Theo nghiên cứu của Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn, diện tích đất bình quân hộ nông dân canh tác tại Việt Nam hiện chỉ ở mức dưới 0,25ha/hộ, trong khi đó trên thế giới là 0,52ha và trong khu vực là 0,36ha. Năng suất sử dụng đất cũng rất thấp, chỉ khoảng 1.000USD/ha, tương đương với Lào và chỉ bằng 1/2 Philippines, thậm chí là 1/3 của Indonesia và Thái Lan.

Doanh nghiệp “tự bơi”

Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng quy mô lớn và hiện đại đang thúc đẩy việc tích tụ, tập trung ruộng đất. Nhờ đó, các hình thức mang tính thương mại như chuyển nhượng, cho thuê quyền sử dụng đất được xem là những giao dịch mở đầu cho việc phát triển thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp ở nước ta.

Tuy nhiên, phản ánh của hội viên Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho thấy, sau nhiều năm hầu như không có sự tiến bộ đáng kể nào trong tiếp cận đất đai. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp phải “tự bơi” khi muốn mở rộng mặt bằng cho sản xuất – kinh doanh.

Tại hội thảo chuyên đề “Kiến tạo thị trường bất động sản nông nghiệp: Thực trạng và kiến nghị chính sách” diễn ra mới đây, ông Đỗ Viết Chiến – Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng: Việc xác định, công nhận bất động sản nông nghiệp là một loại hình sản phẩm bất động sản là điều cần thiết và phù hợp với nhu cầu thị trường. Việc đánh giá quy mô, tiềm năng phát triển, từ đó có các định hướng phát triển, đồng thời xây dựng, hoàn thiện cơ chế chính sách, khung khổ pháp lý phù hợp cho loại hình này cũng là điều hết sức cấp thiết.

Về khái niệm “bất động sản nông nghiệp”, “thị trường bất động sản nông nghiệp”, PGS. TS. Trần Kim Chung – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho hay: “Bất động sản nông nghiệp” được hiểu là bất kỳ phần bất động sản nào được chỉ định hoặc được phép thực hiện hoạt động nông nghiệp.

Ví dụ, người ta có thể điều hành một trang trại hoặc nuôi một số loại động vật chỉ trên bất động sản nông nghiệp. Luật quy hoạch địa phương xác định những tài sản nào trong một khu vực đủ điều kiện là bất động sản nông nghiệp.

Còn với “thị trường bất động sản nông nghiệp”, theo vị chuyên gia này thì hiện chưa có một khái niệm tường minh về thị trường bất động sản nông nghiệp. Tuy nhiên, có thể hiểu thị trường bất động sản nông nghiệp là thị trường mà ở đó, bất động sản nông nghiệp và dịch vụ bất động sản nông nghiệp được giao dịch.

Chia sẻ về kinh nghiệm phát triển bất động sản nông nghiệp trên thế giới và gợi mở đối với Việt Nam, TS. Lê Xuân Nghĩa – Nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho rằng Việt Nam cần nghiên cứu và học tập một số kinh nghiệm từ nước ngoài.

Thứ nhất, quy hoạch đất nông nghiệp và các khu vực khác của Việt Nam tương đối lỏng lẻo. Nguyên nhân là do quá trình đô thị hóa cần rất nhiều đất cho công nghiệp, thương mại dịch vụ, đất làm nhà ở. Song cũng xuất phát từ câu chuyện nhu cầu về nhà ở rất lớn, nên nảy sinh hiện tượng đầu cơ đất đai rất phổ biến. Ngoài ra, nhà ở trên đất nông nghiệp mọc lên tự phát và chính quyền cũng tìm cách hợp thức hóa. Nguồn hàng trên thị trường cũng không minh bạch, không rõ ràng.

Thứ hai, mua bán không thông qua môi giới, cũng không thông qua tư vấn để điều tra về hiện trạng hàng hóa. Do đó, các mua bán phi chính thức, trao tay, giao dịch ngầm, làm thị trường ngày càng trở nên không minh bạch.

Thứ ba, không có bảo hiểm về quyền sở hữu đất nông nghiệp. Khi mua bán một mảnh đất rất rắc rối về quyền sở hữu: Từ bố mẹ, con cái cho đến dòng họ, hàng xóm… Các nước có bảo hiểm nên việc mua bán rất rõ ràng, minh bạch, được tiến hành thuận lợi.

“Phân tích như vậy để thấy rằng, thị trường bất động sản nông nghiệp của Việt Nam có nhiều yếu tố không minh bạch, không rõ ràng và chưa có tính ổn định lâu dài, sự vững chắc về mặt pháp lý. Người mua rất ngại, vì họ có thể phải đối diện với những rủi ro pháp lý bất cứ lúc nào”, TS. Nghĩa cho hay.

Cần “danh chính ngôn thuận”

Mặc dù tiềm năng của thị trường bất động sản vẫn còn đang còn bỏ ngỏ nhưng lại đang thiếu một hành lang pháp lý để các nhà đầu tư được “danh chính ngôn thuận” rót vốn đầu tư, để người dân có đất được yên tâm giao đất mà không còn phải lo lắng lợi hại, thiệt hơn.

TSKH. Đặng Hùng Võ – Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường cho rằng, giải pháp cho các vấn đề này trước hết là cần rà soát lại về mặt pháp luật để có thể đưa ra các giải pháp đổi mới pháp luật đất đai hướng tới mở rộng dần phần thị trường giao dịch chính thức và thu hẹp dần phần thị trường phi chính thức.

Cách thức này không chỉ có tác động hoàn chỉnh thị trường giao dịch mà còn có chức năng bảo đảm an toàn cho các giao dịch giữa doanh nghiệp và nông dân đang sử dụng đất, làm tăng lòng tin giữa hai bên. Ở các nước công nghiệp phát triển và công nghiệp mới, mỗi nước đều có những giải pháp khác nhau, nhưng tất cả đều dựa trên nền tảng của văn hóa thị trường ở mức cao.

Cũng như các nước khác, cần giao nhiệm vụ cho một doanh nghiệp nhà nước có trách nhiệm bảo đảm mạng lưới các trung tâm giao dịch quyền sử dụng đất nông nghiệp tới tận thôn, bản như một mạng lưới sàn giao dịch bất động sản nông nghiệp. Nhiệm vụ này có thể giao cho Tổ chức Phát triển quỹ đất.

“Mặt khác, các nghĩa vụ tài chính đối với giao dịch đất đai nông nghiệp cũng cần được miễn, giảm ở mức cao nhất. Như vậy, người nông dân cảm thấy thủ tục đơn giản, chi phí rất thấp sẽ sẵn sàng thực hiện các giao dịch chính thức”, GS. Võ phân tích.

PGS. TS. Doãn Hồng Nhung – Giảng viên cao cấp Khoa Luật, ĐHQG đề nghị bổ sung khái niệm bất động sản nông nghiệp để lĩnh vực này phải có địa vị và có chính sách quản lý cụ thể.

Muốn xây dựng hành lang pháp lý an toàn phải định hình các tiêu chí nào là bất động sản nông nghiệp. Phải có chế tài, khuyến khích để người dân có thể phát huy tốt nhất đất đai nông nghiệp. “Đặc biệt, thời gian tới, việc tích tụ ruộng đất cần phải quan tâm để có những cánh đồng lớn về cafe, lúa,… Để có thêm nhiều người khởi nghiệp trong vấn đề nông nghiệp” – bà Nhung nhấn mạnh.

Theo Phương Uyên/ Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Nguồn: https://diendanbatdongsan.vn/vi/tin-tuc/thi-truong-bat-dong-san-nong-nghiep-can-danh-chinh-ngon-thuan

Bài viết Thị trường bất động sản nông nghiệp: Cần “danh chính ngôn thuận” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Ngày 30/7, tại Diễn đàn Thương mại Việt Nam – EU với chủ đề “EVFTA: Chân trời mới hợp tác rộng lớn, toàn diện” do Bộ Công Thương tổ chức, bà Nguyễn Ngô Vi Tâm, Tổng Giám đốc Công ty CP Vĩnh Hoàn, cho rằng mặt hàng cá tra phi lê đông lạnh xuất khẩu sang EU có thuế suất 5,5% hiện nay và giảm còn 0% trong 3 năm tới sẽ là cơ hội rất lớn để doanh nghiệp (DN) tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm này tại thị trường châu Âu.

“Hiện nay, xuất khẩu cá tra phi lê sang EU đạt 300 triệu USD. Thuế suất về 0% sẽ giúp Việt Nam quay lại thành tích xuất khẩu 500 triệu USD mà chúng ta từng đạt trong những năm trước. Sản phẩm cá tra tẩm bột cũng sẽ có cơ hội khi không còn vấp phải sự cạnh tranh của các quốc gia vốn không chịu thuế từ châu Âu” – bà Tâm dự báo.

Ông Lê Kỳ Anh, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cũng nhận định cơ hội cho xuất khẩu nông lâm thủy sản sang châu Âu trong EVFTA là rất lớn. “Nếu một đôi giày xuất khẩu sang châu Âu giá 100 euro, Việt Nam được hưởng 2 euro thì khi xuất khẩu nông lâm thủy sản, gần như toàn bộ giá trị đó nông dân và DN được hưởng. Ngoài ra, còn có những tác động lan tỏa lớn hơn nhiều, ví dụ thuế suất 0% sẽ thu hút nhiều DN nhập khẩu, phân phối ở châu Âu đặt hàng của Việt Nam, góp phần đẩy mạnh lượng hàng xuất khẩu” – ông Lê Kỳ Anh nói.

Liên quan đến đầu tư, theo ông Lê Kỳ Anh, với EVFTA, Việt Nam sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Điều này đem lại lợi ích cực kỳ lớn bởi hiện tại, đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp chưa lớn; DN, nông dân cần nhiều hơn nữa các kỹ năng, công nghệ, phương thức quản lý để đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường.

“Kết quả tối ưu không phải sự cạnh tranh trực diện với nhau mà là bổ sung cho nhau. Từ hiệp định này, chắc chắn phía châu Âu muốn tìm những DN Việt có uy tín, trách nhiệm, sẵn sàng làm ăn một cách nghiêm túc với họ. Tác động có lợi không chỉ dừng ở thuế quan mà còn lan tỏa, giúp ích cho sự trưởng thành của DN, giúp DN có khả năng quản lý tốt hơn, nâng cao trình độ của lao động Việt Nam” – ông Lê Kỳ Anh phân tích.

Để tận dụng được cơ hội cho nông thủy sản xuất khẩu, bà Nguyễn Ngô Vi Tâm cho rằng không còn cách nào khác là phải nâng cao năng lực của DN. DN cũng cần chủ động tìm hiểu nhu cầu luôn luôn thay đổi của các thị trường đối tác để sẵn sàng đáp ứng. Đặc biệt, các vấn đề xã hội, an sinh vật nuôi hiện vẫn còn lạ lẫm với Việt Nam nhưng DN cần sớm làm quen bởi sắp tới, EU sẽ đưa ra những yêu cầu này ngoài vấn đề về an toàn thực phẩm.

“Thương hiệu cũng là vấn đề mà DN Việt còn yếu. Thuế suất ưu đãi là cơ hội nhưng bản thân sản phẩm cá tra nói riêng và thủy sản nói chung phải tăng độ nhận diện, uy tín trong lòng người tiêu dùng thì mới tận dụng được cơ hội” – bà Tâm chỉ rõ.

Dưới góc độ quản lý, ông Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ (Bộ Công Thương), nhận xét các vấn đề còn hạn chế của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam như an toàn vệ sinh, chất lượng, thương hiệu… chỉ giải quyết được khi xây dựng được các vùng chuyên canh nông nghiệp.

Cẩn trọng xuất xứ hàng hóa

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Trưởng Phòng Xuất xứ hàng hóa – Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết trong EVFTA, khi hải quan nước đối tác phát hiện hàng nhập khẩu không thể hiện đúng năng lực thực sự của nước xuất khẩu thì có thể tạm dừng ưu đãi thuế quan với không chỉ lô hàng bị kiểm tra mà còn với tất cả DN liên quan có sản phẩm xuất khẩu cùng mã HS. Ngoài ra, với nguyên tắc xác minh xuất xứ, nước đối tác sẽ tăng cường hậu kiểm đối với các lô hàng sau khi thông quan. Do đó, DN Việt cần hết sức cẩn trọng trong vấn đề xuất xứ của hàng hóa.

Theo Phương Nhung/ Nguoilaodong 

Bài viết EVFTA: Hút đầu tư nước ngoài vào nông nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện nay, cả nước có khoảng hơn 49.600 doanh nghiệp (DN) đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, chiếm khoảng 8% tổng số DN đang hoạt động. Tuy nhiên, các DN trực tiếp sản xuất các sản phẩm nông, lâm, thủy sản chỉ chiếm khoảng 1% tổng số DN với số lượng 7.600 DN; còn lại là các DN trong chuỗi các ngành liên quan đến nông nghiệp như chế biến hàng; cung cấp nguyên liệu đầu vào, DN dịch vụ thương mại…

Cũng theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, có khoảng 90% DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp là DN tư nhân; còn lại là các DN nhà nước, DN FDI. Nguồn vốn của DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 8% đến 10% tổng nguồn vốn của toàn khu vực DN. Trong đó, vốn của các DN trực tiếp sản xuất chỉ chiếm khoảng 1%.

Do có quy mô nhỏ nên các DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp thường có năng suất lao động sản xuất nông nghiệp thấp; chỉ có 5% sản phẩm được cấp chứng chỉ VietGAP; khâu chế biến sau thu hoạch còn nhiều vấn đề. Bên cạnh đó, các DN này còn gặp khó khăn bởi nông nghiệp là lĩnh vực có rủi ro cao, khó áp dụng khoa học kỹ thuật, khó tiếp cận đất đai để tổ chức sản xuất, khó tiếp cận tín dụng, thị trường tiêu thụ không bền vững…

Nông nghiệp là lĩnh đặc biệt quan trọng, tạo sự ổn định xã hội và nâng cao chất lượng sống cho người nông dân, góp phần phát triển kinh tế đất nước. Theo đánh giá của các chuyên gia, ngành nông nghiệp muốn bứt phá, muốn trở thành trụ đỡ vững chắc, không thể tách rời DN. Do đó, phải thu hút bằng được DN vào đầu tư.

Trên thực tế, hiện đang có khá nhiều chính sách ưu đãi nhằm thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Tuy nhiên, thực tiễn những ưu đãi này chưa đủ sức hấp dẫn nên hiệu quả thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn chưa cao. Để cải thiện tình hình này, mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 53/NQ-CP về giải pháp khuyến khích, thúc đẩy DN đầu tư vào nông nghiệp hiệu quả, an toàn và bền vững.

Theo đó, với mục tiêu đến năm 2030 có 80.000 – 100.000 DN có hoạt động đầu tư kinh doanh hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp (trong đó có khoảng 3.000 – 4.000 DN có quy mô lớn và 6.000 – 8.000 DN quy mô vừa), Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, mục tiêu cụ thể. Các giải pháp liên quan đến việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính; cắt giảm mạnh các rào cản về điều kiện kinh doanh trong nông nghiệp; tạo sức hấp dẫn DN đầu tư vào nông nghiệp…

Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tổng kết các chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; tiếp tục đẩy mạnh việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp; Bộ Tài chính nghiên cứu, sửa đổi, đơn giản hóa các thủ tục hành chính về thuế, khẩn trương rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính về thuế; Bộ Công Thương đẩy mạnh triển khai hiệu quả Nghị định số 107/2018/NĐ-CP ngày 15/8/2018 của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo.…

Theo ý kiến nhiều chuyên gia phân tích, Nghị quyết số 53/NQ-CP có tính chất quyết sách đột phá để khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp. Tuy nhiên, về phần mình, các DN cũng cần đẩy mạnh tái cơ cấu, tăng cường liên kết, hợp tác kinh doanh, phát huy vai trò đầu tàu trong chuỗi liên kết, chuỗi giá trị nông nghiệp; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến trong sản xuất kinh doanh; nâng cao năng lực quản trị, năng suất, chất lượng…

Các quyết sách mang tính đột phá này, nếu được thực hiện đồng bộ, DN nông nghiệp mới thực sự phát huy được vai trò là “trụ cột” trong việc thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Theo Minh Thùy/ CLO

Bài viết Thêm sức hấp dẫn mới cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.