Trong báo cáo tổng kết năm 2020, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết giá nhà vẫn tăng nóng trong năm qua do rất thiếu nguồn cung sản phẩm nhà ở trên thị trường và do các chủ đầu tư dự án muốn “tối đa hóa lợi nhuận”.

Điều này đã đẩy giá làm cho giá nhà luôn có xu thế tăng, nhất là trong lúc sức mua trên thị trường sơ cấp vẫn mạnh và tỷ lệ hấp thụ của thị trường rất cao, bình quân lên đến 70-80% qua các đợt mở bán các dự án nhà ở trong năm 2020.

Đưa ra dự báo năm 2021, lãnh đạo HoREA nhận định thị trường bất động sản cả nước và TP.HCM sẽ tiếp tục đà phục hồi, tăng trưởng trở lại theo hướng minh bạch, ổn định. Đồng thời chưa có nguy cơ xảy ra tình trạng “đóng băng” hoặc “bong bóng” bất động sản do sức mua và tổng cầu nhà ở có khả năng thanh toán vẫn cao.

“Phân khúc nhà ở có giá vừa túi tiền (bao gồm nhà ở thương mại có giá trung bình, nhà ở thương mại có giá thấp, nhà ở xã hội) sẽ giữ vai trò chủ đạo của thị trường bất động sản, là cơ hội để người có thu nhập trung bình, người có thu nhập thấp đô thị, người nhập cư tạo lập được nhà ở”, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch HoREA nhận định.

Đưa ra một số đề xuất thúc đẩy thị trường năm 2021, lãnh đạo HoREA đề nghị các tập đoàn và doanh nghiệp bất động sản xem xét tăng tỷ trọng đầu tư vào phân khúc nhà ở có giá vừa túi tiền, nhà ở thương mại giá thấp, nhà ở xã hội.

“Mặc dù lợi nhuận thấp, nhưng có tính thanh khoản cao và ít rủi ro, góp phần cùng Nhà nước giải quyết nhà ở cho cán bộ công chức, cán bộ lực lượng vũ trang, người có thu nhập trung bình, người có thu nhập thấp đô thị, công nhân lao động, sinh viên và người nhập cư”, lãnh đạo HoREA cho biết.

Đáng chú ý, trước tình trạng giá bất động sản leo cao, Chủ tịch HoREA đề nghị các tập đoàn và doanh nghiệp bất động sản cùng nhau phối hợp chặt chẽ để kiểm soát giá nhà, không để tình trạng giá nhà tăng nóng, tăng ảo xảy ra trong năm 2021, trên cơ sở xác định “lợi nhuận kỳ vọng” ở mức hợp lý, để “chia sẻ” hiệu quả đầu tư với khách hàng và cộng đồng xã hội.

Đồng thời luôn thực hiện đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ đối với khách hàng và nhà đầu tư khi huy động vốn bán nhà hình thành trong tương lai, huy động vốn trái phiếu doanh nghiệp hoặc cam kết trả lợi nhuận trong kinh doanh (condotel)…

Bài viết Đề nghị các “đại gia” bất động sản phối hợp, không để giá nhà tăng nóng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong 6 tháng đầu năm, thị trường căn hộ và biệt thự nhà phố đều sụt giảm về nguồn cung. Theo đó, nguồn cung căn hộ giảm 52%, thấp nhất 5 năm còn nguồn cung biệt thự giảm 43% theo năm. Lượng giao dịch cũng giảm theo.

Ông Nguyễn Khánh Duy, Giám đốc bộ phận Kinh doanh Nhà ở, Savills Việt Nam cho rằng thời điểm khó khăn này lại là cơ hội tốt cho các doanh nghiệp hay cá nhân có khả năng tài chính, kinh nghiệm trong việc đầu tư bất động sản trong và ngoài nước. Với những chính sách và chủ trương thiết thực của Chính phủ, đây có thể coi là thời điểm vàng dành cho các thương vụ mua bán và sát nhập cho các dự án bất động sản tại TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung. Bên cạnh đó, việc nỗ lực triển khai tuyến đường sắt Metro của UBND TP.HCM đi cùng với việc hoàn thiện triệt để việc xây dựng cơ sở hạ tầng tại các quận vệ tinh như Quận 9, Nhà Bè sẽ là một cú huých mạnh mẽ cho việc mở rộng và kết nối các khu độ thị mới, nhằm giải tải cho các khu vực trung tâm.

Đồng thời, ông Duy cho rằng việc tạm thời hạn chế trong các hoạt động kinh doanh có thể coi là thời điểm tốt để bản thân chủ doanh nghiệp sản tái cơ cấu và thay đổi chiến lược đầu tư, hướng tới các phân khúc bất động sản có tiềm năng lớn như bất động sản công nghiệp hay nghỉ dưỡng. Chủ đầu tư cũng có thời gian tiến hành hoàn thành các công tác thủ tục liên quan đến đất đai, cấp phép nhằm đón đầu cho chu kỳ phát triển bất động sản tiếp theo trong 1 – 2 năm tới.

Nói về các chính sách thủ tục pháp lý, đại diện Savills Việt Nam nhận định đây là việc cần làm của Chính phủ, trong việc kiểm soát hoạt động của các chủ đầu tư bất động sản. Những yêu cầu về thủ tục giấy phép do Nhà nước ban hành là một tấm màng lọc lớn, nhằm giữ lại cho người dân được lựa chọn và sử dụng những sản phẩm sạch và chất lượng, đồng thời giúp thị trường loại bỏ các công ty môi giới bất động sản không uy tín hoặc có năng lực tài chính yếu kém.

Ông Duy còn cho rằng Nhà nước cần xem xét và mở rộng hơn về chính sách và quy trình thủ tục mua bán bất động sản đối với khách hàng người nước ngoài. Có thể như tăng tỉ lệ số lượng căn hộ bán cho người nước ngoài, đơn giản hóa quy trình thủ tục hành chính – cho phép kí hợp đồng mua bán điện tử, đơn giản hóa việc thanh toán tiền mua bất động sản, cho phép đóng các loại thuế phí trực tuyến, minh bạch và ra các hướng dẫn; đẩy nhanh tiến độ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Điều này mang lại kì vọng trong tương lai gần, việc đơn giản hóa những thủ tục này sẽ sớm được thực thi, tạo điều kiện phát triển tốt hơn cho không chỉ lĩnh vực bất động sản nhà ở thương mại mà còn cho cả nền kinh tế nói chung.

Bài viết Savills Việt Nam: Thời điểm ‘vàng’ sở hữu bất động sản nhà ở thương mại đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đề xuất thêm cơ chế ưu đãi về thuế

Để giải quyết nhu cầu nhà ở giá thấp cho người dân, ông Nguyễn Trọng Ninh – Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản – cho biết: Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá thấp để bán với tiêu chuẩn thiết kế căn hộ khép kín, có diện tích sử dụng dưới 70m2, giá bán không quá 20 triệu đồng/m2, tối đa không vượt quá 1,5 tỷ đồng/căn (đã bao gồm VAT).

“Bộ Xây dựng đã có nhiều đề xuất báo cáo với Chính phủ về cơ chế khuyến khích nhà ở giá thấp, để cùng với chiến lược phát triển nhà ở xã hội, tăng nguồn cung nhà thương mại giá thấp, đáp ứng nhu cầu của người dân”, ông Ninh nói.

Theo ông Ninh, các cơ chế ưu đãi của nhà ở thương mại giá thấp không “mạnh” như nhà ở xã hội song việc tạo cơ chế về thủ tục, đất đai, nguồn vốn… có thể cải thiện được nguồn cung phân khúc này.

Góp ý về việc đưa ra các ưu đãi để kéo già nhà ở thương mại nêu trên, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng, cần thống nhất về mức giá trần không vượt quá 20 triệu đồng/m2.

Tuy nhiên theo ông Châu, đối với các đô thị đặc biệt, đô thị loại 1, có thể mức giá trần trên 20 triệu đồng/m2, nhưng không vượt quá 25 triệu đồng/m2.

Ngoài các ưu đãi về tiền sử dụng đất, ông Châu cũng đưa ra một số đề xuất về ưu đãi thuế. Theo đó, Hiệp hội đề nghị xem xét cho thực hiện thí điểm chính sách ưu đãi thuế, đối với dự án nhà ở thương mại giá thấp được giảm 50% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.

“Dự án nhà ở xã hội chỉ để cho thuê (100% căn hộ dùng để cho thuê) được giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp”, lãnh đạo HoREA đề xuất.

Trước một số kiến nghị liên quan đến ưu đãi thuế đối với phân khúc nhà ở thương mại giá thấp, lãnh đạo Cục quản lý thị trường bất động sản cho biết, vấn đề này phải có ý kiến của Quốc hội. Trong thẩm quyền của Chính phủ, dự thảo sẽ chỉ đề cập đến các vấn đề về thủ tục, đất đai…

“Khi chính thức có dự thảo, chúng tôi sẽ lấy ý kiến bộ ngành, địa phương để hoàn thiện” – lãnh đạo Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản thông tin.

Liệu có khả thi?

Được biết, nhóm cơ chế chính sách ưu đãi Bộ Xây dựng đưa ra bao gồm việc giảm 50% tiền sử dụng đất phải nộp, bố trí 500 tỷ đồng trong tổng nguồn vốn 2.000 tỷ đồng cấp cho 4 ngân hàng thương mại để cấp bù lãi suất cho vay, được cung cấp miễn phí thiết kế mẫu, thiết kế điển hình nhà ở thương mại giá rẻ do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Ngoài ra các dự án này còn được miễn thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế cơ sở đối với trường hợp áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình, được áp dụng hình thức tự thực hiện đối với các công ty tư vấn, thi công xây lắp nếu có đủ năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng…

Mặc dù đưa ra nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp như giảm tiền thuế, tiền sử dụng đất… tuy nhiên một số doanh nghiệp vẫn cho rằng đối với một số khu vực phát triển như ở Hà Nội, TP.HCM thì mức giá 20 triệu đồng/m2 vẫn khó khả thi.

Giá một sản phẩm bất động sản thương mại được cấu thành từ 4 yếu tố gồm tiền đất, xây dựng, tài chính và lợi nhuận kỳ vọng. Mức giá 20 triệu đồng/m2 cũng phải tính cả 4 yếu tố này. Trong khi đó, tại Hà Nội và TP.HCM, giá đất hiện đã rất cao, chưa kể quỹ đất ngày càng hạn hẹp.

Đáng lưu ý, các doanh nghiệp vừa qua than thở rất nhiều việc thủ tục kéo dài khiến chi phí bị đội lên.

Trao đổi với Dân trí, ông Lê Mạnh Hà – Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản cho biết thời gian là vàng bạc. Một dự án chuẩn 5 năm chưa xong thì làm sao chi phí không đội lên. Tiền bỏ ra “lãi mẹ đẻ lãi con”. Nếu chi phí thủ tục rút gọn chỉ còn 1 năm thôi là tốt lắm, khả quan lắm rồi. Còn dưới 1 năm càng tốt.

Đặc biệt với phân khúc nhà giá rẻ, nhà xã hội ông Hà cho rằng càng nên rút ngắn thời gian chờ đợi thủ tục. Để làm sao tốc độ phê duyệt dự án nhanh hơn, quy trình gọn nhẹ hơn. Điều này sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm nhẹ chi phí đầu vào.

Đề cập đến những vướng mắc trong câu chuyện pháp lý, ông Đỗ Anh Dũng, Chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh từng nói vị trí vàng, vị trí đẹp đến đâu mà để cả chục năm thì vẫn lỗ vốn. Ông Dũng cũng cho biết giá nhà tăng cao, nguyên nhân một phần đến từ yếu tố pháp lý.

Theo ông Dũng, các chủ đầu tư phải tính toàn bộ chi phí do chậm vào giá thành, sao doanh nghiệp có thể chịu lỗ được, lỗ thì doanh nghiệp phá sản. Vị này nhấn mạnh, chính sách tốt, thủ tục nhanh gọn thì mới giúp cho người dân mua nhà giá tốt được.

Chuyên gia Lê Xuân Nghĩa cho biết mức giá 20 triệu đồng/m2 có khả thi hay không còn tùy thuộc giá đầu vào, tức tiền đất của nhà đầu tư. Ông Nghĩa nói: “Giả sử đất nông nghiệp mua với giá 1 triệu đồng/m2, san lấp mặt bằng xong, giá thành đội lên 3 triệu đồng/m2. Đóng 50% tiền sử dụng đất, lên 4,5 triệu đồng/m2. Nếu chỉ xây dựng 50% diện tích đất, giá thành đất đã lên 9 triệu đồng/m2, chưa tính chi phí cấp giấy phép, xây dựng, lãi vay…”.

Bài viết Nhà ở thương mại 20 triệu đồng/m2: Dân đỏ mắt trông nhưng liệu có khả thi? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Vẫn “bình mới, rượu cũ”

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các sở, ngành liên quan đến việc nghiên cứu rút ngắn quy trình đầu tư dự án nhà ở thương mại theo đúng quy định của Luật Đầu tư và Luật Nhà ở, Sở Xây dựng TP.HCM vừa trình UBND Thành phố bộ quy trình gồm 4 bước.

Bước 1, lập thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; Bước 2, lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, hoặc thỏa thuận quy hoạch tổng mặt bằng; Bước 3, lập thủ tục giao thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; Bước 4, xác định nghĩa vụ tài chính, nộp tiền sử dụng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công nhận chủ đầu tư, chấp thuận đầu tư…

Điểm khác biệt so với các bản dự thảo về quy trình trước đây là tại bước thứ 4, Sở Xây dựng cho rằng, nhà đầu tư được thực hiện song song các thủ tục để rút ngắn thời gian.

Ông Lê Trần Kiên, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, theo quy định pháp luật thì không có quy định nào yêu cầu phải xây dựng bộ quy trình như trên. Từ trước đến nay, các doanh nghiệp khi thực hiện dự án thì đụng tới bước quy định tại thủ tục nào, sẽ liên hệ với các sở, ngành chuyên môn để xử lý.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cho rằng, cần thiết phải đưa ra một quy trình rõ ràng, tạm gọi là quy trình chuẩn để doanh nghiệp, cũng như các cơ quan chuyên môn nắm được từng bước và trách nhiệm của mình.

Qua quá trình phối hợp với các sở, ngành, cùng Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), Sở Xây dựng TP.HCM đã báo cáo UBND Thành phố rất nhiều lần để định hình được các trình tự, thủ tục. Hiện tại, trên phương án được cho là gần cuối cùng, Sở đề xuất một quy trình rất rõ ràng và súc tích. Đồng thời, cũng chỉ ra được rất rõ từng bước thủ tục thuộc trách nhiệm của sở, ngành nào và thời gian thực hiện là bao lâu.

Tuy nhiên, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, thoạt nhìn thì có vẻ bản dự thảo quy trình này rất mới và sẽ rút ngắn được thời gian cho doanh nghiệp, nhưng thực tế thì lại không phải.

Cụ thể, tại bước 4 có chỉ rõ, nhà đầu tư được thực hiện song song các thủ tục để rút ngắn thời gian. Tuy nhiên, điều kiện kèm theo đó là, chỉ khi nhà đầu tư nộp tiền sử dụng đất và hoàn tất nghĩa vụ tài chính, các thủ tục còn lại sẽ được ký thông qua theo quy định.

Trong khi đó, khâu xác định nghĩa vụ tài chính, nộp tiền sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ trước đến nay vẫn chiếm nhiều thời gian nhất. Chưa kể, Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM vẫn chưa bổ sung, hoàn chỉnh theo chức năng nhiệm vụ.

“Quy trình mới do Sở Xây dựng đề xuất vẫn còn nhiều điểm bất hợp lý. Cụ thể, nội dung tại bước 4, vừa không phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành, lại không phù hợp với thực tiễn. Theo đó, doanh nghiệp sẽ phải mất nhiều thời gian để thực hiện các thủ tục hành chính nêu trên”, ông Châu nói.

Cũng theo ông Châu, Sở Xây dựng cho rằng thực hiện bước 4 sẽ rút ngắn thời gian làm thủ tục hành chính, nhưng với khung thời gian do chính Sở Xây dựng đề xuất (247 ngày làm việc), cộng với thời gian làm thủ tục tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính và Cục Thuế thành phố (hiện nay các cơ quan này chưa đề xuất ngày giải quyết). Điều này cho thấy không thể thực hiện được mục tiêu rút ngắn thời gian, vì theo cách tính của Sở Xây dựng, thì đã phải mất trên dưới 1 năm rưỡi để làm thủ tục.

Thị trường đang chờ khơi thông

Trong cuộc hội thảo nói về thị trường bất động sản sau dịch Covid-19 mới được tổ chức tại TP.HCM, bên cạnh việc đưa ra những phương án, giải pháp kích cầu trong thời gian tới, các lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia trong ngành cũng rất trăn trở với dự thảo quy trình thực hiện dự án mới này.

Cụ thể, ông Trần Quốc Dũng, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Hưng Thịnh chia sẻ, từ trước đến nay không có quy trình để thực hiện đầu tư dự án. Bây giờ có quy trình nhưng vẫn không giải quyết được sự chồng chéo và tắc nghẽn vẫn chưa được khơi thông, thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ tiếp tục bị mắc kẹt.

“Chúng tôi sợ nhất là khi thực hiện theo quy trình, bước 1, 2, 3 đã thực hiện xong, đến bước 4 bị kẹt rồi lại trở lại bước 1 thì coi như xong. Bởi vòng đời để đưa 1 dự án vào triển khai phải mất khoảng 4 – 5 năm. Trường hợp pháp lý của dự án đã cơ bản hoàn thành thì cũng phải mất ít nhất 1 năm mới triển khai bán hàng được”, ông Dũng nói và đưa ra ví dụ, đơn cử như bước cuối cùng cấp sổ hồng cho người dân, dù doanh nghiệp đã hoàn thành hết thủ tục, kể cả nghĩa vụ tài chính, nhưng chỉ cần có một chút điều chỉnh về công năng (vẫn đủ điều kiện cấp sổ hồng) thì quá trình ra sổ rất khó khăn. Đi tới đâu cũng bị hỏi là đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính hay chưa.

Bà Nguyễn Hương, Tổng giám đốc Đại Phúc Land cũng không ngần ngại chia sẻ, dự án của công ty bà đầu tư có quy mô 200 ha nhưng phải mất 15 năm để triển khai thủ tục hành chính. Cũng bởi thời gian từ khi xin thủ tục đến khi triển khai dự án quá lâu, dẫn đến độ vênh giữa thiết kế ban đầu của dự án đối với nhu cầu thị trường.

Thế nên, sau khi đã hoàn thành tất cả thủ tục về mặt pháp lý quy hoạch, nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp cần điều chỉnh cục bộ về mặt sản phẩm cho phù hợp yêu cầu thực tế thị trường, nhưng rất e ngại vì phải làm lại các thủ tục từ đầu.

Ông Châu chia sẻ thêm, thực tế, trên địa bàn TP.HCM hiện nay có hơn 126 dự án đang bị ách tắc, vướng mắc về thủ tục hành chính. Chủ yếu là khi có quyết định chủ trương đầu tư nhưng không được nhận hồ sơ để phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500, vậy là dự án phải “đứng hình”.

“Vấn đề gây tắc ở đây chỉ là chữ nhà đầu tư và chủ đầu tư trong Luật Quy hoạch đô thị và Luật Đầu tư. Do vậy, chính quyền địa phương phải vào cuộc là lý do đó, và việc xây dựng quy trình là cần thiết”, ông Châu nói.

Theo đại diện Sở Xây dựng TP.HCM, trong quá trình hệ thống lại quá trình thực hiện đầu tư dự án, Sở cũng nhận ra rằng, trong quy định của pháp luật đang có sự chồng chéo giữa các luật với nhau.

“Liên quan đến nội dung này, khi báo cáo UBND Thành phố, Sở Xây dựng cũng có báo cáo Bộ Xây dựng để xin ý kiến chỉ đạo thêm. Bởi quy trình thủ tục này đúng nghĩa là có sự chồng chéo, nếu không tháo gỡ được thì các dự án sẽ bị tiếp tục triển khai chậm như trong thời gian qua”, ông Kiên nói và cho biết thêm, để gỡ khó cho thị trường bất động sản cũng như các doanh nghiệp, Sở Xây dựng tiếp tục lắng nghe và ghi nhận ý kiến của các doanh nghiệp để tổng hợp và đề xuất, kiến nghị điều chỉnh các quy định của pháp luật cho phù hợp với tình hình thực tế.

“Chúng tôi cũng hiểu là hiện tại doanh nghiệp bất động sản đang gặp rất nhiều khó khăn. Để tháo gỡ những khó khăn này thì phải làm từng bước một”, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM nhấn mạnh.

Bài viết Quy trình thực hiện dự án nhà ở thương mại vẫn “bình mới rượu cũ“ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong văn bản mới nhất gửi tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng, còn nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ. Cụ thể:

Theo khoản (1.a) Điều 110, Luật Đất đai quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất trong một số trường hợp, nhưng lại “trừ dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại”. Trong khi trên thực tế, phân khúc dự án nhà ở thương mại có rất nhiều cấp độ: Nhà ở thương mại cao cấp, hạng sang, siêu sang; Nhà ở thương mại trung-cao cấp; Nhà ở thương mại trung cấp; Nhà ở thương mại giá thấp lẽ ra cần phải có cơ chế chính sách hỗ trợ để khuyến khích phát triển.

Điều 16, Luật Đầu tư cũng chưa có cơ chế chính sách ưu đãi đầu tư đối với các dự án nhà ở thương mại giá thấp và kể cả dự án nhà ở xã hội.

Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, chưa có chính sách miễn thuế đối với dự án nhà ở thương mại giá thấp (kể cả chưa có ưu đãi thuế đối với dự án nhà ở xã hội chỉ để cho thuê).

HoREA cũng chỉ rõ, trong các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, bao gồm chương trình cho vay 5 nhóm, lĩnh vực ưu tiên, chưa có chương trình tín dụng cho nhà ở thương mại giá thấp.

Ngoài ra, trong 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, có 2 đô thị đặc biệt và 22 đô thị loại 1, nên cần có cơ chế chính sách đối với dự án nhà ở thương mại giá thấp phù hợp với thực tiễn của các nhóm đô thị.

Trước các tồn tại trên, HoREA kiến nghị:

Về giá bán: Thống nhất mức giá trần không vượt quá 20 triệu đồng/m2. Riêng, đối với các đô thị đặc biệt, đô thị loại 1, mức giá trần có thể trên 20 triệu đồng/m2, nhưng không vượt quá 25 triệu đồng/m2.

Về tiền sử dụng đất: Theo HoREA, dự án nhà ở thương mại giá thấp, có thể coi là trường hợp đặc biệt, nên có thể quy định giảm 50% tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với diện tích đất trong phạm vi dự án (Trường hợp chủ đầu tư dự án đã nộp tiền sử dụng đất, thì được hoàn trả 50% tiền sử dụng đất); Được chậm nộp tiền sử dụng đất trong thời hạn tối đa 24 tháng kể từ ngày được giao thuê đất.

Về ưu đãi thuế: Theo HoREA nên thí điểm chính sách ưu đãi thuế theo hướng: giảm 50% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp (với dự án nhà ở thương mại giá thấp); giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp (với dự án nhà ở xã hội có 100% căn hộ dùng để cho thuê).

Ngoài ra, HoREA còn đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét sửa đổi, hoàn thiện Khoản (5.c) Điều 16 Dự thảo Luật Đầu tư, theo hướng thực hiện “ưu đãi đầu tư” đối với “dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại giá thấp”.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã đưa ra một số giải pháp khuyến khích phát triển các dự án nhà ở thương mại giá thấp, để lấy ý kiến đóng góp nhằm xây dựng cơ chế chính sách như sau:

Là dự án nhà chung cư cao tầng; căn hộ có có diện tích không quá 70 m2.

Có giá bán căn hộ không quá 20 triệu đồng m2.

Chủ đầu tư dự án được giảm 50% tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với diện tích đất trong phạm vi dự án (Trường hợp chủ đầu tư dự án đã nộp tiền sử dụng đất, thì được hoàn trả 50% tiền sử dụng đất); Được chậm nộp tiền sử dụng đất trong thời hạn tối đa 24 tháng kể từ ngày được giao thuê đất.

Được vay lãi suất ưu đãi, với mức lãi suất có thể ở mức 7-8%/năm.

Không khống chế lợi nhuận của chủ đầu tư, nhưng vẫn phải đảm bảo chất lượng công trình nhà ở.

Được miễn thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở. Trường hợp đã thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở, thì được miễn Giấy phép xây dựng.

Khi lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết khu vực đô thị phải bố trí tỷ lệ quỹ đất ở để xây dựng nhà ở thương mại giá thấp, dự kiến khoảng 30% tổng diện tích đất dự án.

Có cơ chế hỗ trợ giải phóng mặt bằng, rút ngắn thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, để sớm triển khai các dự án nhà ở thương mại giá thấp.

Bài viết HoREA kiến nghị áp trần giá bán nhà ở thương mại giá thấp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Cần thực hiện ngay các giải pháp hỗ trợ thị trường

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, nếu kịch bản Việt Nam kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và bắt đầu trạng thái bình thường vào quý 3/2020 thì có 5 yếu tố cơ bản có khả năng ảnh hưởng lớn đến thị trường bất động sản.

Cụ thể là các yếu tố: Kinh tế vĩ mô; các thị trường đầu tư khác; nguồn cung các loại sản phẩm bất động sản so với nhu cầu; chính sách tài chính, tín dụng; sự can thiệp của nhà nước vào thị trường.

“Hiện nay thị trường bất động sản chưa ở trạng thái trầm lắng, đóng băng toàn diện mà chỉ giảm phát ở một số phân khúc như nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá thấp, văn phòng cho thuê hoặc có thể xảy ra tình trạng tăng giá đất nền cục bộ tại một số dự án của chủ đầu tư uy tín và tại một số khu vực có khả năng phát triển kinh tế, du lịch, thuận tiện về điều kiện hạ tầng do nguồn cung thiếu, nhu cầu lại cao”, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhận định.

Do vậy, theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, nếu xét trong giai đoạn ngắn hạn, cần thực hiện ngay một số giải pháp để khắc phục một số khó khăn cho thị trường bất động sản và hỗ trợ một số doanh nghiệp bị ảnh hưởng, nhất là đối với các sản phẩm đang thiếu mà nhu cầu cao.

Xét trong dài hạn, để thị trường bất động sản phát triển ổn định trở lại theo Bộ Xây dựng, cần có các giải pháp đồng bộ cả về cơ chế, chính sách, về nguồn vốn đầu tư, quy trình thực hiện, đặc biệt cần có chính sách ưu tiên, vượt trội để thúc đầy phát triển mạnh mẽ đối với nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá thấp.

Cụ thể, về giải pháp cấp bách trước mắt, lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị 4 ngân hàng thương mại đã được Chính phủ cấp bổ sung 2.000 tỷ đồng để cấp bù lãi suất cho vay nhà ở xã hội triển khai ngay việc cho vay đầu tư xây dựng nhà ở xã hội và cho người nhà ở xã hội vay.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết sẽ xác định cụ thể danh mục các dự án nhà ở xã hội đang triển khai dở dang có thể đầu tư ngay trong năm 2020 để thực hiện cho vay nhằm tăng nguồn cung cho thị trường.

Giảm lãi suất cho vay nhà ở xã hội, giảm 50% thuế VAT cho dự án nhà thương mại giá thấp

Bộ Xây dựng cũng cho biết sẽ đề nghị Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh giảm lãi suất cho vay nhà ở xã hội từ 4,8% xuống bằng 50% lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại đang cho vay (vào khoảng 4%) do các ngân hàng này đã giảm lãi suất cho vay vừa qua trước ảnh hưởng của Covid-19.

Bộ này cũng đề nghị cho phép chậm nộp, giãn nộp tiền sử dụng đất đến hết năm 2020 đối với các chủ đầu tư có dự án bất động sản đang triển khai thực hiện mà đến hạn phải nộp tiền sử dụng đất hoặc đang làm thủ tục tính tiền sử dụng đất nhưng có khó khăn về tài chính.

“Hiện nay, Chính phủ mới cho phép giãn nộp tiền thuê đất, chưa cho phép giãn, chậm nộp tiền sử dụng đất”, Bộ Xây dựng cho biết.

Bộ Xây dựng cũng đề xuất việc giảm 50% thuế VAT cho các chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở thương mại giá thấp, có diện tích căn hộ dưới 70m2, có giá bán không quá 1,5 tỷ đồng/căn, thực hiện miễn lệ phí trước bạ cho tất cả các giao dịch bất động sản được thực hiện trong năm 2020.

Đồng thời khoanh nợ, giãn nợ đối với các khoản nợ vay đến hạn phải trả của các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đến hết năm 2020, đối với người vay mua nhà ở thương mại thì cho phép giãn tiến độ trả nợ vay, trả nợ gốc đến hết năm 2020.

Về thể chế, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết đề nghị thực hiện một số giải pháp: Thực hiện miễn giấy phép xây dựng cho các trường hợp thuộc diện phải xin cấp phép xây dựng để triển khai dự án trong năm 2020.

Đồng thời nghiên cứu, xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá thấp để bán với tiêu chuẩn thiết kế căn hộ khép kín, có diện tích sử dụng dưới 70m2, giá bán không quá 20 triệu đồng/m2, tối đa không vượt quá 1,5 tỷ đồng/căn (đã bao gồm VAT).

Đáng chú ý, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thành việc rà soát thủ tục pháp lý các dự án bất động sản đang thực hiện nhưng bị tạm dừng và xử lý dứt điểm ngay trong quý 4/2020 để sớm triển khai thực hiện lại dự án, bảo đảm kịp thời có nguồn cung hàng hóa cho thị trường.

Theo số liệu của Bộ Xây dựng, hiện nay ước tính cả nước đã và đang triển khai thực hiện khoảng 5.000 dự án, tổng vốn đầu tư khoảng hơn 4,5 triệu tỷ đồng.

Bộ Xây dựng cho biết, từ cuối năm 2019 đến nay, thị trường bất động sản có biểu hiện chững lại ở một số phân khúc do mất cân đối cung cầu và điều kiện tín dụng. Nguồn cung nhà ở trung, cao cấp đang dư thừa nhưng lại thiếu nguồn cung nhà ở xã hội và thương mại giá thấp.

Do tác động của đại dịch Covid-19, tỷ lệ tiêu thụ sản phẩm trong quý 1/2020 giảm mạnh, chỉ đạt khoảng 14%, thấp nhất trong vòng 4 năm. Tỷ lệ doanh nghiệp bất động sản tạm ngừng kinh doanh tăng cao, số lượng sàn giao dịch đóng cửa chiếm 80%, số còn lại khoảng 200 sàn hoạt động cầm chừng.

Bài viết Bộ Xây dựng đưa ra hàng loạt giải pháp “cứu” thị trường bất động sản đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Kiến nghị ngân hàng giảm 30-50% lãi suất cho người vay mua nhà

Việc người mua nhà gặp khó khăn tài chính, do bị giảm thu nhập, không trả được lãi vay ngân hàng phải xin thanh lý hợp đồng cũng tạo thêm áp lực lớn đối với các doanh nghiệp bất động sản, nhất là trong lúc các doanh nghiệp vẫn phải duy trì lực lượng lao động. Trong khi đó, các doanh nghiệp bất động sản cũng đang gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thời gian qua.

Theo thông tin nghiên cứu của Tiến sĩ Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện đào tạo và nghiên cứu BIDV thì số doanh nghiệp kinh doanh bất động sản tạm ngừng hoạt động tăng cao nhất, tăng 94,1%; Đồng thời số doanh nghiệp bất động sản thành lập mới giảm đến 12% (đứng thứ 2) trong quý 1/2020 so với cùng kỳ năm trước.

Thị trường bất động sản quý I/2020 bị trầm lắng đặc biệt trong tháng 3 và nửa đầu tháng 4/2020 gần như bị đóng băng, giao dịch mua bán nhà sụt giảm khoảng 70%; doanh thu sụt giảm trên dưới 80% dẫn đến tình trạng thiếu hụt tiền mặt và thanh khoản.

Từ thực tế trên, hiệp hội vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành trong đó đề nghị các ngân hàng giảm 30-50% lãi vay trong thời hạn 12 tháng, giãn tiến độ trả lãi vay, nợ gốc cho người vay mua nhà ở thương mại do khó khăn vì dịch Covid-19.

Cùng với đó, HoREA cũng đề nghị các ngân hàng thương mại hỗ trợ doanh nghiệp bất động sản theo hướng được cơ cấu lại nợ, giảm khoảng 30-50% lãi vay trong thời hạn 12 tháng (tối thiểu trong năm 2020), giãn tiến độ trả lãi vay, trả nợ gốc, không chuyển nhóm nợ xấu hơn khi đáo hạn.

Dẫn thực tế Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2020 khoảng 14%, nhưng đến giữa tháng 4 mới tăng 0,78%, hiệp hội này kiến nghị tình thế như thời chiến thì đòi hỏi phải có những giải pháp ứng phó khác với giai đoạn bình thường trước đây.

Theo HoREA, việc Thủ tướng Chính phủ công bố đại dịch và chỉ đạo ‘chống dịch như chống giặc’ thì có thể coi là ‘trường hợp bất khả kháng’ do thiên tai, địch họa. Nên có thể áp dụng khoản 3 điều 91 Luật các tổ chức tín dụng là trong trường hợp hoạt động ngân hàng có diễn biến bất thường, để bảo đảm an toàn của hệ thống tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước có quyền quy định cơ chế xác định phí, lãi suất trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng.

Từ đó, hiệp hội đề nghị Ngân hàng Nhà nước nên xem xét xây dựng bộ tiêu chuẩn hoạt động tín dụng đặc thù, chỉ áp dụng cho năm 2020 để có thể áp dụng những điều kiện ưu đãi đặc biệt trên cho doanh nghiệp bất động sản và người vay mua nhà.

“Nếu tại thời điểm này vẫn phải áp dụng 100% các tiêu chuẩn hoạt động tín dụng thì rất khó cho ngân hàng và doanh nghiệp” – ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA đánh giá.

Phát triển nhà ở xã hội “kích thích” sự phát của triển thị trường

Ngày 24/4 vừa qua, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà đã chủ trì cuộc họp với chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, BĐS để lấy ý kiến, bàn các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho thị trường do ảnh hưởng của đại dịch Covid– 19.

Tại cuộc họp này, các chuyên gia đồng tình với đề xuất của Bộ Xây dựng khi đưa ra các giải pháp về thể chế, tài khóa và tín dụng đối với phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, đặc biệt là tập trung trọng tâm phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) – coi đây là giải pháp tạo đà, “kích thích” sự phát triển của thị trường bất động sản trong giai đoạn khó khăn này.

Trước mắt, Bộ Xây dựng cần phối hợp đánh giá kỹ lưỡng tình hình ở 2 thị trường lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, rà soát việc triển khai các dự án nhà ở, bất động sản lớn ở hai địa phương này bởi đây là thị trường lớn nhất…

Liên quan đến việc phát triển NƠXH, mới đây, Nghị quyết của Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư cân đối thêm 1.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách xã hội theo Nghị quyết số 71/2018/QH14; Đồng thời bổ sung 2.000 tỷ đồng để cấp bù lãi suất cho 4 ngân hàng thương mại do Ngân hàng Nhà nước chỉ định để thực hiện hỗ trợ cho vay NƠXH.

Trao đổi với báo chí về gói tín dụng này, ông Nguyễn Trọng Ninh – Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, đây mới có Nghị quyết chứ chưa có vốn.

“Giờ phải chờ quyết định của Thủ tướng phân bổ nguồn vốn cho các lĩnh vực kinh tế, trong đó nhà ở xã hội là một phần nhỏ” – vị này cho hay.

Cũng theo vị này, gói 2.000 tỷ đồng theo Nghị Quyết là cấp bù lãi suất. Ví dụ ngân hàng thương mại cho vay 8%, nhà nước cấp bù lãi suất 3%, còn 5% người dân trả cho ngân hàng. Để có nguồn vốn lớn như vậy, ngân hàng phải có kế hoạch.

“Sắp tới, Bộ Xây dựng chủ trì quy chuẩn, tiêu chuẩn đối tượng được vay. Bởi lẽ, trước đây, gói 30.000 tỷ là tái cấp vốn và cho cả nhà ở thương mại giá rẻ dưới 15 triệu đồng/m2. Gói lần này chỉ dành riêng cho nhà ở xã hội nên đối tượng cũng khác” – ông Ninh nói.

Theo Thuận Phong/ VietNamNet

Link bài gốc: https://vietnamnet.vn/vn/bat-dong-san/thi-truong/khong-ganh-noi-lai-vay-ngan-hang-khach-mua-nha-xin-thanh-ly-hop-dong-636927.html

Bài viết Không gánh nổi lãi vay ngân hàng, nhiều khách mua nhà xin thanh lý hợp đồng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sở Xây dựng tỉnh Bình Thuận vừa có kết luận thanh tra về việc thực hiện các quy định pháp luật về kinh doanh BĐS, phòng chống rửa tiền đối với các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại trên địa bàn tỉnh. Việc thanh tra 14 dự án tại Bình Thuận được Sở Xây dựng tiến hành trong 2 tháng cuối năm 2019.

Chủ đầu tư “lặn mất tăm”

Theo Sở Xây dựng, tính đến đầu tháng 9/2019, trên địa bàn Bình Thuận có 70 dự án kinh doanh BĐS được chấp thuận đầu tư, trong đó có 32 dự án khu dân cư, khu đô thị và 38 dự án du lịch nghỉ dưỡng có kết hợp kinh doanh BĐS.

Theo dõi hoạt động kinh doanh BĐS trên địa bàn, Sở Xây dựng Bình Thuận nhận thấy hiện đa số các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị và du lịch nghỉ dưỡng có kết hợp kinh doanh BĐS đều đang trong giai đoạn thực hiện các thủ tục đầu tư, chưa xây dựng công trình.

Tuy nhiên, các chủ đầu tư, đơn vị phân phối đã huy động vốn, mua bán nhà ở hình thành trong tương lai khi chưa đủ điều kiện; chưa thực hiện bảo lãnh huy động vốn theo quy định; quảng cáo sản phẩm trong dự án chưa đúng với quy hoạch xây dựng; việc huy động vốn và sử dụng vốn huy động chưa công khai minh bạch, số liệu báo cáo chưa đầy đủ, chính xác…

Qua thanh tra, chủ đầu tư các dự án đã có nhiều vi phạm. Cụ thể, tại dự án Khu Trung tâm thương mại dịch vụ và dân cư Tân Việt Phát (TP.Phan Thiết) do Công ty CP Tân Việt Phát làm chủ đầu tư. Thời điểm kiểm tra, dự án chưa có hồ sơ quản lý chất lượng liên quan đến dự án, chưa có thông báo kiểm tra công tác nghiệm thu các sở quản lý chuyên ngành. Đơn vị phân phối là Công ty TNHH BĐS Danh Khôi chưa thực hiện các quy định về phòng, chống rửa tiền theo quy định.

Dự án Khu liên hợp Hồ điều hoà, chỉnh trang đô thị và dịch vụ thương mại Hưng Long (TP. Phan Thiết) của Công ty CP Đầu tư xây dựng Huy Hoàng. Thời điểm kiểm tra dự án chưa xây dựng, chỉ mới dọn dẹp mặt bằng nhưng phải tạm dừng vì chưa được giao đất.

Chủ đầu tư chưa hoàn tất thủ tục đầu tư, chưa thực hiện xong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, chưa có giấy phép xây dựng. Sở Xây dựng từng có văn bản chấn chỉnh chủ đầu tư trong việc giao dịch, mua bán và chuyển nhượng BĐS tại dự án này thông qua hình thức đặt cọc, giữ chỗ.

Về dự án Khu dân cư cầu Sông Luỹ (huyện Tuy Phong) do Công ty TNHH Xây lắp Hoàng Vũ làm chủ đầu tư, thời điểm kiểm tra dự án chưa xây dựng, chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, chưa có hồ sơ giao đất… Tiến độ dự án bị chậm so với quyết định chủ trương đầu tư.

Quá trình thanh tra dự án Khu dân cư kết hợp thương mại dịch vụ Thuận Nam (huyện Hàm Thuận Nam), điều trớ trêu là đoàn thanh tra không liên lạc được với Công ty TNHH Đào tạo nghề đầu tư phát triển BĐS đo đạc xây dựng Ngân Hà, chủ đầu tư dự án. Do đó, đoàn thanh tra chưa thể kiểm tra hồ sơ và thực tế dự án, trong năm 2020 sẽ tiếp tục thanh tra.

Chưa đủ điều kiện đã bán BĐS 

Dự án Lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị phường Đức Long, TP. Phan Thiết do Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Trường Phúc Hải làm chủ đầu tư, khi kiểm tra chủ đầu tư đang xây dựng hạ tầng 14 ha /27 ha và tuyến kè biển. Hiện dự án đang điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500, chưa lập hồ sơ đề xuất chấp thuận đầu tư.

Chủ đầu tư báo cáo chưa thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán, chuyển nhượng BĐS nào cũng như chưa ký hợp đồng với bất kỳ đơn vị môi giới nào. Tuy nhiên qua theo dõi tiến độ dự án và thông tin của Công an tỉnh Bình Thuận về việc chủ đầu tư và đơn vị phân phối giao dịch BĐS thông qua hình thức đặt cọc, giữ chỗ, Sở Xây dựng đã có văn bản chấn chỉnh.

Đầu năm 2018, chủ đầu tư đã ký hợp đồng hợp tác phát triển dự án với Công ty CP Tư vấn đầu tư Đất Biển Vàng. Qua thanh tra, doanh nghiệp này chưa thực hiện đầy đủ Luật Kinh doanh BĐS và Luật Phòng, chống rửa tiền theo quy định.

Tương tư, các dự án như: Khu dân cư Tiến Lợi (TP. Phan Thiết) của Công ty CP Đầu tư xây dựng Toàn Thịnh; dự án Khu dân cư Tiểu thủ công nghiệp – Thương mại – Dịch vụ Hàm Thắng – Hàm Liêm giai đoạn 1 (huyện Hàm Thuận Bắc) của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Bình Thuận làm chủ đầu tư;

Dự án Khu Thương mại dịch vụ và dân cư Tân Việt Phát 2 (TP. Phan Thiết) của Công ty CP Tân Việt Phát; dự án Lấn biển tạo khu dân cư – thương mại – dịch vụ mới La Gi (TX. La Gi) của Công ty TNHH Xây dựng thương mại và dịch vụ Vi Nam làm chủ đầu tư;

Dự án Khu du lịch vui chơi biệt thự nghỉ dưỡng Royal Ruby Villa Mũi Né (TP. Phan Thiết) của Công ty CP Kinh doanh nhà Nova; dự án Sentosa Villa (TP. Phan Thiết) của Công ty TNHH Đầu tư Sài Gòn… hầu hết các chủ đầu tư đều chưa thực hiện đầy đủ các quy định về xây dựng, kinh doanh BĐS và phòng, chống rửa tiền.

Theo Phương Anh Linh/ VietNamNet

Link bài gốc: https://vietnamnet.vn/vn/bat-dong-san/du-an/thanh-tra-toan-dien-hang-loat-du-an-bds-o-binh-thuan-lo-vi-pham-634793.html

Bài viết Thanh tra điểm mặt hàng loạt sai phạm tại các dự án BĐS ở Bình Thuận đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.