“Thể xác ở đây nhưng tâm trí không ít lần… nhảy cầu”

Hiện nay, tình trạng bạo lực học đường đã và đang khiến nhiều người cảm thấy lo ngại. Nhiều vụ bắt nạt bằng vũ lực cũng như lời nói liên tiếp diễn ra, khiến không ít trẻ lựa chọn những quyết định dại dột, để lại những ảnh hưởng không mấy tốt đẹp đến tương lai bản thân, gia đình, xã hội. Những sự việc này, vốn dĩ xuất phát từ những mâu thuẫn, lí do nhỏ nhặt của tuổi đang phát triển.

Trao đổi với phóng viên, em M.H. (14 tuổi, ngụ Hải Dương) cho biết, H. nhận thức được bản thân bị bắt nạt cách đây 1 năm. Thời điểm đó, hậu quả để lại là tâm lý của em trở nên tệ hơn, H. thành một cô bé lúc nào cũng tự ti, sợ hãi.

“Tôi không bị đánh đập, nhưng lại bị một nhóm bạn nữ trong lớp dùng lời nói để hành hạ. Các bạn còn ghi xấu trên bàn học, cửa sổ. Mỗi khi đến lớp, nhìn thấy những lời chửi bới viết khắp trên bản khiến tôi bật khóc ngay tại đó. Đó là những ngày tháng sợ hãi nhất đối với tôi. Tôi sợ việc phải đi học, nhìn mặt những người đã bắt nạt mình”, H. kể.

Không dừng lại ở đó, cô gái 16 tuổi còn từng bị bạn nhốt trong phòng học khi đang trực nhật, đến lúc mở cửa chạy ùa ra thì tiếp tục bị các bạn đổ nước lên người.

“Các bạn nói chỉ đùa thôi, nhưng tôi lại không thấy vui chút nào. Tôi có nói chuyện với giáo viên chủ nhiệm nhưng cô không giải quyết, mà còn trách ngược lại vì tôi làm gì đó thì các bạn mới làm như vậy”, cô gái bộc bạch.

Từng là lớp trưởng, H. đành xin từ chức, một phần vì mệt mỏi, phần vì khá thất vọng về phản ứng của cô chủ nhiệm khi em bị bắt nạt.

“Lúc đó đi học về, tôi chỉ biết chạy ùa lên phòng rồi khóc. Sau một thời gian thì tôi và các bạn làm hòa, trở lại bình thường nhưng những ký ức đó làm sao quên được. Lúc nào tôi cũng sợ hãi, cảm nhận câu chuyện mình bị bạo lực học đường sẽ tái diễn”, H. nói.

Đồng cảm với M.H., nữ sinh B.H. (18 tuổi, ngụ Hà Nội) chia sẻ rằng khi vừa lên lớp 9, H. phải chuyển trường nên sợ bản thân sẽ khó kết bạn. Vì là người sống hướng nội, ít nói, sợ giao tiếp, sau một thời gian, H. vô tình bị cô lập và tiếp tục nghe có người bàn tán về mình.

“Ban đầu các bạn nói sau lưng nhưng về sau nói trước mặt tôi luôn. Sau khi chuyển trường khoảng 1 tuần, cộng thêm việc nhiều lúc không hiểu làm sai điều gì, cứ bị mẹ la mắng nên tâm lý hơi bất ổn. Tôi có nói chuyện với mẹ cũng như giáo viên chủ nhiệm nhưng lại không có tác dụng gì”, H. tâm sự.

Từ đó, H. dần sợ tới trường, tan học cũng không muốn về nhà. “Cả hai chỗ đó như địa ngục vậy” – H. thốt lên. Khoảng 1 tháng sau, H. bắt đầu bộc phát, trở nên chống đối lại gia đình và bỏ học. Thấy vậy, gia đình H. cho phép em quay lại trường cũ học, nhưng “bóng ma” tâm lý lại chưa thôi ám ảnh H., khiến em một lần nữa thu mình với những thứ xung quanh, không có bạn bè thân thiết đến cuối năm cấp 3. Hiện tại, H. đã bắt đầu những tháng đầu tiên của cánh cửa đại học, song câu chuyện lúc trước tiếp tục khiến em không thể kết bạn với ai.

Ngoài ra, em H.N. (13 tuổi, ngụ Hải Dương) cũng chung hoàn cảnh của hai trường hợp trên.

“Các bạn tìm được địa chỉ Facebook của tôi, sau đó không ngừng bình luận mỉa mai. Đau khổ nhất là những lần các bạn thả sâu, phá đồ dùng học tập, hất nước, châm chọc ngoại hình. Nhớ có lần tôi bật khóc trong tiết Ngữ Văn, giáo viên cứ vờ như không nhìn thấy gì. Thật sự đã có một thời gian tâm lý tôi rất tồi tệ, chỉ thấy chán nản và từng có ý định tự tử”, N. nói.

Cần sự quan tâm, giúp đỡ

Khảo sát 30 giáo viên (GV), 189 HS tại các trường THPT ngoài công lập ở TP.HCM từ tháng 10/2021 đến tháng 4/2022, theo SV Lê Hoàng Phúc (Trường ĐH Sư phạm TP. HCM), về các yếu tố chủ quan trong giải quyết vấn đề khi bị bắt nạt học đường, thì “Lạc quan về các vấn đề bản thân gặp phải trong cuộc sống” và “Thường xuyên chia sẻ với cha mẹ và người thân” có điểm trung bình thấp nhất (lần lượt là 2.35/4 và 1.76/4).

Nghiên cứu cho thấy rằng, ít học sinh xây dựng được những cảm xúc tích cực trong quá trình đương đầu với vấn đề , cùng với sự khó khăn trong việc chia sẻ, giao tiếp với gia đình, người thân để hỗ trợ các em giải quyết các vấn đề nạn bạo lực tinh thần trên mạng xã hội.

Ở yếu tố khách quan, cụ thể là yếu tố gia đình và nhà trường, “Gia đình luôn cảm thông với các vấn đề gặp phải” và “Nhà trường thường tổ chức hướng dẫn các kỹ năng giải quyết vấn đề” là hai biểu hiện có ĐTB cao nhất lần lượt là 1.85/4 và 2.33/4. Đồng thời, “Cha mẹ thường đánh / la mắng khi làm điều sai” và “Kịp thời khai báo với nhà trường khi bị bạo lực tinh thần trên mạng xã hội”có ĐTB thấp nhất lần lượt là 1.64/4 và 1.7/4.

Điều này đã cho thấy yếu tố gia đình là yếu tố ít có sự tác động đến biện pháp ứng phó của học sinh trung học phổ thông khi bị bạo lực tinh thần trên mạng xã hội, gia đình đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nên thái độ-nhận thức và suy nghĩ của các em học sinh, tuy nhiên, đứng trước những biến động về bạo lực tinh thần trên mạng xã hội thì yếu tố gia đình vẫn chưa thể đồng hành, hỗ trợ và tác động đến các em.

Từ số liệu trên, ta có thể thấy, sự kết nối giữa các em học sinh và gia đình (nói chung), và phụ huynh (cha – mẹ, nói riêng) đã không còn đạt ở mức độ kết nối tốt. Trong bài khảo sát, một số học sinh còn cho rằng cha mẹ chẳng những không thể giúp đỡ con cái mà còn làm tăng thêm những biến động, tổn thương về mặt tâm lý cho các em trong quá trình đương đầu với những khó khăn bằng những hành vi như (la mắng, làm quá vấn đề, đổ lỗi cho con cái,…). Nhà trường là yếu tố khách quan có ảnh hưởng nhưng nằm ở mức “lưỡng lự”.

Từ đó cho thấy, sự tác động của nhà trường thông qua các bài giảng về kỹ năng sống, kỹ năng đương đầu, ứng phó với tình huống cuộc sống đã có sự ảnh hưởng đến nhận thức, thái độ, hành vi của các em học sinh, song mức độ ảnh hưởng vẫn chưa đạt ở mức tốt, còn nhiều những vấn đề cần nhà trường thay đổi và cải tiến để có thể ảnh hưởng được những điều tích cực nhiều hơn cho các em khi đưa ra biện pháp ứng phó khi bị bạo lực tinh thần trên mạng xã hội.

“Để phòng tránh việc bị bạo lực học đường, học sinh cần xây dựng những nguyên tắc bảo mật riêng cho chính bản thân mình khi tham gia vào các trang mạng xã hội. Việc trau dồi các kỹ năng đương đầu với khó khăn hay những tình huống bất như ý luôn là một trong những kiến thức quan trọng hàng đầu mà các em học sinh cần phải nắm rõ và nâng cao. Ngoài ra, cần chủ động trong việc kêu gọi sự hỗ trợ, trợ giúp từ phía ngoại lực như: chia sẻ những khó khăn với chuyên gia, chia sẻ những khó khăn với gia đình, hay nói với nhà trường bị bạo lực tinh thần trên mạng xã hội”, nhóm sinh viên khuyến nghị.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu đề xuất thêm rằng phụ huynh có thể tham gia các buổi Workshop về tâm lý trẻ, đọc các loại sách nâng cao, thấu hiểu tâm lý trẻ, đồng thời học cách lắng nghe mà không lên án hay phán xét con cái, học cách quản lý cảm xúc của mình bằng những phương pháp cân bằng như thiền, hít thở sâu, yoga,… Việc cha mẹ lắng nghe, thấu hiểu và cảm thông cho con sẽ tạo ra cơ hội giúp con cái có thể mở lòng, chia sẻ về những khó khăn con đang gặp phải cũng như cùng con chọn lựa được biện pháp ứng phó phù hợp nhất.

Đồng thời, nhà trường tăng cường các tiết dạy ngoài giờ lên lớp về những kỹ năng phòng chống bạo lực, giảng dạy và cho học sinh thực hành về các kỹ năng đương đầu với khó khăn, tình huống, tổ chức các chuyến đi ngắn hạn thực tế giúp các em nhớ lâu hơn, đồng thời nhà trường luôn luôn phải có các đội ngũ thuộc chuyên viên tham/tư vấn dành cho học sinh nhằm giúp các em có thể bộc lộ ra những khó khăn và tìm ra hướng đi phù hợp cho mình.

Bài viết Bạo lực học đường: Học sinh ‘sợ’ kể với ba mẹ, nhà trường đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Một tình trạng đang diễn ra khiến không chỉ các phụ huynh bức xúc mà dư luận cả nước cũng xôn xao, khi hoạt động xã hội hóa giáo dục bị biến tướng. Thay vì các chương trình liên quan đến giáo dục, hiện nay, học sinh nhà trường đang bị lợi dụng để đưa sản phẩm, hàng hóa vào tiêu thụ, biến trường học thành thị trường kinh doanh béo bở của những “doanh nghiệp sân sau”.

Câu chuyện ngành giáo dục tỉnh Long An giúp doanh nghiệp bán sản phẩm… áo lót cho nữ sinh là một ví dụ điển hình như thế.

Các phụ huynh và dư luận bức xúc bởi sản phẩm áo lót cho nữ sinh không nằm trong những hoạt động xã hội hóa liên quan đến giáo dục. Thế nhưng Sở GD&ĐT tỉnh Long An lại có công văn gửi đến các Phòng giáo dục và các phòng GD&ĐT tiếp tục có công văn gửi đến các trường và các trường lại tiếp tục giới thiệu về sản phẩm áo lót của công ty dệt may Nguyên Dung đến các nữ sinh.

Dù nội dung các công văn đều có dòng chữ trên tinh thần tự nguyện và không bắt buộc tuy nhiên ai cũng ngầm hiểu khi cả một hệ thống giáo dục ở một tỉnh được vận hành để bán sản phẩm này giúp doanh nghiệp thì đều có sự “bắt buộc” ngầm trong đó.

Nhà trường là môi trường đào tạo giáo dục chứ không phải “đại lý” bán sản phẩm không liên quan đến giáo dục, việc Sở ra công văn về việc các trường giới thiệu, triển khai thực hiện, lập danh sách về một sản phẩm nhạy cảm như áo lót thật là phản cảm bởi đó không phải trách nhiệm của các trường. Thậm chí còn làm ảnh hưởng đến công tác giảng dạy và uy tín của các trường trong mắt các phụ huynh và dư luận cả nước.

Bởi để phối hợp, hỗ trợ Công ty dệt may Nguyên Dung triển khai kế hoạch giới thiệu dòng sản phẩm “Áo lá kháng khuẩn” theo công văn của Sở GD&ĐT tỉnh Long An và của Phòng GD&ĐT, các trường thật khó để tổ chức giới thiệu sản phẩm áo lót đến các nữ sinh. Chả nhẽ lại tập trung các nữ sinh rồi bắc loa giới thiệu sản phẩm, hay bớt thời gian tiết học để giáo viên giới thiệu sản phẩm áo lót.

Chưa nói đến các học sinh đều trong độ tuổi mới lớn, việc giới thiệu sản phẩm áo lót tại trường sẽ ảnh hưởng đến tâm lý các em. Trong khi mỗi sản phẩm đều có giá không hề rẻ, độ tuổi các học sinh cấp hai đều chưa làm ra tiền, kinh phí lại dồn về các phụ huynh, trong đó không ít gia đình khó khăn.

Hơn nữa, sản phẩm áo lót vốn là sản phẩm có tính cạnh tranh trên thị trường mà môi trường giáo dục vốn không phải nơi mua bán nên sự việc trên khiến dư luận bức xúc.

Dư luận đặt ra câu hỏi về mối quan hệ giữa Công ty dệt may Nguyên Dung với Sở GD&ĐT tỉnh Long An thân thiết thế nào để Sở này ra công văn gửi các Phòng giáo dục giới thiệu sản phẩm áo lót nữ sinh xuống tận các trường. Có hay không sự móc ngoặc, thông đồng giữa doanh nghiệp này với các cơ quan chức năng để trục lợi như thế.

Tất nhiên, vấn đề trên cần phải được sớm làm rõ nhưng rõ ràng có sự bất thường khiến dư luận nghi vấn về việc Sở này đang tiếp tay cho doanh nghiệp, thậm chí thiên vị cho doanh nghiệp để tiếp cận đến các học sinh theo kiểu huy động cả hệ thống cùng vào cuộc để giới thiệu sản phẩm.

Vụ việc trên không phải là tình trạng hoạt động xã hội hóa giáo dục bị biến tướng. Bản thân người viết bài đã từng tìm hiểu tại nhiều tỉnh thành vẫn có tình trạng gửi công văn để giới thiệu doanh nghiệp, sản phẩm đến các nhà trường như vậy.

Như câu chuyện từng xảy ra tại Hải Dương khi một phòng giáo dục có công văn giới thiệu doanh nghiệp cung cấp thực phẩm vào bếp ăn học đường xuống tận các trường. Dù chỉ là giới thiệu nhưng cũng khiến các trường loay hoay xoay sở bởi khi đó các trường này đều đã có những doanh nghiệp, đơn vị cung cấp thực phẩm. Như một hiệu trưởng đã tâm sự, ai cũng hiểu công văn chỉ giới thiệu không mang tính bắt buộc nhưng nếu bất tuân thì chắc chắn sẽ có vấn đề.

Thực tế, soi chiếu tất cả các quy định về chức năng nhiệm vụ của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và nhà trường, không hề có nhiệm vụ nào phải giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp đến các học sinh.

Bởi vậy, việc Sở ra công văn yêu cầu các Phòng giáo dục phối hợp, hỗ trợ Công ty TNHH dệt may Nguyên Dung triển khai kế hoạch giới thiệu dòng sản phẩm “áo lá kháng khuẩn” là hoàn toàn không đúng với chức năng, nhiệm vụ được giao. Trong khi đó, Sở GD&ĐT tỉnh Long An đã hoàn thành tốt tất cả các nhiệm vụ được giao hay chưa mà còn đi thực hiện những việc “bao đồng” như thế.

Sau khi dư luận xôn xao với nhiều ý kiến, lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Long An cho biết rút kinh nghiệm và thu hồi công văn về vụ việc. Sắp tới, việc giới thiệu các sản phẩm tại trường học sẽ được siết chặt.

Cụ thể trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Thanh Tiệp – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Long An cho biết, Sở đã thu hồi công văn của Sở ngày 17/7 về việc phối hợp, hỗ trợ Công ty TNHH dệt may Nguyên Dung triển khai kế hoạch giới thiệu dòng sản phẩm “áo lá kháng khuẩn”. Sở sẽ nhận trách nhiệm thiếu sót do sự chủ quan trong việc ban hành văn bản chưa phù hợp, tạo dư luận không tốt. Sự việc làm ảnh hưởng đến uy tín của ngành giáo dục, chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc trong quá trình quản lý, kịp thời chấn chỉnh”.

Tuy nhiên dư luận cả nước đề nghị cần có những chế tài xử phạt với những hành vi như trên. Bởi không thể cứ ban hành công văn khi dư luận có ý kiến thì lại thu hồi như thế.

Theo Thiên Nga/ Vietnamdaily

Bài viết Sở Giáo dục giới thiệu bán… áo lót nữ sinh: Kinh doanh trục lợi học đường đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.