Vụ lùm xùm ở Nhà máy Nước mặt Sông Đuống đặt ra một câu hỏi quan trọng, là Chính phủ đôi lúc có nên can thiệp vào thị trường, hay để thị trường vận hành tự do? “Tự do” hiểu ở đây là nhà nước không kinh doanh, để thị trường tự cạnh tranh cung ứng; còn “Can thiệp” là Nhà nước điều tiết bằng chính sách, luật lệ và can thiệp khi thị trường thất bại và khủng hoảng xảy ra.

Động cơ lợi nhuận của doanh nghiệp luôn có xu hướng chống lại người tiêu dùng thay vì phục vụ lợi ích tốt nhất cho họ. Và như vậy, tình huống bất lợi cho người tiêu dùng xảy ra khi một doanh nghiệp đối xử không công bằng, đa số sẽ phản đối bằng cách tẩy chay sản phẩm của những doanh nghiệp này. Tuy vậy, khi doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm mang tính độc quyền như điện, nước, xăng dầu…, thì dù có phản đối đến mấy người tiêu dùng cũng không thể sử dụng được dịch vụ ở nơi khác và phải thoả hiệp với những vấn đề chưa hợp lý, thậm chí bất công…

Độc quyền không điều tiết sẽ dẫn đến giá cao và tổn thất vô ích.

Nếu Nhà nước phải bù giá nước sinh hoạt cho dân thì đó là tổn thất vô ích do chi phí bù giá cũng là từ thuế của người dân. Nhưng vấn đề đó là một loại chi phí không công bằng, vì: Thu thuế bình đẳng nhưng chỉ một số người dân được hưởng dịch vụ chứ không phải tất cả người dân Hà Nội.

Trong một lĩnh vực có yếu tố độc quyền, đường cầu của thị trường sẽ là đường cầu của doanh nghiệp; nghĩa là đầu ra được định sẵn và rủi ro thị trường gần như bằng 0 (không). Độc quyền là không tránh khỏi với một số lĩnh vực đặc thù, hàng hoá công tiện ích – điện, nước, xăng dầu… Những doanh nghiệp này có thể được hưởng quy chế độc quyền do chi phí đầu tư ban đầu cao và chi phí biên tế giảm dần. Dù vậy, để đảm bảo quyền lợi cuối cùng và quan trọng nhất – quyền lợi của người dân (người đóng thuế), những doanh nghiệp dạng này phải được điều tiết, quản lý bởi những chế tài đặc thù: cụ thể như là giá bán được điều tiết (Price regulated), chứ không thể chấp nhận cho doanh nghiệp được hưởng lợi nhờ áp giá độc quyền (Price monopoly). Vì lẽ đó, Luật chống độc quyền và Luật cạnh tranh được sinh ra là để điều tiết và quản lý những trường hợp như thế này. Và nếu hai bộ luật này còn khiếm khuyết, thì cần sớm phải bổ sung và hoàn thiện.

Vậy, nếu doanh nghiệp duy nhất độc quyền thì có tính cạnh tranh không? Thông thường thì không, nhưng cũng có thể có khi doanh nghiệp đó được điều tiết đủ tốt. Nghĩa là, do tính ổn định của lợi nhuận trong dài hạn, những doanh nghiệp dạng này sẽ e ngại sự “cạnh tranh tiềm năng”, do vậy sẽ định giá sản phẩm đủ thấp để các doanh nghiệp khác khó có thể thay thế tham gia vào thị trường. Như vậy cạnh tranh vẫn có khi chỉ có một doanh nghiệp.

Những “điều tiết” cụ thể là gì?

Có thể bao gồm nhưng không hạn chế như: (1) Áp giá trần (Price ceiling) nhằm đảm bảo một đầu ra hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả chung của người dân; (2) Quy định về mức vốn chủ đầu tư tối thiểu không được thấp hơn một tỷ lệ đáng kể trên tổng mức đầu tư nhằm giảm thiểu các chi phí tài chính, yếu tố khiến đội giá thành, rủi ro hệ thống; Và (3) Kiểm soát khắt khe đầu tư nước ngoài vào các ngành nghề trọng yếu và dòng luân chuyển vốn… Bù lại, chính quyền có thể hỗ trợ các hình thức khấu hao có lợi cho nhà đầu tư (khấu hao nhanh) và các chính sách hỗ trợ vốn vay phù hợp, một chính sách bảo đảm cho doanh nghiệp, các nhà đầu tư được độc quyền tương đối khai thác kinh doanh. Trong trường hợp cần thiết, nếu doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng các quy chế, Nhà nước có thể mua lại doanh nghiệp theo mức giá kế toán (sau kiểm toán độc lập), thay vì mua lại theo mức thị giá thông thường.

Thông thường, khấu hao nhanh khiến tăng giá thành, giảm tính cạnh tranh; tuy nhiên trong trung hạn sẽ giúp chủ đầu tư hoàn vốn nhanh hơn và trong dài hạn thì giảm giá thành có lợi cho người tiêu dùng. Dĩ nhiên, sự “hy sinh” tạm thời của Nhà nước vì lợi ích công cộng là một mức thu thuế bị hạn chế trong giai đoạn đầu, nhưng không phải bù giá lâu dài. Ngoài ra, dân số tăng lên sẽ giúp thời gian hoàn vốn nhanh hơn, nhất là lĩnh vực thiết yếu như điện, nước… Nhà máy nước thì thời gian kinh doanh càng lâu thì mức sinh lời càng lớn do chi phí tái đầu tư tài sản thấp, chi phí biên tế giảm dần + định phí thấp do tự động hoá cao.

Làm được vậy thì dù có độc quyền tương đối nhưng doanh nghiệp vẫn phải cung cấp giá cạnh tranh, miễn là họ còn e ngại sự cạnh tranh tiềm năng, sự thay thế tiềm năng của nhiều nhà đầu tư khác mong muốn tham gia vào thị trường. Là thị trường đặc thù nên phải được quản lý bởi những quy chế đặc thù, không thể theo cách quản lý thị trường tự do thông thường – doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm.

Đặt lại vấn đề “xã hội hoá”

Dù xã hội hoá một số lĩnh vực công là chủ trương không sai, tuy nhiên nếu không có cơ chế để kiểm soát giá cả sẽ có nguy cơ trở thành thảm hoạ dân sinh. Hai bộ luật quan trọng bậc nhất cần phải cập nhật ngay là Luật Cạnh tranh và Chống độc quyền thì mới hy vọng mới quản lý tốt hơn được. Cho tư nhân hoá nhưng phải kiểm soát và điều tiết được tư nhân vì lợi ích dân sinh, đặc biệt là trong những lĩnh vực trọng yếu.

Khi nền kinh tế thị trường càng phát triển và thể chế pháp luật càng hoàn thiện thì nhà nước càng ít can thiệp, và ngược lại. Nhưng với các nền kinh tế đi sau sẽ không thể phát triển nếu họ để thị trường quyết định mọi thứ. Đất nước còn nghèo thì hàng hoá và dịch vụ công nhân tạo như giáo dục, y tế, nước sạch… là công sản cần phải được “phân phối” trực tiếp bởi Nhà nước, hoặc cho tư nhân tham gia nhưng phải được điều tiết và quản lý một cách hiệu quả bởi Nhà nước, nhằm đảm bảo tính công bằng và an sinh xã hội.

Ở Đức, sau thống nhất chính phủ tư nhân hoá doanh nghiệp nhà nước… nhưng sớm sau đó lại phải quốc hữu hoá những doanh nghiệp quan trọng như nhà in sau vài lần lộ mất bí mật quốc gia, hay những ngành quan trọng như điện nước… Hiện thì trong nhiều doanh nghiệp, Nhà nước Đức vẫn có cồ phần dù không chi phối. Nhờ vậy mà vẫn có khả năng kiểm soát theo luật định. Chính phủ Đức từng nắm đến 20% cổ phần của Volkswagen cho tới năm 2003. Trong nhiều trường hợp và mục đích đặc biệt, Chính phủ Đức có thể mua cổ phiếu của các doanh nghiệp trên thị trường tự do và vẫn có thể trở thành cổ đông bình quyền trong một công ty đại chúng.

Thị trường tự do thiếu điều tiết sẽ dẫn đến thất bại của thị trường và các nền kinh tế đi sau không thể phát triển nếu họ để thị trường quyết định mọi thứ. Trường hợp của Nhà máy Nước mặt Sông Đuống là thất bại của thị trường (độc quyền, hàng hoá công, không công bằng). Trong lĩnh vực hàng hóa công có 2 thuộc tính quan trọng là “không có cạnh tranh” và “không thể loại trừ”. Tính chất quan trọng ấy nó cho phép hợp pháp hóa sự can thiệp của Nhà nước vừa để gỡ rối cho doanh nghiệp và cũng cho người dân. Lợi ích hài hòa là đích đến cuối cùng của mọi chính sách xã hội, dân sinh.

“Xã hội hoá” không có nghĩa là phải trả giá cao hơn. Mà nếu phải dùng thuế để bù giá cho dân, thì chính sách ấy phải áp cho toàn dân; không thể không công bằng, thiếu bình đẳng. Việc thị trường hóa toàn bộ cũng không đảm bảo rằng sẽ tốt hơn Nhà nước, hoặc nghiễm nhiên cho rằng cứ tư nhân làm thì sẽ tốt.

Nước Anh, nơi khai sinh lý thuyết kinh tế thị trường tự do thì năm 2018, Chính phủ Anh đã quyết định dừng hẳn các dự án hạ tầng tư nhân hóa với lý do:

1) Các dự án công có tư nhân tham gia hóa ra lại tốn phí hơn so với thuần túy do nhà nước thực hiện (kinh tế quy mô)

2) Doanh nghiệp tư nhân nhận được dự án thường có lợi nhuận quá lớn (vấn đề phân phối của cải)

3) Nợ phát sinh từ dự án có tư nhân tham gia cùng sự phức tạp của việc bút toán và thanh toán khoản nợ này (rủi ro hệ thống)

Đương nhiên là, một khi nhà đầu tư ưu tiên việc tối đa hoá “lợi nhuận tài chính”, “lợi ích cổ đông” thì phải tối thiểu hoá “lợi ích cộng đồng”. Như vậy là xung đột với mục đích của dịch vụ công là tối đa hóa “lợi nhuận xã hội” – tức mang lại lợi ích cho nhiều người trong xã hội nhất với phí tổn thấp nhất, đồng nghĩa với sự cân đối giữa tính công bằng và tính hiệu quả.

Theo Phạm Việt Anh/ Nhàđầutư

Nguồn: https://nhadautu.vn/nha-may-nuoc-song-duong-la-that-bai-cua-thi-truong-d30526.html

Bài viết Nhà máy Nước mặt Sông Đuống là thất bại của thị trường đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Nước mặt sông Đuống đã có những thay đổi lớn về mặt nhân sự. Cụ thể, bà Đỗ Thị Kim Liên (tức Shark Liên) hiện không còn là Tổng giám đốc của doanh nghiệp này, thay vào đó là doanh nhân sinh năm 1980 tên Tạ Đức Hoàng.

Trong lần thay đổi đăng ký kinh doanh gần nhất, ông Tạ Đức Hoàng hiện là Tổng giám đốc, đồng thời là thành viên Hội đồng quản trị.

Mặc dù rời vị trí Tổng giám đốc nhưng Shark Liên vẫn giữ vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty.

Tính đến thời điểm hiện tại, vốn điều lệ của Công ty Cổ phần Nước mặt sông Đuống là 999,6 tỉ đồng, trong đó WHAUP (SG) 2DR PTE.LIMITED là tổ chức nước ngoài nắm giữ 34% vốn.

Trong danh sách người quản lý khác của Công ty Cổ phần Nước mặt sông Đuống cũng có những sự thay đổi, đặc biệt xuất hiện các cá nhân có quốc tịch Thái Lan. Cụ thể, ông Wisate Chungwatana (SN 1967, Thành viên Hội đồng quản trị); ông Vivat Jiratikarnsakil (SN 1956, Thành viên Hội đồng quản trị); bà Jareeporn Jarukornsakul (SN 1967, Thành viên Hội đồng quản trị) và ông Natthapatt Tanboon-Ek (SN 1975, Thành viên Ban Kiểm soát).

Theo đăng ký mới nhất, doanh nghiệp này chỉ tập trung vào một lĩnh vực kinh doanh duy nhất là khai thác, xử lý và cung cấp nước sạch.

Các cổ đông sáng lập của Công ty Cổ phần Nước mặt sông Đuống là Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội (10%), Công ty TNHH MTV Ứng dụng công nghệ mới và du lịch (5%), Công ty cổ phần đầu tư Việt Nam – Oman (27%) và Công ty cổ phần nước Aqua One (58%).

Sau đó, cơ cấu cổ đông đã có những thay đổi trong quá trình triển khai dự án. Tỉ lệ sở hữu vốn điều lệ của Công ty cổ phần nước Aqua One đã tăng lên 51% và có thêm cổ đông mới là WHAUP (SG) 2DR PTE. LIMITED với tỉ lệ sở hữu vốn điều lệ lên tới 34%.

WHAUP (SG) 2DR PTE.LIMITED là thành viên Tập đoàn WHA, một tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực logistics và các giải pháp tiện ích công nghiệp, năng lượng.

Thời gian qua, thông tin Hà Nội chấp thuận giá bán nước sạch tối đa Nhà máy Sông Đuống là 10.246 đồng/m3, lộ trình tăng giá tối đa 7%/năm khiến người dân vô cùng băn khoăn.

Theo ông Nguyễn Việt Hà, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, giá bán sỉ nước của các nhà máy trên địa bàn Hà Nội chênh nhau lớn là vì công nghệ khác nhau, dẫn đến suất đầu tư khác nhau. Suất đầu tư khác nhau, chất lượng nước thô đưa vào sản xuất nước sạch khác nhau nên chi phí sản xuất khác nhau.

Khi đầu tư Nhà máy Nước mặt Sông Đuống, chủ đầu tư phải vay 3.998 tỉ đồng (tương đương 80%), chi phí lãi vay được tính vào giá nước. Chi phí lãi vay trong giai đoạn đầu tư được tính vào tổng vốn đầu tư dự án và sau giai đoạn đầu tư được tính vào giá thành nước. Ước tính chi phí lãi vay chiếm khoảng 20% giá thành, tương đương 2.103 đồng/m3; chi phí khấu hao khoảng 2.100 đồng/m3.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung khẳng định TP chưa mất một đồng nào bù giá cho nước sạch sông Đuống và chắc chắn là không bao giờ bù giá cho doanh nghiệp.

“Tôi khẳng định là không có lợi ích nhóm nào ở đây cả. TP làm mọi cách, tạo mọi điều kiện để các nhà đầu tư vào lĩnh vực này giải quyết cấp bách vấn đề nước sạch cho người dân. Không chỉ Nhà máy Nước mặt Sông Đuống, mà tất cả các nhà đầu tư nước ngoài hay trong nước ở các lĩnh vực đều được coi trọng và tạo mọi điều kiện” – Chủ tịch UBND TP Hà Nội nói.

Theo Minh Chiến/ NLĐO

Nguồn: https://nld.com.vn/kinh-te/ba-do-thi-kim-lien-roi-ghe-tong-giam-doc-cong-ty-co-phan-nuoc-mat-song-duong-20191119150926459.htm

Bài viết Bà Đỗ Thị Kim Liên rời ghế Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Nước mặt sông Đuống đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đã từng là dự án “kêu gọi đầu tư nước ngoài”

Ngày 7/11, tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIV, phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ công thương Trần Tuấn Anh, đại biểu Trương Trọng Nghĩa nêu vấn đề: “Vừa qua, dư luận phản ánh việc tỷ phú Thái Lan đã mua đến 34% cổ phần của Nhà máy nước sạch Sông Đuống. Trước tình hình cung cấp nước sạch ở Hà Nội như vừa rồi, chúng ta phải xem xét lại chủ trương này. Tôi đề nghị Bộ trưởng Công Thương cũng như Thủ tướng cho biết thêm ý kiến của mình về việc này. Tôi rất khẩn thiết đề nghị xem xét lại không nên thoái vốn hoặc Nhà nước phải nắm cổ phần chi phối tại các đơn vị này”.

Ngay lập tức, đã có những ý kiến không đồng tình với quan điểm của đại biểu Trương Trọng Nghĩa coi đây là một hành vi “thoái vốn”.

Theo Quyết định số 631/QĐ-TTg ngày 29/4/2014, Dự án Nhà máy nước mặt Sông Đuống là dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài. Bộ Xây dựng cũng đã có Quyết định số 72/QĐ-BXD phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và cho phép Liên doanh các Nhà đầu tư gồm Tổng Công ty đầu tư nước và môi trường Việt Nam (Viwaseen), Công ty TNHH MTV nước sạch Hà Nội (Hawaco), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và đối tác Nhật Bản thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Hệ thống cấp nước Nhà máy nước sông Đuống.

JICA sau đó đã tìm hiểu và đề xuất phương án tham gia với vai trò là nhà đầu tư, đồng thời là đơn vị thu xếp vốn vay từ quỹ PSIF của Nhật Bản. Qua quá trình thực hiện, phía Nhật Bản cũng đã hoàn thành báo cáo FS.

Tuy nhiên khi so sánh, đánh giá các đề xuất trong nghiên cứu của phía Nhật bản, Viwaseen, với vai trò đại điện chủ đầu tư do Chính phủ Việt nam chỉ định, nhận thấy còn tồn tại một số điểm khác biệt lớn so với Báo cáo FS của chính Viwaseen thực hiện trước đó.

Cụ thể, về giá bán nước đề xuất, để đáp ứng được các chỉ tiêu kinh tế tài chính của dự án thì giá bán nước đề xuất là 14.000 ÷ 18.000 đồng/m3, cao hơn nhiều giá bán đang áp dụng trên địa bàn thành phố.

Phía Nhật Bản cũng đề xuất áp dụng hình thức chỉ định thầu EPC đối với các hạng mục cung cấp dây chuyền công nghệ, thiết bị của dự án… đồng thời đòi hỏi được bao tiêu toàn bộ sản phẩm ngay sau khi nhà máy nước sạch vận hành.

Do có những khác biệt trên nên các bên đã không tìm được tiếng nói chung. Sau đó JICA giới thiệu thêm nhà đầu tư Mitsubishi tuy nhiên nhà đầu tư này cũng đưa ra các cơ chế đặc thù khác đề nghị áp dụng và không được Chính phủ đồng ý nên JICA không tiếp tục tham gia Dự án.

Bán cổ phần là hoạt động bình thường

Do dự án không thể “bén duyên” với nhóm nhà đầu tư trên, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho UBND thành phố Hà Nội triển khai, kêu gọi nhà đầu tư khác thực hiện Dự án này. Ngày 03/6/2016, UBND thành phố Hà Nội đã có quyết định chấp thuận các nhà đầu tư thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy nước mặt Sông Đuống, trong đó đã bao gồm Công ty VIAC (No.1) Limited Partnership (Singapore) là một nhà đầu tư nước ngoài.

Như vậy, theo các chuyên gia về đầu tư, việc kêu gọi các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào dự án nước sạch là một chủ trương đã có từ rất lâu của Chính phủ thể hiện bằng các văn bản pháp lý, xuyên suốt qua nhiều thời kỳ.

Đến nay, khi dự án đã hoàn thành giai đoạn I, đi vào sản xuất các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài thực hiện việc chuyển nhượng cổ phần. Cụ thể, 34% cổ phần của một số cổ đông sáng lập đã được chuyển nhượng cho nhà đầu tư nước ngoài khác là WHAUP (SG) 2DR PTE.Limited (Singapore) – công ty con của WHAUP (Thái Lan).

Chủ đầu tư cho rằng Việc chuyển nhượng này được thực hiện căn cứ theo các quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư hiện hành và các quy định trong Điều lệ Công ty Cổ phần nước mặt Sông Đuống. Các cổ đông cũng đã hoàn tất nghĩa vụ về thuế, tài chính và nghĩa vụ khác với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc mua bán chuyển nhượng cổ phần. Đồng thời Sở Kế hoạch và đầu tư Hà Nội đã có Thông báo số 877324 ký ngày 11/10/2019 Về việc đáp ứng đủ điều kiện góp vốn, mua lại cổ phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài.

Từ những căn cứ nêu trên, các chuyên gia cho rằng việc Công ty cổ phần nước mặt Sông Đuống (được thành lập từ doanh nghiệp tư nhân trong nước, doanh nghiệp nước ngoài, doanh nghiệp Nhà nước tham gia 15%) thực hiện việc chuyển nhượng 34% cổ phần cho Nhà đầu tư nước ngoài khác là WHAUP (SG) 2DR PTE.Limited (Singapore) – công ty con của WHAUP (Thái Lan), là “hoàn toàn phù hợp với chủ trương, đường lối chính sách pháp luật cũng như các quy định của Chính phủ và các Bộ liên quan”.

Trên thực tế, hiện nay hoạt động M&A đã và đang diễn ra rộng khắp. Thị trường Việt Nam đã chứng kiến thương vụ lịch sử khi một nhà đầu tư Thái Lan đã bỏ ra hơn 5 tỷ USD để sở hữu cổ phần chi phối tại Sabeco. Thống kê của Bộ Kế hoạch và đầu tư cho hay trong 10 tháng đầu năm 2019, đã có 7.509 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị góp vốn là 10,8 tỷ USD, tăng 70,5% so với cùng kỳ năm 2018.

Trong một thị trường vốn đang ngày càng rộng mở, việc các doanh nghiệp Việt Nam bán cổ phần để thu về nguồn tài chính mới nhằm tiếp tục triển khai các dự án đầu tư khác là điều bình thường, thậm chí cần được xem là tín hiệu lành cho môi trường đầu tư.

Công ty Cổ phần Nước mặt Sông Đuống đã đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động Nhà máy Nước mặt sông Đuống với quy mô đầu tư xấp xỉ 5000 tỷ đồng. Nhà máy cung cấp nước sạch sinh hoạt quy mô cấp Vùng với tổng diện tích 64,2 ha, mức đầu tư giai đoạn I khoảng gần 5000 tỷ đồng theo 2 phân kỳ: Phân kỳ 1 khánh thành tháng 10/2018 với công suất 150.000m3/ngày đêm; Phân kỳ 2 nâng công suất lên 300.000m3/ngày đêm, đảm bảo đủ cung cấp nguồn nước sạch cho khoảng 3 triệu người – chiếm 1/3 dân số Hà Nội và 1 số địa phương phụ cận như Bắc Ninh, Hưng Yên và dần thay thế nguồn nước ngầm đã và đang có nguy cơ ô nhiễm cao.

Theo giới thiệu, nhà máy được xây dựng và vận hành với dây chuyền công nghệ có xuất xứ châu Âu. Tư vấn giám sát là các công ty tư vấn chuyên nghiệp Artelia, Bureau Veritas từ Pháp- là một trong những tư vấn giám sát hàng đầu thế giới. Nhà máy vận hành với chuyên gia nước ngoài chỉ đạo toàn bộ quá trình sản xuất và toàn bộ dây chuyền công nghệ được giám sát 24/7 theo sát thời gian thực.

Theo Hùng Anh/ VietnamFinance

Nguồn: https://vietnamfinance.vn/nen-hieu-the-nao-ve-viec-thoai-von-tai-nha-may-nuoc-mat-song-duong-20180504224231401.htm?fbclid=IwAR2af2G9wIzcKoqe7rteJGv21r8AtvBTv7jg9jzPI6spXC_JoRbppxiYgKs
 

Bài viết Nên hiểu thế nào về việc ‘thoái vốn’ tại Nhà máy nước mặt Sông Đuống? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Khi sự cố nước sạch nhiễm dầu xảy ra, thì nhiều người mới bắt đầu quan tâm đến chất lượng nước. Với Nhà máy nước mặt Sông Đuống thì ngay từ khi thành lập và đi vào hoạt động đã luôn chú trọng đến chất lượng, đặt sức khỏe người tiêu dùng lên trên hết.

Bài viết Nhà máy nước mặt Sông Đuống: Mỗi giọt nước sạch chảy qua những công đoạn nào? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Nhà máy Nước mặt Sông Đuống thuộc Tập đoàn AquaOne – Dự án cung cấp nước sạch sinh hoạt có quy mô lớn nhất miền Bắc với công suất giai đoạn 1 đạt 300.000m3 ngày/đêm là nhà máy nước sạch quy mô cấp Vùng với tổng diện tích 65 ha, mức đầu tư giai đoạn 1 là gần 5000 tỷ đồng.

Nhà máy được đầu tư xây dựng theo quy hoạch cấp nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, được phê duyệt đầu tư theo quyết định số 499/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 21/03/2013 và quyết định chủ trương đầu tư số 2869/QĐ-UBND của Ủy Ban Nhân dân thành phố Hà Nội ngày 03/6/2016. Đây đồng thời là công trình gắn biển kỷ niệm 65 năm Giải phóng Thủ Đô (10/10/1954 – 10/10/2019).

Nhà máy được vận hành tự động hoá hoàn toàn, áp dụng công nghệ xử lý nước tiên tiến nhất trên thế giới, thiết bị sử dụng có xuất xứ từ G7 và Châu Âu đảm bảo hiệu suất cao; vận hành ổn định; tuổi thọ lâu dài và tiết kiệm năng lượng. Nhà máy còn ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường: Đảm bảo chỉ số thất thoát nước thô < 1%, sử dụng hệ thống đèn LED, lắp đặt cấu hình tự động để tiết kiệm năng lượng, tận dụng tối đa hệ thống thông gió tự nhiên. Tháng 9/2019, Nhà máy đã nhận chứng chỉ sử dụng tài nguyên hiệu quả EDGE của Tổ chức Tài Chính Quốc tế IFC – thành viên Ngân hàng Thế giới…

Dây chuyền công nghệ hiện đại và ưu việt

Nước thô từ nguồn nước sông Đuống được thu qua kênh dẫn nước hở vào cổng trạm bơm nước thô với 03 máy bơm nước thô turbin trục đứng. Nguồn nước khai thác từ sông Đuống có lưu lượng/chất lượng ổn định. Trạm bơm nước thô được lắp đặt hệ thống phao chắn rác, lưới chắn rác thô, lưới chắn rác tinh vận hành tự động. Nước thô sau khi được lọc rác sẽ được vận chuyển qua tuyến ống đường kính 1600mm, chiều dài 1km về Nhà máy xử lý nước hoặc hồ sơ lắng.

Tại công trình thu, Nhà máy lắp đặt hệ thống kiểm soát chất lượng nước (đo COD; độ đục; độ pH..) truyền các tín hiệu cập nhật 15 phút/ lần về khu điểu khiển trung tâm. Nước thô đồng thời được dẫn trực tiếp về phòng thí nghiệm tiêu chuẩn của Nhà máy để kiểm tra mỗi giờ.

Nước thô trước khi được đưa vào khu xử lý đã được kiểm soát chất lượng thông qua hệ thống giám sát online. Trong trường hợp cần thiết sẽ bổ sung chất oxy hóa để xử lý rong tảo; một phần chất ô nhiễm trước khi đưa sang bước xử lý tiếp theo.

Hồ sơ lắng với dung tích 650,000 m3 có chức năng lắng sơ bộ khi nguồn nước sông Đuống có lượng cặn cao hơn thông số thiết kế. Nước sau lắng từ hồ sẽ được bơm lên dây chuyền xử lý nước liên hoàn.

Hồ sơ lắng được thiết kế là hồ độc lập của nhà máy, còn có chức năng là nguồn nước dự trữ nếu nguồn nước đầu vào không đảm bảo. Hồ được phân khu độc lập tách biệt với khu dân cư và các khu vực lân cận; được bảo vệ tuyệt đối, giám sát 24/7.

Nước thô được bơm lên ngăn tiếp nhận và được dẫn về 2 bể trộn hóa chất sử dụng phèn nhôm và polyme có chức năng tạo bông cặn trợ lắng tại các bể phản ứng, sau đó dẫn sang bể lắng lamella sử dụng các tấm lắng nghiêng 55 độ để loại bỏ hàm lượng cặn. Nước sau khi qua bể lắng sẽ được thu bằng hệ thống máng thu nước bề mặt, đạt chỉ tiêu độ đục ≤ 10 NTU trước khi dẫn sang bể lọc.

Bể lọc nhanh trọng lực gồm 02 lớp vật liệu lọc (cát và anthracite) có chức năng loại bỏ hoàn toàn hàm lượng cặn, các chất bẩn để đạt chỉ tiêu độ đục ≤ 0.5 NTU, cho phép kiểm soát và hấp phụ các thành phần hữu cơ; giảm mùi có trong nước nguồn, đảm bảo nước sau lọc đạt đủ các yêu cầu về chất lượng.

Nước sau lọc được châm clo khử trùng và dẫn vào bể chứa nước sạch có dung tích 30,000 m3. Nước tại bể chứa nước sạch đạt các yêu cầu theo QCVN01-1:2018/BYT; QCVN 01:2009/BYT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống do Bộ Y tế ban hành trước khi được bơm phân phối qua hệ thống tuyến ống truyền tải cho các khu vực dùng nước.

Nước xả bùn bể lắng/ rửa lọc sau quá trình xử lý nước sẽ được thu hồi và xử lý sử dụng lại. Bùn thải từ quá trình lắng được kiểm soát và xả liên tục trong ngày đảm bảo việc xả bùn ra khu xử lý bùn độc lập; không gây ảnh hưởng đến chất lượng nước. Tại khu vực xử lý, bùn được tách nước, làm khô bằng hệ thống ép bùn và vận chuyển theo quy định.

Kiểm soát chất lượng nước và công tác đảm bảo an toàn, đề phòng sự cố

Theo Thông tư số 24/2016/TT-BTNMT ngày 9 tháng 9 năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định việc xác định và công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt cho NMN sông Đuống; UBND thành phố Hà Nội đã có Quyết định phê duyệt vùng bảo hộ vệ sinh cho khu vực trạm bơm nước thô sông Đuống trong đó cấm mọi hoạt động trong phạm vi 1000m về thượng lưu và 200 m về phía hạ lưu.

Tuyến ống nước thô của nhà máy là tuyến ống áp lực kín, bơm trực tiếp nước từ sông Đuống về nhà máy xử lý, không cho phép các nguồn nước khác xâm nhập vào dây chuyền.

Với các sự cố ô nhiễm nguồn nước đầu vào, Nhà máy Nước mặt Sông Đuống sẽ ngưng nhận nước thô từ sông, sử dụng nguồn nước dự trữ tại hồ sơ lắng để sản xuất nước sạch trong thời gian xử lý nguồn nước.

Nước tại Nhà máy Nước mặt Sông Đuống có quy trình kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt, khép kín từ công đoạn khai thác nước thô đến các quy trình lắng lọc và khử trùng trước khi phân phối sử dụng thông qua hệ thống điều khiển trung tâm SCADA. Tại đây, nhân viên vận hành giám sát trực tiếp 24/7 các thông số vận hành/ chất lượng nước/ kiểm soát an toàn/ bảo đảm an ninh ….

Mọi chỉ số và mẫu nước của từng giai đoạn đều được lấy theo thời gian thực để đảm bảo chất lượng. Khi có vấn đề phát sinh, hệ thống sẽ tự động cảnh báo, cô lập các khu vực bất thường để xả, sục, rửa, nhằm đảm bảo tiêu chuẩn thực hiện của tất cả các khâu và đặc biệt là chất lượng nước đầu ra.

Tiêu chuẩn của bộ Y tế QCVN01-1:2018/BYT; Chất lượng nước được giám sát 2h/lần và liên tục 24/7; Hằng tuần, nước được Trung tâm Y tế dự phòng TP Hà Nội xét nghiệm kiểm tra độc lập và kiểm tra định kỳ từ sở Y Tế Hà Nội theo quy định.

Nhà máy Nước mặt Sông Đuống đề cao công tác an ninh, an toàn tuyệt đối. Theo đó, công trình thu được bố trí trực 24/7 và hệ thống camera, đèn chiếu sáng, loa để cảnh báo và ngăn ngừa các nguy cơ.

Toàn bộ khu vực nhà máy và quy trình sản xuất được bảo vệ chặt chẽ và giám sát 24/7 để đảm bảo mức độ an toàn tuyệt đối cho việc vận hành và chất lượng nước đầu ra.

Nhà máy Nước mặt Sông Đuống là dự án có ý nghĩa rất quan trọng của Hà Nội, nhằm đáp ứng nguồn nước sạch đủ tiêu chuẩn, phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân; đồng thời là công trình kỷ niệm 60 năm Giải phóng Thủ Đô.

Theo bà Đỗ Thị Kim Liên, Chủ tịch HĐQT Nhà máy Nước mặt Sông Đuống, sau giai đoạn 1, Nhà máy Nước mặt Sông Đuống đảm bảo đủ cung cấp nguồn nước sạch cho 1/3 dân số Hà Nội. Không chỉ có vậy, nhà nước còn cung cấp cho một số vùng phụ cận như Bắc Ninh, Hưng Yên… và dần thay thế nguồn nước ngầm đang có nguy cơ ô nhiễm.

Theo Dân trí

Bài viết Nhà máy Nước mặt Sông Đuống: Sở hữu công nghệ ưu việt, đảm bảo chất lượng nước sạch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.