Việt Nam đã phải hứng chịu nhiều tổn thất lớn do đại dịch COVID-19 gây ra. Tính đến 26/10/2022, cả nước ta ghi nhận tổng cộng 11.498.873 ca nhiễm, đứng thứ 13/230 quốc gia và vùng lãnh thổ. Vào những thời điểm dịch bệnh bùng nổ và đạt đến đỉnh cao, số ca tử vong có thể vượt mốc 200 ca/ngày. Trước những diễn biến ngày càng phức tạp, Nhà nước đã ra chỉ thị yêu cầu các cơ sở kinh doanh không thiết yếu tạm dừng hoạt động và hạn chế tối đa tụ tập đông người. Trong đợt cao điểm dịch bùng phát như tháng 9/2021, Công an Thành phố Hà Nội đã đưa ra thông báo về đối tượng, trình tự thủ tục duyệt cấp giấy đi đường có nhận dạng và thẻ đi mua hàng thiết yếu phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19 theo chỉ thị 16.

Theo đó, lực lượng chức năng sẽ tiến hành kiểm tra giấy đi đường của người dân nhằm giảm lượng người ra đường, bảo đảm giãn cách xã hội thực chất và ngăn chặn dịch lây lan vùng rộng. Những điều này đã đem tới thay đổi lớn lao tới đời sống người dân, nhất là những hoạt động giao thương buôn bán trực tiếp giữa người với người.

Vì lẽ đó, hành vi tiêu dùng của người dân Việt Nam đã thay đổi đáng kể trong và cả sau thời kỳ dịch bệnh COVID-19. Để thích nghi với sự thay đổi mới, người dân đã chuyển sang các hình thức mua sắm và giao dịch khác, nổi bật nhất trong số đó là mua bán trực tuyến. Theo Sách trắng Thương mại điện tử năm 2021, tại Việt Nam, tỷ lệ người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến đã tăng từ 77% trong năm 2019 lên 88% trong năm 2020. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để xác định rõ các tác nhân gây ra sự tăng trưởng này.

Nghiên cứu “Hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng trên các website doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh dịch COVID-19” của tác giả Nguyễn Thu Hà và cộng sự đã sử dụng Lý thuyết hành vi hoạch định để kiểm chứng tác động của 3 yếu tố: nhận thức kiểm soát hành vi, chuẩn mực chủ quan và thái độ đến ý định mua hàng trực tuyến của người dân.

Nhận thức kiểm soát hành vi là cảm nhận của một cá nhân về khả năng kiểm soát và thực hiện một chuỗi hành động của cá nhân đó; khái niệm này phụ thuộc vào các yếu tố nội tại như mong muốn và năng lực của bản thân cũng như các yếu tố ngoại cảnh như các nguồn lực hỗ trợ sẵn có. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, các nguồn lực sẵn có bao gồm các sàn giao dịch trực tuyến, các doanh nghiệp bán lẻ qua mạng và dịch vụ giao hàng của siêu thị đang dần thay thế những địa điểm mua bán truyền thống không thể hoạt động do giãn cách. Khi khách hàng ngày càng nhận thức rõ sự phù hợp, thuận tiện và hiệu quả của hình thức mua trực tuyến nói trên, họ sẽ tích cực thay đổi thói quen tiêu dùng.

Chuẩn mực chủ quan là cách một cá nhân cảm nhận quan điểm của xã hội về một hành vi nào đó. Trong thời buổi dịch bệnh, Nhà nước và các phương tiện truyền thông đã tích cực khuyến khích mua bán bằng hình thức trực tuyến. Một số quận, huyện đã lập nhóm Zalo giữa nhân dân trên địa bàn với các đơn vị phân phối để thực hiện giao dịch thuận tiện, hạn chế đi lại. Các hệ thống phân phối, bán lẻ cũng đa dạng hình thức bán hàng trực tuyến như sử dụng website, ứng dụng mua bán, hội nhóm Facebook, Zalo,… và vận động người dân thanh toán không dùng tiền mặt. Những sự tuyên truyền tích cực đó đã có ảnh hưởng lên sự chuyển đổi hình thức mua bán.

Thái độ là quan điểm của một cá nhân về một hành vi dựa trên những trải nghiệm, kiến thức, cảm nhận và định kiến của cá nhân đó. Khi khách hàng thực hiện mua sắm trực tuyến, thái độ đến từ những đánh giá của họ trong quá trình mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ các website bán lẻ về các khía cạnh như ưu đãi, quyền lợi của người tiêu dùng và sự tiện lợi, tương thích của dịch vụ trực tuyến. Mua sắm trực tuyến giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian đi lại, giảm những rắc rối khi vận chuyển, lưu thông trên đường và đặc biệt là thanh toán tiền mặt trực tiếp. Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, không chỉ mua sắm trực tuyến tăng trưởng, những giao dịch online cũng ghi nhận sự bứt phá khi đang trở thành phương thức thanh toán tiện lợi, an toàn trong bối cảnh dịch Covid-19.

Tính hết quý I/2021, giao dịch qua kênh Internet đã tăng 55,9% về số lượng và 28,4% về giá trị; giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng 78% về số lượng và 103% về giá trị. Thậm chí, Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam 2020 đã chỉ ra rằng, có 12% số người tiêu dùng đánh giá cách thức thanh toán phức tạp là một trở ngại khi mua hàng trực tuyến. Bên cạnh đó, các nhãn hàng còn triển khai những chương trình khuyến mãi, chiết khấu, tích điểm, bốc thăm trúng thưởng và miễn phí giao hàng, giúp tăng trải nghiệm và độ hài lòng của khách hàng. Một thuật ngữ được giới trẻ rất hay sử dụng là “săn sale” là minh chứng rõ nhất cho xu hướng chuyển dịch hành vi tiêu dùng diễn ra trong thời kỳ giãn cách và sẽ còn tiếp tục sau dịch.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, nỗi sợ hãi trước đại dịch Covid-19 đã tác động đáng kể đến sự thay đổi hành vi tiêu dùng. Theo nghiên cứu “Ảnh hưởng của truyền thông xã hội và nỗi sợ hãi Covid-19 đến ý định mua hàng của người tiêu dùng: Vai trò điều tiết của trí tuệ cảm xúc” của Trần Khánh Hùng và cộng sự, những tác động của đại dịch Covid-19 lên kinh tế, sức khỏe, tính mạng và sự an toàn của người dân đã khiến họ rơi vào trạng thái sợ hãi trong một thời gian dài, và để bảo vệ bản thân, họ có khả năng nghe theo chỉ dẫn của những người mình tin tưởng nhất hay chính là những nhân vật có thẩm quyền. Do đó, khi Nhà nước và các phương tiện truyền thông Chính phủ phổ biến, kêu gọi người tiêu dùng thích ứng với đại dịch và chuyển qua hình thức mua bán trực tuyến, họ đã tích cực tham gia và thay đổi. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng gia tăng ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân, vì vậy họ sẽ bắt đầu từ việc tìm mua khẩu trang, nước rửa tay sát khuẩn cho đến hạn chế tiếp xúc bằng mua bán truyền thống.

Trên thực tế, hình thức mua bán trực tuyến cũng có nhiều điểm hạn chế, bất cập. Trang web chính thức của Bộ Công Thương đã chỉ ra những rủi ro khi mua sắm qua mạng, bao gồm rủi ro chi tiêu quá đà so với mức kinh tế thu nhập, mua hàng không kiểm soát, người tiêu dùng bị vi phạm quyền lợi khi mua phải hàng giả, hàng chất lượng thấp hay đã thanh toán mà không được giao hàng, và rủi ro bị rò rỉ thông tin bảo
mật cá nhân. Tuy nhiên, nghiên cứu “Ảnh hưởng của mối quan tâm sức khỏe đến quyết định lựa chọn hình thức mua sắm trực tuyến trong mùa dịch bệnh Covid-19” của Nguyễn Thị Hồng Nguyệt đã chỉ ra rằng dù người tiêu dùng có nhận thức được những rủi ro khi thực hiện mua sắm trực tuyến, nhưng vì lý do sức khỏe quan trọng hơn nên họ có thái độ tích cực và ủng hộ việc mua sắm trực tuyến hàng tiêu dùng thiết yếu hàng ngày.

Hiện nay, khi mọi hoạt động giao thương buôn bán đã trở về trạng thái bình thường, người tiêu dùng vẫn duy trì thói quen mua hàng trực tuyến, đặc biệt là người trẻ bởi tính tiện lợi, sẵn có của dịch vụ giao hàng và thanh toán điện tử. Do vậy, các doanh nghiệp cần nhận thức và thay đổi thích nghi với xu hướng tiêu dùng mới.

Thứ nhất, các doanh nghiệp nên đầu tư nhân lực và tiền bạc vào việc xây dựng thương hiệu trên các trang mạng và nền tảng bán hàng trực tuyến, tích cực cập nhật thông tin và triển khai hoạt động tương tác với khách hàng để tăng thiện cảm và trải nghiệm của khách hàng, sử dụng mạng xã hội như một công cụ đắc lực để tăng doanh số bán hàng trực tuyến. Thứ hai, các doanh nghiệp cần tạo điều kiện cho các hình thức
thanh toán điện tử để đem tới sự thuận lợi cho khách hàng khi thực hiện giao dịch. Thứ ba, các doanh nghiệp nên có những phương án bảo vệ thương hiệu sản phẩm, nhanh chóng phát hiện nguồn sản xuất và phân phối hàng giả, hàng kém chất lượng để bảo vệ quyền lợi cho khách hàng và tránh làm mất uy tín cho nhãn hàng. Cuối cùng, doanh nghiệp cần liên tục nâng cao chất lượng sản phẩm, giới thiệu những mặt hàng, tiện ích mới để khẳng định thương hiệu và cạnh tranh với các đối thủ trong và ngoài nước.

Trước sự nở rộ của các nền tảng mua bán trực tuyến, người tiêu dùng cũng cần trang bị cho mình những kỹ năng, kiến thức để đưa ra những quyết định thông thái, bảo vệ quyền lợi của bản thân. Bộ Công Thương đã đưa ra 7 lưu ý cho người tiêu dùng sử dụng các trang mua bán điện tử:

Thứ nhất, ưu tiên mua hàng từ những trang TMĐT uy tín, có đăng ký/thông báo tới Bộ Công Thương. Trong trường hợp mua hàng trên mạng xã hội, lựa chọn những tài khoản uy tín, có lịch sử bán hàng lâu dài;

Thứ hai, chỉ thực hiện các giao dịch khi bản thân/gia đình thực sự có nhu cầu sử dụng sản phẩm: Xác định các nhu cầu cơ bản và quan trọng trong lúc áp dụng giãn cách/phong tỏa và đặt ra mục tiêu chỉ mua sắm để đáp ứng những nhu cầu đó;

Thứ ba, cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn hàng hóa cần mua cũng như số lượng hàng hóa, tránh tình trạng mua hàng không thực sự cần thiết và mua với số lượng quá nhiều;

Thứ tư, ưu tiên mua những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu cơ bản trong đại dịch như: nhu yếu phẩm, thực phẩm, đồ dùng gia đình, quần áo phục vụ nhu cầu hàng ngày… Tránh mua những sản phẩm chưa sử dụng được trong thời điểm này như: trang phục dự tiệc/trang phục dành cho đi du lịch, đồ dã ngoại, thiết bị điện tử dùng cho những dịp đặc biệt,…

Thứ năm, khi nhận hàng: Đối chiếu thông tin trên biên lai giao hàng với đơn hàng trên mạng nhằm hạn chế tình trạng thanh toán cho đơn hàng mà mình không đặt cũng như nhận hàng không đúng với sản phẩm đã đặt mua;

Thứ sáu, tránh mua hàng qua mạng khi thể trạng và tinh thần mệt mỏi. Tình trạng này có thể dẫn tới việc không so sánh giá cả/so sánh các nhà bán hàng, mua sắm để thỏa mãn nhu cầu lúc đó (mua rất nhiều đồ ăn trong lúc đói dẫn tới tình trạng không thể tiêu thụ hết đồ ăn) hoặc đơn giản là chỉ muốn mua sắm để tâm trạng tốt lên;

Thứ bảy, dành thời gian sắp xếp, dọn dẹp lại đồ đạc trong nhà để biết rõ nhà mình đã có những đồ đạc nào, thực sự cần và không cần đồ gì nhằm tránh tình trạng mua sắm theo cảm hứng, gây lãng phí tiền bạc và làm giảm lợi ích của thương mại điện tử.

Nguyễn Lê Minh Phụng | Nhà báo & Công luận

Bài viết Mua sắm trực tuyến nở rộ trong và sau thời kỳ cao điểm đại dịch COVID-19 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

“Hồi sinh” sau thương vụ M&A

Vào quý III/2021 vừa qua, thương hiệu Leflair chính thức “hồi sinh” thông qua thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) bởi công ty công nghệ tại Mỹ – Society Pass (SoPa). Leflair hiện đã được chuyển nhượng quyền sở hữu tên thương mại và các tài sản vô hình đi kèm nhãn hiệu cho nhà đầu tư mới. Theo đó, Leflair sẽ chỉ là cái tên quen thuộc, được mua lại và vận hành hoàn toàn bởi ông chủ mới.

Song, Loïc Gautier – người được ban lãnh đạo SoPa bổ nhiệm làm CEO Leflair Group hồi tháng 4/2022 cũng chính là CEO của Leflair “cũ”. Đây là doanh nghiệp từng được rót tổng vốn đầu tư 12 triệu USD, tạo niềm tin về một địa chỉ mua hàng hiệu chính hãng với nhóm khách hàng trung lưu. Trong 4 năm kinh doanh (2016-2019), sàn bán lẻ này đã tiếp cận và phục vụ hơn 120.000 khách hàng, doanh thu thuần mỗi năm đạt hàng chục triệu USD và duy trì giá trị đơn hàng trung bình cao nhất thị trường TMĐT Việt Nam. Tuy nhiên, tháng 5/2020, Leflair phải ngậm ngùi đệ đơn phá sản.

Theo đánh giá từ các chuyên gia, trong quá trình kinh doanh, nhà khai thác của Leflair trước đây khá bạo tay trong việc đầu tư, chi tiền cho việc làm hình ảnh và nội dung cho trang web. Họ đã xây dựng một đội ngũ nhân sự hùng hậu chuyên chụp ảnh sản phẩm, tạo các concept không đụng hàng cho các chiến dịch Flash Sale (hình thức thúc đẩy tiêu dùng chớp nhoáng với mức giảm giá cực kỳ ưu đãi) khá mạnh tay và cũng được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nói về Leflair hiện tại, ông Loïc Gautier nhấn mạnh: “Leflair Group hôm nay không chỉ là một nền tảng TMĐT độc lập, mà hướng tới trở thành một hệ sinh thái gồm các công ty trong chuỗi giá trị bán lẻ và TMĐT, từ các công ty phân phối đến các nền tảng TMĐT”.

Theo ông Loïc, câu chuyện “đốt tiền” sẽ không còn được áp dụng nữa. Leflair Group đặt ra mục tiêu tập hợp các công ty trong 5 ngành dọc để tạo ra hệ sinh thái hỗ trợ lẫn nhau, trở thành tập đoàn không chỉ lớn mà còn bền vững.

Bán các sản phẩm mang thương hiệu quốc tế, song ông Loïc cho biết hướng đến nhóm khách hàng mục tiêu là tầng lớp thượng trung lưu mới nổi (Upper Medium Class) thay vì thượng lưu.

“Tôi không nghĩ chúng tôi giỏi nhất trong việc phục vụ phân khúc Luxury (xa xỉ) hay Mass (phân khúc sản phẩm phổ thông). Chúng tôi sẽ phải cạnh tranh với rất nhiều tay chơi cừ khôi ngoài kia đang phục vụ 2 phân khúc đó. Thế mạnh của chúng tôi là các sản phẩm mang thương hiệu quốc tế trong lĩnh vực Lifestyle, thời trang, mỹ phẩm…”, CEO Leflair chia sẻ.

Sức ép trước các “ông lớn” Shopee, Lazada, Tiki…?

Nói về các sàn TMĐT đình đám hiện nay như Shopee, Lazada, Tiki… ông Loïc đánh giá đây là những nền tảng tuyệt vời. CEO Leflair cho rằng các nền tảng TMĐT này đang làm tốt nhất trong việc đáp ứng nhu cầu của số lượng người dùng lớn nhất.

“Nhưng dù là một công ty hay nền tảng tuyệt vời thì không có nghĩa là có thể phục vụ 100% nhu cầu của tất cả khách hàng trong thị trường này. Tôi tin rằng hiện vẫn còn chỗ trống cho những tay chơi khác phục vụ các loại nhu cầu khác nhau của khách hàng, ví như nhu cầu ở các thương hiệu quốc tế.

Những thương hiệu quốc tế đắt hơn một chút, đòi hỏi bán sản phẩm theo cách hơi khác, mà các nền tảng TMĐT khác có thể không phải là lựa chọn tốt nhất cho khách hàng mua những hàng hóa đó vì nhiều lý do. Có thể xuất phát từ bản chất của mô hình kinh doanh khó đảm bảo tính xác thực, có thể đơn giản là một nền tảng tốt ở một số yếu tố nhất định nhưng không tốt ở một số yếu tố khác”, ông Loïc phân tích.

Cho rằng câu chuyện ngày càng nhiều thị phần tập trung vào một số ít công ty sẽ thay đổi, ông Loïc quan tâm đến việc mua lại các nhà phân phối, từ đó kiểm soát chuỗi cung ứng liên quan đến thương hiệu mà họ mang theo.

“Chúng tôi sẽ rất vui khi làm việc với các nhà cung ứng, bao gồm cả các nền tảng TMĐT khác và bán các hàng hóa hay kết nối một mắt xích nào đó trong chuỗi cung ứng khép kín – tương tự cách chúng tôi hợp tác với Tiki trong phần giao nhận hàng hoá để tối đa hoá chất lượng dịch vụ chung và chia sẻ lợi nhuận. Bởi, chúng tôi là những mô hình kinh doanh khác nhau và có thể bổ sung cho nhau để phục vụ nhu cầu của khách hàng trên thị trường”, ông Loïc nói.

CEO Leflair cho biết, hiện doanh nghiệp đang trong quá trình gọi vốn pre-IPO. Nguồn vốn huy động được dự kiến sử dụng để M&A các công ty, tích hợp vào hệ sinh thái của Leflair Group.

“Lý do chọn mô hình doanh nghiệp dựa trên M&A là vì chúng tôi muốn sử dụng định giá cũng như số tiền có được để M&A doanh nghiệp, cho phép các Founders ở các quốc gia như Việt Nam có thể exit (rút lui) doanh nghiệp, như một phần thưởng cho những người sáng lập cũng như cho các cổ đông. Để exit doanh nghiệp vốn rất khó, cơ hội như vậy không nhiều. Vì vậy chúng tôi muốn có tác động tích cực lên nền kinh tế cũng như thị trường bằng cách phát hành cổ phiếu, tận dụng thị trường chứng khoán Mỹ để hỗ trợ các Founders exit, cũng như hợp nhất doanh nghiệp họ vào hệ sinh thái bán lẻ của chúng tôi”, ông Loïc giải thích.

Ông Loïc đồng thời cho biết, cuối năm nay Leflair sẽ IPO trên sàn chứng khoán Nasdaq. Hồ sơ IPO sẽ  được doanh nghiệp nộp trong vài tháng tới.

Kỳ Hoa | Nhà báo & Công luận

Bài viết Sàn TMĐT mới ‘hồi sinh’ Leflair và cuộc chơi với các ông lớn Shopee, Lazada đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong thời gian vừa qua, Tiki tiếp tục nhận được những phản ánh của khách hàng về những thông tin tuyển dụng liên quan đến người mạo nhận là nhân viên Tiki. Các nhóm đối tượng này liên hệ ứng viên thông qua số điện thoại, email, thậm chí qua những trang fanpage mạo danh Tiki để mời tham gia làm cộng tác viên đặt đơn hàng nâng cao khối lượng giao dịch, làm việc online trên điện thoại, đầu tư hợp tác,… và yêu cầu người tham gia phải đóng một mức phí. Ngoài ra, Tiki còn phát hiện nhiều trang sử dụng hình ảnh và mạo danh Tiki: Tiki Agency I, II, III, IV, Tiki VIP 2022, Tiki Asia,…

Ánh Dương

Bài viết Tiki cảnh báo lừa đảo tuyển dụng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sàn TMĐT Tiki vừa thông báo biểu giá vận chuyển mới, áp dụng từ ngày 8/3/2022. Đáng chú ý, biểu phí mới đối với tất cả hạng mục của sàn được điều chỉnh thấp hơn khoảng 40% so với biểu phí cũ.

Cụ thể, phí vận chuyển trong cùng thành phố với kiện hàng dưới 3kg được giảm từ 14.000 đồng xuống còn 10.000 đồng, TikiNOW 2h giảm từ 29.000 đồng còn 19.000, TikiNOW giao trong ngày giảm từ 25.000 đồng xuống 14.000 đồng. Chiều Hà Nội – Hồ Chí Minh và ngược lại cũng chỉ còn 17.000 đồng, giảm 5.000 so với mức phí cũ.

Đây là mức phí vô cùng cạnh tranh trên thị trường TMĐT, đặc biệt trong bối cảnh giá xăng dầu đang liên tục tăng cao những tháng qua. Tiki cho biết việc giảm giá cước vận chuyển là một trong những nỗ lực cải tiến hệ thống, đầu tư vào dịch vụ logistics như đã cam kết.

Trước đó, Tiki cũng được biết đến với nhiều dịch vụ vận chuyển nổi bật như TikiNOW giao nhanh 2 giờ, TikiPRO giao hàng và lắp đặt theo lịch hẹn, đồng thời xây dựng thêm nhiều nhà kho mini nhằm tối ưu thời gian giao hàng trong vòng 30 – 60 phút.

Logistic phục vụ cho kho vận, vận chuyển là yếu tố đang được Tiki nói riêng và các sàn TMĐT tại Việt Nam đặc biệt chú trọng. Tháng 11/2021, sau khi nhận 258 triệu USD vốn đầu tư, Tiki cho biết sẽ tận dụng nguồn vốn mới để đẩy nhanh các khoản đầu tư vào hậu cần – bao gồm trí tuệ nhân tạo và robot để quản lý hàng tồn kho – đơn đặt hàng và giao hàng.

Hoàng Thuỳ

Bài viết Nước đi bất ngờ của Tiki: Giảm 40% mọi phí vận chuyển giữa lúc giá xăng cao lịch sử đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

iPrice Group mới đây đánh giá điều đáng lo ngại hiện nay là các doanh nghiệp trong nước vẫn đang rất loay hoay trong việc tận dụng kênh phân phối thương mại điện tử.

Nghiên cứu tốp các mặt hàng được tìm mua từ các sàn thương mại điện tử thông qua việc đếm số lượt tìm kiếm và click vào sản phẩm, iPrice phát hiện ra rằng các sản phẩm mang thương hiệu Việt chỉ chiếm trung bình 17% các mặt hàng được tìm mua trong năm 2020 và nửa đầu 2021.

Trong khi đó, có đến 83% số sản phẩm được quan tâm nhất trên các sàn thương mại điện tử là hàng ngoại nhập.

Điều đáng lo ngại hơn là tỷ lệ các sản phẩm Việt còn có dấu hiệu suy giảm từ năm ngoái sang năm nay.

Cụ thể, tỷ lệ hàng hóa mang thương hiệu Việt trong top 1200 sản phẩm bán chạy chỉ chiếm 20% trong thời điểm dịch năm 2020.

Khi so sánh giữa các sàn, thương hiệu Việt được tìm mua nhiều nhất trên sàn thương mại điện tử Sendo, với 25% trong số 300 sản phẩm phổ biến là hàng Việt Nam. Theo sau là Tiki (23%), Lazada Việt Nam (18%) và Shopee Việt Nam (13%).

Bước sang nửa đầu năm 2021, các mặt hàng thuộc thương hiệu trong nước chỉ còn chiếm 14% các sản phẩm được người tiêu dùng tìm mua, cho thấy sự suy giảm rõ so với năm trước. Dẫn đầu trong chỉ số này giữa các sàn năm 2021 tiếp tục là hai sàn nội địa Tiki (21%) và Sendo (16%).

Việc hai sàn nội Sendo và Tiki xếp cao nhất về lượng hàng Việt trong các sản phẩm bán chạy phần nào cho thấy tính phù hợp cao, và sự hỗ trợ tích cực của hai sàn này cho các doanh nghiệp Việt.

Tiki hiện là sàn duy nhất trong bốn sàn bắt buộc tất cả người bán phải có giấy phép đăng ký kinh doanh. Quy định này vô hình chung làm giảm một lượng nhà bán chuyên nhập hàng ngoại về bán lại, và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nội.

Trong khi đó, Sendo ghi dấu ấn trong năm 2021 với các chương trình Gian hàng Việt phối hợp cùng Bộ Công thương, và tích cực xúc tiến đưa nông sản các tỉnh trên cả nước lên sàn trong mùa dịch. Lãnh đạo Sendo gần đây cũng không giấu mong muốn biến sàn này thành địa chỉ kinh doanh trực tuyến của các thương hiệu Việt Nam.

Dẫu vậy, bên cạnh việc các sàn nội tạo điều kiện cho hàng Việt, để hàng Việt phổ biến hơn trên thương mại điện tử thì cần xuất phát từ chính bản thân nỗ lực của doanh nghiệp trong nước.

Hàng Việt ghi dấu ấn trong mảng bách hóa

iPrice cho biết điều đáng mừng là hàng Việt bán chạy trong danh mục bách hóa trực tuyến (online) chiếm tỷ trọng cao trên hai sàn nội địa. Sendo có đến 81% sản phẩm thuộc nhà sản xuất trong nước và con số này ở sàn Tiki là 63%.

Theo báo cáo thương mại điện tử quý II/2021 từ iPrice và số liệu từ Google, lượt tìm kiếm từ khóa liên quan đến cửa hàng tạp hóa trực tuyến tăng 223%. Số lượt tìm kiếm tăng 11 lần trong tháng 7, so với tháng 5 và 3,6 lần so với tháng 6 khi lệnh giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 được triển khai tại một số tỉnh, thành phố.

Điều này cho thấy nhu cầu mùa dịch của khách hàng tập trung chủ yếu cho ngành hàng này.

Mặt khác, báo cáo iPrice ghi nhận thêm các sản phẩm bán chạy trên hai sàn nội địa còn có nông sản, đặc sản chiếm 27% các sản phẩm bán chạy. Điều này cho thấy, những mặt hàng đặc sản và nông sản trên môi trường online cũng dần được người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn.

Theo số liệu thu thập thực tế trên sàn Sendo cho ngành hàng nông sản đặc sản có nguồn gốc Việt Nam, số mặt hàng bán trên sàn Sendo tăng vọt 50% trong năm 2021 so với cùng kỳ năm 2020. Trước đó, trong năm 2020, con số này cũng đã tăng 29% so với năm trước đó.

Sàn này cũng cho biết số lượng đơn hàng mua nông sản đặc sản có nguồn gốc Việt Nam trong năm 2021 cũng tăng đến 45% so với năm ngoái. Một số sự kiện nổi bật bao gồm xúc tiến thành công 100 tấn rau Hải Dương và 100 tấn vải thiều Bắc Giang trên sàn Sendo.

Rõ ràng, ảnh hưởng của dịch trong hai năm 2020 và 2021 đã vô tình tạo nên những điều kiện kích thích sự phát triển của ngành nông nghiệp trực tuyến về cả cung và cầu.

Bài viết Thương hiệu Việt mờ nhạt trên sàn thương mại điện tử đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Giãn cách xã hội, doanh nghiệp loay hoay tìm kênh phân phối bánh trung thu
Theo thông lệ hàng năm, trước dịp Tết Trung thu khoảng 1 tháng, trên thị trường sẽ đầy ắp các mặt hàng như đèn lồng, đồ chơi, bánh trung thu. Tuy nhiên, năm nay, trước diễn biến của dịch Covid-19, thị trường đã trở nên “ảm đạm” hơn so với mọi năm.

Trái với không khí nhộn nhịp thường thấy, năm nay, do phải thực hiện giãn cách xã hội, các ki ốt bán bánh trung thu trên khắp TP. Hà Nội đã vắng bóng. Địa chỉ duy nhất người dân có thể mua bánh trực tiếp là tại các siêu thị, hệ thống phân phối lớn.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV Dân Việt, các hệ thống siêu thị lớn như MM Mega Market, Big C,… đều chưa tổ chức kinh doanh sớm mặt hàng này. Chỉ có VinMart là một trong số ít các siêu thị đã bắt đầu trang trí không gian theo chủ đề Tết Trung thu và bắt đầu bán bánh. Theo đó, VinMart đã bắt đầu bán các sản phẩm hộp 4 bánh trung thu các vị với giá từ 69.000 đồng/chiếc.

Trong dịp này, các thương hiệu bánh lớn như Hữu Nghị, Kinh Đô, MAISONMOONCAKE,… cũng lần lượt tung ra các sản phẩm với phân khúc tầm trung đến cao cấp có khoảng giá 300.000 đến hàng triệu đồng/hộp. Năm nay, đa phần các dòng sản phẩm đều được đơn vị kinh doanh giới thiệu và hướng dẫn khách hàng mua sắm online.

Đại diện Mondelez Kinh Đô cho hay, trong dịp Tết Trung thu 2021, đơn vị này tung ra thị trường gần 80 loại sản phẩm với nhiều hương vị mới như dòng bánh thượng hạng “Trăng Vàng Black & Gold”, dòng “Trăng Vàng” cao cấp,…

Không còn kênh phân phối truyền thống là các ki-ốt trên các tuyến phố chính tại Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh thành, các doanh nghiệp đã chọn kênh thương mại điện tử để bán hàng. Hiện tại, tất cả bánh trung thu Kinh Đô đều đã có mặt tại các kênh thương mại điện tử như Lazada, Tiki, Shopee, cũng như các ứng dụng giao hàng Grab, Gojek, và Baemin… Ngoài ra, để kích cầu Kinh Đô cũng đã tung ra 25.000 phiếu mua sắm trực tuyến có giá trị ưu đãi.

Nói về việc phân phối bánh trung thu trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19, đại diện MAISONMOONCAKE cho biết, doanh nghiệp này sẽ có phương án hỗ trợ cho người tiêu dùng trong khi phải giãn cách xã hội.

“Trong lúc này, việc vận chuyển tới từng khách hàng có thể sẽ gặp khó khăn, hơi mất thời gian do toàn thành phố thực hiện giãn cách xã hội, trong đó, một số khu vực còn bị phong tỏa. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn thực hiện chính sách miễn phí vận chuyển để hỗ trợ khách hàng”, đại diện MAISONMOONCAKE thông tin.

Bánh trung thu handmade “đắt” khách

Đối với các doanh nghiệp lớn, việc thiếu đi kênh phân phối trực tiếp khiến dịp Tết Trung thu 2021 có thể sẽ rất ảm đạm. Tuy nhiên, đối với nhiều người làm bánh trung thu handmade, việc bán hàng online đã quá quen thuộc và không có nhiều thay đổi.

Ngoài ra, với giá thành rẻ, chỉ khoảng 50.000 đồng/chiếc và mẫu mã đa dạng, từ nhiều năm nay, các loại bánh handmade đã được người tiêu dùng sử dụng nhiều trong các dịp Tết Trung thu.

Chị Lê Thùy Dương (Gia Lâm, Hà Nội), người kinh doanh bánh trung thu trong hơn 5 năm, cho biết, các loại bánh trung thu handmade có thể tùy biến, phối (mix) các loại nhân và vỏ khác nhau tùy theo ý muốn của khách hàng.

Cụ thể, chị Dương cho biết, thông thường đối với các cơ sở làm bánh handmade, nhân bánh trung thu có khoảng trên dưới 10 loại được người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ ưa thích như đậu đỏ, đậu xanh, tiramisu creamchesse… Vỏ bánh cũng có thể tùy biến linh hoạt giữa các loại như trà xanh, cacao,…

Theo đó, trong mỗi dịp Tết Trung thu, thông thường một ngày chị Dương có thể bán được từ 100 đến 200 chiếc, ngày cao điểm từ 400 đến 500 chiếc. Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, con số này có thể không được đảm bảo.

“Việc làm bánh trung thu handmade không phải bỏ vốn nhiều do chúng tôi chỉ làm nhiều khi có khách đặt. Năm nay, thị trường có thể không được như mọi năm nên tôi cũng chủ động thu hẹp sản xuất. Tuy nhiên, điều làm tôi lo ngại là chi phí vận chuyển đang hơi cao, từ 50.000 đến 70.000 đồng/đơn hàng và không phải lúc nào cũng có thể đặt được. Điều này sẽ ảnh hưởng đến sự lựa chọn, quyết định của khách hàng”, chị Dương chia sẻ.

Không được may mắn như chị Dương, chị Quỳnh Hoa (Chương Dương, Hà Nội) tỏ ra lo lắng khi dịp Tết Trung thu năm nay có thể sẽ bị thất thu khi khu vực này đang trong tình trạng cách ly y tế.

“Năm ngoái, tuy cũng có dịch Covid-19 nhưng chưa phức tạp như bây giờ, tôi không nhớ chính xác đã làm bao nhiêu cái bánh nhưng hết khoảng 70 đến 80 cân bột, đây là con số rất lớn.

Năm nay, trong thời điểm hiện tại, phường vẫn còn phong tỏa, nguyên liệu không thể lấy được, mà có làm được thì cũng không thể chuyển đi. Sau khi phường quay trở lại bình thường thì cũng không còn nhiều thời gian là đến Trung thu mà cũng không chắc đã có thể làm ăn được gì. Tôi đã chuẩn bị sẵn tinh thần năm nay không thể kiếm thêm vào dịp này”, chị Hoa bày tỏ.

Bài viết Giãn cách xã hội, “mất” kênh phân phối truyền thống, doanh nghiệp loay hoay đưa bánh trung thu lên sàn thương mại điện tử đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong thông báo phát đi ngày 25/12, Lotte.vn cho biết sẽ hoàn tất công nợ với các đối tác và nhà bán hàng trước ngày 20/2/2020. Sau ngày này, mọi khiếu nại sẽ không được giải quyết. Lotte.vn lý giải, nguyên nhân ngừng hoạt động là sự thay đổi trong kế hoạch kinh doanh. Đó cũng là lý do mà Adayroi thông báo dừng “để thay đổi”.

Cho đến nay từ các ông lớn như Tiki, Lazada cho đến hàng loạt sàn TMĐT vừa và nhỏ chưa có sàn nào thông báo có lãi dù mới hay ra đời đã lâu tại thị trường Việt Nam. Thay vào đó là số lỗ mà chỉ còn một vài tên tuổi chịu nổi.

Nếu như năm 2015-2016, mức lỗ xấp xỉ 1.000 tỷ đồng/năm của Lazada đã gây choáng váng trong ngành thì giờ đây cả Lazada và đối thủ nặng ký nhất là Shopee đều đã lỗ lên đến hơn 2.000 tỷ đồng/năm. Năm 2016, mức lỗ của top 4 ngành TMĐT chỉ có 1.700 tỷ đồng thì đến năm 2017 đã tăng gấp đôi lên 3.400 tỷ và năm 2018 tiếp tục tăng gấp rưỡi lên 5.100 tỷ đồng. Cuộc đua “đốt tiền” ấy dường như chỉ dành cho số rất ít các ông lớn và người ta dự đoán sẽ còn người bỏ cuộc chơi này.

Thế giới Di động từng kỳ vọng Vuivui.com sẽ là “gà đẻ trứng vàng”, có thể đạt doanh thu vượt chuỗi cửa hàng Thế giới Di động sau 5 năm. Công ty này cũng không giấu tham vọng dẫn đầu ngành thương mại điện tử với đích đến vào năm 2020, cùng với đó là kế hoạch trở thành nhà bán lẻ đa ngành hàng đầu Việt Nam. Tuy nhiên doanh thu trong hai năm qua của kênh bán hàng trực tuyến vuivui.com chỉ dừng ở mức trên dưới 70 tỉ đồng, tương đương khoảng 0,1% tổng doanh thu của Thế giới Di Động. Cuối cùng tập đoàn này đã phải đóng cửa Vuivui.com chỉ sau 2 năm vật vã trên thị trường TMĐT

Cuộc đua quá khốc liệt trong khi thị trường cạnh tranh quá mạnh và Lazada, Tiki được hẫu thuận rất lớn từ chủ đầu tư đã liên tiếp rót tiền vào “thùng chưa thấy đáy” này. Chủ tịch Tiki cho rằng TMĐT là tương lai của bán lẻ nhưng đó là khi nào thì không ai dám chắc khi đã có hơn 10 sàn TMĐT đình đám ở Việt Nam bỏ cuộc đua.

Không chỉ ở Việt Nam mà nhiều quốc gia, tập đoàn cũng cho rằng TMĐT là xu hướng tất yêu của thời đại 4.0 này. Tuy nhiên TMĐT không phát triển nhanh ở trong nước như nhiều nhà đầu tư kì vọng trong khi thói quen mua sắm trực tiếp, cầm tận tay, thấy tận mắt và sờ từng món hàng vẫn ngự trị trong rất nhiều người tiêu dùng trong nước. Bên cạnh đó, họ luôn chờ đợi những đợt giảm giá lớn của các sàn TMĐT và chủ sàn phải chiều theo sở thích này dẫn đến bán phá giá, cạnh tranh không lành mạnh và kéo nhau đi xuống.

Nhiều chủ sàn TMĐT dường như bỏ quên lực lượng cạnh tranh khổng lồ: bán online trên facebook với hàng triệu tài khoản tham gia và có thể livestream cho khách xem từng món hàng. Ngoài ra việc nhiều sàn TMĐT “treo đầu dê bán thịt chó”, thậm chí lừa dối khách hàng đã làm ảnh hưởng đến thị trường chung, tác động xấu đến tâm lý mua sắm online mới manh nha mấy năm nay của khách hàng.

Tuy nhiên cuộc sàng lọc mạnh mẽ, cạnh tranh gay gắt và tự “tái cấu trúc” của ngành TMĐT có lẽ là điều cần thiết trong thời điểm này để thị trường phát triển lành mạnh, bền vững hơn. Cuộc “cải tổ” này sẽ chứng minh chủ đầu tư nào nghiêm túc, tính đến tương lai lâu dài và theo đuổi mục tiêu phục vụ khách hàng cũng như tìm kiếm lợi nhuận đúng nghĩa cho mình. Ai đủ sức, đủ lực và được người tiêu dùng tín nhiệm sẽ ở lại rồi trụ vững, đó là quy luật thị trường và về lâu dài đáng mừng hơn lo.

Theo Phan Nguyễn/ Người Tiêu Dùng

Nguồn: http://www.nguoitieudung.com.vn/hang-loat-san-thuong-mai-dien-tu-roi-cuoc-dua-lo-hay-mung-d79777.html

Bài viết Hàng loạt sàn thương mại điện tử rời cuộc đua, lo hay mừng? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.