Được mệnh danh là “bông hồng thép” trong ngành logistics, doanh nhân Phạm Thị Bích Huệ nhà sáng lập và Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Western Pacific và cũng là Phó chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã chia sẻ góc nhìn về chuỗi cung ứng logistics nội địa, cùng với những định hướng cho các bài toán mà ngành logistics tại Việt Nam đang và sẽ đối mặt trong thời điểm dịch bệnh tái bùng phát nghiêm trọng tại Talk show Nguy Cơ do VnExpress tổ chức.

Chị Bích Huệ tự nhận mình là một con người có tư duy tích cực, trong mọi hoàn cảnh đều luôn có cơ hội và động lực đi tới. Chị Huệ chia sẻ, nếu trong trường hợp mất hết tất cả, thứ cuối cùng chị muốn giữ lại đó là “ý chí”: “Từ lúc khởi nghiệp cho đến bây giờ, Huệ không nghĩ rằng Huệ là giỏi, là thông minh mà Huệ nghĩ cái mà cá nhân mình có được đó chính là ý chí mình luôn đeo bám và quyết tâm với con đường của mình”.

Tình trạng đứt gãy của chuỗi cung ứng ngành logistics Việt Nam trong đại dịch

Mở đầu Talkshow, host Nguyễn Phi Vân cho rằng ngành logistics quốc tế nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang bị gián đoạn và chịu nhiều ảnh hưởng, đặc biệt sau nhiều đợt bùng phát của đại dịch COVID-19. Đồng ý với nhận định này, chị Bích Huệ bổ sung rằng ngành logistics đang chịu thiệt hại lớn, nhưng cũng là một ngành biến đổi và thích nghi rất nhanh.

“Trong 10 năm trở lại đây, mọi người đều nghĩ khái niệm logistics là một ngành phục vụ cho hàng hóa giao thương, xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, hiện nay, ngành logistics đã từ từ chuyển dịch khi có đến trên 50 % phục vụ cho thị phần tiêu thụ nội địa, cụ thể là đi theo sự tăng trưởng đột biến của thương mại điện tử. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức, vì nó đặt ra những bài toán như tốc độ đổi mới công nghệ, chi phí vốn lớn, chi phí đầu tư các trung tâm logistics phát triển cùng với các trung tâm thương mại điện tử”, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân trẻ chia sẻ về sự biến đổi của ngành logistics hiện nay.

Nhận định về khó khăn của ngành logistics, chị Bích Huệ cho rằng: “Chúng ta có một điểm yếu là việc quy hoạch không đồng bộ dẫn đến các cơ sở hạ tầng của logistics đi theo rất khó. Một thách thức nữa là vốn, thị phần logistics của Việt Nam đang ngày càng bị thu nhỏ lại khi phải chia sẻ thị phần cho các tập đoàn đa quốc gia vì họ có kinh nghiệm, có vốn lớn. Ngành logistics hiện tại của Việt Nam hoàn toàn thụ động. Việt Nam không có đội tàu, vì vậy trong thời gian biến động vừa qua, việc đặt được một container giống như “một phần thưởng rất lớn”, vì tất cả các đội tàu đều đang được chi phối bởi các tập đoàn đa quốc gia của nước ngoài. Việt Nam chưa tham gia vào thị trường đội tàu quốc tế nên việc tăng, giảm trong tổng chi phí logistics liên quan đến các cước phí vận chuyển của tàu rất cao. Chỉ cần có một quốc gia hay một chính phủ can thiệp vào đội tàu, thị phần giao thương hàng hóa của Việt Nam sẽ lập tức gặp nhiều khó khăn”.

Theo chị Huệ chúng ta đã nhìn thấy một bức tranh rõ nét về đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Cước phí booking có thể tăng 1000% chỉ sau một tuần, tức là hơn 10 lần. Điều đó làm ảnh hưởng đến những hợp đồng kinh doanh với đối tác, và làm gãy toàn bộ những hoạch định và đàm phán trước đó. Vì vậy, doanh nghiệp logistics khó có thể đề ra những chiến lược lớn và ký kết các hợp đồng dài hạn với đối tác như trước đây, tất cả đều phải nghe ngóng, thăm dò thị trường và thích nghi với tính thực tế.

Chia sẻ về tổng quan của ngành logistics Việt Nam, chị Bích Huệ cho biết: “Trong đại dịch vừa qua ngành logistics có chỉ số tốt hơn các ngành khác. Đối tượng logistics phục vụ xuất khẩu ảnh hưởng rất nhiều, còn những doanh nghiệp phục vụ cho cả nội địa và thương mại điện tử phát triển rất tốt. DN Việt Nam phát triển tương đối nhỏ lẻ. Các doanh nghiệp vận tải cũng gọi là công ty logistics, hay một công ty đi khai thuê hải quan cũng gọi là công ty logistic. Hầu như DN Việt Nam đi vào thị phần này là phần lớn, trong khi các DN nước ngoài và doanh nghiệp lớn thì họ coi đây chỉ là một phần trong chuỗi mà họ cung cấp chứ họ không tách rời. Một thị phần nữa là các doanh nghiệp sở hữu các tài sản hạ tầng logistics lớn thì hầu như các DN này đi lên từ doanh nghiệp nhà nước và cổ phần hoá, đó có thể là cảng hay những công ty về kho vận. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn vì việc chuyển đổi chậm và không thích nghi được với thị trường”.

Đối diện rủi ro – giữ lấy ngọn lửa của ý chí

Thừa nhận doanh nghiệp Western Pacific của chị cũng không nằm ngoài nỗi đau chung toàn ngành, doanh nhân Bích Huệ xúc động nhớ lại vụ hỏa hoạn đã thiêu hủy toàn bộ hệ thống kho 30.000m2 của Western Pacific vào năm 2019. Chị đã đối diện với khủng hoảng này với một tâm thế bình tĩnh và đầy nghị lực. Ngọn lửa đã thiêu hủy cơ sở hạ tầng nhưng cũng đã tiếp thêm cho chị ý chí để cố gắng hơn nữa. Trong nguy vẫn luôn có cơ, chị Huệ cho rằng trung tâm này là cơ sở đầu tiên nên có nhiều khiếm khuyết vì chị chưa được trải nghiệm thực tế, vì vậy chị đã xem đây là dịp để “khởi động lại” một trung tâm mới, hoàn thiện hơn và khắc phục lại những điều thiếu sót trước đây chưa tính toán được. Với góc nhìn thực tế của một doanh nhân, chị đã tái cấu trúc hệ thống và tự tin cho rằng doanh nghiệp Western Pacific của thời điểm hiện tại đã vượt qua thử thách, tạo được “kháng thể” cần thiết để đối mặt với đại dịch.

Chị Huệ tự nhận xét bản thân là một người luôn đi tìm “giải pháp”. Khi được hỏi về những giải pháp khả quan cho ngành, chị Huệ chia sẻ, nếu chỉ xét về góc độ cung ứng cho xuất nhập khẩu thì logistics đang gặp rất nhiều khó khăn và thử thách, các chỉ số đều giảm. Dù vậy,  nếu doanh nghiệp nghiêm túc chuyển hướng phục vụ cho thị trường tiêu thụ nội địa thông qua thương mại điện tử thì các chỉ số đã có sự tăng trưởng.

Các trung tâm logistics và thương mại điện tử đang nổi lên đều đòi hỏi các vị trí đất đẹp để hình thành hạ tầng thiết yếu cho ngành. Nếu các doanh nghiệp logistics và thương mại điện tử liên kết được với nhau và có những kiến nghị với Chính phủ để tiếp cận các quy hoạch sớm nhất và đồng bộ từ ban đầu, Việt Nam có thể đi nhanh hơn các tập đoàn đa quốc gia nước ngoài vì chúng ta  đang có thế mạnh trong khâu thực hiện thủ tục pháp lý, các thủ tục để tiếp cận với đất đai, với các nguồn tài nguyên. Chị Bích Huệ cho rằng, cần phải có những doanh nghiệp “sếu đầu đàn” để tạo ra những hiệu ứng, những trung tâm mới để điều tiết thị phần, thị trường một cách thích hợp nhất.

Chuyển đổi số và cải tiến để thích nghi – chìa khóa bước vào cánh cửa tương lai 

Doanh nhân Bích Huệ hoàn toàn tự tin vào một tương lai màu hồng của ngành logistics vì  chính phủ Việt Nam đang đặt nhiều sự quan tâm cho ngành. Bên cạnh đó, các lãnh đạo địa phương khi quy hoạch các vùng, các khu công nghiệp đều có đặt vấn đề cho logistics đồng hành. Nhìn chung, mọi người đã nhìn nhận và đánh giá được vai trò quan trọng của logistics trong nền kinh tế. Nhu cầu thuê dịch vụ logistics của các doanh nghiệp Việt Nam và các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam đang ngày càng tăng. Rõ ràng logistics đang phát triển theo một chiều hướng sâu hơn.

Bên cạnh đó, chị Bích Huệ có lời khuyên dành cho các startup muốn đầu tư chuyển đổi số cho ngành logistics. Nếu muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực này, startup cần phải am hiểu thật sâu về ngành. Việt Nam có một chuỗi logistics từ mức thấp nhất đến mức cao nhất. Nếu các startup công nghệ có được các giải pháp kết nối được tất cả các chuỗi cung ứng, chuỗi logistics thì đây sẽ là một tín hiệu tốt cho tương lai của ngành. Ngoài ra, cảng biển là một trong những ngành cốt lõi của mọi quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam, nhưng hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có một doanh nghiệp công nghệ nào phát triển được một hệ thống phần mềm quản lý cảng biển quốc tế. Nếu startup công nghệ có thể khai thác được vấn đề này, “đo ni đóng giày’’ sản phẩm cho từng chuỗi cung ứng, liên kết các chuỗi lại với nhau và bắt kịp xu thế mới thì thị phần logistics sẽ bớt được gánh nặng chuyển đổi số để cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia.

Nữ doanh nhân Phạm Thị Bích Huệ là “đại bàng lửa” đã hồi sinh từ đống tro tàn. Đối với chị, Covid-19 không phải là rủi ro lớn nhất mà chị đã trải qua. Qua đó buổi Talkshow,  chị Huệ cũng đã chia sẻ những từ khóa rất hữu ích trong quá trình khởi nghiệp, phát triển và phục hồi của Western Pacific.

Thứ nhất, đó là sự tích cực, tâm thế luôn luôn hướng về những điều tốt hơn, đứng lên làm lại từ những thất bại và luôn nghĩ về bài toán của tương lai.

Thứ hai, đó là câu chuyện về ý chí. Chúng ta có rất nhiều rủi ro trong cuộc sống, COVID-19 có thể là một trong những rủi ro đó, và điều đó không có nghĩa là nó có thể ngăn cản chúng ta có được những kế hoạch, những hành trình và những dự định tốt hơn cho tương lai. Do đó, chúng ta hãy giữ vững ý chí, tiếp tục bắt đầu những hành trình mang mới nhiều hy vọng hơn sau đại dịch.

Và từ khóa cuối cùng là niềm tin. Dù sao đi chăng nữa, tất cả “nguy” rồi cũng sẽ qua đi và chúng ta đều cũng sẽ có những “cơ” xán lạn đang chờ ở phía trước nếu như chúng ta giữ vững niềm tin.

Bài viết “Bông hồng thép” của ngành logistics Việt Nam: “Nếu mất hết tất cả, thứ cuối cùng tôi giữ lại là ý chí” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tỉnh Bắc Ninh hiện có 10 khu công nghiệp đang hoạt động. Trước khi có làn sóng dịch Covid-19, số doanh nghiệp đang hoạt động trong khu công nghiệp là 1.120. Tuy nhiên, từ khi có dịch Covid-19 đến nay, số doanh nghiệp phải dừng sản xuất là hơn 400 với khoảng 65.000 lao động buộc phải nghỉ làm.

Để giúp tỉnh sớm có giải pháp phòng, chống dịch có hiệu quả, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Trưởng Bộ phận thường trực đặc biệt của Bộ Y tế hỗ trợ Bắc Ninh chống dịch Covid-19 đã có buổi làm việc với Ban Quản lý các khu công nghiệp. Cùng dự buổi làm việc có Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn.

Ông Bùi Hoàng Mai, Giám đốc Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho biết, địa phương là trung tâm công nghiệp của các tỉnh phía bắc về sản xuất công nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực điện tử viễn thông. Các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp của Bắc Ninh có kết nối chặt chẽ trong chuỗi sản xuất với các tỉnh lân cận rất lớn.

Ca Covid-19 được ghi nhận đầu tiên trong khu công nghiệp của Bắc Ninh được xác định tại Công ty TNHH Công nghệ Johnson Health tại KCN Thuận Thành 2 vào ngày 9-5. Tính đến nay, Bắc Ninh đã ghi nhận 106 ca dương tính với SARS-CoV-2 ở 33 doanh nghiệp trong 7/10 khu công nghiệp của tỉnh.

Trước làn sóng dịch Covid-19, các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh đã thành lập được 7.615 tổ Covid-19 an toàn cộng đồng với 30.115 thành viên.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh đã giao Ban quản lý các KCN Bắc Ninh, yêu cầu các doanh nghiệp trong các KCN tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch trong các KCN, tổ chức cho người lao động ở tạm trong doanh nghiệp để cách ly, vừa tham gia sản xuất, tránh lây dịch, nhưng phải bảo đảm nghiêm ngặt các điều kiện PCCC, an ninh trật tự, điện nước, chiếu sáng, thông gió, vệ sinh, an toàn thực phẩm…

Các doanh nghiệp căn cứ vào tình hình thực tế và tính chất quan trọng của dây chuyền sản xuất phải duy trì và phân bổ tăng ca hợp lý để giảm tối thiểu 50% số lượng công nhân đi làm việc trong các nhà máy; đồng thời xem xét tạm dừng các dây chuyền sản xuất không cần thiết để giảm tối đa số lượng công nhân đi làm.

Trong thời gian từ nay đến ngày 2-6, khi Bắc Ninh cho phép các doanh nghiệp đủ điều kiện tiêu chí an toàn trở lại sản xuất, Ban Quản lý các khu công nghiệp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương nêu trên xây dựng dự thảo theo kế hoạch “Quy chế phối hợp tạm thời quản lý người lao động và người nước ngoài ở tạm trong các doanh nghiệp/nhà máy vừa để cách ly, vừa tham gia sản xuất để phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh”.

Trong đó, tập trung vào các định, về: Y tế, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, an toàn thi công xây dựng các hạng mục dã chiến, sử dụng tạm thời, đấu nối giao thông; cung cấp đủ điện nước, thoát nước thải, vệ sinh môi trường thu gom xử lý rác thải, chất thải, bố trí các công trình vệ sinh di động, bố trí hệ thống giám sát camera, lưu thông hàng hóa, lương thực thực phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, lưu thông không khí…

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhận định nguy cơ bùng phát dịch trong khu công nghiệp là rất cao bởi đã xuất hiện ca bệnh trong doanh nghiệp tại các khu công nghiệp. Do đó, Bắc Ninh có hai vấn đề cần tập trung triển khai ngay đó là thực hiện truy vết thật nhanh các đối tượng tiếp xúc gần F1, F2 và tăng tốc trong việc xét nghiệm (tăng cường lực lượng lấy mẫu, cán bộ trang thiết bị trong việc thực hiện công tác xét nghiệm).

Thứ trưởng Y tế yêu cầu cần kiểm soát chặt công nhân như: Yêu cầu 100% công nhân khai báo y tế điện tử, cài đặt Bluzone và yêu cầu bật ứng dụng 24/24, lắp đặt camera giám sát, cung cấp địa chỉ cư trú, tuân thủ nghiêm quy định phòng dịch trên xe đưa đón công nhân. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp huyện, xã phải vào cuộc, giám sát chặt chẽ khu nhà trọ công nhân không được để tụ tập đông người, không được ra ngoài… để bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ duy trì sản xuất.

Về thực hiện tiêm vaccine phòng Covid-19 cho công nhân các khu công nghiệp, Thứ trưởng Y tế đề nghị ngành y tế Bắc Ninh sớm lập danh sách và đề xuất Bộ Y tế hỗ trợ nguồn lực gì để thực hiện đúng yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Y tế. Trên tinh thần hỗ trợ Bắc Ninh sớm hoàn thành tiêm hết số vaccine đã được cấp xong trước 10-6 cho các trường hợp đã lựa chọn, Bộ Y tế sẵn sàng giúp đỡ Bắc Ninh chuyên gia để thực hiện thành công chiến lược tiêm vaccine lần này.

Bài viết Bắc Ninh trước nguy cơ dịch bùng phát tại khu công nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.