Vừa qua, cử tri TP HCM đã có kiến nghị NHNN chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình và hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của các tổ chức tín dụng để có thể kịp thời phát hiện và cảnh báo các rủi ro cũng như có biện pháp xử lý theo quy định, đảm bảo an toàn cho hệ thống các tổ chức tín dụng.

NHNN cũng đã có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP HCM liên quan đến vấn đề này. Trong đó NHNN nêu rõ thời gian qua để đảm bảo an toàn hoạt động của ngân hàng, cơ quan này đã thực hiện các biện pháp nhằm kiểm soát, hạn chế rủi ro đối với hoạt động đầu tư TPDN tại các tổ chức tín dụng.

Trong số đó có thể kể đến như quy định tổ chức tín dụng mua, bán TPDN phải có hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và chỉ được mua TPDN khi có tỷ lệ nợ xấu dưới 3%.

Ngoài ra, tổ chức tín dụng cũng không được mua TPDN phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ doanh nghiệp; để tăng quy mô vốn hoạt động thì không được mua TPDN phát hành trong đó có mục đích để góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp khác.

Tổ chức tín dụng cũng không được bán TPDN cho công ty con của chính tổ chức tín dụng đó. Đồng thời trong vòng 12 tháng sau khi bán TPDN chưa niêm yết, tổ chức tín dụng cũng không được mua TPDN chưa niêm yết mà tổ chức tín dụng đã bán và/hoặc TPDN chưa niêm yết được phát hành cùng lô/cùng
đợt phát hành với TPDN chưa niêm yết mà tổ chức tín dụng đã bán…

Về những giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho thị trường TPDN trong thời gian tới, NHNN sẽ tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động đầu tư TPDN, việc cung cấp các dịch vụ liên quan đến TPDN để có các biện pháp ngăn ngừa, phát hiện các rủi ro, vi phạm phát sinh một cách kịp thời, đồng thời thường xuyên cảnh báo, chấn chỉnh tổ chức tín dụng đối với hoạt động này.

NHNN cũng đưa ra giải pháp đó là tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các bộ, ngành nhằm đẩy mạnh việc thực hiện các giải pháp cơ cấu lại và phát triển bền vững các phân đoạn thị trường tài chính, trong đó có thị trường TPDN để thúc đẩy thị trường TPDN trở thành kênh huy động vốn trong trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Về phía các NHTM, NHNN cũng đề nghị các NHTM có trách nhiệm mua lại trái phiếu mà ngân hàng đã đứng ra làm trung gian chào bán cho các nhà đầu tư của cử tri, NHNN nêu rõ, căn cứ vào các quy định hiện hành, doanh nghiệp phát hành trái phiếu có trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn nợ gốc và lãi trái phiếu cho nhà đầu tư theo các điều khoản, điều kiện của trái phiếu.

Đối với trường hợp các trái phiếu chào bán tại thị trường trong nước mà doanh nghiệp phát hành không thể thanh toán đầy đủ, đúng hạn nợ gốc, lãi trái phiếu theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp cũng có thể đàm phán với trái chủ để thanh toán gốc, lãi trái phiếu đến hạn bằng tài sản khác.

Những NHTM có trách nhiệm mua lại TPDN khi NHTM là đơn vị thực hiện hoạt động đại lý phát hành và có cam kết, ký hợp đồng với nhà đầu tư về việc mua lại TPDN đã phát hành.

Bích Diễm | NB&CL

Bài viết Đề nghị các ngân hàng thương mại mua lại trái phiếu đã trung gian chào bán cho các nhà đầu tư đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trong tháng đầu năm 2023, những sóng gió trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục được bộc lộ. Tình hình kinh doanh khó khăn, kết hợp với việc tín dụng bị thắt chặt, thị trường vốn diễn biến không tích cực đã khiến nhiều đơn vị bị mất thanh khoản và phải xin hoãn, lùi thời hạn trả nợ trái
phiếu.

Một ví dụ điển hình là trường hợp của CTCP Xuất nhập khẩu An Giang – Angimex (Mã AGM) thông báo việc mất khả năng thanh toán lãi đối với 2 lô trái phiếu mã AGMH2123001 và AGMH2223001. Trong đó, lô trái phiếu AGMH2123001 được phát hành vào ngày 9/11/2021 với giá trị 350 tỷ đồng. Lô trái phiếu AGMH2223001 được phát hành vào ngày 14/3/2022 với trị giá 300 tỷ đồng.

AGM thậm chí đã phải tổ chức Hội nghị Trái chủ để xin ý kiến cũng như trình phương án xử lý đối với hai lô trái phiếu kể trên. Lý do được đưa ra cho việc mất thanh khoản là bởi công ty đã gặp khá nhiều khó khăn. Chỉ tính riêng trong 9 tháng đầu năm 2022, lợi nhuận sau thuế của Angimex âm tới 35 tỷ đồng cho thấy rằng việc đơn vị này có thể trả lãi cho các lô trái phiếu gần như là điều không thể.

Trong hội nghị trái chủ, Angimex đã trình phương án dự kiến xử lý một số tài sản đảm bảo trái phiếu (chủ yếu là quyền sử dụng đất), vay trong hoặc dài hạn, thanh lý tài sản không cần dùng, các kho bãi đang dừng hoạt động để lấy tiền trả nợ trái phiếu.

Một đơn vị khác cũng bị mất thanh khoản đó là CTCP Tập đoàn Đức Long Gia Lai (DLG) với khoản nợ gốc và lãi phải thanh toán tại thời điểm cuối tháng 12/2022 là gần 181 tỷ đồng. Trong đó bao gồm tiền gốc 117 tỷ đồng, lãi chiếm 64 tỷ đồng. Đây là lô trái phiếu mã 30122017-01 phát hành vào ngày 30/12/2017, đáo hạn vào ngày 30/12/2022 với tổng cộng 134 trái phiếu, mỗi trái phiếu trị giá 1 tỷ đồng, lãi suất 10%/năm, kỳ hạn thanh toán 6 tháng/lần.

Về việc hoãn trả nợ trái phiếu, Đức Long Gia Lai đã có văn bản xin lùi thời gian trả nợ. Phía công ty cho biết đang đầm phán và thỏa thuận với trái chủ để gian hạn, kéo dài thời gian trả nợ gốc và lãi do tình hình kinh doanh, sản xuất gặp nhiều khó khăn, lãi suất cao cùng tín dụng bị siết chặt đã gây ảnh hưởng tới dòng tiền của Đức Long Gia Lai.

Dù chưa mất thanh khoản hoàn toàn nhưng một số doanh nghiệp cũng đã phải xin dời thời hạn thanh toán, gián nợ. Như trường hợp của CTCP Đầu tư và Xây dựng Vina2 (VC2) vừa qua cũng đã phải công bố nghị quyết về việc dời kế hoạch thanh toán gốc và lãi của lô trái phiếu VC2H2122001 thêm 1 năm.

Dữ liệu thống kê từ Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam cho biết, trong năm 2023 sẽ có tổng cộng 289.819 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn. Tính riêng trong tháng 01 có tới 17.500 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn với tỷ trọng lớn nhất thuộc về nhóm doanh nghiệp bất động sản, chiếm 10.500 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ 60%. Nhóm doanh nghiệp xây dựng chiếm 5.900 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ 34%.

Sự khó khăn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn được thể hiện qua thống kê cho thấy trong tháng 01 năm 2023, chưa có một đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp nào được tổ chức. Sự ảm đạm của thị trường càng cho thấy khó khăn của doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn để đảm bảo thanh khoản.

Về dự báo đối với thị trường chứng khoán doanh nghiệp, Chứng khoán Vietcombank – VCBS nhận định rằng trong năm 2023, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục thu hẹp. Lượng trái phiếu đáo hạn lớn trong khi nghị định 65 cũng đã hạn chế phần nào lượng phát hành trái phiếu mới. Chi phí phát hành ở mức tương đối cao cùng với lượng trái phiếu được các doanh nghiệp mua lại cũng sẽ làm giảm quy mô của thị trường.

Theo dự báo của VCBS thì khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm 2023 sẽ là khoảng 250.000 tỷ đồng, giảm hơn so với Quý 3 năm 2022 chủ yếu là bởi lượng trái phiếu được mua lại trước hạn tương đối lớn, diễn ra trong Quý 4 năm 2022.

Một yếu tố khác cũng gây ảnh hưởng tới quy mô của thị trường trái phiếu doanh nghiệp đó là mặt bằng lãi suất cao gây ảnh hưởng tới tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân khiến cho hoạt động mua bán trái phiếu có thể sẽ càng trở nên trầm lắng hơn trước.

Du Uyên | NB&CL

Bài viết Nhiều doanh nghiệp xin gia hạn thời gian trả nợ, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể tiếp tục thu hẹp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Theo thông tin từ Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong tháng 10 chỉ có duy nhất 1 doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ, đó là Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (công ty con của Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan) phát hành với kỳ hạn 60 tháng, đáo hạn vào ngày 26/10/2027.

Như vậy, luỹ kế 10 tháng đầu năm 2022, thị trường có 23 đợt phát hành trái phiếu ra công chúng với giá trị 10.599 tỷ đồng (chiếm 4% tổng giá trị phát hành) và 413 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 240.761 nghìn tỷ đồng (chiếm 96% tổng giá trị phát hành). So với cùng kỳ năm trước, giá trị trái phiếu phát hành ra công chúng đã giảm 56% và giá trị phát hành riêng lẻ giảm 51%.

Ngoài ra, thị trường còn có hai đợt phát hành trái phiếu ra quốc tế của Công ty Cổ phần Tập đoàn Vingroup trị giá 625 triệu USD.

Xét về cơ cấu, nhóm dẫn đầu về giá trị phát hành là ngân hàng với 136.287 tỷ đồng, tương đương 54% tổng giá trị phát hành. Liền kề là nhóm bất động sản với 51.699 tỷ đồng, chiếm khoảng 20,5% tổng giá trị phát hành.

Từ đầu năm đến thời điểm lập báo cáo, các doanh nghiệp đã thực hiện mua lại hơn 147.484 tỷ đồng trái phiếu, tăng 46% so với cùng thời gian năm ngoái.

Cũng theo báo cáo của VBMA, trong hai tháng cuối năm 2022 sẽ có hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn. Trong đó, chỉ riêng tháng 12 sẽ có gần 48.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn.

Đồng thời, sang năm 2023, áp lực này sẽ tiếp tục lớn thêm. Điển hình, tháng 9 và 12/2023 sẽ là những tháng có lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn nhiều nhất với lần lượt là 42.022 tỷ đồng và 54.000 tỷ đồng.

Định Trần | Nhà báo & Công luận

Bài viết Trong tháng 10, chỉ có duy nhất 1 doanh nghiệp phát hành trái phiếu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) ghi nhận trong tháng 7 (tính đến 29/7) có 28 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được công bố với tổng giá trị 18.661 tỷ đồng. Số liệu này được đưa ra dựa trên các công bố từ trang thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX)

Trong đó, ngân hàng là nhóm ngành có khối lượng phát hành lớn nhất với 15.058 tỷ đồng (chiếm 81% tổng giá trị phát hành). Đứng đầu là BIDV với khối lượng phát hành 4.494 tỷ đồng, tiếp theo là MB với 3.000 tỷ đồng.

Nhóm các doanh nghiệp tài chính đứng thứ hai, phát hành 2.225 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ với lãi suất trung bình 6,7%/năm (chiếm 11,9% tổng giá trị phát hành). Nổi bật nhất là Công ty Tài chính cổ phần Điện lực khi phát hành 1.725 tỷ đồng trái phiếu xanh riêng lẻ, có bảo lãnh 1 phần của GuarantCo và có kỳ hạn 10 năm.

Đáng chú ý, theo thống kê từ VBMA, trong tháng 7 vừa qua, chỉ có duy nhất doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu riêng lẻ là Công ty CP Đầu tư kinh doanh bất động sản Hà An với giá trị phát hành 210 tỷ đồng, lãi suất 11%/năm. Công ty cổ phần Đầu tư kinh doanh bất động sản Hà An là công ty con của Tập đoàn Đất Xanh.

Theo đó, so với giá trị phát hành đạt 10.832 nghìn tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái, giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của nhóm ngành bất động sản trong tháng 7 đã giảm tới 98%.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, giá trị phát hành trái phiếu riêng lẻ toàn thị trường là 191.279 tỷ đồng, giảm 38% (chiếm khoảng 95,5% tổng giá trị phát hành) so với cùng kỳ năm ngoái. Còn ghi nhận theo ngày phát hành trái phiếu, tổng khối lượng phát hành trái phiếu từ đầu năm ghi nhận theo ngày hoàn thành phát hành là 280.737 tỷ đồng.

“Trong bối cảnh kênh tín dụng ngân hàng cho bất động sản đang được kiểm soát chặt chẽ, kênh vốn huy động qua trái phiếu doanh nghiệp cũng rất ít ỏi với chỉ một đợt phát hành và thị trường chứng khoán ảm đạm với rất ít hoạt động huy động vốn trên thị trường cổ phiếu, chúng tôi cho rằng các doanh nghiệp bất động sản đang đứng trước những trở ngại khá lớn về hoạt động huy động vốn trái phiếu cho việc tiếp tục triển khai và mở bán trong nửa cuối năm 2022 và cả năm 2023”, Fiin Ratings (thuộc Fiin Group – công ty chuyên nghiên cứu, phân tích thị trường tài chính) nhận định.

Để vừa phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, vừa khuyến khích các doanh nghiệp bất động sản huy động vốn trái phiếu minh bạch, lành mạnh, Bộ Tài chính đề xuất tập trung hoàn thiện chính sách, pháp luật theo hướng tăng cường quản lý giám sát thị trường trái phiếu.

Kỳ Hoa | Nhà báo & Công luận

Bài viết Giá trị phát hành trái phiếu bất động sản giảm đến 98% đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Sự trở lại của trái phiếu bất động sản sau “cú sốc”

Tháng 4/2022, sau khi dàn lãnh đạo của Tân Hoàng Minh bị khởi tố về việc phát hành trái phiếu, huy động tiền của các nhà đầu tư nhưng không sử dụng vào các hoạt động kinh doanh theo hồ sơ phát hành trái phiếu, thị trường trái phiếu doanh nghiệp bất ngờ rơi vào cảnh trầm lắng.

Đặc biệt, trong khoảng thời gian trầm lắng, hầu như các doanh nghiệp bất động sản nằm “bất động”, mặc dù trước đó, bất động sản là ngành nghề có số lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp nhiều nhất.

Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành tháng 4/2022 đạt 16.472 tỷ. Tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu đến từ các ngân hàng, hông ghi nhận đợt phát hành nào đến từ các doanh nghiệp bất động sản.

Dù vậy, xu hướng trầm lắng không kéo dài lâu. Ngay trong tháng 5/2022, thị trường trái phiếu doanh nghiệp bắt đầu sôi động trở lại, các doanh nghiệp bất động sản cũng phát hành trái phiếu trở lại.

Cụ thể, trong tháng 5/2022, 24.105 tỷ đồng trái phiếu đã được phát hành. Đứng đầu là nhóm ngân hàng, với 14.629 tỷ đồng, chiếm 60,68% tổng giá trị phát hành.

Nhóm bất động sản xếp ở vị trí thứ hai khi phát hành 6.879 tỷ đồng trái phiếu, tương đương 28,53% tổng giá trị phát hành. Sang tháng 6/2022 đã có 30.578,18 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp được phát hành ở thị trường trong nước và 100 triệu USD trái phiếu chuyển đổi quốc tế của một doanh nghiệp bất động sản.

Theo nhận định của giới chuyên gia, trái phiếu vẫn là kênh huy động vốn trung và dài hạn hết sức quan trọng đối với nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, với những doanh nghiệp cần sử dụng dòng vốn lớn như bất động sản, thì việc huy động vốn qua trái phiếu là điều hiển nhiên.

Trao đổi với phóng viên, Ths Nghiêm Anh Thư, khoa Tài chính – Ngân hàng, Đại học Ngoại thương Hà Nội cho rằng: Thực tế cho thấy, thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong nước đã phát triển rất nhanh kề từ năm 2018 tới nay. Nhưng, cũng chính vì sự tăng trưởng mạnh mẽ đó đã kéo theo nhiều bất cập.

“Trái phiếu Việt Nam triển nhanh nhưng chưa vững chắc, phát triển nóng và thiên nhiều về lượng hơn là chất, và sự tập trung nghiêng lệch cơ cấu vốn huy động vào lĩnh vực bất động sản”, bà Thư nói.

Cũng theo bà Thư, nhìn nhận từ vụ việc của Tân Hoàng Minh có thể thấy, sự phát triển thiếu vững chắc và lệch hẳn sang bất động sản đã khiến thị trường bị rung lắc dữ dội.

Bà Thư phân tích: Sự tập trung về cơ cấu và mức lãi cao của các trái phiếu doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản sẽ gây nguy cơ mất khả năng thanh khoản và trả lãi theo cam kết, từ đó kéo theo các tranh chấp và tổn thất tài chính, làm tổn hại quyền lợi, giảm niềm tin nhà đầu tư và hạn chế khả năng huy động vốn qua trái phiếu doanh nghiệp.

Hệ lụy xã hội và rủi ro hệ thống càng lớn khi càng nhiều ngân hàng tham gia đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.

“Nói cách khác, rủi ro trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn có thể làm ảnh hưởng đến sự ổn định và an toàn tài chính của các nhà đầu tư cá nhân, cũng như các tổ chức tín dụng đã mua trái phiếu doanh nghiệp”, bà Thư nói.

“Bắt sâu nhổ cỏ”, làm trong sạch thị trường trái phiếu là cần thiết

Một số quan điểm cho rằng, sự mạnh tay của cơ quan chức năng trong việc kiểm soát thị trường trái phiếu đang phản tác dụng, khiến cho dòng vốn huy động bị đình trệ, như vậy sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế.

Riêng như bất động sản, việc kiểm soát thị trường trái phiếu nghiêm ngặt đã khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào cảnh không có vốn để phát triển dự án, nhất là các dự án liên quan tới nhà ở. Trong khi đó, giá nhà ở tại các đô thị lớn đang ngày càng leo thang.

Về vấn đề này, bà Anh Thư cho rằng: Việc “gợn đục khơi trong”, “bắt sâu nhổ cỏ” là cần thiết, song “đánh chuột không được làm vỡ bình” cũng là yêu cầu thực tế để làm lành mạnh và bền vững thị trường trái phiếu.

Theo bà Thư, việc xử lý các vi phạm trên thị trường chứng khoán nói chung, và trái phiếu nói riêng chỉ là cá biệt và riêng lẻ, đây là hành động cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư, ổn định thị trường vốn, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng cần quán triệt thấu đáo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc không lạm dụng, hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế trên thị trường chứng khoán.

Kể cả nhà đầu tư hay doanh nghiệp đã có những sai phạm, cũng được tạo điều kiện để khắc phục và ổn định sản xuất kinh doanh, nhằm giúp doanh nghiệp phát triển trở lại, bảo vệ quyền lợi cho các nhà đầu tư cổ đông và việc làm cho người lao động, duy trì động lực phục hồi và phát triển kinh tế.

Yêu cầu “đánh chuột không được làm vỡ bình”, xử lý hành vi sai phạm mà không làm ngưng đọng hay đổ vỡ thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường bất động sản liên quan càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong thời gian tới.

Bởi lẽ, tín dụng ngân hàng cho lĩnh vực bất động sản đang bị siết chặt, còn thị trường bất động sản đứng trước nhiều cơ hội bùng nổ, đã, đang và sẽ tiếp tục góp phần lan tỏa tác động tích cực vào đà phục hồi, tăng sức bật phát triển kinh tế vĩ mô và vi mô, trước mắt và lâu dài trong bối cảnh “bình thường mới-hậu covid”.

Việt Vũ | Nhà báo & Công luận

Bài viết “Bắt sâu nhổ cỏ”, làm trong sạch thị trường trái phiếu là cần thiết đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.

Trái phiếu doanh nghiệp đang “phình to”

Kể từ năm 2020, thời điểm ngân hàng Nhà nước chỉ đạo thắt chặt tín dụng đối với các khoản vay liên quan đến bất động sản, thị trường trái phiếu doanh nghiệp “phình to” bất thường.

Theo số liệu từ Hiệp hội Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tổng quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2021 đạt 657.000 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2020. Ước tính quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã đạt khoảng gần 1,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 17,5% GDP.

Trong đó, bất động sản là nhóm phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất với tổng quy mô phát hành khoảng 244.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 39%; tiếp theo là tổ chức tín dụng khoảng 223.000 tỷ đồng (36%), xây dựng (5%),…

Bước sang quý I/2022, thị trường trái phiếu tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về cả số lượng lẫn quy mô. Theo đó, trong quý, giá trị giao dịch bình quân đạt 13.149 tỷ đồng/phiên, tăng 15,3% so với bình quân năm 2021.

Thị trường trái phiếu hiện có 424 mã trái phiếu niêm yết với giá trị niêm yết đạt hơn 1.606.000 tỷ đồng, tăng 2% so với cuối năm 2021.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, lũy kế 3 tháng đầu năm, các doanh nghiệp đã phát hành khoảng trên 110.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp, gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước, khoảng 25.000 tỷ đồng.

Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhận định: Trái phiếu doanh nghiệp đang có xu hướng “phình to”, tuy nhiên, kể từ năm 2017 đến nay đang tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Đơn cử như chất lượng trái phiếu chưa được kiểm soát chặt chẽ khi mức độ công khai, minh bạch thông tin còn bất cập, tỷ lệ phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo mức cao, chiếm khoảng 20% tổng số.

Bên cạnh đó, năng lực, uy tín của chủ thể phát hành trên thị trường chưa đảm bảo mức độ chính xác do thông tin còn thiếu minh bạch, chưa có tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín để đánh giá, khối lượng trái phiếu phát hành riêng lẻ chiếm tỷ trọng cao gần 95%.

“Thực tế cho thấy,  đã xuất hiện trường hợp vi phạm công bố thông tin, phải hủy giao dịch liên quan đến các đợt phát hành hơn 10.000 tỷ đồng của nhóm các công ty thuộc tập đoàn Tân Hoàng Minh”, ông Lực nói.

Nền tảng nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư cá nhân còn yếu với mức độ am hiểu thị trường, kiến thức còn hạn chế, và chưa đa dạng.

Ngoài ra, khung pháp lý và quản lý, giám sát thị trường đã được quan tâm hoàn thiện nhưng thị trường phát triển nhanh, chủ thể tham gia tinh vi, đòi hỏi công tác này cần được rà soát, điều chỉnh phù hợp thời gian tới.

Nhận định thị trường trái phiếu trong thời gian tới, ông Lực cho rằng, trái phiếu doanh nghiệp sẽ hết thời gian tăng “nóng” như 5 qua,  khi các quy định của cơ quan quản lý được ban hành theo hướng siết chặt hơn, tiến hành khởi tố một số vụ việc vi phạm công bố thông tin để giảm bớt rủi ro, lành mạnh hóa thị trường

“Các quy định và biện pháp mạnh tay này sẽ giúp thị trường phát triển lành mạnh và bền vững hơn, với điều kiện cơ quan quản lý cần có “nghệ thuật” điều hành hợp lý như đã phân tích ở trên”, ông Lực nói.

Nguy cơ vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp

Trong khi đó, TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế đánh giá: Trong rất nhiều rui ro đang tồn tại trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay, thì rủi ro lớn nhất và thấy rõ nhất chính là nguy cơ vỡ nợ, nhất là nhóm doanh nghiệp bất động sản.

Theo ông Lê Xuân Nghĩa, khoảng 540.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sắp đáo hạn. Nếu siết quá mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể làm toàn bộ thị trường bất động sản đóng băng. Khi thị trường này đóng băng thì chuyện gì xảy ra cho các ngân hàng thương mại cũng rất đau đầu khi đối mặt với nợ xấu.

“Nguy cơ vỡ nợ là thấy rõ. Tôi thấy có vấn đề ở chỗ cơ quan chức năng đã không dám sát thường xuyên, đùng cái xảy ra vài sự cố thì quay lại giám sát chặt. Việc đình lại toàn bộ đã tác động lớn, các dự án mới không phát triển được, các dự án cũ không tiếp tục được”, TS Lê Xuân Nghĩa cho biết.

Bàn về giải pháp, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, trước mắt Việt Nam phải có bảng xếp hạng tín nhiệm trái phiếu giúp thị trường minh bạch hơn.

Đồng thời, Nhà nước cần có chế tài mạnh chứ không nên hình sự hoá. Thị trường tài chính mà hình sự hoá là vô cùng nghiêm trọng vì đây là thị trường niềm tin, thị trường tâm lý.

“Với những trường hợp lũng đoạn thị trường 1000 tỷ thì mức phạt có thể lên tới 2000 – 3000 tỷ đồng. Đằng này lũng đoạn 1000 tỷ đồng mà phạt có 1,5 tỷ thì quá thấp”, ông Nghĩa nói.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cần tăng cường giám sát. Các báo cáo tài chính doanh nghiệp phải trung thực, hệ số nợ là bao nhiêu.

Bài viết Trái phiếu doanh nghiệp đang “phình to”, nguy cơ vỡ nợ thấy rõ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Sài Gòn Voice.