án riêng Chevalier Business Review chuyên về huấn luyện và đào tạo kinh doanh, với sứ mệnh hỗ trợ dự án “Khởi nghiệp ít vốn cùng SAADO”, đó là thế mạnh của tôi trong ngành thời trang, một lợi thế khá đặc biệt.

Sắp tới SAADO chuẩn bị tấn công thị trường đạo Hồi như Malaysia, Indonesia, Brunei, các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Dubai… những nước giàu có tiềm năng, mùa này đang lễ hội hết một tháng, đợi lễ xong chúng tôi mới qua gặp đối tác”.

Tại thị trường Việt Nam, SAADO đã có đại lí tại 40 tỉnh thành. Với mô hình “Khởi nghiệp ít vốn cùng SAADO”, sau 60 ngày đã chọn được 40 nhóm khởi nghiệp kinh doanh tại các tỉnh, làm hạt nhân ở 40 và sẽ lan tỏa rất nhanh chóng ra 64 tỉnh thành, họ đều là những người trẻ có cùng tư duy và khát vọng đưa sản phẩm ra toàn cầu.

“Các bạn trẻ rất thích khởi nghiệp, dự án khởi nghiệp ít vốn giúp các bạn không mất nhiều tiền, vừa được hỗ trợ về kinh doanh và quảng cáo, vừa có lợi cho Saado. Lộ trình phát triển của các bạn trong hệ thống các nhóm khởi nghiệp kinh doanh của Saado là chỉ lo việc xây dựng team khởi nghiệp của riêng mình, tập trung bán hàng và làm marketing. Mọi thứ về sản phẩm, vận hành, SAADO lên kế hoạch 2-3 năm.

Với các bạn chưa có kỹ năng bán hàng sẽ có người hướng dẫn để được học những kiến thức cơ bản về marketing, bán hàng, lợi thế sản phẩm, khác biệt, tầm nhìn văn hoá…những trải nghiệm ít được hướng dẫn và trải nghiệm khi các bạn còn đang ở nhà trường hay đại học.

Từ những kinh nghiệm lãnh đạo nhóm nhỏ 3 đến 7 người, được hướng dẫn về lãnh đạo và quản lý, kiểm soát thông tin, truyền thông nội bộ, dẫn dắt người khác, các bạn sẽ trở thành đại diện của SAADO tại các tỉnh thành. Khi dư dả tiền, các bạn trẻ sẽ được hỗ trợ công nghệ được lên cửa hàng, có web riêng. Muốn khởi nghiệp mà chỉ ngồi đốt tiền của ba mẹ thì tội lắm, đến với SAADO, các bạn vừa được kinh doanh, vừa được học tri thức kinh doanh”, anh Hải cho biết.

Chia sẻ về việc làm thế nào để hiện thực hoá thông điệp “Vì 1 triệu đôi giày cho giới trẻ Việt Nam tự tin với bạn bè quốc tế”, Phùng Lê Lâm Hải cho biết: “Chúng tôi tin rằng mình có thể hiện thực hóa tầm nhìn thương hiệu trên, bởi tôi và các thành viên thuộc SAADO là những người có kiến thức học thuật bài bản lẫn kinh nghiệm thực tiễn dày dạn trong cả môi trường đa quốc gia lẫn các công ty vừa và nhỏ của Việt Nam, chúng tôi lăn lộn một thời gian đủ lâu trên thương trường, được thử thách ở nhiều hoàn cảnh, môi trường; tức là có đầy đủ góc nhìn của việc xây dựng của một công ty từ nhỏ tới lớn để tự tin bước ra thử thách chính mình khi quyết định số mệnh cho một doanh nghiệp.

Cá nhân tôi (và tôi tin các thành viên khác trong ban tư vấn, chuyên môn và điều hành trực tiếp) đủ trải nghiệm và kinh nghiệm để điều hành hoạt động của doanh nghiệp trong các lĩnh vực marketing, branding, sales, finance, HR, supply chain, production, quality management, strategic management, investment…) theo định hướng chiến lược.

Chúng tôi có tâm huyết, mong muốn đóng góp cho thị trường bán lẻ & người tiêu dùng Việt, thậm chí mong muốn hướng đến thị trường quốc tế (châu Á) bằng những trải nghiệm thương hiệu. Quyết tâm thực thi lời hứa thương hiệu và cảm nhận thương hiệu đồng bộ, nhất quán như tuyên bố với khách hàng.

Chúng tôi gần gũi về hệ giá trị cốt lõi nên dễ gắn kết, dễ thống nhất trong suy nghĩ và hành động; luôn mong muốn huấn luyện, nhắc nhở lẫn nhau đa chiều để hình thành một bản sắc văn hóa thương hiệu chỉ có tại SAADO; biết cách tổ chức để giữ được sự tiêu chuẩn và định hướng chiến lược theo thời gian”.

Biến khát vọng “Thương hiệu giày dép thiết kế Vietnam đi toàn cầu” thành sự thật

Đặt ra khát vọng “Thương hiệu giày dép thiết kế Vietnam đi toàn cầu”, ngay từ đầu, SAADO đã là chuỗi bán lẻ hiếm hoi có tuyên ngôn rõ ràng, nhất quán về giá trị bản sắc văn hóa thương hiệu cho nội bộ và ngoại bộ. Đây là tôn chỉ, mục đích, kim chỉ nam hành động của bất cứ nhân sự nào thuộc SAADO, tạo hiệu ứng tốt bằng uy tín, nhiệt huyết của chính mình để xây dựng thương hiệu.

Tâm sự về thói quen thích dậy sớm của mình, một thói quen đã hình thành từ khi anh đau đáu dồn sức cho SAADO, để biến khát vọng thành sự thật, Hải chia sẻ: “Dạo này tôi thường dậy sớm, suy nghĩ rất nhiều về anh em SAADO và lời hứa của mình. Mình biết chắc phải làm đủ nhiều, phải luyện đủ lâu và suy nghĩ đủ thấu đáo, thì vấn đề mới đủ thông suốt.

Không đủ lượng, không thành chất nhưng không phải cứ suy nghĩ đủ nhiều sẽ ra được vấn đề. Quan trọng là ủ đủ lâu, đủ logic và đủ thời gian để liền mạch các ý tưởng và sự kiện. Từ chọn người đồng hành để khởi nghiệp đến dọc Insight của khách hàng, từ làm thương hiệu đến tạo ra dòng sản phẩm rất đặc biệt để có ngay doanh số.

Tôi thường nói với các bạn: Nếu công việc sáng tạo không tạo ra tài chính thì sản phẩm mình về tính thương mại có vấn đề. Rất khó khi vừa phải giữ tố chất nghệ thuật, vừa phải hiểu sản phẩm để cảm nhận cho ra một sản phẩm thương mại tốt. Lợi thế cạnh tranh không thấy từ bên ngoài, nhìn bằng mắt mà đến từ bên trong chuỗi giá trị. May là tôi không chỉ thích thời trang mà còn có chút kiến thức . Bán giày như nhau cả nhưng rất khác từ nội lực và phân tích chiến lược.

Chọn sản phẩm sandal để khởi nghiệp và bước vào thị trường theo Hải vì 3 yếu tố: Xuất khẩu được, tận dụng được thế mạnh ngôn ngữ và mối quan hệ quốc tế vốn là năng lực lõi của mình.

“Thị trường Việt Nam cạnh tranh rất khốc liệt nhưng theo kiểu không lành mạnh, sẵn sàng đạp giá, đủ thứ trò để ngoi lên, cả đám sẽ chết theo. Làm thế nào để giảm rủi ro, gom người Việt sống trong môi trường kinh doanh lành mạnh, hỗ trợ nhau cùng hệ sinh thái, tạo ra giá trị của người Việt… là điều tôi theo đuổi khi sáng lập SAADO.

Việt Nam mạnh về giày dép, đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu nhưng chưa có thương hiệu đủ mạnh để xuất khẩu, được quốc tế biết tới. Đa số anh em xuất khẩu khác phụ thuộc vào Trung Quốc, qua Quảng Châu, Phúc Kiến kiếm những nhà máy lớn, vì họ có khả năng thiết kế, khả năng sản xuất lớn và các nhà buôn Việt Nam chỉ việc quan tâm tới bán hàng.

Dựa trên thế mạnh của mình, nhu cầu hành vi khách hàng, tôi quyết định chọn giày sandal là sản phẩm đầu tiên. Nếu bắt đầu bằng giày thể thao thì đụng hàng với rất nhiều thương hiệu khác. Điều quan trọng tôi muốn đầu tiên là phải xuất khẩu, phải là “Made in Vietnam”.

Dựa trên phân tích khoa học, phân tích thị trường, các bảng báo cáo ngành, những mô hình phân phối thời trang trong ngành giày dép đặc biệt cùng mô hình khác, sự hiểu biết về hành vi tiêu dùng… Phùng Lê Lâm Hải cùng đồng đội của mình đã mong muốn trở thành chuỗi bán lẻ mặt hàng thời trang giày dép đi thế giới đầu tiên và chuỗi giày dép hàng đầu Việt Nam dành cho giới trẻ, được khách hàng biết đến với cụm từ “nhẹ và toàn cầu”.

Kế hoạch bước ra thế giới quả thật không đơn giản, vất vả tìm hiểu khắp các thị trường từ Mỹ sang các nước châu Âu, tận dụng mạng lưới khởi nghiệp của bạn bè quốc tế, rồi mới quyết định đưa hàng sang các nước đang phát triển, Hải cho biết: “Qua châu Âu, đến mấy chợ đầu mối, hỏi thăm xem sản phẩm của mình có bán được không? Họ nói không được đâu vì dân số họ già, quan tâm lý tính nhiều hơn là thời trang. Chuyến đi châu Âu rất bổ ích với tôi, đánh giá được độ trưởng thành của sản phẩm, đánh giá lại chiến lược cho chính doanh nghiệp của mình.

Tôi quyết định không nhảy vào châu Âu nữa. Nếu không đi châu Âu không biết so sánh, từ đó có hệ quy chiếu mới, xem mình đang ở đâu trong thị trường. Sản phẩm sandal thích hợp với những nước có thị trường tiêu dùng lớn là Mỹ, hành vi tiêu dùng khác châu Âu và những nước có nền kinh tế đang phát triển như Lào, Cambodia, Philippines, Indonesia, Ấn Độ… có văn hoá giống mình, thích sandal không chỉ tiện mà còn đẹp nữa.

Kể về chuyến đi Nepal gặp gỡ đối tác, Hải tỏ ra rất hứng khởi: Khi tôi đưa sản phẩm, họ hỏi ngay: “Sản phẩm của mày đẹp nhưng giải pháp nào để thuyết phục người tiêu dùng?”. Tôi đưa ra một loạt khác biệt của sản phẩm: “Với các nước nhiệt đới, khi đi mưa bùn đất bám sẽ rất khó chịu, hư giày. Sản phẩm của mình thời trang, nhẹ, da dù nên rất mau khô, không bị hôi chân, không thấm nước, không bị hư khi đi trong môi trường mưa nhiều, nhiệt đới gió mùa. Cấu trúc philon cao cấp tạo ra cho đôi giày siêu nhẹ, size 37 cỡ 115 gram một chiếc, tuỳ size. Rất nhẹ, thích hợp đi biển, đi mùa hè, đặc biệt các em học sinh từ 12-13 đến 17 tuổi”. Vậy là họ chịu liền!

Với triết lí kinh doanh “Lấy khách hàng và con người làm trung tâm, tư duy dịch vụ và trải nghiệm khách hàng làm trọng điểm”, khách hàng bao gồm nhân sự nội bộ, đại lí, các công ty khởi nghiệp trong hệ sinh thái SAADO, khách hàng ngoại bộ chi tiền. Sản phẩm thời trang giày dép của SAADO đáp ứng xu hướng và thị hiếu của phân khúc Kid, Young Generation 13 – 28: Kid’s Shoes, Men’s Shoes, Women’s Shoes, Sneaker… Khách hàng mục tiêu gồm nhiều lứa tuổi, từ 6 – 13, từ 13 – 18, từ 18 – 24, từ 24 – 32, từ 32 – 48.

Điều tạo nên sự khác biệt của SAADO là sự trải nghiệm khách hàng và dịch vụ, giá cả hợp lý, trên nền tảng công nghệ hiện đại, tiện dụng chứ không phải chỉ là sản phẩm. Chăm sóc các khách hàng mục tiêu bằng những sản phẩm đạt chất lượng thương hiệu nhanh chóng, dịch vụ chu đáo và giá thành hợp lý.

Phát huy sự trải nghiệm dịch vụ bán hàng trên nền tảng công nghệ trong 2 xu hướng của thị trường: Tiêu chuẩn sống và du nhập văn hoá Đông Tây của giới trẻ dần tăng cao theo xu hướng hiện đại hóa, nền tảng công nghệ phát triển mạnh (Facebook, Instagram, Zalo & PR articles). Cơ hội để tiếp cận với SAADO thông qua mạng xã hội và marketing trực tuyến đơn giản hóa hơn rất nhiều lần.

Tạo cho giới trẻ sự tiện lợi và thoải mái khi đi lại (nhẹ & dễ bám dính) khi di chuyển hằng ngày để bảo vệ đôi chân, sức khỏe của các em, đồng thời, tạo sự tự tin trong việc vận động và giao tiếp hằng ngày bằng sản phẩm giày dép “Made in Vietnam” chất lượng toàn cầu, người sáng lập SAADO chia sẻ: “Tất cả đều bắt nguồn từ một ý định và chiến lược bài bản, không phải ngẫu hứng mà có slogan “Young Generation Wild n Free”, điều mà SAADO muốn gửi gắm là các em hãy trở nên thoải mái, tự do, hoang dã. Tức là hãy là chính mình, sống thật, yêu thương con người, bạn bè, trang lứa và năng động trong từng bước nhảy và hoạt động hằng ngày.

Trẻ em và giới trẻ Việt Nam chưa được khai phóng và bị chi phối bởi quá nhiều về niềm tin của cha mẹ, nhà trường và xã hội. Các em khép nép và coi những tiêu chuẩn đó như những điều các em phải hoàn thành, không cần biết có đúng hay không, mình có thích thật hay không, mình có yêu chúng và yêu như thế nào. Các em đôi khi không hiểu thật sự bản thân mình cần gì, phải dành quá nhiều thời gian lãng phí cho việc làm, học với những thứ mình không thích, không mạnh hay phải chạy theo tiêu chuẩn của xã hội”.

Và tâm huyết của người “Thích dậy sớm”

Đẹp trai, ăn mặc thời trang, giọng nói nhẹ nhàng, phong thái lịch lãm, Phùng Lê Lâm Hải, chàng trai Đà Lạt có vẻ ngoài lãng mạn ấy thực ra là một người rất nghiêm túc, quyết liệt, thực tế.

Khát vọng thương hiệu giày dép Việt Nam ra quốc tế đã âm ỷ trong Hải từ rất lâu rồi. Anh chia sẻ: “Nếu chỉ kinh doanh trong nước sẽ không biết thế giới rộng lớn thế nào. Sau khi đi nước ngoài, tôi thấy không nhất thiết phải đấu đá với ông hàng xóm nữa. Không chỉ ngành giày dép, ngành nào cũng vậy, như 5 ông lớn ngành chuối chẳng hạn, cạnh tranh nhau bằng giá rẻ bèo để bán cho nước ngoài, rồi họ lại xuất lại Việt Nam với giá cắt cổ.

Việt Nam có quá nhiều sản phẩm tốt nhưng không biết quyền lực của mình tới đâu. Nếu họ qua châu Phi, Trung Quốc, Ấn Độ, sẽ thấy sản phẩm Việt Nam tốt hơn nhiều. Việt Nam đang lắp ráp thô sơ, chuyện gì sẽ xảy ra khi hệ thống bán lẻ không xuất hiện con người nữa? FDI đầu tư công nghệ, các ông chủ cắt giảm chi phí gia tăng lợi nhuận bằng robot, người Việt sẽ thất nghiệp hàng loạt.

Tại sao phải đi gia công cho người có thương hiệu bán giá gấp mười lần? Tôi từng tới những nhà máy sản xuất giày dép lớn của Việt Nam, thấy người công nhân rất tội, ăn miếng cơm miếng cá nghèo nàn, 70-80% là phụ nữ trong ngành giày. Họ chính là thành phần lạo động chính cho sự phát triển kinh tế nước nhà, nhưng họ thực sự rất vất vả, mỗi tháng lương chưa tới 5 – 6 triệu đồng.

Chuyện gì sẽ xảy ra khi thế mạnh về giày dép, may mặc mất đi bởi robot? Có nhà máy trước đây cần 10 ngàn công nhân, giờ chỉ cần 500 đến 1.000, nếu không hành động từ bây giờ thì 5 đến 10 năm nữa sẽ ra sao?

Khi gặp gỡ doanh nhân các nước, họ đánh giá rất cao môi trường kinh doanh của Việt Nam, sự ổn định về chính trị, an toàn, đang phát triển, còn nhiều dư địa phát triển kinh tế. Dân họ qua đây mua nhà, mua bất động sản rất nhiều, tại sao Việt Nam không biết tận dụng thế mạnh của mình để phát triển thương hiệu và hệ thống phân phối, thứ tạo ra giá trị cao nhất trong chuỗi giá trị của sản phẩm?

Nếu những người trẻ không mở rộng tầm nhìn, sẽ trở nên vị kỉ hơn. Đi nhiều, biết nhiều, hiểu người ta thì cách nhìn thị trường sẽ khác, sẽ thấy mình mạnh hơn. Đi trên chục nước, tôi khuyến khích anh em bạn bè phải hướng thị trường 4 tỷ dân thì lúc đó Việt Nam mới mạnh được.

Người Việt Nam trẻ, hiểu biết về công nghệ, phải đầu tư văn hoá trước, làm sao kết nối các thế hệ anh chị lớn có nguồn lực, kinh nghiệm để đi đúng hướng ngay từ đầu. Chọn nơi chôn rau cắt rốn để khởi nghiệp bằng tình yêu đất nước, dựa trên thế mạnh của mình để phát triển, tôi tin rằng khi con người có cùng lợi ích hướng ra ngoài thì không còn thù hằn nhau nữa.

Bước chân ra bên ngoài, tôi mới vỡ lẽ mọi điều không khó như mình nghĩ, thấy cuộc sống thú vị quá, lúc nào cũng tự tin. Vừa kiếm được ngoại tệ dựa trên hành động thiết thực của SAADO, vừa tạo cảm hứng cho các bạn trẻ khởi nghiệp, chuyển đổi nhận thức, có thêm nhiều bạn bè cùng hệ sinh thái. Quan sát thị trường, tôi rất vui khi thấy nhiều doanh nhân khác cũng đang mạnh dạn bay sang Myanmar, Malaysia làm ăn kinh tế. Hồi xưa họ chỉ mua đi bán lại, làm ăn ngắn hạn, bây giờ chuyển biến tích cực hơn, đặt mối quan hệ làm ăn dài hơi hơn.

Hàn Quốc hồi xưa rất nghèo nhưng họ đã tạo làn sóng doanh nhân làm ăn nước ngoài cùng với làn sóng xuất khẩu văn hoá, phim ảnh, đưa Hàn Quốc vượt lên ngoạn mục. Do đó tôi rất ý thức với sự chia sẻ công việc, kinh nghiệm, cảm xúc mình đang làm cho cộng đồng. Với sức mạnh ngôn ngữ, tôi hy vọng những lời mình viết, những kết quả mình đạt được, những hiệu ứng từ cộng đồng SAADO sẽ truyền cảm hứng cho những bạn trẻ có khát vọng khởi nghiệp kiến quốc, hỗ trợ nhau cùng ra nước ngoài, cùng làm ăn kinh tế.

Mình tự hỏi nếu không có ai hành động thì ai sẽ làm tiên phong? Nếu hỏi tôi có sợ không, sợ chứ nhưng không vấn đề gì. Mở đường có cái thú vị của mở đường! Chí ít có 500 anh em bán hàng cho SAADO đang tin tưởng vì những gì đội ngũ SAADO đang làm. Đó là nguồn lực quan trọng nhất.

Làm sao có thể mang một thương hiệu Việt Nam, dấu ấn Việt Nam, khối óc Việt Nam, marketing Việt Nam, hệ thống phân phối và logistics Việt Nam ra thế giới. Đó là câu hỏi và trăn trở của chúng tôi và đó cũng là nguồn cảm hứng cho các doanh nghiệp Việt Nam dám nghĩ lớn, làm lớn”.

Theo Kim Yến / TheLEADER

Bài viết Doanh nhân Việt lập công ty ở Mỹ bán giày dép ‘Made in Vietnam’ ra toàn cầu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tiêu chí chưa rõ nét

Thời gian qua, lợi dụng tiêu chí, quy định về Hàng Việt Nam chất lượng cao – một danh hiệu được coi là có uy tín trên thị trường, một số doanh nghiệp đã có hành vi nhập khẩu hàng hóa ở nước khác về trong nước để lắp ráp rồi dán mác “hàng Việt Nam”, “xuất xứ tại Việt Nam”, “made in Việt Nam”… để đưa ra thị trường mà trong đó sự việc xẩy ra tại Công ty Asanzo đang là một ví dụ.

Để xảy ra tình trạng này, theo một số chuyên gia, ngoài yếu tố chủ quan và khách quan thì còn là những kẽ hở của pháp luật. Những quy định chưa rõ ràng từ chính phía nhà quản lý, doanh nghiệp, thị trường và người tiêu dùng vẫn tồn tại những “đứt gẫy” để cho hàng không đủ tiêu chí đội lốt, “khoác áo” hàng Việt để đến với người tiêu dùng, gây thiệt hại cho họ và thị trường.

Tìm hiểu về vấn đề này, nhiều quan điểm từ phía nhà quản lý đến người tiêu dùng đều cho rằng, lỗ hổng lớn nhất hiện này là chưa có sự phân biệt, định nghĩa rõ ràng giữa sản xuất và lắp ráp. Lắp ráp bao nhiêu phần trăm, lắp ráp mức độ thế nào, xuất xứ từ một nước hay nhiều nơi đến những quy định, khái niệm về phần trăm nguyên liệu để một sản phẩm được coi là sản phẩm “made in Vietnam” cũng chưa được cụ thể.

Hiện nay, trên thị trường, về từ ngữ, có ít nhất hơn 10 khái niệm pháp lý thương mại quốc tế liên quan nguồn gốc hàng hoá bao gồm: C/O, FOB, CNM, CIF, CTV, LVC, WO, CTC, RVC, PE, HS, CNM… Về vấn đề nhãn mác trên các sản phẩm hàng hóa, cơ quan quản lý cũng thừa nhận chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam nên người tiêu dùng trong nước hoàn toàn không có căn cứ để phân biệt thế nào là hàng “made in Vietnam”.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Nghị định số 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa đã nêu rõ: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu tự xác định và ghi xuất xứ đối với hàng hóa của mình nhưng phải bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật về xuất xứ hàng hóa hoặc các hiệp định mà Việt Nam đã tham gia hoặc ký kết”.

Cũng theo Nghị định này, cách ghi xuất xứ hàng hóa được quy định là ghi cụm từ “sản xuất tại” hoặc “chế tạo tại”, “nước sản xuất”, “xuất xứ” hoặc “sản xuất bởi” kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ sản xuất ra hàng hóa đó…

Việc chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam, một cách rõ ràng, cụ thể đã gây nên những khó khăn cho cơ quan quản lý, thiệt hại cho người tiêu dùng và cho cả doanh nghiệp. Thời gian qua, từ vụ việc Khaisilk, trà trộn khăn lụa hàng Trung Quốc và cài mác “Made in Vietnam” rồi lại đến nghi vấn Asanzo, Sunhouse khiến dư luận hết sức bất bình và mất lòng tin vào hàng Việt.

Từ những vụ việc này, hiện nay, vấn đề đặt ra là cần có những quy định rõ ràng để không còn những doanh nghiệp “lập lờ đánh lận con đen” và lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Cục Xuất nhập khẩu cho biết, hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam chưa có quy định điều chỉnh việc hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam.

Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu, các quy định hiện hành dù đang được hoàn thiện để phù hợp với thực tế sản xuất và kinh doanh hàng hóa tại Việt Nam nhưng phạm vi điều chỉnh chủ yếu là nhãn hàng hóa, chỉ dẫn địa lý và thương hiêụ̣. Việt Nam chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam nên người tiêu dùng trong nước không có căn cứ để phân biệt thế nào là hàng “Made in Viet Nam” và họ đang sử dụng hàng “Made in Viet Nam” trên cơ sở tự nhận biết hoặc tin tưởng vào những nhãn hàng không được kiểm chứng.

Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng thì tiêu chí đánh giá hàng hóa trong đó có hàng Việt phải được cụ thể hơn. Không thể để người tiêu dùng thường trực ý nghĩ, dùng hàng Việt Nam nhưng thực ra là hàng hóa “đội lốt” hàng nước khác. Các cơ quan chức năng cần phải đề ra các tiêu chí hoạt động, phải thật sự nghiêm khắc, có trách nhiệm hơn nữa để những vụ tương tự sẽ không còn tái diễn.

Đang chờ dự thảo cấp bộ

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, hiện Bộ Công Thương đang soạn thảo dự thảo về quy định ghi nhãn mác “Made in Vietnam”. Ông Khánh cho hay, phương pháp phổ biến nhất để xác định xuất xứ là xác định hàm lượng giá trị khu vực (RVC) trong sản phẩm. Có nghĩa là xác định xem giá trị được tạo ra tại khu vực có liên quan là bao nhiêu. Nếu khu vực là một nước, ví dụ như Việt Nam, thì xem phần giá trị được tạo ra trên lãnh thổ Việt Nam là bao nhiêu, nếu khu vực là ASEAN thì xem phần gí trị được tạo ra trong phạm vi ASEAN.

Do vậy, việc xây dựng quy định, tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam là cần thiết, nên làm và áp dụng ngay để bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Khi các văn bản quy phạm pháp luật chưa rõ ràng, doanh nghiệp chưa “bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật” thì hiện tại thị trường cũng như người tiêu dùng cần nhanh chóng có giải pháp. Như vậy mới hy vọng để có thêm biện pháp lấy lại thị trường, niềm tin người tiêu dùng, mà trước hết cái đích cần nhắm đến đấy là thị trường trong nước.

Theo ý kiến của một số doanh nghiệp có uy tín, trước những vụ việc đã xẩy ra trên thị trường trong thời gian vừa qua cần nhanh chóng xây dựng một thương hiệu có tầm cỡ quốc gia chứ không chỉ đơn thuần là Hàng Việt Nam chất lượng cao. Xây dựng được thương hiệu tầm cỡ quốc gia với các sản phẩm hàng Việt đó chính là sự tự bảo vệ mình và bảo bảo vệ người tiêu dùng.

Liên quan đến sự việc của Asanzo – một nhãn hàng từng được Hiệp hội Hàng Việt Nam chất lượng cao bình chọn lại đang nằm trong “nghi án” nhập nguyên liệu Trung Quốc để dán nhãn xuất xứ Việt Nam, nhiều ý kiến cho rằng, đây là cách làm ăn không minh bạch của nhiều DN hiện nay. Theo đó, rất nhiều DN đang có dấu hiệu đánh lừa người tiêu dùng bằng cách nhập linh kiện về lắp ráp tại Việt Nam rồi dán mác “hàng Việt Nam”, “xuất xứ tại Việt Nam”, “made in Việt Nam”, thậm chí sản phẩm như vậy còn được dán nhãn “hàng Việt Nam chất lượng cao”.

Việc doanh nghiệp sản xuất thiếu minh bạch, nhập nhèm đánh tráo khái niệm hàng Việt Nam cũng như Hàng Việt Nam chất lượng cao xẩy ra trong thời gian vừa qua đã đem lại một cú sốc lớn cho thị trường và người tiêu dùng. Đây được coi như một sự chiếm dụng lòng tin đi ngược lại các quy định và đang gây ra những tổn hại lớn.

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Đây là một trong những quyền cơ bản của người tiêu dùng. Lựa chọn tiêu dùng hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng là một trong những nghĩa vụ của người tiêu dùng, bởi vậy có thể nói, bất cứ tổ chức cá nhân kinh doanh nào không chấp hành những quy định trên đều vi phạm pháp luật.

Theo quy định hiện hành, xuất xứ hàng hóa là nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa. Khái niệm này cũng có thể được hình thành  trong trường hợp có nhiều nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa.

Chính vì vậy, một yêu cầu hiện nay của thị trường là nhà quản lý cần đưa ra những quy định rõ ràng, cụ thể khi ghi cụm từ “xuất xứ Việt Nam”, “hàng Việt Nam”, “made in Việt Nam”… trên sản phẩm, hàng hóa để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.

Bên cạnh việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần một cơ chế minh bạch trong sản xuất, kinh doanh để thay thế những “khoảng tối” của một số công ty, tập đoàn mà họ buộc phải làm trong quá trình tích lũy vốn, kinh nghiệm để trở thành một tập đoàn lớn.

Theo Lê Minh/CLO

Bài viết Vẫn còn “khoảng tối” đối với hàng hóa Việt đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Asanzo đang dính nghi án hàng Trung Quốc gắn mác “Made in Vietnam” trong khi đây là một trong các doanh nghiệp có sản phẩm từng đạt được danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao”. Theo đó, Asanzo được người tiêu dùng bình chọn ở ngành Điện tử gia dụng, và có 2 sản phẩm được chứng nhận HVNCLC là: Tivi và Thiết bị Smart Box (cục bắt tín hiệu truyền hình mặt đất).

Ngay sau khi thông tin liên quan đến Asanzo được đăng tải, Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao đã tước quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận HVNCLC để chấm dứt tình trạng gian lận và vi phạm điều lệ sử dụng.

Hiện trên thị trường, một số doanh nghiệp hàng điện tử gia dụng khác như Sunhouse, Happy Cook cũng đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao” ở ngành Kim khí Gia dụng.

Mới đây, trên mạng xã hội đã chia sẻ hình ảnh về một sản phẩm nồi cơm điện của Sunhouse với tem dán “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhưng ở phần xuất xứ lại là xuất xứ Trung Quốc.

Về hình ảnh này, đại diện truyền thông ngành hàng điện tử gia dụng của Sunhouse cho biết, sản phẩm được đặt tại bảng giá của siêu thị Co.op Mart ghi xuất xứ Trung Quốc. Tuy nhiên, đây là tem phụ của sản phẩm khác dẫn đến hiểu nhầm về xuất xứ. Đại diện truyền thông của hãng cũng khẳng định rằng, mẫu nồi cơm điện Sunhouse có mã SHD8602 trên tem phụ của sản phẩm có ghi rõ “Made in Vietnam”.

Thương hiệu Việt Nam, xuất xứ Trung Quốc?

Tuy nhiên, theo tìm hiểu của PV BizLIVE, trên thị trường hiện có rất nhiều sản phẩm nồi cơm điện nói riêng và hàng gia dụng nói chung mang thương hiệu Sunhouse nhưng xuất xứ từ Trung Quốc.

Ngay trên tem mác sản phẩm nồi cơm điện Sunhouse model SHD816 cũng ghi rõ sản phẩm xuất xứ/made in Trung Quốc, được sản xuất tại công ty JiuzhouJiang Development Zone, Lianjiang, Guang Dong nhưng mang thương hiệu Việt Nam và dòng quảng cáo “Sản phẩm được kiểm soát chất lượng bởi chuyên gia Sunhouse Hàn Quốc”.

Như vậy, mặc dù thương hiệu đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhưng xuất xứ không từ Việt Nam mà nhập khẩu từ Trung Quốc.

Trả lời báo chí, bà Trịnh Thị Vân – Cán bộ phụ trách truyền thông Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunhouse cho biết, hiện Tập đoàn có hơn 500 mặt hàng gia dụng, trong đó, tỷ lệ đồ điện gia dụng (nồi cơm điện, ấm siêu tốc, máy xay sinh tố…) chiếm hơn 50% hàng xuất xứ từ Trung Quốc.

“Khi đặt hàng tại Trung Quốc, các xưởng sản xuất đều được chúng tôi kiểm định rất rõ ràng. Riêng mặt hàng gia dụng (nồi, xoong, chảo…) phần nhiều sản xuất trong nước, tỷ lệ lên tới hơn 90% hàng tự sản xuất… Còn như máy xay sinh tố 100% là hàng của Trung Quốc”, bà Vân nói.

Trả lời trên báo Tiền Phong, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sunhouse Nguyễn Xuân Phú cũng cho biết, Sunhouse chia các loại sản phẩm rất rõ ràng. Sản phẩm nào có tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam theo quy định sẽ ghi mác “Made in Vietnam” và có nhãn Hàng Việt Nam chất lượng cao. Còn sản phẩm nào tỷ lệ nội địa hóa chưa đạt hoặc nhập khẩu nguyên chiếc sẽ ghi trên tem mác xuất xứ rõ ràng, thậm chí cả công ty sản xuất theo đơn hàng.

Ông Phú cũng cho biết thêm, về xuất xứ, theo Thông tư 05/2018 của Bộ Công Thương về xuất xứ hàng hóa, với hàng hóa có phần giá trị nội địa đạt từ 30% trở lên được xem là có xuất xứ tại một nước (nơi diễn ra công đoạn sản xuất, gia công, chế biến cuối cùng). Còn trụ sở chính và thương hiệu đăng ký bảo hộ ở quốc gia nào sẽ thuộc về quốc gia đó.

Theo Hạ An/ BizLive

Bài viết Sunhouse nói gì về sản phẩm nồi cơm điện “Hàng Việt Nam chất lượng cao” có xuất xứ Trung Quốc? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.