Mẹ tôi là người Huế, như những người mẹ khác, mẹ tôi có vài món ruột mà chúng tôi ghiền như: bánh bèo, bánh bột lọc, bánh nậm, bún hến, bún bò… Tôi thích nhất món bánh bột lọc. Tôi cũng đã cố gắng học làm, nhưng các món của tôi không có được hương vị đặc trưng như mẹ. Vậy là mỗi lần muốn ăn ngon, muốn thưởng thức cái vị đặc biệt đó tôi phải về… nịnh mẹ.

Tôi thích đi chợ cùng mẹ. Tôi chăm chú nhìn mẹ lựa từng miếng thịt sao cho có mỡ có nạc để đem về cắt nhỏ, lựa từng con tôm sao cho vừa tay gói, vừa miệng cắn. Nếu con tôm nhỏ quá thì khi ăn sẽ có cảm giác toàn bột, không ngon. Nếu con tôm to quá thì vỏ tôm dày, khi ăn cảm giác rất khó chịu và tỷ lệ tôm – bột không cân đối cũng không ngon.

Đơn giản vậy nhưng tôi chưa khi nào mua được con tôm hay miếng thịt vừa ý mẹ, nên mẹ thường phải đi chợ. Mẹ tôi có bí quyết làm bánh rất đặc biệt gói gọn trong ba từ: vừa mắt, vừa tay, vừa miệng. Vậy nên chúng tôi ghiền!

Trong khi tôi và mẹ đi chợ thì em trai ở nhà chặt vài tàu lá chuối sau vườn, đưa lá đi phơi cho kịp nắng. Lá phơi khoảng 2 – 3 tiếng thì đem vào, rọc bỏ cọng, lau sạch rồi xé ra từng miếng, mỗi miếng rộng khoảng 15 phân, những miếng lá thừa thì xé nhỏ làm dây cột. Nhiệm vụ của tôi là phụ mẹ rửa tôm và thịt sạch sẽ, tôm được cắt bỏ râu, đuôi; thịt cắt nhỏ sau đó ướp gia vị: muối, bột ngọt, đường, tiêu, hành củ… cho vừa ăn và để thấm gia vị khoảng 15 phút.

Trong thời gian này, mẹ tôi lấy một ít hạt điều khử dầu và ướp màu điều vào hỗn hợp tôm thịt để có màu vàng hấp dẫn. Kế tiếp, nhân được xào với lửa nhỏ và đảo đều để mỗi con tôm, miếng thịt được chín và thấm đều. Sau đó, đổ nhân ra rổ để cho ráo (loại bỏ dầu dư).

Làm bánh bột lọc cực nhất và khó nhất là khâu áo bột (làm bột). Mẹ tôi áng chừng số bột này là vừa với chỗ nhân kia. Một tay đổ nước, một tay quậy bột, cứ vừa đổ vừa quậy cho đến khi tay mẹ  cảm nhận được bột và nước đã vừa thì ngưng thêm nước. Sau đó, mẹ đưa nồi bột lên bếp, vặn lửa thật nhỏ, quậy chậm đều, sao cho bột không sít dưới đáy nồi. Đợi bột đặc đều, mẹ tắt lửa và tiếp tục quậy cho đến khi bột nguội mới ngưng. Mẹ tôi nói, làm như vậy bột mới dẻo dai.

Khâu chuẩn bị đã xong. Bây giờ, cả nhà chuẩn bị gói bánh. Mỗi người đảm nhận một khâu. Đó là dịp hiếm hoi nhà tôi sum vầy rất vui vẻ. Nhìn gương mặt đang ngời ngời hạnh phúc của mẹ, tim tôi chợt nghẹn lại, làm sao để có nhiều thời gian để được ở bên cạnh ba mẹ.

Trước khi cho một miếng bột lên lá chuối, tôi không quên quét một chút dầu ăn trên lá, để khi ăn, có thể lấy bánh ra dễ dàng. Em tôi phụ trách khâu bỏ nhân vào giữa miếng bột sao cho ngay ngắn. Mẹ tôi chỉnh sửa lại, gói rồi cột hai cái bánh với nhau cũng bằng sợi lá chuối. Cứ thế, từng cặp bánh được hình thành. Cuối cùng, bánh cũng được đem đi hấp. Chúng tôi háo hức chờ đợi…

Bột bánh trắng trong, ôm gọn con tôm đo đỏ và miếng thịt được ướp thấm, chấm vào chén nước mắm nguyên chất đã được dầm ớt và… thưởng thức. Cái dai dai của bột, vị ngon ngọt của tôm và beo béo của miếng thịt mỡ thật hấp dẫn. Nếu ăn luôn miếng ớt, sẽ cảm nhận được vị cay, the, giòn giòn của ớt hòa quyện với cái đậm đà của nước mắm thì còn tuyệt vời hơn.

“Rất vừa miệng!”, ba tôi gật gù, mấy đứa cháu nhao nhao: “Ngon quá nội ơi!”.

Bài viết Bánh bột lọc “vừa mắt, vừa tay, vừa miệng” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Xôi đường ngọt dịu, không làm người ăn thấy ngán ngấy, trẻ con hay người già đều mê. Chỉ nghĩ thôi mà tôi như thấy vị ngon của xôi đường đang đọng nơi đầu lưỡi, hòa quyện giữa gạo nếp thơm dẻo, đậu đen bùi bùi, mè rang thơm lựng, hương gừng cay nồng cùng đường bát ngọt sánh.

Tôi gọi về cho má, hỏi xin công thức và mày mò làm thử miếng xôi đường. Má bày tôi cách chọn loại đậu đen tròn căng mẩy, không lẫn hạt sâu, hạt mốc. Đậu và nếp đem ngâm từ hai tới bốn tiếng cho mềm, vo thật sạch. Tôi hầm đậu chín rồi chắt nước luộc đậu đen ra tô, giữ lại dùng để nấu với nếp, xôi chín sẽ lên màu tím sẫm rất đẹp.

Ở quê nhà má nấu xôi bằng bếp củi, dễ canh lửa chắt bớt nước thừa cho xôi khỏi nhão. Tôi nấu bằng nồi cơm điện, lúc nồi bật sang chế độ ấm là xới tơi xôi rồi ủ đến khi xôi chín đều. Xôi phải ráo, dẻo, không quá khô hay cháy sém. Tất cả phụ thuộc vào sự khéo léo của người nấu, đong đếm sao cho lượng nước vừa đủ.

Sau đó, tôi nấu nước đường. Để xôi đường ngọt thanh chuẩn vị quê, tôi phải dùng đường bát Quảng Nam, nấu từng cục nhỏ tan chảy rồi lọc sạch cặn. TPHCM hết giãn cách nên tôi có thể chạy ra chợ Bà Hoa (Q.Tân Bình) để tìm mua loại đường quê này.

Nước đường bắt đầu sền sệt, tôi cho đậu đen vào, giữ lửa riu riu cho đậu ngấm vị ngọt. Tôi cũng nêm chút xíu muối để xôi đậm đà hơn và thêm gừng nướng giã nhuyễn cho dậy mùi thơm. Đợi đậu đen đã sên đường, liền cho xôi vào, trộn đều tay. Đến khi đường thấm đều vào xôi, khô ráo hết nước thì trộn cùng ba ống vani và chờ xôi nguội.

Ở quê, má sẽ lót lớp lá chuối trong khuôn gỗ hình vuông để xôi khỏi dính. Thiếu thứ lá quen thuộc, tôi sáng kiến quét một lớp dầu lên hộp nhựa trước khi đổ xôi vào. Cũng có thể dùng bao ni-lông thay thế, rồi dùng bao tay ép chặt miếng xôi cho vuông vắn. Xôi đường được ép thành tảng chữ nhật hoặc cắt ra thành hình tam giác, lại rắc mè trắng đã rang chín lên trên, trông khá đẹp mắt và hấp dẫn.

Xong xuôi, tôi chụp ảnh gửi khoe má, nghe má khen rằng con gái lớn khi tập tành nấu nướng cũng khéo tay lắm chứ. Mặc dù tôi vẫn biết, món xôi đường tôi làm chẳng thể nào ngon được như vị xôi đường ngày xưa má nấu.

Thuở nhỏ, từng có lúc tôi không thèm ngó ngàng tới món ăn bình thường này, tới khi xa rồi mới cố công tìm về. Ở nơi phố thị mỏi mệt, được cắn một miếng xôi đường, vị ngọt thơm lan tỏa, lòng bỗng thấy thương nhớ quê lạ lùng. Phải chăng, trong ký ức của mỗi người, hương vị quê nhà sẽ là thứ ta mang theo trọn đời, không phai.

Bài viết Ở xa càng thèm nhớ xôi đường đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Một đêm mất ngủ tôi thử nghĩ về khu vườn nhà mình. Tôi nghĩ giả sử có chú bé nào lẻn vào đó và hái đi những trái vải đầu tiên vừa chín, tôi sẽ để yên cho chú hái vì biết rằng nếu tôi la lên một tiếng chú sẽ không dám trở lại nữa. Thật là chán khi một khu vườn không có vị khách nào viếng thăm, nhất là vào đầu mùa quả chín. Tôi nghĩ vậy và nhìn chiếc đồng hồ. Đã ba giờ sáng. Phảng phất từ vườn là mùi hoa dẻ. Mùi thơm như hư như thực. Có thể đó là hương hoa năm ngoái trở về từ tâm trí tôi. Có thể cây hoa dẻ cạnh hàng rào bên vườn vừa trổ hoa rồi.

Tôi nhớ về khu vườn tuổi nhỏ của mình.

Ban đêm tín hiệu từ khu vườn đến được với tôi bằng mùi hương. Cây cau cuối vườn nhiều hơn tôi gần chục tuổi đầu năm ra hoa, cuối năm quả chín rụng đỏ một góc vườn. Mẹ bảo chính cây cau này cho lứa quả đầu tiên năm tôi sinh ra. Ông nội hái chùm cau về cúng tổ tiên trong ngày đặt tên cho tôi. Khi tôi bắt đầu vào cấp 2 làng kéo điện lưới về thì cau bị đốn hạ khiến tôi cứ ngẩn ngơ tiếc.

Hoa cau thơm nhất vào đầu mỗi buổi tối. Tôi biếng học bài, ngồi trông ra khu vườn lập lòe ánh đuốc con đom đóm đêm. Chẳng nhìn thấy cây cau, chỉ nghĩ hương hoa thơm thoang thoảng. Cạnh cây cau là gốc mít bà tôi trồng trong những ngày đầu tiên đến dựng nhà tại bản mới. Những khu vườn ở bản vùng cao thường không thể thiếu bóng cây cau, dây trầu, cây mít. Cau và mít là nhân chứng cho ngày tôi sinh ra oe oe khóc. Cau rung rung những tàu lá đón mừng chú bé, còn cây mít thì lặng nhìn bởi nghĩ rằng một sinh linh ra đời cũng chỉ là điều thật đỗi bình thường trong cuộc đời. Đó là một buổi sớm mai, tiếng khóc đầu tiên của tôi đã vọng đến mọi lùm cây ngọn cỏ. Chú giun đất biếng lười cũng chui lên bề mặt lắng nghe một âm thanh lạ.

Chập chững biết đi tôi đã tự mình đi khám phá khu vườn. Đàn gà con dẫn tôi đến lùm chuối nơi ông nội ươm hạt cây và nhìn thấy chiếc rễ đầu tiên trắng nõn chui ra từ chiếc lá mầm. Tôi đem về khoe với ông phát hiện của mình. Ông bảo rằng để yên kẻo nỏ xấu hổ không lên cây đấy. À hóa ra cái cây cũng biết xấu hổ như tôi khi nói dối hay lấy trộm hộp diêm của bà đi đốt những mảnh nương người ta vừa phát xong rồi ù té chạy.

Tôi có món quà đầu tiên từ khu vườn vào một sớm tinh mơ bà dạy tôi cho gà ăn. Còn tôi đang bận nghĩ về một mùi hương nửa quen, nửa lạ cứ chốc chốc lại xộc vào mũi. Tôi nhận ra hương chuối chín nhưng không biết đến từ đâu chỉ khi có tiếng đàn chào mào gọi nhau cuối vườn. Cả đàn mươi chú chào mào đã phát hiện ra buồng chuối chín trước tôi và đang mở tiệc. Chúng chỉ bỏ đi khi tôi men đến gần để lại những nải chuối chín vàng ươm, thơm ngát. Mẹ tôi cũng đã đến nơi với chiếc thang tre. Mẹ bảo bận việc trên nương nên không biết buồng chuối chín. Lại đe: “Con trai ăn chuối chín cây sau này không kiếm được vợ”. Nhưng với tôi, lúc này không có gì hấp dẫn hơn những trái chuối chín vàng, món quà khu vườn tặng cho riêng tôi.

Tôi lớn lên rồi đi học xa. Có thêm bạn mới tôi quên hẳn khu vườn. Ngày trở về thăm nhà tôi chợt thấy khu vườn nhà mình sao bữa nay im phăng phắc. Những hàng chuối như đang phụng phịu hờn dỗi, hàng cau dường như đang mải chuyện với những làn gió mà quên luôn sự hiện diện của tôi. Té ra lâu nay khu vườn hờn dỗi bởi tôi đã quên mất nó. Những mối quan tâm vặt vãnh đã choáng hết tâm trí tôi.

Tôi đứng tần ngần bên hàng chuối mẹ vừa trồng đợi chờ sự thứ tha bởi quãng thời gian qua mình vô tâm quá. Lúc này những tàu lá mới rung rinh nhè nhẹ khiến tôi nhẹ bẫng người. Không biết khu vườn đã bỏ qua cho tôi chưa nhỉ?

Bài viết Khu vườn ấu thơ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Chưa bao giờ miền Tây của tôi lại buồn như những ngày đại dịch Covid vẫn còn diễn biến phức tạp và số ca nhiễm chưa có xu hướng ngưng lại. Miền Tây với những thị thành sầm uất, những miền quê thanh bình tưởng chừng như chẳng có gì đáng để người ta phải âu lo… giờ đây nơm nớp lo sợ “con quái vật” corona đang hoành hành. Thị thành vắng teo. Miền quê lại càng heo hút.

Tôi vẫn nghĩ miền Tây bao dung, hễ mệt nhoài giữa thị thành thì về miền Tây sống đời thanh đạm, cá dưới ao, rau trong vườn, buồn buồn ngồi bên bờ sông nghe người đàn ông từng trải kéo đờn cò mà đứt từng đoạn ruột. Ấy vậy mà những ngày dịch bệnh tràn xuống miền Tây, người phố không thể về quê, người ở quê thì không dám rời nhà, chuyện tròng trành trên chiếc xuồng con hái lục bình, ngắm cảnh sông nước… chỉ còn trong những lời ca, trong câu chuyện về “xứ sông nước” quen thương của một người đem lòng yêu miền Tây da diết.

Tuân thủ mọi biện pháp phòng chống dịch bệnh! Đó là điều mà chúng ta nhất thiết phải làm ngay trong lúc này. Ở yên tại chỗ là biểu hiện của yêu thương con người, yêu đất nước. Chưa bao giờ tôi thấy miền Tây của mình đồng lòng, quyết tâm như thế. Hầu hết người miền Tây một lòng thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ với giấc mơ một ngày không xa dịch sẽ lùi xa.

Chị tôi nhắn tin, đùa: “Ở thành phố coi vậy mà cực hơn ở quê, ở thành phố giãn cách thì chỉ ở nhà, rau cá muốn ăn phải mua, có khi còn thiếu. Ở quê, tuy giãn cách nhưng vẫn có thể đi ra vườn, hái cọng rau, câu con cá. Bữa ăn cũng đầy đủ hơn!”. Mà thật vậy, ở quê chỉ cần ra vườn ngồi câu tí xíu, hái mấy đọt nhãn lồng, đọt lang, rau muống… là có bữa cơm đạm bạc, bổ khỏe mà không phải tốn tiền, không sợ thuốc trừ sâu, cũng chẳng phải ra phố tìm mua để rồi “corona” rình rập, đe dọa. Những ngày giãn cách, ở quê có lẽ là điều tuyệt vời nhất. Chẳng những được ăn uống thoải mái những món ăn “cây nhà lá vườn” mà còn được sống bên người thân, dành thời gian để chăm sóc cho gia đình sau những ngày bôn ba nơi xứ người, với bao điều lo âu, trăn trở.

Nhưng không phải vì thế mà tìm mọi cách để về quê, để được an trú. Bởi về quê lúc này là mang mối lo ngại về cho mảnh đất thân thương vốn dĩ an bình của mình. Thôi thì hãy để miền Tây bình an trong trái tim, ở đâu thì yên đấy nếu chúng mình muốn mau chóng được về “úp mặt vào sông quê”. Bằng cách suy nghĩ tích cực và thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, rồi một ngày không xa thành thị sẽ rộn ràng như xưa, miền quê sẽ lại yên bình đúng nghĩa mà không nơm nớp âu lo. Bên này – bên kia sông rồi sẽ lại chan hòa nghĩa tình, cút rượu nâng lên cùng lời ca ngọt bùi mang hồn sông nước. Với sự đồng lòng của người dân và sự hy sinh đáng trân trọng của những “thiên thần áo trắng”, “chiến sĩ áo xanh”, của lớp trẻ xông pha ra tuyến đầu chống dịch…, nhất định một ngày không xa miền Tây của tôi sẽ “khỏe lại” theo cái cách mà chúng tôi vẫn thường nói đùa với nhau, Tổ quốc mình rồi sẽ vững vàng bước qua đại dịch Covid và tiến về phía trước.

Miền Tây ơi, đất nước tôi ơi! Rồi trời sẽ lại xanh, không khí sẽ lại trong lành, an vui và yên bình sẽ trở về sau ngày dịch dã…

Bài viết Quê tôi mùa dịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tình cờ đi qua một vườn thuốc nam ở một xã ngoại thành của Phan Thiết, mùi ngải cứu, mùi lá bạc hà, lá sả… làm mình như khựng lại rất lâu bởi mùi hương trong gió ấy đưa về hồi ức của tuổi thơ tôi. Khi ấy mỗi lần nội tôi bị khó ở trong người thường sai tôi xuống nhà ông Tư Thiệt ở xóm dưới mua thuốc cho nội. Tôi còn nhớ như in khu vườn xanh mướt của ông Tư với mùi khai nồng của những quả trái chín rụng dưới sân gạch thẻ đỏ lâu năm bám rêu xanh. Mùi của thuốc tán trộn lẫn vào nhau từ cây thuốc nam phơi khô tán nhuyễn, mùi lá xông cho nội mỗi khi trời trở lạnh. Những vị thuốc nam, cây lá ấy giúp nội chống chọi với tuổi già, vui vầy bên con cháu.

Những năm thập niên 70, ba má tôi phải bươn chải rất nhiều để lo cái ăn cái mặc cho các con. Những bữa cơm gia đình luôn là sự háo hức của những đứa trẻ. Làm sao quên được món cá nục kho tỏi ớt cay cay cùng với canh rau muống luộc vắt chanh trong xanh, thấm đẫm trời mưa. Nồi khoai hầm đường tán trộn với dừa khô nạo thành sợi, ấm lòng những buổi sớm mai. Nhớ làm sao mùi thơm lá dứa của nồi chè đậu xanh má tôi cúng rằm, có khi là chè đậu đen xanh lòng nồng ấm vị gừng. Nhớ những hương vị ngày ấy, thấy thương ba má nhiều hơn.

Mùi hương của ký ức đưa tôi về những tầng cảm xúc khác nhau, trong từng thời điểm, khắc sâu vào tâm trí cho đến tận bây giờ. Tôi nhớ những cánh rừng xanh thời quân ngũ với mùi của cỏ cây, hương thơm của những bông hoa đơn sơ hoang dại. Nhớ mùi lá mục của nước suối, làm mát dọc đường hành quân, xen lẫn thoang thoảng mùi thuốc súng. Nhớ nắm cơm vắt, lương khô theo suốt chặng đường dài. Nhớ mùi quân phục ẩm ướt, ủ ê những khi dầm mưa trở về đơn vị.

Và tình yêu ngày ấy, cứ vương vấn mãi hương thơm dạ lý nhà ai những đêm trăng, bỗng thấy hồi hộp khi đi ngang nhà, bước chân như chậm lại để mà trông ngóng đợi chờ một ánh mắt, một dáng hình. Kỷ niệm của tình yêu đầu đời, nào có dễ quên?

Cơn mưa bất chợt ghé qua trong một sáng thu sang, làm bừng tỉnh thời khắc hiện tại, rằng đang trong những ngày thành phố tiếp tục thực hiện giãn cách, cách ly. Mùi xăng dầu của những xe cứu thương; mùi thuốc khử trùng, sát khuẩn trong những đợt test sàn lọc, tách F0 ra khỏi cộng đồng, như vẫn còn lẩn khuất đâu đây trong từng xóm nhỏ của làng chài đông dân ven biển. Có lẽ sẽ trở thành hương nồng ký ức xót xa, đầy thương cảm và tri ân của một thời chống dịch.

Bài viết Hương ký ức đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Nhớ lại thuở xưa, ngày nội tôi còn sống, đêm hè nào mấy bà cháu cũng trải chiếu tha thiết cùng mùa khế trổ hoa. Những đêm trăng êm đềm, trong ánh trời bàng bạc tưởng như có thể thấy được muôn ngàn cánh nhỏ li ti rơi xuống, cứ thế chúng tôi mặc sức gom góp rồi vốc từng bụm hoa khế tung hê chẳng thương tiếc giữa không cùng tĩnh mịch.

Thích thú nhất là được nhặt hoa khế cài lên mái đầu bạc trắng của nội, sắc tím gầy guộc tha thẫn giữa màu bạc xế chiều quyện thành mùi hương đầy mê muội mà giờ này hồi tưởng, ký ức lại bừng cuộn những thước đoạn nhớ thương…

Mùa khế đơm hoa không chỉ bừng dậy ký ức êm đềm đã qua mà còn mang đến cảm giác an nhiên hiện tại. Những mùa hoa khế bên mái hiên nghèo ở quê, những mùa khế trổ bông trên đường đời xuôi ngược để lại nhiều cung bậc khác lạ. Lúc thì yêu kiều, lắng đọng, lúc thì thảnh thơi, đong đầy yêu thương. Ngày thơ bé lúc chơi đồ hàng, hoa khế được đơm đầy vun trong những chiếc bát sành sứt sẹo tượng trưng cho món cơm lúa mùa trắng trong…

Món “cơm” hoa khế lấm tấm màu đỏ trắng được chia đều cho cả tụi, phải giả vờ ăn thật ngon, thật say mê mới làm vui lòng nhau. Rồi chúng tôi dần lớn lên bên vòm khế nở hoa và những sớm chiều khế rụng hoa tầm tã. Hoa khế với những cô cậu đôi mươi không chỉ mang khuôn dạng bé mọn, mềm yếu mà có lúc còn mảnh mai cánh gầy, có lúc còn ủy mị, khép nép như lời tỏ tình mềm mướt đầu đời mà ai nghe cũng phải nao lòng?

Đếm hoa khế rụng làm tôi hết mực thích thú. Nhưng có khi vui thú ấy lại khiến lòng trĩu nặng, buồn hiu. Giờ lớn rồi đã biết ghìm nén cảm xúc. Đã hiểu được đôi chút về quy luật sinh tồn chứ không như những ngày khờ dại trước đây, cứ mỗi lần nằm vắt vẻo trên chiếc võng đay để lẳng lặng nghe hoa khế trút là tâm can lại đau đáu một nỗi niềm nhân sinh. Sao cùng bung ra từ cành chồi giống nhau nhưng có cánh hoa phải lìa cành, lại có cánh được níu lại may mắn? Sẽ rất nhanh thôi những búp nụ ở lại sẽ triển nở trĩu quả, càng nghĩ thế tôi lại càng tiếc hùi hụi những cánh mỏng theo gió rụng rơi?!…

Cùng những đớn đau của loài hoa tim tím ấy tôi đã lớn lên và hiểu rằng, đó không chỉ là mục nát, đó còn là sự hy sinh, sự quên mình để dâng đời những hoa thơm quả ngọt. Duy nhất một lý do để những chùm hoa khế ở lại lâu hơn trên cây là những trận mưa rào nhẹ, khi ấy từng nụ hoa được trời tưới tắm để trở nên dày hơn, tươi nguyên và tràn trề sức sống hơn hòng chuẩn bị cho lần bừng sáng đến tận cùng trước khi chấp nhận lìa bỏ.

Mùa khế đơm hoa đẹp bâng khuâng như những hoài niệm cổ tích. Đẹp ngỡ ngàng như hoa bụi ven đường đến dịp lại lung linh khoe sắc giữa đất trời mà không cần bàn tay chăm sóc. Đẹp như chính những bông nhỏ mong manh, dại khờ của khế nhưng đủ sức làm trái tim ngược dòng trở lại với những âm thầm, xao xuyến thuở nao.

Bài viết Mùa khế đơm hoa đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Khoác lên mình chiếc áo choàng của mùa đông cũ nhàu, quàng thêm chiếc khăn len kín cổ ta đi lang thang trên những vỉa hè giờ vắng bóng người qua, bỗng kỷ niệm về những gương mặt lạ quen cùng nụ cười như hạt nắng mùa thu lại vô tình chạy nhảy trong tâm trí ta, khiến ta ngậm ngùi, đau đáu. Mùa đông đã về tự khi nào, có gì lạ lẫm lắm đâu mà sao lòng ta cứ mãi hoài khắc khoải?

Gió tựa như những bản tình ca Ngô Thụy Miên bất hủ vẫn thường được mở trong quán café mà người và ta đã cùng ngồi bên nhau nghe hoài không biết chán. Ta nhớ trước quán café ấy có vài cây hoa sữa đang mùa trổ bông, tỏa hương ngạt ngào.

Trong khi ta bị những chùm hoa trắng ngần làm cho mê hoặc thì người thường lảng tránh thứ mùi hương quái gở ấy đi. Người nói người ghét loài hoa ấy, mùi hương ấy. Bởi có loài hoa nào có “sở thích” lạ lùng như loài hoa đó đâu, chỉ tỏa hương lúc nửa đêm rồi cứ để gió vờn qua đưa hương đêm bay vào trong giấc ngủ.

Trong khi đó ta lại luôn dành cho loài hoa ấy một niềm thương cảm. Phải chăng chính bởi sự ghẻ lạnh của thời gian, của tình yêu khiến loài hoa tội nghiệp kia phải khép mình khỏi những hào quang rồi lặng lẽ tỏa hương khi bóng đêm hoàn toàn ôm trọn lấy cả những vì sao đơn độc.

Ta nhớ nụ hôn đầu tiên người trao cho ta cũng tại quán café ấy. Một bông hồng đỏ, một chiếc khăn len bắt đầu cho những nỗi nhớ dài hơn chuỗi ngày sau đó. Bất chợt ta nhớ đến những dòng tin nhắn mà đã có lần ta muốn xóa nó đi nhưng rồi ta chẳng hiểu tại sao mình không đủ mạnh mẽ để mà hành động.

Dù không biết bao lần người gọi điện và bảo hãy xóa bỏ, như xóa bỏ những hồi ức giữa người và ta để bắt đầu cho một hành trình mới. Và hơn thế nữa, nếu được thì cố gắng mà quên. Bởi đợi chờ chưa chắc sẽ bình yên, thậm chí chính đợi chờ sẽ khiến những kẻ trong cuộc phải chịu thêm những niềm đau vì mối tình đầu thường hay trắc trở.

Thế mà chính ta còn không thể tin rằng trong những giấc ngủ ta mơ thấy người về. Dù thi thoảng thôi ta thấy mình không nhớ  nổi điều gì. Như những sáng ta vô tình ngang qua con phố nhỏ mà không biết mình tìm kiếm điều gì ở đó. Một nụ cười, một chiếc hôn gió, một bàn tay hay một bản tình ca Ngô Thụy Miên nhẹ nhàng?

Mà cũng thi thoảng thôi, ta cứ mải đi mà quên cả lối về, ngơ ngác thấy mình ở đâu đó, giữa vỉa hè vắng vẻ, chợt thấy có người con gái cũng quàng chiếc khăn len đứng bên vệ đường, hình như cũng tìm ai trở lại và nắm chặt bàn tay…

Bài viết Hiu hiu gió mùa… đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Cá là đứa nhỏ nào xóm tôi cũng có thể đọc làu làu “trời mưa lâm râm, cây trâm có trái, con gái có duyên, đồng tiền có lỗ…”. Thuộc nhưng chỉ hớn hở đọc vang khi thấy cây trâm bên vườn nhà ông Năm xuất hiện những chùm trái xanh non. Đọc rất hào hứng vì ngó chừng trâm chín chứ cũng chẳng hiểu câu đồng dao đang nói tới hiện tượng hễ bắt đầu sang hè thì trâm sẽ ra hoa, kết trái và khi những cơn mưa đầu hè lâm râm thì trâm thực sự tím mọng.

Trâm là loại cây quen thuộc của làng quê. Má nói chẳng ai trồng nhưng trong vườn tự bao giờ đã có cây trâm. Trâm thân gỗ cao to, không cần chăm sóc cũng dễ dàng cho những mùa trái đặc sệt. Hoa trâm có màu trắng như hoa bưởi, khi nở có mùi thơm nhẹ. Trái trâm mập mạp, tròn dài bằng đầu ngón út. Trâm sống màu xanh, sau chuyển dần hồng hồng, khi chín chuyển sang tím đậm và bóng láng. Đặc biệt khi mưa xuống, trái trâm lớn nhanh và chín mọng. Trâm chín có mùi thơm nhẹ, vị ngọt và thêm một chút chua chua, chan chát. Quả trâm nhỏ, phần nạc thịt cũng không nhiều vì ở giữa đã có một hạt cứng, hình bầu dục. Vì như thế nên trâm là món quà vặt, ăn cho vui chứ đừng mơ ăn no.

Hồi đó, trẻ nhỏ ham trâm khiếp lắm. Quê nghèo quá mà, trẻ con làm gì có đồ ăn vặt ngoài những thứ cây nhà lá vườn. Thành thử tôi và mấy nhỏ cứ lom lom ngó chừng trâm chín. Thấy trâm chín thì buổi trưa trốn ngủ, rủ nhau đi hái trâm.

“Đi hái trâm” là đi hái… trộm. Đó là cây trâm khổng lồ bên vườn nhà ông Năm. Cây trâm to vật vã, từng chùm trâm chín đổ quẹo cả nhánh cây. Không đứa nào đủ dũng khí vô nhà xin. Sợ lắm! Ông Năm nổi tiếng nghiêm khắc, ổng nộ mấy nhỏ trong xóm tái xanh, mếu khóc. Lũ tôi lớn hơn, không đến nỗi ổng nhìn là khóc nhưng không dám ho he gì đâu.

Nhưng nỗi sợ không khắc chế được cơn thèm. Không dám xin thì lén trộm. Đứa canh đứa hái. Đứng dưới gốc khều, leo lên cây bẻ thả cho đứa đứng dưới nhặt. Rẹt rẹt, chúng tôi đã có cả thúng chiến lợi phẩm. Giã lẹ một chén muối ớt, lũ trẻ đen nhẻm đã có một bữa trưa thịnh soạn.

Ăn quen, nhịn không quen. Được một trưa thì sẽ có một trưa khác. Những đứa trẻ thường không nghĩ nhiều đến lời đe “Đi đêm lắm có ngày cũng gặp ma”. Và trưa hôm đó, lũ tôi “gặp ma” thật.

Trưa nắng chang chang, trong khi chúng tôi đang chia nhau đu lắt lẻo trên những nhánh trâm to thì nghe tiếng mở cửa cót két. Chết rồi, ông Năm dậy sớm hơn mọi bữa. Ối ối, đứa nào cũng nhanh tay nhanh chân thả mấy nhánh trâm đang cầm trên tay để phi tang chứng cứ rồi tranh thủ leo nhanh xuống. Thằng Tèo Bụng đang ở nhánh thấp nhất nên nhảy đùng xuống. Thấy nó đã hạ cánh an toàn, mấy đứa đang vắt vẻo trên cao đâm hoảng. Ông Năm chân còn ở trong sân nhưng tay vẫy vẫy, nói to: trời ơi, ông nào đã ở trên cây rồi thì ngồi im trên đấy cho tui, đừng có nhảy ào xuống nữa. Mấy ông gãy tay gãy chân tui không chịu trách nhiệm đâu nha! Ông Năm nói như hét nhưng nghe hiền ru, lũ tôi nhẹ nhàng leo xuống.

Leo xuống an toàn, ông Năm tập trung cả đội lại dặn bữa sau muốn ăn thì xin, trâm chín cũng chỉ rụng chứ ông già cả, không thích ăn đồ chua chát. Nhưng trẻ nhỏ, muốn ăn cái không phải của mình thì phải xin, đó là nguyên tắc bất di bất dịch. Ông dặn xong đứa nào cũng thở phào rồi cười tươi rói, “dạ” ran.

Mùa đã sang. Trời lại mưa lâm râm. Vườn lao xao gọi. Tôi đưa mắt nhìn quanh, không thấy một cây trâm nào bên cạnh mình nữa. Tiếc, nhớ – tuổi thơ những buổi trưa trốn ngủ đi hái trâm.

Bài viết Những mùa trâm tuổi thơ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh của chị tôi ngồi bên bến sông giữa mùa cải trổ hoa vàng, mắt ngóng nhìn về phương xa diệu vợi. Chị tôi không còn trẻ nữa, nói đúng hơn là thời gian đã lấy đi tuổi xuân thời tươi đẹp của chị tôi để rồi người chị từng sáng từng chiều ra bến sông quê là người phụ nữ mặt đầy tàn hương, dáng cong cong và mái tóc rụng dần chỉ còn ít ỏi. Duy chỉ có mùi hương thoảng ra từ mái tóc, từ làn da của chị là không thay đổi. Bao nhiêu năm chị tôi vẫn giữ lấy cái hương hoa bưởi dịu nhẹ vấn vương. Cây bưởi sau vườn mùa nào cũng tận tụy trổ hoa, đơm quả, cây bưởi già đi cùng chị, thân đã xù xì nhưng hương bưởi vẫn mãi thanh tao.

Chị nói ngày xưa anh tôi phải lòng chị cũng vì hương hoa bưởi, bởi thế nên chị mới giữ gìn. Ngày anh tôi đi chinh chiến xa, chị gói ghém cho anh mấy cành hoa bưởi trong cái khăn mùi soa giữ trong túi để anh mang ra chiến trận, thi thoảng anh lấy ra ngửi cho đỡ nhớ quê nhà. Thời gian thấm thoát trôi, chiến tranh đã lùi xa, bom đạn không còn và quê hương ngày một đổi mới. Bao cuộc hội ngộ, tiếng cười ngất ngây. Bến sông vẫn trổ hoa vàng và hương bưởi vẫn quyện chặt lấy tấm thân gầy gò của chị. Vậy mà anh tôi không trở lại. Chị tôi cứ đợi, cho đến khi xuân sắc hao mòn. Chị tôi vẫn từng chiều ra bờ sông ngồi ngóng với ước vọng gió mang hương thơm từ mái tóc rụng dần của chị đến nơi anh. Chị vẫn tin cánh chim trời rồi sẽ về tổ ấm.

Chị không nói với ai là chị buồn, chị nhớ anh tôi. Chị vẫn luôn tươi cười, nụ cười rực rỡ dẫu sâu trong đôi mắt chị là một nỗi buồn thăm thẳm. Vậy mà cũng có lần tôi thấy chị bật khóc, đó là sau một đêm mùa mưa, gió thổi mạnh làm lắc lư căn nhà xiêu vẹo. Buổi sáng chị bước ra vườn nhặt hoa bưởi nấu nước ủ tóc thì phát hiện cơn giông đêm qua đã quật ngã cây bưởi của chị rồi. Cây bưởi ấy anh tôi trồng từ thuở hai người mới cưới nhau. Chị yêu hoa bưởi, ngày lấy chồng, chị cài hoa bưởi trắng lên tóc, xúng xính áo dài theo anh đi trên con đê già nhiều tuổi. Cây bưởi chứng kiến hạnh phúc, nỗi buồn của chị. Cây bưởi nhắc nhớ anh ở quê nhà vẫn còn có người vợ hiền lành, có hương hoa thanh tao, ngan ngát. Cây bưởi gãy đổ, chị bật khóc. Tôi đứng nhìn chị mà lòng xao xác. Rễ bưởi bật lên, đất văng tứ tung. Chị lom khom nhặt từng cánh hoa rơi, nước mắt chị ứa ra, mái tóc xòa qua một bên vẫn còn thơm hương hoa bưởi.

Cây bưởi không thể sống lại trên mảnh đất mỡ màng. Chỗ cây bưởi cũ, chị tự tay trồng lại cây bưởi khác mà chị chiết ra từ cây bưởi đã gãy đổ từ trước. Nhìn cây bưởi con xanh tốt rung rinh trong gió, tự nhiên tôi nghĩ về sự hồi sinh, về sức sống mãnh liệt của những con người đã từng vượt qua bão tố, vượt qua chiến chinh. Như chị tôi, như má tôi, như những người phụ nữ Việt Nam đã từng sống, đã từng hy sinh những điều tốt đẹp nhất của mình cho quê hương, đất nước.

Chị ơi! Bến sông quê hoa cải ngồng vẫn trổ. Cây bưởi mùa nào cũng đơm hoa. Chị vẫn gắng gượng giữ cái nét đẹp mong manh của mình như những ngày son rỗi để đợi anh về, bởi chị tin rằng anh sẽ trở về, bằng cách này hay cách khác. Hay đơn giản là anh vẫn sống trong trái tim của chị. Nơi góc nhỏ, hình bóng anh vẫn hiện hình không thể nào phai.

Bài viết Hương bưởi đợi chờ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.