Theo Bộ Công Thương, hiện nay, trái vải thiều tươi của Việt Nam là một trong những loại hoa quả nhập khẩu được người tiêu dùng tại Nhật Bản đánh giá cao nhất.

Sau thời gian dài đàm phán kỹ thuật, trái vải tươi Việt Nam được Chính phủ Nhật Bản chính thức mở cửa cho phép nhập khẩu kể từ ngày 15/12/2019.

Trong hai mùa vụ 2020 và 2021 vừa qua, trái vải tươi Việt Nam đã thâm nhập vào thị trường Nhật Bản rất thành công với lượng nhập khẩu năm đầu tiên đạt khoảng 40 tấn và tăng cao trong năm tiếp theo, đạt khoảng 300-400 tấn.

Trái vải Việt Nam chiếm được cảm tình của đông đảo người tiêu dùng tại Nhật Bản, đặc biệt là số lượng lớn cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản.

Nhật Bản là quốc gia có tiêu chuẩn nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu từ nước ngoài.  Trong năm 2022 Cơ quan Hải quan Nhật Bản đưa ra yêu cầu kiểm tra dư lượng kháng sinh đối với các lô hàng vải từ Việt Nam. Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản đã thông báo thông tin này tới các cơ quan hữu quan trong nước để nhanh chóng khuyến cáo tới các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nhằm đảm bảo chất lượng trái vải đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu của Nhật Bản.

Cho nên chỉ có những trái vải thực sự chất lượng mới có thể thâm nhập thị trường này. Giá thành trái vải vì thế cũng tăng cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Nắm bắt được thông tin về việc Nhật Bản sẽ gia tăng mức độ và tần suất kiểm dịch, các công ty sản xuất và xuất khẩu trái vải đã có sự chủ động trao đổi, thống nhất cùng nỗ lực làm việc một cách cẩn thận, chắc chắn nhằm đảm bảo trái vải tươi có thể tiếp tục được nhập khẩu vào Nhật Bản một cách ổn định, bền vững và lâu dài.

Nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, các công ty Việt Nam và các đối tác Nhật Bản cũng đã đẩy mạnh hợp tác trong việc chuyển giao các công nghệ bảo quản mới của nước ngoài, giúp quả vải có thể giữ nguyên được màu sắc, hương vị trong thời gian lâu hơn so với trước đây.

Bên cạnh đó các hợp tác xã sản xuất và người nông dân cũng chú trọng thực hiện quy trình quản lý chất lượng trong mọi khâu gieo trồng, chăm sóc, thu hái để đảm bảo chất lượng sản phẩm; quả vải sau khi thu hoạch sẽ được sơ chế ngay trong vòng 3 tiếng tiếp theo để đảm bảo giữ được độ tươi ngon.

Trái vải cũng được đóng gói bắt mắt vào các bao bì với khối lượng khác nhau theo túi 1kg, 2kg hay 5kg nhằm đáp ứng đa dạng các nhu cầu của khách hàng như tiêu dùng cá nhân hoặc gia đình, mua làm quà tặng cho bạn bè, đối tác…

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản trong 4 tháng đầu năm 2022 đạt 7,4 tỷ USD, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2021. Xuất khẩu nhóm hàng nông, thủy sản đạt kim ngạch 678,2 triệu USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2021, với các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là: hàng thủy sản (490,2 triệu USD, tăng 14%); cà phê (110,1 triệu USD, tăng 45,4%); hàng rau quả (50,1 triệu USD, tăng 7,5%); hạt điều (15,8 triệu USD, tăng 7%); hạt tiêu (6,5 triệu USD, tăng 121%); cao su (5,4 triệu USD, giảm 13,3%)…

Bài viết Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản lên kế hoạch nhập khẩu vải thiều từ Việt Nam đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đây cũng là cơ hội hoa quả Việt nâng cao chất lượng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách và canh tác đúng kỹ thuật.

Siết chặt trái cây qua cửa khẩu

Theo ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết, từ tháng 5/2018, phía Trung Quốc bắt đầu phát đi thông tin về việc siết chặt quy định, yêu cầu với trái cây Việt Nam xuất khẩu (XK) vào Trung Quốc qua cả kênh chính thức lẫn các kênh khác như thông qua chủ hàng. Theo đó, phía Trung Quốc yêu cầu sản phẩm để truy xuất nguồn gốc phải được cấp mã số vùng trồng và cấp mã số cơ sở đóng gói. Đây là 2 yêu cầu XK chính ngạch trái cây sang Trung Quốc. Hiện nay, có 9 loại quả của Việt Nam đã được XK chính  ngạch sang Trung Quốc. Toàn quốc có 1.300 mã số vùng trồng và trên 1.435 mã số cơ sở đóng gói.

“Từ đầu năm đến nay, về cơ bản các doanh nghiệp (DN) lớn XK đều nắm được thông tin, yêu cầu từ phía Trung Quốc. Hàng hóa có thể có thời điểm ùn ứ tại cửa khẩu do thời điểm chính vụ hoa quả, lượng xuất nhiều chứ không có chuyện DN gặp khó do không nắm được thông tin, quy định thay đổi từ phía Trung Quốc” – ông Nguyễn Quý Dương cho biết.

Khó khăn xuất hiện chủ yếu ở một số loại trái cây vốn có lượng XK khá lớn sang Trung Quốc, song chưa được cấp phép XK chính ngạch. Ví dụ như sầu riêng, dừa…

Hiện, toàn quốc có tới 47.000 ha sầu riêng. Hai năm trở lại đây sầu riêng được xem là loại cây tiền tỷ. Năm 2018, trên diện tích trồng 1ha sầu riêng, có gia đình đã thu được số tiền hơn 1 tỷ đồng khi năng suất trung bình đạt khoảng 20 tấn/ha, với mức giá bán ngay tại vườn lên tới 70.000 đồng/kg. Sầu riêng của Việt Nam hầu như chỉ XK sang Trung Quốc. Năm nay, sầu riêng chưa được vào diện XK chính ngạch nên rất khó khăn.

Theo ông Nguyễn Quý Dương nhìn nhận: “Trên thực tế, khi các nước XK chính ngạch vào Trung Quốc, chính quyền Trung ương Trung Quốc mới có thể nắm bắt được, còn XK tiểu ngạch, chính quyền Trung ương không nắm được hết. Trung Quốc suốt một thời gian gian dài đã nới lỏng chính sách, cho cơ chế để các tỉnh nghèo như Vân Nam, Quảng Tây thúc đẩy XNK của địa phương, giúp kinh tế đi lên. Hiện nay, Trung Quốc bắt đầu siết lại để có thể quản lý”.

Ngay tại thị trường nội địa Trung Quốc trước đây, người nông dân cũng sử dụng hóa chất khá tùy tiện, song mấy năm trở lại đây, Trung Quốc bắt đầu quan tâm khá nhiều nên các sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc cũng đang nâng cao yêu cầu về an toàn thực phẩm. Vì vậy, với hàng NK, Trung Quốc cũng bắt đầu nâng yêu cầu, kiểm soát chất lượng.

Nâng yêu cầu và kiểm tra thực tế

Theo quan điểm của lãnh đạo Cục Bảo vệ thực vật, việc siết chặt các yêu cầu NK trái cây từ phía Trung Quốc buộc người nông dân phải nâng cao chất lượng, cần quan tâm hơn tới vấn đề sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, canh tác… Làm được như vậy, người tiêu dùng trong nước cũng hưởng lợi.

“Kinh nghiệm làm việc với phía Trung Quốc với mặt hàng gạo cho thấy: Muốn XK gạo sang Trung Quốc, DN XK phải vào danh sách được phép XK. Phía Trung Quốc sang kiểm tra thực tế cả DN XK lẫn nhà máy chế biến, kiểm tra vùng trồng…”, ông Dương nhấn mạnh

Cục Bảo vệ thực vật khuyến cáo các địa phương cần tiếp tục rà soát những diện tích đã cấp mã số vùng trồng, đẩy mạnh tiến hành sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, cấp chứng nhận VietGAP. Cùng với đó, cần có những chính sách cho bà con nông dân liên kết thành từng nhóm, tổ, hợp tác xã để sản xuất hàng hóa không chỉ bán cho Trung Quốc mà còn bán cho các nước phát triển. Đây là sản xuất hàng hoá, cần có những chính sách thúc đẩy sản xuất.

Bộ NN&PTNT đã có kế hoạch cụ thể để mở cửa thị trường, thúc đẩy XK chính ngạch sang Trung Quốc.  Hiện nay, Việt Nam đã có 9 loại quả tươi được XK chính ngạch vào thị trường Trung Quốc gồm: Thanh long, dưa hấu, vải, nhãn, chuối, xoài, mít, chôm chôm và măng cụt.

Theo Đỗ Hương/ Chinhphu.vn

Bài viết Trái cây Việt ‘chuyên nghiệp hoá’ để vào Trung Quốc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.