Tiêu chí chưa rõ nét

Thời gian qua, lợi dụng tiêu chí, quy định về Hàng Việt Nam chất lượng cao – một danh hiệu được coi là có uy tín trên thị trường, một số doanh nghiệp đã có hành vi nhập khẩu hàng hóa ở nước khác về trong nước để lắp ráp rồi dán mác “hàng Việt Nam”, “xuất xứ tại Việt Nam”, “made in Việt Nam”… để đưa ra thị trường mà trong đó sự việc xẩy ra tại Công ty Asanzo đang là một ví dụ.

Để xảy ra tình trạng này, theo một số chuyên gia, ngoài yếu tố chủ quan và khách quan thì còn là những kẽ hở của pháp luật. Những quy định chưa rõ ràng từ chính phía nhà quản lý, doanh nghiệp, thị trường và người tiêu dùng vẫn tồn tại những “đứt gẫy” để cho hàng không đủ tiêu chí đội lốt, “khoác áo” hàng Việt để đến với người tiêu dùng, gây thiệt hại cho họ và thị trường.

Tìm hiểu về vấn đề này, nhiều quan điểm từ phía nhà quản lý đến người tiêu dùng đều cho rằng, lỗ hổng lớn nhất hiện này là chưa có sự phân biệt, định nghĩa rõ ràng giữa sản xuất và lắp ráp. Lắp ráp bao nhiêu phần trăm, lắp ráp mức độ thế nào, xuất xứ từ một nước hay nhiều nơi đến những quy định, khái niệm về phần trăm nguyên liệu để một sản phẩm được coi là sản phẩm “made in Vietnam” cũng chưa được cụ thể.

Hiện nay, trên thị trường, về từ ngữ, có ít nhất hơn 10 khái niệm pháp lý thương mại quốc tế liên quan nguồn gốc hàng hoá bao gồm: C/O, FOB, CNM, CIF, CTV, LVC, WO, CTC, RVC, PE, HS, CNM… Về vấn đề nhãn mác trên các sản phẩm hàng hóa, cơ quan quản lý cũng thừa nhận chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam nên người tiêu dùng trong nước hoàn toàn không có căn cứ để phân biệt thế nào là hàng “made in Vietnam”.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Nghị định số 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa đã nêu rõ: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu tự xác định và ghi xuất xứ đối với hàng hóa của mình nhưng phải bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật về xuất xứ hàng hóa hoặc các hiệp định mà Việt Nam đã tham gia hoặc ký kết”.

Cũng theo Nghị định này, cách ghi xuất xứ hàng hóa được quy định là ghi cụm từ “sản xuất tại” hoặc “chế tạo tại”, “nước sản xuất”, “xuất xứ” hoặc “sản xuất bởi” kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ sản xuất ra hàng hóa đó…

Việc chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam, một cách rõ ràng, cụ thể đã gây nên những khó khăn cho cơ quan quản lý, thiệt hại cho người tiêu dùng và cho cả doanh nghiệp. Thời gian qua, từ vụ việc Khaisilk, trà trộn khăn lụa hàng Trung Quốc và cài mác “Made in Vietnam” rồi lại đến nghi vấn Asanzo, Sunhouse khiến dư luận hết sức bất bình và mất lòng tin vào hàng Việt.

Từ những vụ việc này, hiện nay, vấn đề đặt ra là cần có những quy định rõ ràng để không còn những doanh nghiệp “lập lờ đánh lận con đen” và lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Cục Xuất nhập khẩu cho biết, hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam chưa có quy định điều chỉnh việc hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam.

Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu, các quy định hiện hành dù đang được hoàn thiện để phù hợp với thực tế sản xuất và kinh doanh hàng hóa tại Việt Nam nhưng phạm vi điều chỉnh chủ yếu là nhãn hàng hóa, chỉ dẫn địa lý và thương hiêụ̣. Việt Nam chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam nên người tiêu dùng trong nước không có căn cứ để phân biệt thế nào là hàng “Made in Viet Nam” và họ đang sử dụng hàng “Made in Viet Nam” trên cơ sở tự nhận biết hoặc tin tưởng vào những nhãn hàng không được kiểm chứng.

Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng thì tiêu chí đánh giá hàng hóa trong đó có hàng Việt phải được cụ thể hơn. Không thể để người tiêu dùng thường trực ý nghĩ, dùng hàng Việt Nam nhưng thực ra là hàng hóa “đội lốt” hàng nước khác. Các cơ quan chức năng cần phải đề ra các tiêu chí hoạt động, phải thật sự nghiêm khắc, có trách nhiệm hơn nữa để những vụ tương tự sẽ không còn tái diễn.

Đang chờ dự thảo cấp bộ

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, hiện Bộ Công Thương đang soạn thảo dự thảo về quy định ghi nhãn mác “Made in Vietnam”. Ông Khánh cho hay, phương pháp phổ biến nhất để xác định xuất xứ là xác định hàm lượng giá trị khu vực (RVC) trong sản phẩm. Có nghĩa là xác định xem giá trị được tạo ra tại khu vực có liên quan là bao nhiêu. Nếu khu vực là một nước, ví dụ như Việt Nam, thì xem phần giá trị được tạo ra trên lãnh thổ Việt Nam là bao nhiêu, nếu khu vực là ASEAN thì xem phần gí trị được tạo ra trong phạm vi ASEAN.

Do vậy, việc xây dựng quy định, tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam là cần thiết, nên làm và áp dụng ngay để bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Khi các văn bản quy phạm pháp luật chưa rõ ràng, doanh nghiệp chưa “bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật” thì hiện tại thị trường cũng như người tiêu dùng cần nhanh chóng có giải pháp. Như vậy mới hy vọng để có thêm biện pháp lấy lại thị trường, niềm tin người tiêu dùng, mà trước hết cái đích cần nhắm đến đấy là thị trường trong nước.

Theo ý kiến của một số doanh nghiệp có uy tín, trước những vụ việc đã xẩy ra trên thị trường trong thời gian vừa qua cần nhanh chóng xây dựng một thương hiệu có tầm cỡ quốc gia chứ không chỉ đơn thuần là Hàng Việt Nam chất lượng cao. Xây dựng được thương hiệu tầm cỡ quốc gia với các sản phẩm hàng Việt đó chính là sự tự bảo vệ mình và bảo bảo vệ người tiêu dùng.

Liên quan đến sự việc của Asanzo – một nhãn hàng từng được Hiệp hội Hàng Việt Nam chất lượng cao bình chọn lại đang nằm trong “nghi án” nhập nguyên liệu Trung Quốc để dán nhãn xuất xứ Việt Nam, nhiều ý kiến cho rằng, đây là cách làm ăn không minh bạch của nhiều DN hiện nay. Theo đó, rất nhiều DN đang có dấu hiệu đánh lừa người tiêu dùng bằng cách nhập linh kiện về lắp ráp tại Việt Nam rồi dán mác “hàng Việt Nam”, “xuất xứ tại Việt Nam”, “made in Việt Nam”, thậm chí sản phẩm như vậy còn được dán nhãn “hàng Việt Nam chất lượng cao”.

Việc doanh nghiệp sản xuất thiếu minh bạch, nhập nhèm đánh tráo khái niệm hàng Việt Nam cũng như Hàng Việt Nam chất lượng cao xẩy ra trong thời gian vừa qua đã đem lại một cú sốc lớn cho thị trường và người tiêu dùng. Đây được coi như một sự chiếm dụng lòng tin đi ngược lại các quy định và đang gây ra những tổn hại lớn.

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Đây là một trong những quyền cơ bản của người tiêu dùng. Lựa chọn tiêu dùng hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng là một trong những nghĩa vụ của người tiêu dùng, bởi vậy có thể nói, bất cứ tổ chức cá nhân kinh doanh nào không chấp hành những quy định trên đều vi phạm pháp luật.

Theo quy định hiện hành, xuất xứ hàng hóa là nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa. Khái niệm này cũng có thể được hình thành  trong trường hợp có nhiều nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa.

Chính vì vậy, một yêu cầu hiện nay của thị trường là nhà quản lý cần đưa ra những quy định rõ ràng, cụ thể khi ghi cụm từ “xuất xứ Việt Nam”, “hàng Việt Nam”, “made in Việt Nam”… trên sản phẩm, hàng hóa để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.

Bên cạnh việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần một cơ chế minh bạch trong sản xuất, kinh doanh để thay thế những “khoảng tối” của một số công ty, tập đoàn mà họ buộc phải làm trong quá trình tích lũy vốn, kinh nghiệm để trở thành một tập đoàn lớn.

Theo Lê Minh/CLO

Bài viết Vẫn còn “khoảng tối” đối với hàng hóa Việt đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trước những nghi vấn của người tiêu dùng, phóng viên đã khảo sát tại các siêu thị, cửa hàng điện máy lớn tại Hà Nội, với những sản phẩm thông dụng như nồi cơm điện, bếp điện, máy làm mát không khí, máy xay sinh tố, ấm siêu tốc, máy lọc nước… của hai thương hiệu Sunhouse, Kangaroo.

Theo đó, với sản phẩm máy lọc nước, Kangaroo giới thiệu, “Sản phẩm máy lọc nước RO dựa trên những nghiên cứu kỹ lưỡng về đặc thù nguồn nước Việt Nam, ứng dụng công nghệ lọc hiện đại nhất trên thế giới đã trở thành một sản phẩm được tin dùng nhất Việt Nam”.

Khi tìm hiểu về  máy lọc nước Kangaroo sản phẩm khá đa dạng về xuất xứ như: Xuất xứ Trung Quốc, xuất xứ linh kiện Hàn Quốc, Việt Nam lắp ráp, xuất xứ Hàn Quốc…Tuy nhiên đối với một số dòng máy lọc nước thông tin về xuất xứ lại khá mập mờ.

Đơn cử máy lọc nước  Kangaroo KG108MH 8 lõi và một số máy lọc nước cùng dòng này, thông tin về sản phẩm có đề, hãng sản xuất là Kangaroo, xuất xứ linh kiện Hàn Quốc, Việt Nam lắp ráp. Tuy nhiên, khi giới thiệu về sản phẩm nhân viên tư vấn tại đây thông tin khá bất ngờ: “Tất cả hàng này Việt Nam lắp ráp hết, dòng này có một số lõi của Trung Quốc, một số lõi Đài Loan (Trung Quốc), công nghệ của Việt Nam, linh kiện Hàn thì chỉ có lõi RO của Hàn Quốc, không phải tất cả các lõi đều của Hàn Quốc, kể cả như bơm nước linh kiện vẫn phải nhập của Trung Quốc, Việt Nam không sản xuất được bơm”.

Ngoài ra, trên một số máy lọc nước của Tập đoàn Kangaroo có biểu tượng Quốc kỳ của Australia đặt ngay cạnh dòng chữ Kangaroo, theo nhiều người tiêu dùng nếu chỉ nhìn qua thì ai cũng nghĩ đó là sản phẩm của Australia, việc này khiến nhiều người hiểu nhầm về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.

Trong khi đó, quá trình khảo sát, phóng viên ghi nhận, cách  ghi thông tin các sản phẩm của Kangaroo khá mập mờ rất dễ gây hiểu nhầm. Đơn cử sản phẩm nồi lẩu điện với mã sản phẩm là KG 269, thông tin sản phẩm đề thiết kế và giám sát chất lượng “KANGAROO AUSTRALIA” và “Đơn vị SX/LR/NK – KANGAROO VIỆT NAM” được in đậm màu đen và phóng to cho dễ đọc. Trong khi, thông tin về nơi sản xuất của nhãn hàng lại chỉ là dòng chữ bé tý khó nhận biết là G.Z.H Electric appliances Factory. Với cách thông tin sản phẩm như trên,thực sự, nếu như không tìm hiểu kỹ thì người tiêu dùng rất dễ nhầm lẫn về xuất xứ các sản phẩm.

Tiếp tục khảo sát sản phẩm của Sunhouse tại Siêu thị Pico (Xuân Thủy, Cầu Giấy), PV tìm hiểu các sản phẩm bếp từ, bếp ga dương thương hiệu Sunhouse, các mặt hàng này khá đa dạng về xuất xứ như: Trung Quốc, Italia, Việt Nam…

Khi hỏi về bếp đôi điện từ hồng ngoại Sunhouse, về chất lượng sản phẩm, theo nhân viên tư vấn: “Hàng Sunhouse này là công nghệ của Trung Quốc, còn mặt kính là nhập mặt kính thương hiệu Schott nhưng không có số size, nó chỉ có mặt kính ghi thương hiệu Schott, cấu tạo mâm từ, mâm nhiệt sẽ không bằng các dòng khác”

Ngoài ra, khi được hỏi về CO (giấy chứng nhận xuất xứ) của sản phẩm vì sao không được công khai tại điểm bán hàng như các thương hiệu  khác, một nhân viên tại cửa hàng cho biết: “Tùy từng hãng sẽ công bố, hãng nào tự tin về xuất xứ của mình thì họ sẽ công bố, của Sunhouse thì chưa công bố thôi, nếu muốn tìm xuất xứ, khi yêu cầu bên hãng sẽ cung cấp”.

Tiếp tục khảo sát các sản phẩm của thương hiệu Sunhouse, Kangaroo tại Siêu thị BigC Thăng Long. Đối với các sản phẩm của thương hiệu Sunhouse, đa phần các sản phẩm đều ghi xuất xứ từ các nước bên ngoài Việt Nam.

Tuy nhiên, điều khó hiểu là, trên hầu hết sản phẩm dù có ghi rõ xuất xứ từ Trung Quốc nhưng kèm thêm dòng chữ “Sản phẩm được kiểm soát chất lượng bởi chuyên gia Sunhouse Hàn Quốc” hoặc “Sunhouse thương hiệu gia dụng, nhà bếp hàng đầu Việt Nam” hoặc “Sunhouse thương hiệu hàng đầu đến từ Hàn Quốc”.

Còn nhớ cách đây ít ngày nhiều nguồn tin trên mạng lan truyền hình ảnh một sản phẩm của Sunhouse, dù ghi xuất xứ Trung Quốc, nhưng lại được dán tem “Hàng Việt Nam chất lượng cao”. Đó là hình ảnh nồi cơm điện Sunhouse đang được bầy trên một kệ hàng tại siêu thị, trong đó phần bảng giá có ghi rõ “Xuất xứ: Trung Quốc”.

Ngay sau đó, trên trang web chính thức của mình, phía Sunhouse đã lên tiếng về vấn đề này. Tập đoàn đồ gia dụng của Shark Nguyễn Xuân Phú cho biết sản phẩm nồi cơm điện mã SHD8602 (màu trắng trong hình) thực tế là sản phẩm Made in Việt Nam, được sản xuất trên dây chuyền của Công ty TNHH Sản xuất Đồ gia dụng Sunhouse. Sunhouse khẳng định phần tem nhãn phụ trên sản phẩm có ghi rõ điều này. Đồng thời đơn vị tiết lộ lỗi sai là do phía siêu thị ghi nhầm xuất xứ trên bảng giá.

Theo tìm hiểu, hiện tại, tại siêu thị BigC Thăng Long vẫn đang bày bán sản phẩm nồi cơm điện mã SHD8602. Tuy nhiên khi hỏi về sản phẩm này một nhân viên tư vấn tại siêu thị này vẫn khá nghi ngại về nguồn gốc sản phẩm đồng thời chia sẻ: “ Em nói thật, Việt Nam mình không sản xuất được, đều là nhập về rồi đóng vỏ hộp với khung thôi, có sản xuất được đâu, nồi cơm điện của Sunhouse đấy không phải của Việt Nam đâu, anh tìm mã đấy đọc trên mạng họ đang điều tra vụ đấy đấy, có một số tem sản xuất Trung Quốc, một số tem sản xuất Việt Nam, họ đang nghi nhập hàng Trung Quốc về dán mác Việt Nam”

Đặc biệt tại các địa điểm khảo sát, hầu hết các sản phẩm đồ gia dụng nhãn hiệu Sunhouse, Kangaroo mặc dù ghi xuất xứ Trung Quốc, Hàn Quốc nhưng mã vạch sản phẩm vẫn thể hiện đây là sản phẩm Việt Nam (đầu 893).

Như vậy có thể thấy, hiện nay sản phẩm đồ gia dụng nhãn hiệu Sunhouse, Kangaroo có những thông tin sản phẩm mập mờ khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc xuất xứ. Chính điều này đã làm mất đi niềm tin của người tiêu dùng về các nhãn hiệu Việt Nam.

Theo Minh Chí/ Công Luận

Bài viết Sunhouse, Kangaroo: Mập mờ nguồn gốc xuất xứ? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Asanzo đang dính nghi án hàng Trung Quốc gắn mác “Made in Vietnam” trong khi đây là một trong các doanh nghiệp có sản phẩm từng đạt được danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao”. Theo đó, Asanzo được người tiêu dùng bình chọn ở ngành Điện tử gia dụng, và có 2 sản phẩm được chứng nhận HVNCLC là: Tivi và Thiết bị Smart Box (cục bắt tín hiệu truyền hình mặt đất).

Ngay sau khi thông tin liên quan đến Asanzo được đăng tải, Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao đã tước quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận HVNCLC để chấm dứt tình trạng gian lận và vi phạm điều lệ sử dụng.

Hiện trên thị trường, một số doanh nghiệp hàng điện tử gia dụng khác như Sunhouse, Happy Cook cũng đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao” ở ngành Kim khí Gia dụng.

Mới đây, trên mạng xã hội đã chia sẻ hình ảnh về một sản phẩm nồi cơm điện của Sunhouse với tem dán “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhưng ở phần xuất xứ lại là xuất xứ Trung Quốc.

Về hình ảnh này, đại diện truyền thông ngành hàng điện tử gia dụng của Sunhouse cho biết, sản phẩm được đặt tại bảng giá của siêu thị Co.op Mart ghi xuất xứ Trung Quốc. Tuy nhiên, đây là tem phụ của sản phẩm khác dẫn đến hiểu nhầm về xuất xứ. Đại diện truyền thông của hãng cũng khẳng định rằng, mẫu nồi cơm điện Sunhouse có mã SHD8602 trên tem phụ của sản phẩm có ghi rõ “Made in Vietnam”.

Thương hiệu Việt Nam, xuất xứ Trung Quốc?

Tuy nhiên, theo tìm hiểu của PV BizLIVE, trên thị trường hiện có rất nhiều sản phẩm nồi cơm điện nói riêng và hàng gia dụng nói chung mang thương hiệu Sunhouse nhưng xuất xứ từ Trung Quốc.

Ngay trên tem mác sản phẩm nồi cơm điện Sunhouse model SHD816 cũng ghi rõ sản phẩm xuất xứ/made in Trung Quốc, được sản xuất tại công ty JiuzhouJiang Development Zone, Lianjiang, Guang Dong nhưng mang thương hiệu Việt Nam và dòng quảng cáo “Sản phẩm được kiểm soát chất lượng bởi chuyên gia Sunhouse Hàn Quốc”.

Như vậy, mặc dù thương hiệu đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhưng xuất xứ không từ Việt Nam mà nhập khẩu từ Trung Quốc.

Trả lời báo chí, bà Trịnh Thị Vân – Cán bộ phụ trách truyền thông Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunhouse cho biết, hiện Tập đoàn có hơn 500 mặt hàng gia dụng, trong đó, tỷ lệ đồ điện gia dụng (nồi cơm điện, ấm siêu tốc, máy xay sinh tố…) chiếm hơn 50% hàng xuất xứ từ Trung Quốc.

“Khi đặt hàng tại Trung Quốc, các xưởng sản xuất đều được chúng tôi kiểm định rất rõ ràng. Riêng mặt hàng gia dụng (nồi, xoong, chảo…) phần nhiều sản xuất trong nước, tỷ lệ lên tới hơn 90% hàng tự sản xuất… Còn như máy xay sinh tố 100% là hàng của Trung Quốc”, bà Vân nói.

Trả lời trên báo Tiền Phong, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sunhouse Nguyễn Xuân Phú cũng cho biết, Sunhouse chia các loại sản phẩm rất rõ ràng. Sản phẩm nào có tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam theo quy định sẽ ghi mác “Made in Vietnam” và có nhãn Hàng Việt Nam chất lượng cao. Còn sản phẩm nào tỷ lệ nội địa hóa chưa đạt hoặc nhập khẩu nguyên chiếc sẽ ghi trên tem mác xuất xứ rõ ràng, thậm chí cả công ty sản xuất theo đơn hàng.

Ông Phú cũng cho biết thêm, về xuất xứ, theo Thông tư 05/2018 của Bộ Công Thương về xuất xứ hàng hóa, với hàng hóa có phần giá trị nội địa đạt từ 30% trở lên được xem là có xuất xứ tại một nước (nơi diễn ra công đoạn sản xuất, gia công, chế biến cuối cùng). Còn trụ sở chính và thương hiệu đăng ký bảo hộ ở quốc gia nào sẽ thuộc về quốc gia đó.

Theo Hạ An/ BizLive

Bài viết Sunhouse nói gì về sản phẩm nồi cơm điện “Hàng Việt Nam chất lượng cao” có xuất xứ Trung Quốc? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.