Trong tháng đầu năm 2023, những sóng gió trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục được bộc lộ. Tình hình kinh doanh khó khăn, kết hợp với việc tín dụng bị thắt chặt, thị trường vốn diễn biến không tích cực đã khiến nhiều đơn vị bị mất thanh khoản và phải xin hoãn, lùi thời hạn trả nợ trái
phiếu.

Một ví dụ điển hình là trường hợp của CTCP Xuất nhập khẩu An Giang – Angimex (Mã AGM) thông báo việc mất khả năng thanh toán lãi đối với 2 lô trái phiếu mã AGMH2123001 và AGMH2223001. Trong đó, lô trái phiếu AGMH2123001 được phát hành vào ngày 9/11/2021 với giá trị 350 tỷ đồng. Lô trái phiếu AGMH2223001 được phát hành vào ngày 14/3/2022 với trị giá 300 tỷ đồng.

AGM thậm chí đã phải tổ chức Hội nghị Trái chủ để xin ý kiến cũng như trình phương án xử lý đối với hai lô trái phiếu kể trên. Lý do được đưa ra cho việc mất thanh khoản là bởi công ty đã gặp khá nhiều khó khăn. Chỉ tính riêng trong 9 tháng đầu năm 2022, lợi nhuận sau thuế của Angimex âm tới 35 tỷ đồng cho thấy rằng việc đơn vị này có thể trả lãi cho các lô trái phiếu gần như là điều không thể.

Trong hội nghị trái chủ, Angimex đã trình phương án dự kiến xử lý một số tài sản đảm bảo trái phiếu (chủ yếu là quyền sử dụng đất), vay trong hoặc dài hạn, thanh lý tài sản không cần dùng, các kho bãi đang dừng hoạt động để lấy tiền trả nợ trái phiếu.

Một đơn vị khác cũng bị mất thanh khoản đó là CTCP Tập đoàn Đức Long Gia Lai (DLG) với khoản nợ gốc và lãi phải thanh toán tại thời điểm cuối tháng 12/2022 là gần 181 tỷ đồng. Trong đó bao gồm tiền gốc 117 tỷ đồng, lãi chiếm 64 tỷ đồng. Đây là lô trái phiếu mã 30122017-01 phát hành vào ngày 30/12/2017, đáo hạn vào ngày 30/12/2022 với tổng cộng 134 trái phiếu, mỗi trái phiếu trị giá 1 tỷ đồng, lãi suất 10%/năm, kỳ hạn thanh toán 6 tháng/lần.

Về việc hoãn trả nợ trái phiếu, Đức Long Gia Lai đã có văn bản xin lùi thời gian trả nợ. Phía công ty cho biết đang đầm phán và thỏa thuận với trái chủ để gian hạn, kéo dài thời gian trả nợ gốc và lãi do tình hình kinh doanh, sản xuất gặp nhiều khó khăn, lãi suất cao cùng tín dụng bị siết chặt đã gây ảnh hưởng tới dòng tiền của Đức Long Gia Lai.

Dù chưa mất thanh khoản hoàn toàn nhưng một số doanh nghiệp cũng đã phải xin dời thời hạn thanh toán, gián nợ. Như trường hợp của CTCP Đầu tư và Xây dựng Vina2 (VC2) vừa qua cũng đã phải công bố nghị quyết về việc dời kế hoạch thanh toán gốc và lãi của lô trái phiếu VC2H2122001 thêm 1 năm.

Dữ liệu thống kê từ Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam cho biết, trong năm 2023 sẽ có tổng cộng 289.819 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn. Tính riêng trong tháng 01 có tới 17.500 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn với tỷ trọng lớn nhất thuộc về nhóm doanh nghiệp bất động sản, chiếm 10.500 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ 60%. Nhóm doanh nghiệp xây dựng chiếm 5.900 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ 34%.

Sự khó khăn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn được thể hiện qua thống kê cho thấy trong tháng 01 năm 2023, chưa có một đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp nào được tổ chức. Sự ảm đạm của thị trường càng cho thấy khó khăn của doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn để đảm bảo thanh khoản.

Về dự báo đối với thị trường chứng khoán doanh nghiệp, Chứng khoán Vietcombank – VCBS nhận định rằng trong năm 2023, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục thu hẹp. Lượng trái phiếu đáo hạn lớn trong khi nghị định 65 cũng đã hạn chế phần nào lượng phát hành trái phiếu mới. Chi phí phát hành ở mức tương đối cao cùng với lượng trái phiếu được các doanh nghiệp mua lại cũng sẽ làm giảm quy mô của thị trường.

Theo dự báo của VCBS thì khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm 2023 sẽ là khoảng 250.000 tỷ đồng, giảm hơn so với Quý 3 năm 2022 chủ yếu là bởi lượng trái phiếu được mua lại trước hạn tương đối lớn, diễn ra trong Quý 4 năm 2022.

Một yếu tố khác cũng gây ảnh hưởng tới quy mô của thị trường trái phiếu doanh nghiệp đó là mặt bằng lãi suất cao gây ảnh hưởng tới tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân khiến cho hoạt động mua bán trái phiếu có thể sẽ càng trở nên trầm lắng hơn trước.

Du Uyên | NB&CL

Bài viết Nhiều doanh nghiệp xin gia hạn thời gian trả nợ, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể tiếp tục thu hẹp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sau khi nhận được Công điện số 163/CĐ-TTg ngày 13/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ về thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc đã chỉ đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Vụ Tài chính Ngân hàng thực hiện các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Qua đó, Bộ Tài chính đã giao Vụ Tài chính Ngân hàng phối hợp với Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi Nghị định số 65/2022/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để phù hợp với tình hình thực tiễn, chống tiêu cực, lợi dụng trục lợi chính sách, đảm bảo thị trường hoạt động công khai, minh bạch, hiệu quả, an toàn và phát triển bền vững.

Vụ Tài chính ngân hàng cũng chủ trì, phối hợp với UBCKNN để nghiên cứu, tham mưu các biện pháp nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của nhà đầu tư theo đúng quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính cũng giao UBCKNN tiếp tục làm việc với các doanh nghiệp phát hành trái phiếu lớn, các doanh nghiệp có lượng trái phiếu sắp đáo hạn lớn cần có kế hoạch, giải pháp để thanh toán đúng hạn cho nhà đầu tư. Bộ Tài chính cũng yêu cầu các tổ chức phát hành nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ trả nợ trái phiếu. Với những trường hợp gặp khó khăn, cần chủ động đàm phán với nhà đầu tư để thực hiện phương án gia hạn, điều chỉnh lãi suất, hoán đổi tài sản…

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước qua đó cũng tổ chức làm việc, yêu cầu các công ty chứng khoán rà soát toàn diện các hoạt động kinh doanh môi giới, phân tích, bảo lãnh tư vấn phát hành trái phiếu doanh nghiệp thời gian vừa qua. Đồng thời báo cáo kết quả, nhất là đối với những công ty có hình thức cam kết như bảo lãnh, mua lại trái phiếu để giải quyết các quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Bích Diễm | Nhà báo & Công luận

Bài viết Bộ Tài chính yêu cầu các tổ chức phát hành thực hiện trả nợ trái phiếu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Đối với các nhà đầu tư, Bộ Tài chính lưu ý nhà đầu tư có thể chủ động làm việc với doanh nghiệp và tổ chức cung cấp dịch vụ để thỏa thuận phương án thanh toán, đảm bảo quyền lợi của cả nhà đầu tư và doanh nghiệp phát hành.

“Đặc biệt, cần cẩn trọng để phân tích các trái phiếu để có quyết định phù hợp, không nghe tin đồn thất thiệt”, Bộ nhấn mạnh.

Bộ Tài chính thông tin việc các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán phân phối trái phiếu doanh nghiệp không có nghĩa là các tổ chức này bảo lãnh, bảo đảm cho việc mua trái phiếu. “Các tổ chức này chỉ là tổ chức cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành”, Bộ cho hay.

Bộ cũng cho biết, thời gian qua, trên thị trường xảy ra hiện tượng doanh nghiệp tăng mua lại trái phiếu, các nhà đầu tư cá nhân bán lại trái phiếu trước hạn do tâm lý.

Bộ Tài chính đề nghị doanh nghiệp phát hành có trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi, gốc trái phiếu và thực hiện các cam kết với nhà đầu tư. “Trường hợp có khó khăn về tình hình tài chính thì phải chủ động xây dựng phương án trả nợ cụ thể và làm việc thống nhất với các nhà đầu tư… Trường hợp không thỏa thuận được sẽ xử lý theo quyết định của tòa án”, Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Những sai phạm của một số cá nhân, tổ chức trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp vừa qua chỉ là đơn lẻ, tuy là bài học nhưng không đại diện cho toàn thị trường.

Việc dẹp bỏ những “con sâu làm rầu nồi canh” sẽ giúp thị trường trái phiếu minh bạch hơn, an toàn hơn. Doanh nghiệp có dự án tốt, có uy tín, làm ăn minh bạch, đàng hoàng được khơi mở dòng vốn. Nhà đầu tư có điều kiện tiếp tục đầu tư sinh lợi vào một trong những kênh đầu tư sinh lợi bên cạnh chứng khoán và gửi tiết kiệm

Bộ Tài chính cho biết quan điểm của Chính phủ là tiếp tục phát triển thị trường hoạt động an toàn, lành mạnh và minh bạch, bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư.

Góc Nhìn

Bài viết Nên chọn doanh nghiệp uy tín để đầu tư trái phiếu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Mới đây, trả lời phỏng vấn báo chí, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định, việc đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư vẫn được thực hiện một cách nghiêm túc. Vừa qua, một số công ty sai phạm đã phải xử lý để đảm bảo thị trường lành mạnh. Các công ty phát hành này đã cam kết trả đúng hạn trái phiếu đến hạn. “Chúng tôi sẽ tích cực giám sát và đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư” – Bộ trưởng khẳng định.

Theo đó, Chính phủ, Bộ Tài chính đang hành động khẩn trương để đảm bảo tài sản cho nhà đầu tư. Phong tỏa tài khoản doanh nghiệp, tài sản để đảm bảo trả nợ cho nhà đầu tư trái phiếu chính là một trong những phương án khẩn trương mà Chính phủ đang triển khai để mang đến môi trường đầu tư lành mạnh.

Vậy quyền lợi của nhà đầu tư sẽ như thế nào? Bộ Tài chính có giải pháp gì nhằm ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và để thị trường phát triển lành mạnh?

Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, vừa qua, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 65/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 153/2020/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. “Chúng tôi thấy rằng, với nền kinh tế vĩ mô phát triển thì thị trường tài chính của chúng ta vẫn là một thị trường tốt”.

Các công ty phát hành đang bị xử lý đều đã cam kết sẽ trả đúng hạn những trái phiếu đến hạn trả nợ. Bộ Tài chính sẽ tích cực giám sát và đảm bảo minh bạch để đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư theo quy định của pháp luật.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã liên tiếp có hai công điện, trong đó chỉ đạo nhiều biện pháp để bảo đảm thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoạt động ổn định, lành mạnh, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành cam kết giữ ổn định thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu doanh nghiệp bởi đây là hai kênh dẫn vốn quan trọng bậc nhất của doanh nghiệp cùng với kênh vay ngân hàng. Thông điệp của Chính phủ rất rõ ràng là bảo vệ các nhà đầu tư, củng cố hệ thống thể chế pháp luật theo hướng minh bạch.

Để bảo đảm sự phát triển lành mạnh của thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đại diện Bộ Tài chính cho biết, thời gian tới Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các cơ chế chính sách liên quan thị trường chứng khoán nói chung và thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói riêng, ưu tiên đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư.

Góc Nhìn

Bài viết Bộ Tài chính cam kết bảo vệ nhà đầu tư đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo thông tin từ Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong tháng 10 chỉ có duy nhất 1 doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ, đó là Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (công ty con của Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan) phát hành với kỳ hạn 60 tháng, đáo hạn vào ngày 26/10/2027.

Như vậy, luỹ kế 10 tháng đầu năm 2022, thị trường có 23 đợt phát hành trái phiếu ra công chúng với giá trị 10.599 tỷ đồng (chiếm 4% tổng giá trị phát hành) và 413 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 240.761 nghìn tỷ đồng (chiếm 96% tổng giá trị phát hành). So với cùng kỳ năm trước, giá trị trái phiếu phát hành ra công chúng đã giảm 56% và giá trị phát hành riêng lẻ giảm 51%.

Ngoài ra, thị trường còn có hai đợt phát hành trái phiếu ra quốc tế của Công ty Cổ phần Tập đoàn Vingroup trị giá 625 triệu USD.

Xét về cơ cấu, nhóm dẫn đầu về giá trị phát hành là ngân hàng với 136.287 tỷ đồng, tương đương 54% tổng giá trị phát hành. Liền kề là nhóm bất động sản với 51.699 tỷ đồng, chiếm khoảng 20,5% tổng giá trị phát hành.

Từ đầu năm đến thời điểm lập báo cáo, các doanh nghiệp đã thực hiện mua lại hơn 147.484 tỷ đồng trái phiếu, tăng 46% so với cùng thời gian năm ngoái.

Cũng theo báo cáo của VBMA, trong hai tháng cuối năm 2022 sẽ có hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn. Trong đó, chỉ riêng tháng 12 sẽ có gần 48.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn.

Đồng thời, sang năm 2023, áp lực này sẽ tiếp tục lớn thêm. Điển hình, tháng 9 và 12/2023 sẽ là những tháng có lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn nhiều nhất với lần lượt là 42.022 tỷ đồng và 54.000 tỷ đồng.

Định Trần | Nhà báo & Công luận

Bài viết Trong tháng 10, chỉ có duy nhất 1 doanh nghiệp phát hành trái phiếu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Qua công tác quản lý, giám sát, Bộ Tài chính đánh giá, hiện nay, thị trường còn các rủi ro gắn với từng chủ thể tham gia trên thị trường. Cụ thể, một số doanh nghiệp đang đẩy mức lãi suất phát hành trái phiếu lên cao để huy động vốn, dù tình hình tài chính còn yếu.

Nhiều nhà đầu tư cá nhân cố tình vi phạm trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp để mua trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ hoặc góp vốn thông qua hình thức hợp đồng hợp tác đầu tư với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo pháp luật dân sự.

Một số tổ chức cung cấp dịch vụ chưa tuân thủ quy định pháp luật, hợp thức hóa hồ sơ chào bán hoặc chào mời không đúng đối tượng nhà đầu tư đối với TPDN riêng lẻ.

Đặc biệt, rủi ro lớn nhất trên thị trường hiện nay đó là các nhà đầu tư cá nhân thiếu khả năng phân tích, đánh giá rủi ro của trái phiếu những vẫn tham gia mua TPDN.

Trên các mạng xã hội, hội nhóm gần đây đã xuất hiện hiện tượng môi giới của một số doanh nghiệp, tổ chức tài chính mời chào người dân mua TPDN như một hình thức gửi tiết kiệm với lời chào mời hỗ trợ lách luật để trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Trước thực trạng thị trường TPDN phát triển nhanh và phát sinh nhiều rủi ro, Bộ Tài chính đã thường xuyên khuyến nghị các nhà đầu tư tham gia thị trường TPDN riêng lẻ cần thận trọng, tìm hiểu quy định pháp luật và năng lực, hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phát hành, nắm rõ những rủi ro đối với TPDN trước khi quyết định đầu tư.

Đối với các nhà đầu tư cá nhân, Bộ Tài chính cảnh báo phải cân nhắc khi tham gia mua TPDN.

Thứ nhất, TPDN không phải là tiền gửi ngân hàng; TPDN được doanh nghiệp phát hành theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về khả năng trả nợ. Do đó, nhà đầu tư mua TPDN có rủi ro khi doanh nghiệp không đảm bảo được nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi trái phiếu.

Thứ hai, khi được giới thiệu mua TPDN riêng lẻ, nhà đầu tư phải lưu ý các quy định của pháp luật chỉ cho phép nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được mua TPDN phát hành riêng lẻ. Nếu nhà đầu tư không phải nhà đầu tư chuyên nghiệp thì không được mua loại trái phiếu này.

Thứ ba, các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán phân phối chào mời mua TPDN không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc mua trái phiếu.

Các tổ chức này chỉ là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành mà không chịu trách nhiệm về khả năng trả nợ của doanh nghiệp phát hành.

Thứ tư, bảo lãnh phát hành trái phiếu không phải là bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Bảo lãnh phát hành chỉ là việc tổ chức bảo lãnh có cam kết với doanh nghiệp phát hành để phân phối số trái phiếu cần phát hành, theo đó không có bất kỳ nghĩa vụ nào với nhà đầu tư.

Đối với bảo lãnh thanh toán, nhà đầu tư cũng cần tìm hiểu kỹ phạm vi bảo lãnh (bảo lãnh thanh toán gốc, lãi hay chỉ một phần gốc, lãi và nhà đầu tư sẽ phải chịu rủi ro đối với phần còn lại).

Thứ năm, tài sản đảm bảo của TPDN hay các khoản vay tín dụng có nhiều loại như nhà đất, cổ phần, cổ phiếu, các chương trình, dự án đầu tư…

Trên thị trường TPDN riêng lẻ hiện nay, phần lớn tài sản đảm bảo là bất động sản và các chương trình, dự án, chứng khoán hoặc kết hợp các loại tài sản (bất động sản, chứng khoán).

Thông tin về tài sản đảm bảo được các doanh nghiệp phát hành nêu tại bản công bố thông tin, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về điều kiện của tài sản đảm bảo, chất lượng, giá trị của tài sản đảm bảo và các cam kết về bảo đảm của doanh nghiệp phát hành.

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng, đối với các tài sản đảm bảo là các dự án, tài sản hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu, khi thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản có nhiều biến động, giá trị tài sản đảm bảo có thể bị sụt giảm và không đủ để thanh toán gốc, lãi trái phiếu.

Với những lưu ý trên, trước khi tham gia thị trường TPDN, Bộ Tài chính cảnh báo nhà đầu tư cá nhân cần tự đánh giá bản thân phải có đủ năng lực để đánh giá được đầy đủ rủi ro khi đầu tư vào TPDN. Không nên mua trái phiếu thông qua chào mời mà không tìm hiểu kỹ về tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành và các điều kiện, điều khoản của trái phiếu hoặc chỉ mua trái phiếu vì lãi suất cao.

Nhà đầu tư phải rất cẩn trọng với các hình thức chào mời thông qua việc ký kết hợp đồng đầu tư trái phiếu với các tổ chức (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại, doanh nghiệp khác) theo hình thức thỏa thuận dân sự không được coi là chủ sở hữu trái phiếu hoặc theo các hình thức đầu tư khác không rõ ràng theo quy định của pháp luật là hết sức rủi ro, dẫn đến việc có thể bị mất tiền và không được pháp luật bảo vệ.

Mọi hành vi “lách” các quy định của pháp luật để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp không chỉ khiến nhà đầu tư chịu nhiều rủi ro, tổn thất khi mua trái phiếu (có thể mất toàn bộ tiền đầu tư) mà còn là hành vi vi phạm pháp luật.

Cơ quan quản lý Nhà nước sẽ thực hiện thanh, kiểm tra để xử lý nghiêm minh những hành vi “lách” quy định này của pháp luật.

Việt Vũ | Nhà báo & Công luận

Bài viết Bộ Tài chính: Trái phiếu doanh nghiệp không phải tiền gửi ngân hàng, không được ngân hàng đảm bảo đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Doanh nghiệp phát hành trái phiếu tăng lại

Chiều 25/7, Bộ Tài chính đã có văn bản báo cáo tình hình thị trường trái phiếu riêng lẻ 6 tháng đầu năm và cảnh báo một số rủi ro nhà đầu tư cần lưu ý.

Theo Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2022, tổng khối lượng trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) phát hành riêng lẻ là gần 258.000 tỷ đồng, tập trung chủ yếu trong tháng 1/2022, các tháng còn lại có xu hướng giảm.

Cụ thể, riêng trong tháng 1, số lượng trái phiếu phát hành ước đạt 55.900 tỷ đồng, nhưng đến tháng 4 đã giảm xuống 30.600 tỷ đồng. Dù vậy, từ tháng 5,khối lượng phát hành tăng trở lại, ước đạt 44.200 tỷ đồng, và sang tháng 6 là 47.500 tỷ đồng.

Về hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn, trong quý I/2022, khối lượng mua lại trước hạn khoảng 12.800 tỷ đồng, khối lượng mua lại trước hạn trong quý II/2022 khoảng 49.100 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2022, các doanh nghiệp đã mua lại trước hạn khoảng 61.900 tỷ đồng TPDN.

Bộ Tài chính cảnh báo

Theo Bộ Tài chính, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) thời gian qua đã tăng trưởng rất mạnh, thế nhưng, lại đang tiềm ẩn rủi ro, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường vốn, thị trường trái phiếu nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng cảnh báo nhà đầu tư cẩn trọng khi rót tiền vào thị trường trái phiếu.

Bộ Tài chính nhấn mạnh: TPDN không phải là tiền gửi ngân hàng. TPDN được doanh nghiệp phát hành theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về khả năng trả nợ. Theo đó, nhà đầu tư mua TPDN cần nhận thức rõ và chấp nhận rủi ro khi mua trái phiếu trường hợp doanh nghiệp không đảm bảo được nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi trái phiếu.

Hai là, theo quy định của pháp luật hiện hành, TPDN riêng lẻ là sản phẩm đầu tư chỉ dành cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp là những nhà đầu tư có năng lực tài chính, có kinh nghiệm đầu tư, có khả năng phân tích rủi ro và chấp nhận rủi ro khi xảy ra.

Khác với TPDN chào bán ra công chúng được UBCKNN cấp giấy chứng nhận đăng ký chào bán để chào bán cho không giới hạn nhà đầu tư, TPDN riêng lẻ không được cơ quan quản lý cấp phép.

Với sự phát triển nhanh của thị trường TPDN trong thời gian gần đây, một số nhà đầu tư cá nhân đã tham gia mua TPDN riêng lẻ, đặc biệt là trái phiếu có lãi suất cao thông qua các tổ chức phân phối (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại).

Khi được giới thiệu mua TPDN riêng lẻ, nhà đầu tư phải hết sức lưu ý các quy định của pháp luật chỉ cho phép nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được mua TPDN phát hành riêng lẻ.

Do đó, nếu nhà đầu tư không phải nhà đầu tư chuyên nghiệp thì không được mua loại trái phiếu này. Trường hợp nhà đầu tư dùng các cách thức không đúng quy định pháp luật để trở thành nhà đầu tư
chứng khoán chuyên nghiệp thì cả nhà đầu tư và tổ chức cung cấp dịch vụ xác nhận nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Ba là, nhà đầu tư cũng cần lưu ý việc các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán phân phối chào mời mua TPDN không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc mua trái phiếu.

Các tổ chức này chỉ là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành mà không chịu trách nhiệm về việc thẩm định/đánh giá về tình hình tài chính và khả năng trả nợ của doanh nghiệp phát hành, do đó không có trách nhiệm về việc doanh nghiệp có hoàn trả gốc và lãi trái phiếu khi đến hạn hay không. Rủi ro của trái phiếu vẫn là rủi ro của doanh nghiệp phát hành.

Bốn là, bảo lãnh phát hành trái phiếu không phải là bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Trường hợp TPDN được giới thiệu là có bảo lãnh thì nhà đầu tư phải lưu ý phân loại là trái phiếu đó được bảo lãnh thanh toán hay bảo lãnh phát hành.

Bảo lãnh phát hành chỉ là việc tổ chức bảo lãnh có cam kết với doanh nghiệp phát hành để phân phối số trái phiếu cần phát hành. Tổ chức bảo lãnh phát hành không có bất kỳ nghĩa vụ nào với nhà đầu tư.

Đối với bảo lãnh thanh toán, nhà đầu tư cũng cần tìm hiểu kỹ phạm vi bảo lãnh (bảo lãnh thanh toán gốc, lãi hay chỉ một phần gốc, lãi và nhà đầu tư sẽ phải chịu rủi ro đối với phần còn lại).

Năm là, tài sản đảm bảo của trái phiếu doanh nghiệp hay các khoản vay tín dụng có nhiều loại như nhà đất, cổ phần, cổ phiếu, các chương trình, dự án đầu tư…

Trên thị trường TPDN riêng lẻ hiện nay phần lớn tài sản đảm bảo là bất động sản và các chương trình, dự án, chứng khoán hoặc kết hợp các loại tài sản (bất động sản, chứng khoán).

Thông tin về tài sản đảm bảo được các doanh nghiệp phát hành nêu tại bản công bố thông tin, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về điều kiện của tài sản đảm bảo, chất lượng, giá trị của tài sản đảm bảo và các kết về bảo đảm của doanh nghiệp phát hành.

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng, đối với các tài sản đảm bảo là các dự án, tài sản hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu, khi thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản có nhiều biến động, giá trị tài sản đảm bảo có thể bị sụt giảm và không đủ để thanh toán gốc, lãi trái phiếu.

Như vậy, Bộ Tài chính lưu ý: Trước khi tham gia mua TPDN riêng lẻ, nhà đầu tư cần hiểu rõ quy định pháp luật về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nghiên cứu các quy định về điều kiện, tài liệu chứng minh và các quy định về xử phạt vi phạm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp để đảm bảo mình đủ điều kiện được xác nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Việt Vũ | Nhà báo & Công luận

Bài viết Trái phiếu doanh nghiệp tăng mạnh trở lại, Bộ Tài chính cảnh báo: “Đừng tin tưởng quá vào các công ty chứng khoán” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sự trở lại của trái phiếu bất động sản sau “cú sốc”

Tháng 4/2022, sau khi dàn lãnh đạo của Tân Hoàng Minh bị khởi tố về việc phát hành trái phiếu, huy động tiền của các nhà đầu tư nhưng không sử dụng vào các hoạt động kinh doanh theo hồ sơ phát hành trái phiếu, thị trường trái phiếu doanh nghiệp bất ngờ rơi vào cảnh trầm lắng.

Đặc biệt, trong khoảng thời gian trầm lắng, hầu như các doanh nghiệp bất động sản nằm “bất động”, mặc dù trước đó, bất động sản là ngành nghề có số lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp nhiều nhất.

Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành tháng 4/2022 đạt 16.472 tỷ. Tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu đến từ các ngân hàng, hông ghi nhận đợt phát hành nào đến từ các doanh nghiệp bất động sản.

Dù vậy, xu hướng trầm lắng không kéo dài lâu. Ngay trong tháng 5/2022, thị trường trái phiếu doanh nghiệp bắt đầu sôi động trở lại, các doanh nghiệp bất động sản cũng phát hành trái phiếu trở lại.

Cụ thể, trong tháng 5/2022, 24.105 tỷ đồng trái phiếu đã được phát hành. Đứng đầu là nhóm ngân hàng, với 14.629 tỷ đồng, chiếm 60,68% tổng giá trị phát hành.

Nhóm bất động sản xếp ở vị trí thứ hai khi phát hành 6.879 tỷ đồng trái phiếu, tương đương 28,53% tổng giá trị phát hành. Sang tháng 6/2022 đã có 30.578,18 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp được phát hành ở thị trường trong nước và 100 triệu USD trái phiếu chuyển đổi quốc tế của một doanh nghiệp bất động sản.

Theo nhận định của giới chuyên gia, trái phiếu vẫn là kênh huy động vốn trung và dài hạn hết sức quan trọng đối với nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, với những doanh nghiệp cần sử dụng dòng vốn lớn như bất động sản, thì việc huy động vốn qua trái phiếu là điều hiển nhiên.

Trao đổi với phóng viên, Ths Nghiêm Anh Thư, khoa Tài chính – Ngân hàng, Đại học Ngoại thương Hà Nội cho rằng: Thực tế cho thấy, thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong nước đã phát triển rất nhanh kề từ năm 2018 tới nay. Nhưng, cũng chính vì sự tăng trưởng mạnh mẽ đó đã kéo theo nhiều bất cập.

“Trái phiếu Việt Nam triển nhanh nhưng chưa vững chắc, phát triển nóng và thiên nhiều về lượng hơn là chất, và sự tập trung nghiêng lệch cơ cấu vốn huy động vào lĩnh vực bất động sản”, bà Thư nói.

Cũng theo bà Thư, nhìn nhận từ vụ việc của Tân Hoàng Minh có thể thấy, sự phát triển thiếu vững chắc và lệch hẳn sang bất động sản đã khiến thị trường bị rung lắc dữ dội.

Bà Thư phân tích: Sự tập trung về cơ cấu và mức lãi cao của các trái phiếu doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản sẽ gây nguy cơ mất khả năng thanh khoản và trả lãi theo cam kết, từ đó kéo theo các tranh chấp và tổn thất tài chính, làm tổn hại quyền lợi, giảm niềm tin nhà đầu tư và hạn chế khả năng huy động vốn qua trái phiếu doanh nghiệp.

Hệ lụy xã hội và rủi ro hệ thống càng lớn khi càng nhiều ngân hàng tham gia đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.

“Nói cách khác, rủi ro trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn có thể làm ảnh hưởng đến sự ổn định và an toàn tài chính của các nhà đầu tư cá nhân, cũng như các tổ chức tín dụng đã mua trái phiếu doanh nghiệp”, bà Thư nói.

“Bắt sâu nhổ cỏ”, làm trong sạch thị trường trái phiếu là cần thiết

Một số quan điểm cho rằng, sự mạnh tay của cơ quan chức năng trong việc kiểm soát thị trường trái phiếu đang phản tác dụng, khiến cho dòng vốn huy động bị đình trệ, như vậy sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế.

Riêng như bất động sản, việc kiểm soát thị trường trái phiếu nghiêm ngặt đã khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào cảnh không có vốn để phát triển dự án, nhất là các dự án liên quan tới nhà ở. Trong khi đó, giá nhà ở tại các đô thị lớn đang ngày càng leo thang.

Về vấn đề này, bà Anh Thư cho rằng: Việc “gợn đục khơi trong”, “bắt sâu nhổ cỏ” là cần thiết, song “đánh chuột không được làm vỡ bình” cũng là yêu cầu thực tế để làm lành mạnh và bền vững thị trường trái phiếu.

Theo bà Thư, việc xử lý các vi phạm trên thị trường chứng khoán nói chung, và trái phiếu nói riêng chỉ là cá biệt và riêng lẻ, đây là hành động cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư, ổn định thị trường vốn, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng cần quán triệt thấu đáo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc không lạm dụng, hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế trên thị trường chứng khoán.

Kể cả nhà đầu tư hay doanh nghiệp đã có những sai phạm, cũng được tạo điều kiện để khắc phục và ổn định sản xuất kinh doanh, nhằm giúp doanh nghiệp phát triển trở lại, bảo vệ quyền lợi cho các nhà đầu tư cổ đông và việc làm cho người lao động, duy trì động lực phục hồi và phát triển kinh tế.

Yêu cầu “đánh chuột không được làm vỡ bình”, xử lý hành vi sai phạm mà không làm ngưng đọng hay đổ vỡ thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường bất động sản liên quan càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong thời gian tới.

Bởi lẽ, tín dụng ngân hàng cho lĩnh vực bất động sản đang bị siết chặt, còn thị trường bất động sản đứng trước nhiều cơ hội bùng nổ, đã, đang và sẽ tiếp tục góp phần lan tỏa tác động tích cực vào đà phục hồi, tăng sức bật phát triển kinh tế vĩ mô và vi mô, trước mắt và lâu dài trong bối cảnh “bình thường mới-hậu covid”.

Việt Vũ | Nhà báo & Công luận

Bài viết “Bắt sâu nhổ cỏ”, làm trong sạch thị trường trái phiếu là cần thiết đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trái phiếu doanh nghiệp đang “phình to”

Kể từ năm 2020, thời điểm ngân hàng Nhà nước chỉ đạo thắt chặt tín dụng đối với các khoản vay liên quan đến bất động sản, thị trường trái phiếu doanh nghiệp “phình to” bất thường.

Theo số liệu từ Hiệp hội Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tổng quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2021 đạt 657.000 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2020. Ước tính quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã đạt khoảng gần 1,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 17,5% GDP.

Trong đó, bất động sản là nhóm phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất với tổng quy mô phát hành khoảng 244.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 39%; tiếp theo là tổ chức tín dụng khoảng 223.000 tỷ đồng (36%), xây dựng (5%),…

Bước sang quý I/2022, thị trường trái phiếu tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về cả số lượng lẫn quy mô. Theo đó, trong quý, giá trị giao dịch bình quân đạt 13.149 tỷ đồng/phiên, tăng 15,3% so với bình quân năm 2021.

Thị trường trái phiếu hiện có 424 mã trái phiếu niêm yết với giá trị niêm yết đạt hơn 1.606.000 tỷ đồng, tăng 2% so với cuối năm 2021.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, lũy kế 3 tháng đầu năm, các doanh nghiệp đã phát hành khoảng trên 110.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp, gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước, khoảng 25.000 tỷ đồng.

Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhận định: Trái phiếu doanh nghiệp đang có xu hướng “phình to”, tuy nhiên, kể từ năm 2017 đến nay đang tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Đơn cử như chất lượng trái phiếu chưa được kiểm soát chặt chẽ khi mức độ công khai, minh bạch thông tin còn bất cập, tỷ lệ phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo mức cao, chiếm khoảng 20% tổng số.

Bên cạnh đó, năng lực, uy tín của chủ thể phát hành trên thị trường chưa đảm bảo mức độ chính xác do thông tin còn thiếu minh bạch, chưa có tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín để đánh giá, khối lượng trái phiếu phát hành riêng lẻ chiếm tỷ trọng cao gần 95%.

“Thực tế cho thấy,  đã xuất hiện trường hợp vi phạm công bố thông tin, phải hủy giao dịch liên quan đến các đợt phát hành hơn 10.000 tỷ đồng của nhóm các công ty thuộc tập đoàn Tân Hoàng Minh”, ông Lực nói.

Nền tảng nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư cá nhân còn yếu với mức độ am hiểu thị trường, kiến thức còn hạn chế, và chưa đa dạng.

Ngoài ra, khung pháp lý và quản lý, giám sát thị trường đã được quan tâm hoàn thiện nhưng thị trường phát triển nhanh, chủ thể tham gia tinh vi, đòi hỏi công tác này cần được rà soát, điều chỉnh phù hợp thời gian tới.

Nhận định thị trường trái phiếu trong thời gian tới, ông Lực cho rằng, trái phiếu doanh nghiệp sẽ hết thời gian tăng “nóng” như 5 qua,  khi các quy định của cơ quan quản lý được ban hành theo hướng siết chặt hơn, tiến hành khởi tố một số vụ việc vi phạm công bố thông tin để giảm bớt rủi ro, lành mạnh hóa thị trường

“Các quy định và biện pháp mạnh tay này sẽ giúp thị trường phát triển lành mạnh và bền vững hơn, với điều kiện cơ quan quản lý cần có “nghệ thuật” điều hành hợp lý như đã phân tích ở trên”, ông Lực nói.

Nguy cơ vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp

Trong khi đó, TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế đánh giá: Trong rất nhiều rui ro đang tồn tại trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay, thì rủi ro lớn nhất và thấy rõ nhất chính là nguy cơ vỡ nợ, nhất là nhóm doanh nghiệp bất động sản.

Theo ông Lê Xuân Nghĩa, khoảng 540.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sắp đáo hạn. Nếu siết quá mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể làm toàn bộ thị trường bất động sản đóng băng. Khi thị trường này đóng băng thì chuyện gì xảy ra cho các ngân hàng thương mại cũng rất đau đầu khi đối mặt với nợ xấu.

“Nguy cơ vỡ nợ là thấy rõ. Tôi thấy có vấn đề ở chỗ cơ quan chức năng đã không dám sát thường xuyên, đùng cái xảy ra vài sự cố thì quay lại giám sát chặt. Việc đình lại toàn bộ đã tác động lớn, các dự án mới không phát triển được, các dự án cũ không tiếp tục được”, TS Lê Xuân Nghĩa cho biết.

Bàn về giải pháp, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, trước mắt Việt Nam phải có bảng xếp hạng tín nhiệm trái phiếu giúp thị trường minh bạch hơn.

Đồng thời, Nhà nước cần có chế tài mạnh chứ không nên hình sự hoá. Thị trường tài chính mà hình sự hoá là vô cùng nghiêm trọng vì đây là thị trường niềm tin, thị trường tâm lý.

“Với những trường hợp lũng đoạn thị trường 1000 tỷ thì mức phạt có thể lên tới 2000 – 3000 tỷ đồng. Đằng này lũng đoạn 1000 tỷ đồng mà phạt có 1,5 tỷ thì quá thấp”, ông Nghĩa nói.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cần tăng cường giám sát. Các báo cáo tài chính doanh nghiệp phải trung thực, hệ số nợ là bao nhiêu.

Bài viết Trái phiếu doanh nghiệp đang “phình to”, nguy cơ vỡ nợ thấy rõ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Hội đồng quản trị Tập đoàn Vingroup vừa ra nghị quyết về việc phê duyệt các điều khoản và điều kiện của Trái phiếu quốc tế, các văn kiện và các nội dung khác liên quan đến việc phát hành trái phiếu quốc tế.

Theo đó, tổng giá trị phát hành đợt 1 là 525 triệu USD. Giá chào bán là 1 triệu USD/trái phiếu.

Thời gian phát hành trong tháng 5/2022.

Trước đó, hồi cuối tháng 12/2021, Vingroup đã ra nghị quyết tổng giá trị phát hành trái phiếu tối đa là 1,5 tỷ USD. Trái phiếu được phát hành nhằm mục đích huy động tiền bổ sung vốn hoạt động cho Vingroup để thanh toán các khoản phí, chi phí cho việc phát hành trái phiếu và tăng quy mô vốn hoạt động của Vingroup thông qua việc góp vốn đầu tư trực tiếp vào VinFast để thực hiện dự án tổ hợp sản xuất ôtô VinFast. Lúc bấy giờ, Vingroup dự kiến sẽ hoàn tất phát hành trái phiếu trong quý 1/2022.

Cách đây 1 tháng, VinFast cho biết đã nộp dự thảo hồ sơ niêm yết sơ bộ theo mẫu F-1 lên UBCK Hoa Kỳ (“SEC”) liên quan đến việc đề xuất chào bán cổ phiếu phổ thông ra công chúng. Quy mô đợt phát hành và giá chào bán cổ phiếu vẫn chưa được xác định. Đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng dự kiến sẽ diễn ra sau khi SEC hoàn tất quá trình xem xét, và tùy thuộc vào thị trường và các điều kiện khác.

Mới đây, Vingroup đã công bố báo cáo tài chính quý 1/2022, với doanh thu thuần 18.228 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.928 tỷ đồng.

Tại ngày 31/3/2022, Vingroup có tổng tài sản 441.367 tỷ đồng. Vay nợ ngắn hạn là 30.199 tỷ đồng và vay nợ dài hạn là 109.348 tỷ đồng.

Hà My

Bài viết Vingroup sắp phát hành 525 triệu USD trái phiếu quốc tế ngay trong tháng 5 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.