Tháo “gánh nặng” nợ xấu

Đi hết nửa chặng đường của năm 2021, giới chuyên gia vẫn đưa ra nhiều dự báo về việc kiểm soát nợ xấu sẽ khó khăn và là thách thức rất lớn đối với ngành ngân hàng. Trước nỗi lo về nợ xấu, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng khuyến nghị, bên cạnh việc tích cực xử lý nợ xấu, các ngân hàng cũng cần chủ động trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu và tiềm ẩn nợ xấu.

Vì vậy, trong thời gian qua, các nhà băng đã không ngừng tăng trích lập dự phòng lo ngại tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại nhiều ngân hàng đã tăng trở lại.

Tại nhóm ngân hàng lớn như Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chi phí dự phòng rủi ro 6 tháng đầu năm 2021 tăng 37% so với cùng kỳ 2020 lên 5.500 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) trích lập 8.456 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 28% so với cùng kỳ. Các ngân hàng nhỏ cũng tích cực trích lập như Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank), chi phí dự phòng nợ xấu tăng 43% so với cùng kỳ lên 320 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) tăng 44% lên 417 tỷ đồng…

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, đối với hoạt động tín dụng, theo quy định hiện hành, với mỗi đồng vốn cho vay ra các ngân hàng phải trích lập 0,75% dự phòng rủi ro chung, chưa kể các khoản dự phòng rủi ro cụ thể theo nhóm nợ. Đó là nguồn lực để các ngân hàng xử lý những rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay. Do vậy, ngân hàng nào có tỷ lệ trích lập dự phòng bao phủ nợ xấu cao sẽ có nguồn lực đối ứng để xử lý nợ xấu tốt hơn…

Bên cạnh đó, trong bối cảnh dịch COVID-19 khiến nhiều doanh nghiệp khó khăn, nguy cơ đóng cửa, phá sản, rõ ràng duy trì và hạ tỷ lệ nợ xấu là một trong những giải pháp của nhiều ngân hàng. Đơn cử, Báo cáo tài chính bán niên năm 2021 của Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) vừa công bố cho biết, nợ xấu hợp nhất chỉ chiếm khoảng 1,2% tổng dư nợ, giảm gần 7% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi nợ dưới tiêu chuẩn và nợ nghi ngờ giảm xuống thì nợ có khả năng mất vốn giảm 5,6% so với cùng kỳ, còn 972 tỷ đồng.

Đánh giá chung tình hình, chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, nhờ tái cơ cấu kịp thời, “sức khoẻ” các ngân hàng được cải thiện, bảo đảm hệ số an toàn vốn (CAR) theo quy chuẩn quản trị rủi ro quốc tế Basel II, có ngân hàng trích lập dự phòng rủi ro cao để sẵn sàng “phòng thủ” trước nợ xấu. Đây là quá trình nỗ lực lâu dài, trong đó có cả việc chịu sự dồn nén từ rất nhiều năm trước khi phải tích góp, thắt lưng buộc bụng để xử lý dự phòng rủi ro, bảo đảm đưa tỷ lệ nợ xấu xuống trong phạm vi cho phép và dành nhiều nguồn lực cho đầu tư công nghệ.

Tuy nhiên, trong thời điểm hiện nay, giới chuyên gia cho rằng, cái khó của ngành Ngân hàng là vừa kiểm soát nợ xấu, vừa giữ vững an toàn của hệ thống nhưng vẫn hỗ trợ và xử lý được những khó khăn của doanh nghiệp bị ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Tăng sức hỗ trợ người dân, doanh nghiệp

Đối mặt với nhiều khó khăn nhưng đại diện của một số ngân hàng đều đồng luận, kiểm soát chặt nợ xấu là nhiệm vụ thường trực, bởi ngân hàng yếu thì nền kinh tế sẽ yếu. Đặc biệt, với vai trò và trách nhiệm của mình, các ngân hàng luôn sẵn sàng chia sẻ khó khăn, giảm lợi nhuận để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua đại dịch.

Vì vậy, ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước yêu cầu, 16 ngân hàng thương mại lớn nhất hệ thống (chiếm 75% dư nợ) đã giảm lãi suất cho vay với các khoản dư nợ hiện hữu, tức là các khoản nợ mà doanh nghiệp đang vay ngân hàng (theo tính toán khoảng 6,8 triệu tỷ đồng). Điểm khác biệt của đợt giảm lãi suất lần này so với những lần trước là sẽ có nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn tài chính được miễn giảm hơn. Và sau hơn 2 tuần, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm 0,5-2%/năm.

Theo đại diện Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) ước tính sẽ dành khoảng 5.500 tỷ đồng để hỗ trợ giảm lãi suất cho khách hàng từ nay đến hết ngày 31/12/2021.

Phía Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank), ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc cho biết, trong đợt giảm lãi suất mới đây, ngân hàng giảm 0,5-1,2%/năm cho doanh nghiệp gặp khó do dịch với tổng dư nợ được nhận hỗ trợ lãi suất khoảng 18.188 tỷ đồng. Ngoài ra, gần 26.300 tỷ đồng dư nợ của các khách hàng cá nhân cũng được xem xét giảm lãi suất 1%/năm.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Công ty CP Thương mại và Du lịch Hà Lan chia sẻ, thời gian qua có nhiều tháng vài trăm chiếc xe của công ty phải “nằm đắp chiếu” nhưng vẫn phải trả lương cho người lao động. Qua nắm bắt tình hình, công ty đã được ngân hàng giảm 2% lãi suất đối với tất cả các khoản vay hiện hữu và được áp dụng mức lãi suất ưu đãi đối với các khoản vay mới; được cơ cấu đối với một số khoản nợ và được vay tín chấp gần 5 tỷ đồng để trả lương cho nhân viên…

“Nếu không có sự đồng hành, sẻ chia của các ngân hàng, chúng tôi khó có thể vượt qua khó khăn”, ông Nguyễn Mạnh Hà nói.

Bên cạnh giảm lãi suất, chính sách hỗ trợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm cho khách hàng đã giúp không ít doanh nghiệp yên tâm vượt qua đại dịch. Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 14/6/2021, các tổ chức tín dụng đã thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 241.443 khách hàng với dư nợ 326.299 tỷ đồng; miễn, giảm, hạ lãi suất cho 679.877 khách hàng với dư nợ 1.053.808 tỷ đồng. Lũy kế số tiền lãi miễn, giảm cho khách hàng là 18.279 tỷ đồng. Ngoài ra Ngân hàng Chính sách xã hội đã thực hiện gia hạn nợ cho 178.952 khách hàng với dư nợ 4.472 tỷ đồng, cho vay mới đối với hơn 3,1 triệu khách hàng với số tiền 113.710 tỷ đồng.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế đánh giá, việc ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho doanh nghiệp là động thái tích cực. Sự đồng thuận này thể hiện quyết tâm của ngân hàng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, đồng cảm và chia sẻ, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng tốt nhất, từ đó thúc đẩy kinh tế phục hồi…

(Thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/05/2020 của Chính phủ)

Bài viết Giảm áp lực nợ xấu để đồng hành cùng doanh nghiệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Thống kê theo báo cáo tài chính của 30 ngân hàng thương mại, tổng nợ xấu nội bảng của những ngân hàng này chỉ tăng 4,51% trong 6 tháng đầu năm 2021, mức tăng này thấp hơn so với tăng trưởng dư nợ cho vay của 30 nhà băng này.

Mặc dù nợ xấu chưa tăng mạnh nhưng trước những rủi ro tiềm ẩn với các khoản vay bị ảnh hưởng dịch Covid-19, các nhà băng tiếp tục tích cực tăng chi phí dự phòng rủi ro.

Tại nhóm ngân hàng lớn, Vietcombank, VietinBank, BIDV, Techcombank,…đều tăng mạnh chi phí dự phòng trong nửa đầu năm nay.

Cụ thể, tại Vietcombank, chi phí dự phòng rủi ro 6 tháng đầu năm 2021 tăng 37% so với cùng kỳ 2020 lên 5.500 tỷ đồng. VietinBank mạnh tay trích lập 8.456 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 28% so với cùng kỳ. ACB tăng tới 66% lên 6.352 tỷ đồng, Techcombank tăng 19,6% lên 1.448 tỷ đồng, MB tăng 28% lên 4.240 tỷ đồng,…

Các ngân hàng nhỏ cũng tích cực trích lập. Chẳng hạn tại ABBank, chi phí dự phòng nợ xấu tăng 43% so với cùng kỳ lệ 320 tỷ đồng, SeABank tăng 44% lên 417 tỷ,…

Với diễn biến trên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của các ngân hàng đã tăng đáng kể trong 6 tháng đầu năm. Đây được xem là bộ đệm để các ngân hàng ứng phó với các cú sốc tốt hơn trong tương lai. Ngoài ra, đây cũng có thể xem như “của để dành” bởi không phải khoản nợ xấu nào cũng bị mất sạch. Theo đó, một phần trong khoản trích lập này có thể được hoàn nhập trở lại khi thu hồi được nợ, và chuyển hoá thành lợi nhuận.

Thống kê tại 30 ngân hàng, chỉ 11 ngân hàng sụt giảm tỷ lệ bao phủ nợ xấu và hầu như chỉ giảm nhẹ. Trong khi đó, 19 ngân hàng còn lại có tỷ lệ bao phủ nợ xấu được cải thiện đáng kể và nhiều nhà băng chạm mức kỷ lục.

Hiện có tới 11 ngân hàng đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt trên 100%, thậm chí một số ngân hàng đạt trên 200-300%.

Cụ thể, Vietcombank vẫn đang là quán quân về tỷ lệ bao phủ nợ xấu. Tại thời điểm 30/6/2021, tỷ lệ này tại Vietcombank là 352%, tức cứ 100 đồng nợ xấu thì nhà băng này đã dự phòng tới 352 đồng. Trước đó, hồi đầu năm, tỷ lệ bảo phủ nợ xấu của VCB chạm mức kỷ lục 379%.

Tại Techcombank, nợ xấu đã giảm 177 tỷ đồng trong nửa đầu năm xuống còn 1.118 tỷ, chỉ chiếm 0,36% trong tổng dư nợ, theo đó là ngân hàng thương mại có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hiện nay tại Việt Nam. Trong khi đó, Techcombank vẫn gia tăng trích lập dự phòng giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu đến cuối tháng 6 đạt kỷ lục 259%, cải thiện mạnh mẽ so với mức 171% hồi đầu năm.

Ngoài ra, còn 2 ngân hàng khác đã đưa được tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 200% là MB, ACB. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của MB tăng từ 134% hồi đầu năm lên 236% cuối tháng 6/2021, trong khi ACB cũng cải thiện mạnh từ 160% lên 208%.

Những “ông lớn” khác như VietinBank, Agribank, BIDV cũng đã đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 100%, lần lượt là: 129%, 131% và 131%.

Bên cạnh những nhà băng lớn kể trên, một số ngân hàng nhỏ cũng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu ấn tượng như TPBank (145%) và BacABank (137%).

Báo cáo 6 tháng đầu năm 2021 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, dưới tác động của dịch bệnh COVID-19, tỷ lệ nợ xấu nội bảng có xu hướng tăng trong các tháng đầu năm 2021, tăng từ mức 1,69% (cuối năm 2020) lên 1,78% (cuối tháng 4/2021).

Tuy nhiên, mức tăng này chưa phản ánh những rủi ro tiềm ẩn mà hệ thống ngân hàng phải đối mặt trong thời gian tới. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA), phân tích hiện tổng dư nợ tín dụng được cơ cấu lại theo Thông tư 01/2020 và Thông tư 03/2021 là 347.000 tỷ đồng. Nhưng con số này có khả năng sẽ còn lớn hơn.

Trước diễn biến phức tạp của đại dịch, thời gian tới, sức khỏe của doanh nghiệp và nền kinh tế là hết sức khó khăn. Không chỉ riêng lĩnh vực giao thông vận tải, du lịch bị ảnh hưởng mà rất nhiều lĩnh vực khác cũng chịu tác động. Kể cả những đơn vị sản xuất kinh doanh có hiệu quả trước đây, dù có đơn hàng, có hợp đồng vẫn phải ngừng sản xuất kinh doanh, đóng cửa do công nhân bị nhiễm bệnh.

Nền kinh tế và doanh nghiệp bị ảnh hưởng chắc chắn sẽ tác động trực tiếp đến ngân hàng. Doanh nghiệp sẽ không có tiền để trả nợ vay ngân hàng, trong khi ngân hàng phải tiếp tục trích lập dự phòng rủi ro theo Thông tư 03/2021 trong giai đoạn 3 năm.

Như vậy, chắc chắn nợ xấu của ngân hàng sẽ phát sinh và gia tăng trong thời gian tới. Cần phải nhìn nhận, nợ xấu giai đoạn này có nhiều điểm khác so với năm 2008, nguyên nhân gây ra không phải do yếu tố chủ quan mà là khách quan bởi dịch bệnh toàn cầu ảnh hưởng tới không chỉ Việt Nam mà cả ở toàn thế giới. Do đó, hậu quả của đại dịch chắc chắn sẽ rất nặng nề.

Bài viết Điểm danh những ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao kỷ lục đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Tăng giảm khó lường

Tính đến 31/7, theo thống kê của FiinGroup, 26 NH thương mại (chiếm 99,5% vốn hóa ngành) đã công bố kết quả kinh doanh, hoặc ước tính cho quý 2/2021. Thời gian dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4 gần như kéo dài hết quý 2 nhưng các NH vẫn có thu nhập từ hoạt động kinh doanh duy trì tăng mạnh.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 2, Vietcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 4.938 tỷ đồng, giảm 14,3% so với cùng kỳ năm 2020. Nguyên nhân sụt giảm chủ yếu do phải trích lập dự phòng rủi ro và chi phí hoạt động tăng mạnh.

Tương tự, Vietinbank ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 2.800 tỷ đồng, giảm 38% so với cùng kỳ năm trước, và chỉ bằng 56% so với dự kiến đề ra. BIDV ngược lại với 2 ngân hàng lớn trên, lợi nhuận tăng tới 86% trong quý 2, đạt 4.726 tỷ đồng. Luỹ kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận sau thuế của Vietinbank là 11.536 tỷ đồng, còn BIDV đạt 8.122 tỷ đồng

Khối NH tư nhân có Techcombank, VPBank vượt mặt 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Quý 2, Techcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 6.000 tỷ đồng, VPBank 5.031 tỷ đồng. Luỹ kế 6 tháng đầu năm, hai nhà băng này đạt lợi nhuận lần lượt 11.536 tỷ đồng và 9.037 tỷ đồng. Techcombank vươn lên vị trí thứ 2, VPBank đứng thứ 4.

Tính chung 6 tháng đầu năm, Saigonbank là NH đầu tiên công bố hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận cả năm. Lợi nhuận trước thuế lũy kế 6 tháng đầu năm đạt 137 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành xong kế hoạch cả năm. Đây cũng là NH cổ phần đầu tiên, tuy nhiên đến nay vốn điều lệ lại khiêm tốn nhất hệ thống – 3.080 tỷ đồng.

Một số NH cổ phần nhỏ và vừa ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng 3-5 lần, như NH TMCP Hàng hải Việt Nam MSB (3.119 tỷ đồng), lần đầu lọt nhóm 10 nhà băng dẫn đầu lợi nhuận toàn ngành. Nhóm 10 NH lãi lớn, còn có Ngân hàng TMCP Quân đội MBBank (7.986 tỷ đồng), Ngân hàng TPCM Á Châu ACB (6.352 tỷ đồng), Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM HDBank (4.193 tỷ đồng), Ngân hàng Quốc tế VIB (3.954 tỷ đồng).

Tại hội thảo “Ngành ngân hàng – Điểm sáng từ câu chuyện tăng vốn”, bà Hoàng Việt Phương, Giám đốc SSI Research cho rằng, tăng vốn là yếu tố thách thức đối với các NH Việt Nam.

Lợi nhuận NH đến từ đâu? Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Ngân hàng ACB (ACBS) thời gian qua, các NH tư nhân có thể tăng trưởng lợi nhuận cao hơn nhóm quốc doanh, do nhóm 4 ngân hàng TMCP lớn chịu áp lực giảm lãi suất cho vay, giảm lợi nhuận để hỗ trợ khách hàng, doanh nghiệp. Đáng chú ý, dịch bệnh khiến lãi suất huy động, tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tăng, qua đó giúp biên độ lãi ròng (NIM) cải thiện, và lợi nhuận NH tăng trưởng mạnh mẽ. “Ngoài ra, lợi nhuận NH đang được tạm tính trên cả các khoản dự thu của khách hàng. Nếu khách hàng không trả được nợ thì NH phải thoái thu, lúc đó sẽ không được ghi nhận vào lợi nhuận nữa”, ACBS dự báo.

Lãi cả ngành giảm 45.000 tỷ nếu giảm lãi suất

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA), lợi nhuận NH cần được nhìn nhận khách quan, toàn diện. Sau hơn một năm tổ chức thực hiện Thông tư số 01 cơ cấu lại thời hạn trả nợ; miễn, giảm lãi, phí; giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch COVID-19, đã giúp các tổ chức tín dụng tạm thời chưa phải trích lập dự phòng rủi ro nên cũng giảm được chi phí. “Nếu trừ đi khoản này, lợi nhuận của các NH tất yếu sẽ giảm mạnh”, ông Hùng chỉ ra.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) thì phân tích, lãi suất cho vay giảm 1% đối với dư nợ hiện hữu (khoảng 9,6 triệu tỷ đồng), như vậy ước tính lợi nhuận NH có thể giảm khoảng 45.000 tỷ đồng (tức là thời gian giảm lãi suất áp dụng từ nay đến hết năm 2021). “Con số này tương đương một nửa lợi nhuận của toàn ngành ngân hàng năm 2020,” TS Lực lưu ý

Nửa đầu năm 2021, cổ phiếu NH là nhóm dẫn dắt thị trường, giao dịch sôi động, khi 25/26 mã tăng giá, nhiều mã tăng hơn 100%. Tuy nhiên, tháng 7/2020, trong diễn biến tiêu cực của thị trường, cổ các phiếu nhà băng lao dốc. Một số cổ phiếu giảm trên dưới 20%, bất chấp tin hỗ trợ từ lợi nhuận quý 2, cổ tức, tăng vốn.

Chuyên gia của ACBS cho rằng, phần lớn nhà đầu tư kỳ vọng cao về kết quả kinh doanh trong cả năm 2021 đã được phản ánh vào giá cổ phiếu các NH. “Diễn biến cổ phiếu NH có thể sẽ phân hóa” ACBS cho biết.

Bài viết Giữa đại dịch, ngân hàng vẫn lãi lớn đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Nợ xấu tăng

Theo thống kê của Người Đồng Hành với 25 ngân hàng, tổng nợ xấu trong 3 tháng đầu năm tăng 5% so với cuối 2020, lên 91.254 tỷ đồng, chiếm hơn 1,4% trong tổng dư nợ cho vay khách hàng.

ACB và Vietcombank là 2 ngân hàng có nợ xấu nâng cao nhất trong số 17 ngân hàng báo tăng quý I, xét về tương đối. Nợ nhóm 3-5 của ACB tăng 61% lên 2.954 tỷ đồng, đưa tỷ trọng trong danh mục từ 0,59% lên 0,91%, cao nhất từ năm 2016.

Dẫn chia sẻ của ban lãnh đạo, Trung tâm Phân tích Chứng khoán SSI – SSI Research cho biết ACB đã chủ động phân loại lại nợ của một khách hàng doanh nghiệp lớn có thể gặp khó khăn trong tương lai. Ngoài ra, ngân hàng cũng dự báo có thể cần hơn 2 năm để xử lý tài sản thế chấp liên quan, do đó ngân hàng đã trích lập dự phòng đầy đủ đối với khoản cho vay này (giả định tài sản đảm bảo bằng 0). SSI Research cũng kỳ vọng diễn biến tương tự sẽ không còn tiếp diễn ở các quý sau.

Vietcombank cũng ghi nhận nợ xấu tăng 47% trong quý I, lên 7.697 tỷ đồng, đưa tỷ tlệ nợ xấu từ 0,62% lên 0,88%. Tại phiên họp thường niên 2021, ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho biết ngân hàng sẽ chủ động phân loại nợ xấu và trích lập với cả nợ tái cơ cấu.

Một số ngân hàng có nợ nhóm 3-5 tăng quanh 20%, có thể điểm tới là MB 29%, HDBank 20% và NamABank 19%. Ở nhóm dưới, VietCapital Bank, Saigonbank tăng dư nợ xấu 7%, SHB, VPBAnk, VietBank, VIB khoản 5%, LienVietPostBank, OCB, TPBank, BIDV 2-4%…

Chiều ngược lại, 7 nhà băng báo giảm nợ xấu, nổi bật là Kienlongbank giảm 70% xuống 559,8 tỷ đồng. Trong quý I, ngân hàng này đã thanh lý xong lượng cổ phiếu STB, là tài sản đảm bảo của một nhóm khách hàng, qua đó giảm tỷ lệ nợ xấu từ 5,42% xuống 1,57%.

Techcombank cũng giảm nợ xấu 12% trong 3 tháng đầu năm xuống 1.135 tỷ đồng. Đồng thời tỷ lệ nợ xấu cũng hạ xuống mức thấp kỷ lục 0,38% từ mức 0,47%, giảm năm thứ 4 liên tiếp.

Nâng bao phủ nợ xấu

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhiều doanh nghiệp vẫn bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Do đó, khả năng trả lãi vay, thanh toán dư nợ của khách hàng phụ thuộc vào triển vọng kinh tế, khả năng kiểm soát dịch bệnh.

Dù Thông tư 03 của NHNN áp dụng từ 17/5 tạo điều kiện cho các ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời giãn hạn trích lập dự phòng nợ cơ cấu trong 3 năm, nhiều ngân hàng vẫn chủ động trích lập, tăng bộ đệm rủi ro bằng cách nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên mức kỷ lục.

TS Cấn Văn Lực từng nhận định nợ xấu chịu nhiều áp lực trong năm nay. Tuy nhiên ông cho rằng không nên quá lo bởi các ngân hàng cũng đã lường trước tình huống này nên đã có sự chuẩn bị thông qua việc quyết liệt xử lý nợ xấu tồn đọng và tăng trích lập dự phòng rủi ro. Nếu có vấn đề phát sinh, ngân hàng cũng đã sẵn nguồn trích lập dự phòng để xử lý, không để nợ xấu đột biến.

Theo thống kê, đến cuối quý I, phần dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của các ngân hàng tăng 12% so với cuối năm 2020. Tỷ lệ bao phủ tổng nợ xấu với 25 ngân hàng tăng từ 103% lên 110%.

Vietcombank và Techcombank là 2 ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 200%. Trong đó, ngân hàng quốc doanh có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao nhất hệ thống với 279%. Con số này chỉ thấp hơn mức 368% của cuối năm 2020 và bỏ xa giai đoạn trước chỉ 100-180%. Chủ tịch Nghiêm Xuân Thanh từng chia sẻ chủ trương của Vietcombank là thắt chặt rủi ro, dự phòng, chuẩn bị phương án tốt nhất ứng phó nợ xấu. Vị này cũng cho biết ngân hàng sẽ là đơn vị đầu tiên hoàn thành trích lập nợ tái cơ cấu mà không cần tới 3 năm như Thông tư 03.

Techcombank cũng nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên 219%, cao nhất lịch sử, một phần nhờ nợ xấu giảm trong quý I. Trong 6 năm qua, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của nhà băng này liên tục đi lên, từ mức 62,6% của năm 2015% lên mức 94,7% vào năm 2019 và lần đầu đạt 171% vào cuối năm 2020.

VietinBank đứng thứ ba trong danh sách với tỷ lệ bao phủ nợ xấu kỷ lục 155,4%, tăng 5 năm liên tiếp. TPBank duy trì tỷ lệ này ở 134%, trong MB và ACB giảm nhẹ so với cuối năm trước lần lượt là 127,4% và 120% so với mức 134% và 160% vào cuối năm 2020.

Ngoài ra, BIDV và Sacombank cũng là hai ngân hàng nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên mức kỷ lục lần lượt ở 108% và 107%.

Ở nhóm dưới, một số ngân hàng duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu 50-75% như HDBank, OCB, SeABank, VIB, SHB… Các ngân hàng còn lại duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu như Saigonbank, PGBank…

Theo số liệu mới nhất từ NHNN, tính đến ngày 5/4, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 262.000 khách hàng với dư nợ khoảng 357.000 tỷ đồng. Đồng thời, miễn, giảm, hạ lãi suất cho hơn 663.000 khách hàng với dư nợ 1,27 triệu tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số luỹ kế từ 23/1/2020 đạt hơn 3,16 triệu tỷ đồng cho 456.600 khách hàng.

Với quy định tại Thông tư số 03, các ngân hàng có thể lựa chọn trích lập dự phòng theo giai đoạn hoặc toàn bộ tuỳ thuộc vào khẩu vị rủi ro của từng ngân hàng. Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng trích lập dự phòng giống như ‘của để dành’, “ngân hàng không làm trước cũng phải thực hiện sau và không dùng trước thì sẽ được dùng sau”. Việc trích lập dự phòng đúng quy định luôn có lợi cho hệ thống ngân hàng, dù có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng.

Đồng quan điểm này, Chứng khoán Agriseco cũng cho rằng Thông tư 03 ban hành giúp các ngân hàng lên lộ trình 3 năm trích dự phòng cho các khoản nợ tái cơ cấu, tránh được tình trạng chi phí trích lập dự phòng dồn vào năm 2021. Dù vậy, tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở cục bộ một số ngân hàng cao kỷ lục tạo bộ đệm rủi ro tốt và có thể làm của để dành hoàn nhập trong tương lai.

Bài viết Ngân hàng tích ‘của để dành’ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.