Những khái niệm về mô hình hoạt động chồng chéo, đánh tráo, những thủ đoạn lừa đảo, mạo danh tinh vi từ các tổ chức cho vay phi chính thức xuất hiện ngày một nhiều. Đó là lý do các đơn vị tài chính tiêu dùng uy tín khó được nhận diện rõ ràng trong một thị trường có độ nhiễu lớn như vậy.

Áp lực giữa “ma trận” app mạo danh

Từ mục tiêu ban đầu là kênh cấp vốn nhanh và hiệu quả cho người yếu thế đến nay thị trường cho vay tiêu dùng đang bị “làm loạn” bởi thủ đoạn mạo danh của hàng ngàn ứng dụng cho vay. Hiện nay, đã xuất hiện nhiều công ty tài chính “tự xưng” được cấp phép hoạt động bởi Sở kế hoạch đầu tư của các tỉnh theo Luật Doanh nghiệp. Đây là hình thức phổ biến để lách qua các quy định về cấp phép và hoạt động dưới sự kiểm soát của NHNN theo luật tín dụng.

Từ đó các tổ chức này (thực chất là tín dụng đen) hoạt động núp bóng app cho vay bằng những tên gọi dễ gây nhầm lẫn với các công ty tài chính tiêu dùng chính thức. Các đối tượng này sử dụng những thuật ngữ chung chung như công ty tài chính hay yếu tố nhận diện chung như gắn thêm chữ “credit”  thậm chí là sử dụng nội dung, thông điệp quảng cáo của các đơn vị được cấp phép để  tiếp cận khách hàng.

Chưa có cơ chế quản lý và hành lang pháp lý rõ ràng nên các ứng dụng này dễ đầu tư, là lựa chọn của hầu hết các các nhóm có tiền mặt nâng cấp và hệ thống lại mô hình cho vay “nóng” của mình. Các ứng dụng này thường xuyên thay đổi tên hoặc để ẩn thông tin nhằm tránh sự theo dõi của cơ quan chức năng.

Các ứng dụng này có khả năng truy cập thu thập danh bạ, lịch sử tin nhắn, cuộc gọi, thông tin tài khoản mạng xã hội… của người vay để sử dụng khi đòi nợ hoặc cho những mục đích trái pháp luật khác. Cơ quan chức năng cũng không thể đóng các app này do cơ chế cài dặt trên nền tảng iOS và Android.

Sự mạo danh này đẩy các công ty tài chính chính thức này vào trạng thái “trăm dâu đổ đầu tằm”. Những thương hiệu được các đối tượng này sử dụng mạo danh nhiều nhất thường là các doanh nghiệp có mức độ phổ biến và thị phần lớn như FE Credit, VietCredit, HD Saison… Điều này khiến người dân dễ nhầm lẫn và phần lớn phỏng đoán, suy diễn các hoạt động cho vay tài chính đều liên quan đến các đơn vị này.

Đại diện FE Credit cho biết, không chỉ riêng FE Credit mà các công ty tài chính được cấp phép đều hết sức đau đầu khi lạc trong “ma trận” của sự mạo danh thương hiệu.

“Sức ép lớn nhất là nhiều đối tượng xấu lợi dụng sự cả tin của người dân để dụ dỗ cho vay sau đó lại xưng danh công ty tài chính để đòi nợ bằng những hành vi thiếu chuẩn mực. Điều này khiến nhiều người dân lo sợ, mất lòng tin và không dám lựa chọn vay vốn từ các công ty tài chính. Không những vậy, một bộ phận người dân còn lôi kéo, rủ rê nhau “bùng nợ”, khiến hoạt động thu hồi nợ của công ty gặp càng nhiều khó khăn”, vị này cho hay.

Định vị lại công ty tài chính chuẩn mực

Công ty tài chính tiêu dùng cho vay ở phân khúc người dân không đủ điều kiện để tiếp cận với chuẩn mực của ngân hàng thương mại, thậm chí là chưa từng có lịch sử tín dụng. Đặc điểm cho vay với giá trị nhỏ, thời gian vay ngắn, thời gian phê duyệt nhanh để đảm bảo nhu cầu tiêu dùng của người dân. Với quy mô nhỏ và tính thanh khoản cao nên mô hình này dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng để mạo danh làm lũng đoạn thị trường.

Tại hội thảo mới đây, ông Đào Minh Tú- Phó Thống đốc thường trực NHNN cho biết: “Hiện nay, xã hôị đang có sự lẫn lộn, người dân không phân biệt đâu là chính thức, đâu là phi chính thức. Thậm chí đâu là vi phạm pháp luật. Cũng có nhiều công ty có tên là tài chính thành lập cấp phép đầu tư theo chính quyền tại địa phương nhưng không được cấp phép tiền tệ ngân hàng và không được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, lại tham gia cho vay qua app để lại nhiều hệ lụy”.

Phó Thống đốc NHNN đã yêu cầu các đơn vi cần phân biệt bản chất hoạt động công ty tài chính tiêu dùng được NHNN cấp phép, quản lý và công ty tài chính khác. Trên cơ sở đó, đánh giá làm rõ được các vần đề có thể phát sinh và đề xuất biện pháp quản lý hiệu quả, chặt chẽ hơn. Đây là một trong những giải pháp thiết thực để ngăn ngừa tín dụng đen.

Đại diện một công ty tài chính cho rằng, bản thân những người yếu thế trong xã hội gặp nhiều hạn chế trong nhận thức về tài chính tiêu dùng cũng như tài chính nói chung. Để phân biệt tài chính chính thống và tài chính phi chính thống các bộ ngành cần có sự phối hợp liên thông chặt chẽ, tạo ra “gọng kìm” để đưa khái niệm tài chính chính thống đến với người dân, giúp người dân nắm bắt và nhận thức rõ ràng.

Trong khi đó về phía các công ty tài chính tiêu dùng cũng hướng đến việc xây dựng mô hình chuẩn chỉnh. Tiếp cận khách hàng cả cho vay lẫn thu hồi nợ theo một quy trình thống nhất, thái độ đúng mực, hướng đến các tiêu chuẩn về tín dụng bền vững.

Cụ thể, trong nỗ lực khắc phục tình trạng rối loạn của thị trường, FE Credit đã chủ động xây dựng được tiêu chí hoạt động chuẩn mực và mang tính hệ thống hơn. Điều tiên quyết là không có các hành vi bôi nhọ danh dự khách hàng trên mạng xã hội để thu hồi nợ.

Tiếp đó là nâng cấp các app cho vay theo hướng bảo mật và an toàn hơn. Sử dụng số điện thoại định danh FE Credit để liên hệ với khách hàng. Hoàn hệ thống chăm sóc khách hàng, ban hành quy chế nghiêm ngặt trong việc quản lý và xử lý nhân viên vi phạm, thậm chí với các nhân viên sai phạm, cấp quản lý trực tiếp cũng sẽ bị liên đới trách nhiệm.

Bài viết Sức ép của công ty tài chính trong thị trường “vàng thau lẫn lộn” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) quyết định tăng lãi suất thêm 0,75% đêm 27/7 vừa qua. Đây là lần tăng lãi suất thứ 4 trong năm nay của FED, đưa mức lãi suất tham chiếu tại Mỹ lên mức 2,25% – 2,5%, cao nhất kể từ tháng 12/2018.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc FED tăng lãi suất là để hạ nhiệt nền kinh tế, kiểm soát lạm phát khi tỷ lệ lạm phát trong tháng 7 tại Mỹ đã tăng cao nhất trong 40 năm qua lên 9,1%. Giá xăng dầu, giá nhà, giá tiêu dùng, ô tô tại Mỹ cũng đã tăng lên hàng chục phần trăm so với năm ngoái.

“Trên lý thuyết, nền kinh tế Mỹ đã đi vào suy thoái nhưng Chính phủ Mỹ đã bác bỏ điều này. Dù vậy, diễn biến hiện nay cũng sẽ bất lợi cho nền kinh tế Việt Nam khi Mỹ đang trở thành thị trường xuất khẩu số một của nước ta. Nhu cầu tiêu thụ của người dân Mỹ giảm sẽ khiến xuất khẩu của Việt Nam giảm”, TS. Nguyễn Trí Hiếu đánh giá.

Theo ông, việc FED tăng lãi suất cũng đã tác động đến thị trường tài chính Việt Nam với độ trễ từ vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng.

“Thứ nhất, thị trường chứng khoán của Mỹ và Việt Nam đã tăng điểm sau khi FED tăng lãi suất, nhưng theo tôi đây chỉ là phản ứng nhất thời. Trong vài ngày, vài tuần tới, thị trường chứng khoán Mỹ sẽ giảm điểm do lãi suất tăng, giá chứng khoán sẽ xuống. Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng bị tác động bởi xu hướng giảm của thị trường chứng khoán Mỹ. Có một dòng tiền sẽ rút ra khỏi thị trường chứng khoán để đến với những tài sản có giá trị cao hơn”, ông Hiếu phân tích.

Về thị trường hối đoái, TS. Nguyễn Trí Hiếu đưa ra dự đoán, tỷ giá VND so với USD sẽ tăng do giá trị USD đang tăng, điều này thuận lợi cho xuất khẩu nhưng lại bất lợi cho nhập khẩu, kéo theo nhập khẩu lạm phát vì hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ và các nước khác đang tăng giá.

Về thị trường bất động sản, ông cho rằng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ thắt chặt tiền tệ, lãi suất sẽ tăng, trở thành khó khăn lớn cho người mua nhà. Theo ông, lĩnh vực này sẽ gặp khó khăn trong thời gian tới. Song, điều tích cực là thị trường sẽ tự điều chỉnh, ổn định, thích ứng với nhu cầu nhà ở của người dân.

Ở thị trường vàng, về mặt lý thuyết, ông Hiếu cho rằng việc tăng lãi suất ở Mỹ sẽ đẩy giá đồng USD lên, đẩy giá vàng xuống. Trong thời gian tới giá vàng thế giới sẽ biến động mạnh, giá vàng trong nước ta từ đó sẽ bị ảnh hưởng theo.

Về thị trường ngân hàng, theo ông Hiếu, lãi suất huy động và cho vay sẽ tiếp tục tăng. Nhưng nếu lãi suất liên ngân hàng vẫn được duy trì ở mức thấp, có thể sẽ có một dòng tiền rút khỏi Việt Nam để đổ vào thị trường tài chính của Mỹ và các nước châu Âu.

“Tôi nghĩ rằng Ngân hàng Nhà Nước phải cho phép lãi suất huy động và cho vay tăng. Mặc dù việc tăng lãi suất sẽ tác động đến thị trường chứng khoán và bất động sản nhưng sẽ lấy đi rủi ro ‘bong bóng’ của thị trường đó, tạo nên sự ổn định”, vị chuyên gia nhấn mạnh.

Kỳ Hoa | Nhà báo & Công luận

Bài viết Chứng khoán, vàng, bất động sản đồng loạt chịu ảnh hưởng khi FED tăng lãi suất đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

“Liệu chúng ta có thể thanh toán cho những giao dịch ngày hôm nay không? Tôi không biết nữa”.

Những lời nói kể trên của một người ủy quyền hiện đang trở thành những lời nói bất hủ trong một bản cáo trạng liên bang. Nó nói lên tất cả: Bên trong công ty quản lý tài sản Archegos của Bill Hwang, sự hoảng loạn đang ập đến. Hwang – tỷ phú bí ẩn đứng sau Archegos đã tích lũy được một trong những khối tài sản lớn bậc nhất thế giới – có lúc lên tới 160 tỷ USD.

Đó là ngày 23/3/2021 và phố Wall không có ý tưởng gì về việc thị trường sắp đi xuống. Một năm sau, sự sụp đổ của Archegos vốn đã gây ra những làn sóng chấn động khắp nền tài chính toàn cầu, Hwang đã bị bắt giữ vào sáng thứ 4, và lần đầu tiên các công tố viên liên bang đưa ra một bản tường trình chính thức về những gì thực sự đã xảy ra tại một văn phòng gia đình bí mật (Family Offices – là các công ty tư vấn quản lí tài sản tư nhân phục vụ các cá nhân có giá trị tài sản ròng cực cao).

Câu chuyện hỗn loạn được miêu tả trong bản cáo trạng dài 59 trang biểu thị sự thăng trầm nhanh chóng của sự giàu có, không giống như bất cứ điều gì Phố Wall từng thấy. Cho đến cuối cùng, Hwang – một tín đồ Cơ đốc giáo dù giàu có nhưng lại sống trong môi trường khiêm tốn ở ngoại ô New Jersey bị các công tố viên cho rằng có thể một tay bẻ cong thị trường thế giới theo ý mình. Các công tố viên nói rằng sự ngạo mạn và lòng tham của Hawang đã thúc đẩy anh ta tạo ra một kế hoạch trơ trẽn nhằm lừa gạt các ngân hàng lớn và thao túng thị trường.

Nếu bị kết tội tất cả các tội danh, Hwang sẽ phải đối mặt với mức án cao nhất lên tới 380 năm tù. Hwang và CFO của Archegos là Patrick Halligan đều phủ nhận mọi tội danh vào hôm thứ 4 với 11 tội danh hình sự gồm âm mưu gian lận, thao túng thị trường, gian lận chuyển khoản và gian lận chứng khoán.

Hwang với mái tóc bạc, mặc một bộ vest Patagonia màu xanh đã được tại ngoại sau khi nộp bảo lãnh 100 triệu USD. Cả 2 sẽ quay lại tòa vào ngày 19/5. Theo các công tố viên, kế hoạch của Hwang bắt đầu sáng tỏ sau khi tài sản cá nhân tăng từ 1,5 tỷ USD lên 35 tỷ USD.

Archegos đã thuyết phục các ngân hàng sừng sỏ bậc nhất cho công ty vay một khoản tiền lớn để tận dụng các khoản đặt cược của mình trên thị trường chứng khoán – nhưng kết quả vô cùng thê thảm.

Sự bốc hơi tài sản của Hwang tới sau khi ViacomCBS – một trong những công ty Hwang nắm rất nhiều cổ phần đã bắt đầu giảm sau khi bán ra cổ phiếu mới. Archegos dường như không thể thực hiện các lệnh dừng ký quỹ (margin call) – gây ra sự hoảng loạn bên trong công ty và tại các ngân hàng đã cho Hwang vay hàng tỷ USD. Phản ứng của Hwang là: Anh ta đã yêu cầu các trader của mình mua vào cổ phiếu. Sau đó mua nhiều hơn nữa. Cuối cùng, Archegos đã có thêm 900 triệu USD trong 1 ngày.

Scott Becker – Giám đốc rủi ro đã phản đối cách làm như vậy. Giám đốc giao dịch của công ty là William Tomita đã cầu xin Hwang nhưng không thành công: “Tôi đã nói chuyện với Bill và anh ấy chỉ bảo hãy tiếp tục thực hiện các lệnh”. (Cả hai nhân vật này đều đã nhận tội và đang hợp tác với nhà chức trách).

Nhưng việc này không có kết quả và đội ngũ lãnh đạo của Archegos đã chuẩn bị thực hiện margin call vào ngày tiếp theo. Nhưng Hwang có một vài ý tưởng khác, khuyến khích các trader sử dụng số tiền mặt cuối cùng của công ty để thao túng một số cổ phiếu nhất định nhằm nâng cao giá của chúng. Trong suốt thời gian đó, Becker đã cố gắng rút càng nhiều tiền từ các ngân hàng ở Phố Wall càng tốt, tuyên bố một cách gian dối rằng văn phòng gia đình của họ có 9 tỷ USD tiền mặt dư thừa trong khi sự thật không phải vậy.

Những tài liệu buộc tội, cuộc họp báo và thông tin về các phiên tòa vẫn để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, trong đó có câu hỏi lớn: Chính xác thì Hwang đã nghĩ mọi chuyện sẽ kết thúc như thế nào?

Archegos đã để lại một vết sẹo sâu sắc trong thế giới tài chính. Sự kiện này khiến các ngân hàng toàn cầu mất hàng tỷ USD, khuyến khích một cái nhìn mới mẻ về các yêu cầu tiết lộ đối với các công ty đầu tư của giới siêu giàu và truyền cảm hứng cho một cuộc điều tra sâu rộng của Mỹ về cách Phố Wall xử lý các giao dịch khối lớn.

KẺ VÔ DANH

Điều ấn tượng trong câu chuyện này là Hwang vốn là một kẻ vô danh trước khi vụ sụp đổ ngoạn mục của Archegos bị phanh phui.

Hwang làm việc cho Robertson tại quỹ Tiger Management trị giá 20 tỷ USD cho tới khi đóng cửa và tự mở công ty riêng là Tiger Asia. Anh ta là một trong những cựu nhân viên thành công nhất của Robertson – cho tới khi dính vào vòng lao lý. Năm 2012, sau nhiều năm điều tra, SEC đã buộc tội Tiger Asia về giao dịch nội gián và thao túng cổ phiếu ngân hàng Trung Quốc. Đơn vị này nói rằng Hwang “vượt qua ranh giới”, nhận thông tin bí mật về các đợt chào bán cổ phiếu đang chờ xử lý từ các ngân hàng bảo lãnh phát hành và sau đó sử dụng để thu lợi bất chính.

Hwang đã giải quyết vụ việc đó mà không thừa nhận hoặc phủ nhận hành vi sai trái, và Tiger Asia đã nhận tội với Bộ Tư pháp cáo buộc gian lận điện tử.

Vụ việc buộc Hwang phải rời khỏi ngành quản lý tài sản, nhưng anh ta nói rằng nó giúp củng cố niềm tin. Hwang tạo ra Archegos – một từ trong tiếng Hy Lạp dịch ra là “thuyền trưởng” và thường liên tưởng tới chúa Jesus – để quản lý tài sản cho chính bản thân mình.

Khi Hwang giao dịch tài sản tại Archegos, anh ta tổ chức các buổi đọc Kinh thánh lúc 7 giờ sáng thứ sáu. Ở đó, khoảng 20 hoặc 30 người ngồi quây quần bên một chiếc bàn dài, bên ly cà phê và nghe các bản ghi âm Kinh thánh. Hwang cũng thiết lập nên Grace and Mercy Foundation – có trong tay hàng trăm triệu USD tài sản và chống lưng cho nhiều tổ chức Cơ đốc giáo.

Anh ta cũng đã gây quỹ cho tổ chức được điều hành bởi ArkInvestment Management của Cahtie Wood. Giống như Hwang, Wood được biết đến là người tổ chức các cuộc họp và tìm hiểu Kinh thánh về cái mà một số người gọi là phong trào “đức tin vào tài chính”.

COVID ẬP ĐẾN

Tuy nhiên, như chính phủ liên bang cho biết, có điều gì đó đã thay đổi về cơ bản trong quá trình đầu tư của Hwang khi đại dịch Covid-19 ập đến. Cổ phiếu của anh ta từng là những cổ phiếu lớn và có tính thanh khoản cao. Nhưng Hwang sớm chuyển sang các công ty nhỏ hơn, bao gồm một số ít công ty Trung Quốc.

Theo các tài liệu cáo buộc, Hwang “ngày càng phớt lờ nghiên cứu nội bộ của nhà phân tích Archegos trong suốt năm 2020 và 2021”, sau khi tổ chức các cuộc họp bàn chiến lược hàng tuần. Thay vào đó, “Hwang thường dành hầu hết ngày làm việc cùng các trader”.

Trong một vài trường hợp, Hwang sẽ chỉ dẫn cho các trader bán cổ phiếu hoặc đặt lệnh short position vào buổi sáng (người tham gia đang nắm giữ một số lượng cổ phiếu, họ dự đoán giá sẽ giảm). Điều này giúp văn phòng gia đình có thêm năng lực giao dịch để mua khi cần tăng giá.

Theo cáo trạng, “Hwang liên tưởng điều này tới hoạt động sử dụng đạn. Hwang đã chỉ đạo các trader sử dụng các ‘viên đạn’ vào những thời điểm cơ hội có thể tạo ra áp lực tăng giá đối với giá cổ phiếu. Hwang đã áp dụng chiến lược này với tần suất ngày càng tăng khi các đối tác bắt đầu cắt giảm hoặc hạn chế khả năng tiếp cận năng lực giao dịch bổ sung của anh ta”. Khi số tiền đặt cược ngày càng lớn, Hwang đã mở rộng danh sách các ngân hàng cung cấp cho Archegos đòn bẩy vốn.

Đầu năm 2021, chỉ ngay trước thời khắc sụp đổ, Archegos nắm trong tay hơn 50% vị thế cổ phiếu GSX Techedu và Viacom. Hơn nữa, Hwang dường như còn tăng cường ảnh hưởng của mình hơn nữa bằng cách điều phối các giao dịch với một người được xác định là “Cố vấn-1”. Người mà Bloomberg từng đưa tin là Tao Li – đứng đầu Teng Yue Partners, một quỹ đầu cơ có trụ sở tại New York, giám sát 4 tỷ USD tài sản.

Li cũng đặt cược rất nhiều vào GSX. Với việc các ngân hàng đặt giới hạn về số lượng cổ phiếu họ muốn nắm giữ trong một công ty, Hwang bị cáo buộc đã nói với “Cố vấn-1” để chuyển vị thế GSX của mình sang một ngân hàng khác, giải phóng khả năng để Hwang tăng tiền đặt cược của mình.

Li và Teng Yue vẫn chưa bị cáo buộc bất kỳ tội gì và Teng Yue cũng từ chối đưa ra bình luận về vấn đề này.

Cuối cùng, khoản lỗ của Archegos đã mở rộng ra toàn cầu khi các ngân hàng buộc phải bán ra một lượng lớn cổ phiếu trên thị trường. Ở Nhật Bản, Nomura Holdings đã mất 2,9 tỷ USD. Credit Suisse Group chịu thất thoát 5,5 tỷ USD. Ở New York, Morgan Stanley tiết lộ mất 911 triệu USD. Các ngân hàng này được cho là nạn nhân của những trò lừa đảo mà Hwang là đạo diễn.

Tuy nhiên, một trong số những yếu tố quan trọng nhất của vụ sụp đổ này, đáng quan tâm nhất chính là việc nó đã tạo cảm hứng cho các nhà chức trách liên bang tìm hiểu sâu hơn cách Phố Wall giải quyết việc tháo gỡ danh mục đầu tư khổng lồ của Hwang.

Điều đó dẫn họ tới việc các nhà quản lý bắt đầu xem xét cách Morgan Stanley và những ngân hàng tiềm năng khác giải quyết vấn đề liên quan tới giao dịch khối. Văn phòng luật sư của quận New York – đơn vị đang giải quyết vụ của Hwang hiện đang thu thập bằng chứng xung quanh việc các ngân hàng có tham gia vào hoạt động bất hợp pháp hay không. Đặc biệt là liệu có hay không việc một số người tham gia thị trường biết trước thời gian khi một giao dịch lớn sắp xảy.

Nguồn: Bloomberg

Vân Đàm | Nhịp sống kinh tế

Bài viết Bắt Bill Hwang – tội đồ gây ra cú bay 20 tỷ USD trong 2 ngày rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu, lừa ngoạn mục loạt ngân hàng sừng sỏ hàng tỷ USD đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thị trường giàu tiềm năng

Bất chấp những khó khăn do Covid-19 bủa vây, Việt Nam vẫn được đánh giá là một điểm sáng trong nền kinh tế toàn cầu. Theo phân tích mới đây, ADB đánh giá kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay ở mức 6,7% và 7% trong năm 2022, GDP của Việt Nam sẽ vẫn tăng trưởng bất chấp sự bùng phát của Covid-19 tại các quốc gia lân cận. Trong rất nhiều lĩnh vực, theo giới chuyên gia, hệ thống ngân hàng cũng đang cho thấy sức chống chịu mạnh mẽ trước khó khăn, thách thức chưa từng có và có những đóng góp tích cực trong quá trình phục hồi của nền kinh tế.

Chuyên gia cho rằng, nguồn vốn đầu tư vào thị trường tài chính – ngân hàng Việt Nam từ các nhà đầu tư ngoại, nhất là những nhà đầu tư khu vực châu Á nhiều năm trở lại đây đang là xu hướng tích cực. Không chỉ thành lập ngân hàng riêng, các nhà đầu tư nước ngoài còn rót vốn vào công ty tài chính tiêu dùng, trở thành cổ đông chiến lược, hợp tác với các công ty công nghệ tài chính (Fintech) của Việt Nam…

Thị trường thời gian qua chứng kiến thương vụ đình đám của VPBank ký thoả thuận bán 49% vốn điều lệ tại “con gà đẻ trứng vàng” FE Credit cho Công ty tài chính Tiêu dùng SMBC – một trong ba tập đoàn tài chính ngân hàng lớn nhất Nhật Bản, thương vụ có mức định giá lên tới 2,8 tỷ USD. 49% vốn của Công ty tài chính HD Finance cũng được HDBank bán cho đối tác Nhật Bản là Credit Saigon (sau đổi thành HD Saison). 49% cũng là tỷ lệ vốn mà MB bán của Công ty tài chính Mcredit sho Shinsei (Nhật Bản). Còn vào năm 2020, BIDV đã bán 15% vốn cho KEB Hana (Hàn Quốc), thương vụ có giá trị 20.295 tỷ đồng (ước tính thời điểm đó khoảng 878 triệu USD); Ngân hàng Nhật Bản Aozora chi hơn 3.200 tỷ đồng sở hữu 15% cổ phần của OCB và trở thành cổ đông chiến lược của ngân hàng này.

Trước đó, Shinhan Việt Nam đã mua lại mảng bán lẻ của ANZ khi ANZ rút bớt hoạt động tại thị trường Việt Nam. Fintech Việt Nam cũng là lĩnh vực khá hấp dẫn với các nhà đầu tư châu Á: Grab mua lại cổ phần của Moca; Ant Financial (Trung Quốc) mua lại một lượng cổ phần đáng kể trong ví điện tử eMonkey được tích hợp vào nền tảng của Lazada…

Trao đổi với phóng viên, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng thị trường tài chính – ngân hàng Việt hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư châu Á bởi họ tìm thấy sự tương đồng trong văn hoá Á Đông. “Sự hoà hợp, thấu hiểu là vô cùng quan trọng trong mỗi một thương vụ kinh doanh, thấu hiểu được tâm lý, phương thức kinh doanh, đồng nghĩa với chấp nhận những rủi ro tương ứng đều là những nguyên nhân khiến các nhà đầu tư khu vực châu Á quan tâm nhiều tới thị trường Việt Nam”, ông Hiếu nhìn nhận.

Một chuyên gia tài chính cũng chia sẻ, với việc Fitch Ratings nâng mức triển vọng chung của Việt Nam từ “Ổn định” lên “Tích cực”, một loạt các ngân hàng cũng nhận được đánh giá tích cực từ các tổ chức đánh giá tín nhiệm trên thế giới một lần nữa đã khẳng định năng lực nội tại của các ngân hàng Việt Nam trong việc thích ứng, duy trì sự ổn định cùng nhiều giải pháp để hiện thực hoá được mục tiêu đề ra ngay cả trong giai đoạn khó khăn của dịch bệnh.

Đặc biệt, công tác cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu tiếp tục được toàn hệ thống TCTD Việt Nam triển khai quyết liệt, giúp cải thiện đáng kể năng lực tài chính của các TCTD khi vốn điều lệ tăng dần qua các năm, chất lượng quản trị điều hành tiệm cận với thông lệ quốc tế. Triển khai Basel II tiếp tục được các TCTD tập trung thực hiện để đáp ứng các thông lệ quốc tế về an toàn vốn, nhiều ngân hàng đã đáp ứng đầy đủ các trụ cột của Basel II và đang tiến tới để triển khai Basel III trong thời gian sớm nhất.

Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú nhấn mạnh, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá tác động của dịch Covid-19 đến khả năng hoàn thành các mục tiêu tại Phương án cơ cấu lại của các TCTD cũng như đến an toàn hệ thống để đề xuất các giải pháp chỉ đạo, xử lý phù hợp. Đồng thời chỉ đạo các ngân hàng tăng cường kiểm soát chất lượng tín dụng, trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ theo quy định pháp luật, triển khai các biện pháp kiểm soát, hạn chế nợ xấu phát sinh nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng về mức an toàn…

Tích cực tìm đối tác ngoại

Kinh tế Việt Nam có độ mở cửa tương đối lớn. Với hệ thống ngân hàng, giữa sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt, để nâng cao vị thế, đưa thương hiệu của mình vươn ra khỏi biên giới quốc gia, từ đó đa dạng kênh huy động vốn, tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện các chuẩn mực, thông lệ quốc tế thì không thể bị động “chờ thời”.

Để có thể hiện thực hoá mục tiêu, chiến lược đề ra, rất nhiều nhà băng ngày càng tích cực hơn trong việc chủ động tìm kiếm những đối tác ngoại.

Đơn cử như ở SHB, để tìm và chọn ra những nhà đầu tư nước ngoài có năng lực phù hợp, hỗ trợ mang lại lợi ích tốt nhất cho cổ đông, khách hàng, ngân hàng, ĐHĐCĐ của ngân hàng này vừa qua đã thông qua tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài là không quá 20% vốn điều lệ; SHB cũng chốt tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam là 10% để tìm kiếm và lựa chọn đối tác chiến lược.

Ông Nguyễn Văn Lê – Tổng Giám đốc SHB cho biết, hiện cũng đã có một số tập đoàn tài chính, ngân hàng, cũng như quỹ đầu tư lớn trên thế giới mong muốn trở thành nhà đầu tư của SHB. “SHB cũng đã có phương án phát hành trái phiếu quốc tế với tổng giá trị là 500 triệu USD với kỳ hạn 3-5 năm, niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore. Với cổ đông, việc phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế không chỉ tăng tỷ suất lợi nhuận, gia tăng giá trị cho cổ đông thông qua phương án chia cổ tức mà còn góp phần nâng cao giá trị cho từng cổ đông trong dài hạn”, CEO SHB chia sẻ.

TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, Covid-19 rõ ràng là thử thách cho hệ thống tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam khi khẩu vị rủi ro về tín dụng và đầu tư của các TCTD thay đổi theo hướng thận trọng, phương thức làm việc và phục vụ khách hàng cũng thay đổi, việc đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng cũng phải nhìn nhận lại… Song ở mặt khác, đại dịch không mong muốn này cũng đồng thời mang tới những cơ hội để hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể nhìn rõ được sức mạnh nội tại, tiềm lực tài chính của ngân hàng, cũng như những khuyết thiếu cần bổ sung để phát triển bền vững hơn.

Theo TS. Lực, ở thời điểm này hệ thống các ngân hàng Việt Nam phải tập trung vào bốn điểm: người lao động, quản lý tài chính, khách hàng và đối tác. Lựa chọn được đối tác ngoại phù hợp với ngân hàng là một trong những yếu tố sẽ giúp cho nhà băng gia tăng tiềm lực tài chính và nâng cao năng lực quản trị, điều hành.

Bài viết Ngân hàng Việt vẫn hút vốn ngoại đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo bà, việc “mobile money” được cấp phép thí điểm đã mở ra cơ hội như nào đối với thị trường tài chính?

Hiện nay tại Việt Nam có khoảng 70% dân số có tài khoản ngân hàng, trong khi gần như có 100% người dân có điện thoại di động. Vì vậy mobile money có thể được xem là một bước tiến lớn, phổ cập thói quen không sử dụng tiền mặt cho người dùng bằng cách sử dụng tiền trên thiết bị điện thoại, bổ sung thêm một phương thức thanh toán và đặc biệt là tiếp cận được đến đối tượng người dùng ở vùng sâu vùng xa – vốn có nhiều tiềm năng phát triển.

Thực tế là thời gian gần đây, những công ty Fintech thử nghiệm trong lĩnh vực mobile money, phần lớn đều cho rằng lợi nhuận không phải là vấn đề quá quan trọng trong hoạt động thử nghiệm, mà chủ yếu họ nỗ lực hoàn thiện hệ thống tài chính, mở rộng chiếm lĩnh thị trường, sau đó mới tính tới lợi nhuận.

Việc từng bước áp dụng các cơ chế quản lý thử nghiệm là rất cần thiết để những công ty Fintech có điều kiện phát triển nhanh và mạnh hơn, định hình diện mạo tài chính tại thị trường Việt Nam. Kỳ vọng trong tương lai gần tới đây, sandbox cho lĩnh vực P2P (cho vay ngang hàng) sẽ được triển khai, đảm bảo tính an toàn và phát triển bền vững cho ngành và đem lại lợi ích thiết thực, an toàn cho người dùng.

Đối với sandbox cho mô hình P2P, theo bà, cần có cơ chế kiểm soát về vấn đề này như thế nào để đảm bảo an toàn?

P2P mặc dù đã xuất hiện từ cách đây 2-3 năm tại Việt Nam nhưng vẫn còn khá mới mẻ. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, các cơ quan quản lý và NHNN luôn theo dõi và cập nhật tình hình về sự phát triển của Fintech trong nước. Tôi cảm thấy tin tưởng bởi Chính phủ Việt Nam đã có “cái nhìn” rất nhanh nhạy với những lĩnh vực mới, đặc biệt là các chuyên gia kinh tế, tài chính Việt Nam cũng luôn đi đầu trong việc nghiên cứu, quan tâm về các vấn đề liên quan, trong khi người dùng luôn dễ dàng tiếp nhận, trải nghiệm cái mới.

Khi triển khai mô hình P2P có thể sẽ có một số rủi ro xảy ra liên quan đến hạ tầng kỹ thuật công nghệ cho việc chuyển tiền, thanh toán, đánh giá rủi ro tín dụng, vấn đề bảo mật thông tin dữ liệu khách hàng, cơ chế giới hạn phạm vi hoạt động của vay ngang hàng và quan trọng nhất là việc chống rửa tiền.

Trong khu vực, hiện chỉ có một số quốc gia phát triển P2P, điển hình như Trung Quốc, Indonesia… Việt Nam chắc chắn sẽ có bước tăng trưởng vượt bậc trong lĩnh vực này nếu sớm hoàn thiện hành lang pháp lý.

Ngoài ra, bà cũng có nhắc đến sự an toàn cho người dùng, vậy khi sử dụng P2P, liệu người dùng có thể sẽ gặp phải những rủi ro như thế nào?

Có thể nói, vay online là một hình thức cấp tín dụng nhanh và đơn giản nhất hiện nay, giúp giải quyết các nhu cầu cấp bách về vốn cho cá nhân. Song chính việc dựa chủ yếu vào thông tin nhân thân của người vay như CMND/CCCD đã khiến hình thức này trở thành đích ngắm cho nhiều đối tượng gian lận với cách làm giả CMND/CCCD một cách tinh vi.

Tuy nhiên, ở góc độ một doanh nghiệp hoạt động nền tảng kết nối cho vay, tôi cho rằng hệ thống đánh giá của các doanh nghiệp cho vay trong và ngoài nước hiện nay được cải tiến rất hiện đại, linh hoạt. Thông qua (AI) thực hiện nhận dạng, đánh giá rủi ro khách hàng, hệ thống thường xuyên được cập nhật và “học” mới mỗi ngày.

Mặc dù các hình thức, thủ đoạn lừa đảo luôn biến đổi một cách tinh vi, phức tạp, nhưng công nghệ, hệ thống phòng ngừa rủi ro cũng luôn được cập nhật, cải tiến biến đổi nhanh chóng và luôn đi trước một bước để đảm bảo an toàn. Hơn nữa, sau khi được “lọc” bằng công nghệ, con người sẽ là bước cuối cùng thẩm định theo quy trình nội bộ. Điều này có thể minh chứng qua số liệu trong năm 2020 tại MoneyCat, tỷ lệ gian lận gần như bằng 0.

Xin cảm ơn bà!

Theo Hiệp hội thông tin di động toàn cầu (GSMA), tiền di động (mobile money) dùng chỉ việc tiếp cận dịch vụ tài chính của người dân qua điện thoại di động, đây là dạng tiền điện tử do tổ chức, nhà mạng cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phát hành và định danh khách hàng thông qua cơ sở dữ liệu thuê bao di động. Hiện nay, hạn mức giao dịch mobile money tại Việt Nam là 10 triệu đồng/ tháng, một số nhà mạng đã được cấp phép thử nghiệm như Viettel, Mobifone…

Bài viết Tiền di động góp phần số hóa thị trường tài chính đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.