“Bắt cóc online” nhắm vào người trẻ: Giả danh công an, dựng “vụ án” rồi ép nạn nhân tự cách ly

Không cần bắt đi, vẫn biến nạn nhân thành “con tin”

Một nữ sinh Đại học Trà Vinh vừa được Công an tỉnh Vĩnh Long giải cứu an toàn sau khi rơi vào bẫy “bắt cóc online”. Trước đó, em nhận cuộc gọi từ các đối tượng giả danh cán bộ Bộ Công an, cáo buộc liên quan trực tiếp đến một đường dây ma túy.

Bằng các thủ đoạn thao túng tâm lý, khủng bố tinh thần, các đối tượng ép nữ sinh tự thuê nhà nghỉ để cách ly. Sau đó, chúng liên hệ với gia đình, yêu cầu chuyển 100 triệu đồng tiền chuộc và đe dọa nếu không đáp ứng sẽ bán nạn nhân sang Campuchia.

Đáng chú ý, nữ sinh này không phải trường hợp cá biệt. Từ năm 2025 đến nay, Công an thành phố Cần Thơ đã giải cứu 5 nạn nhân; Công an các tỉnh Cà Mau, An Giang cũng kịp thời giải thoát nhiều trường hợp khác.

Một vụ việc khác xảy ra đầu năm nay cho thấy mức độ khống chế của thủ đoạn này có thể còn nghiêm trọng hơn. Ngày 17/1, Công an phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An nhận tin báo từ một gia đình ở Hà Nội về việc con gái 16 tuổi L.T.A. có dấu hiệu bị “bắt cóc online” khi đang trên đường vào TP Hồ Chí Minh.

Qua xác minh, lực lượng Công an phát hiện A. đang đi trên một chuyến tàu hỏa chạy hướng Bắc – Nam. Khi được tìm thấy tại ga Vinh, em trong trạng thái lo lắng và cho biết đang làm theo “chỉ đạo” của các đối tượng lừa đảo.

Không có ai trực tiếp bắt giữ A., nhưng các đối tượng đã tạo áp lực tâm lý để em tự rời khỏi gia đình, lên tàu và di chuyển đến một địa bàn xa lạ. Chỉ đến khi gia đình trình báo và lực lượng Công an truy tìm, hành trình của nạn nhân mới được dừng lại.

Nếu ở Vĩnh Long, nạn nhân bị điều khiển để tự thuê phòng nghỉ và cách ly, thì vụ việc tại Nghệ An cho thấy nạn nhân có thể bị điều khiển để tự di chuyển khỏi nơi an toàn mà không nhận ra mình đang rơi vào một chiếc bẫy.

Điểm chung trong những vụ việc này là đối tượng thường nắm được một phần thông tin cá nhân của nạn nhân. Khi đọc chính xác họ tên, ngày tháng năm sinh hoặc địa chỉ, chúng khiến nạn nhân tin rằng người gọi thực sự là cán bộ điều tra.

Thông tin trên VTV, theo giảng viên Nguyễn Chí Hiếu, Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, việc đối tượng có những thông tin chính xác về nạn nhân tạo cảm giác người gọi đang nắm hồ sơ và nạn nhân thực sự bị điều tra, từ đó dễ làm theo yêu cầu.

Kịch bản sau đó được đẩy lên từng bước. Đối tượng tự xưng Công an, Viện kiểm sát, đưa ra cáo buộc liên quan đến ma túy, lừa đảo hoặc rửa tiền; yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không liên hệ với gia đình, rồi ép tự thuê phòng nghỉ, bật camera và duy trì liên lạc trực tuyến.

Khi đã kiểm soát được nạn nhân, chúng có thể chiếm tài khoản mạng xã hội, buộc nạn nhân quay hình ảnh, video rồi sử dụng chính những hình ảnh đó để liên hệ với gia đình, dựng lên màn kịch “bắt cóc” và yêu cầu chuyển tiền.

Điều đáng sợ là trong suốt quá trình này, nạn nhân có thể không hề bị đối tượng tiếp xúc trực tiếp. Không có dây trói, không có người áp giải, nhưng nạn nhân vẫn bị khống chế về tâm lý, bị điều khiển từ xa và tự tách khỏi những người có thể giúp mình.

Khi một cuộc gọi trở thành chiếc bẫy

“Bắt cóc online” là cách gọi phổ biến đối với một dạng lừa đảo, cưỡng ép và tống tiền được thực hiện chủ yếu qua điện thoại, mạng xã hội hoặc các ứng dụng trực tuyến. Thay vì dùng vũ lực, đối tượng sử dụng thông tin cá nhân, tài liệu giả, hình ảnh dàn dựng, video call và lời đe dọa để khiến nạn nhân tin rằng mình đang bị điều tra hoặc có nguy cơ bị bắt.

Một kịch bản thường bắt đầu bằng cuộc gọi bất ngờ. Người gọi tự xưng cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án, đọc đúng một số thông tin cá nhân rồi thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án nghiêm trọng.

Để “chứng minh mình trong sạch”, nạn nhân bị yêu cầu cài ứng dụng họp trực tuyến, bật camera, chia sẻ màn hình và giữ liên lạc liên tục. Đối tượng yêu cầu không được kể với gia đình vì “vụ án đang điều tra bí mật”, sau đó buộc nạn nhân rời khỏi nhà, thuê phòng nghỉ, tự cô lập và làm theo hướng dẫn.

Sự cô lập chính là mắt xích quan trọng. Khi nạn nhân không còn trao đổi với cha mẹ, thầy cô hay bạn bè, những người xung quanh không có cơ hội nhận ra điều bất thường và can thiệp. Trong khi đó, đối tượng liên tục gây áp lực, đe dọa và không cho nạn nhân có thời gian suy nghĩ.

Các đối tượng cũng có thể sử dụng hình ảnh giấy tờ, lệnh bắt, thẻ ngành hoặc bối cảnh phòng làm việc được dàn dựng để tăng tính thuyết phục. Việc sử dụng một ứng dụng họp trực tuyến quen thuộc cũng dễ khiến nạn nhân tin rằng mình đang làm việc với cơ quan chức năng, dù đây không phải bằng chứng xác thực danh tính người gọi.

Vì vậy, người dân cần đặc biệt cảnh giác khi người tự xưng cán bộ cơ quan chức năng yêu cầu chuyển tiền để chứng minh vô tội, giữ bí mật với gia đình, cài ứng dụng, chia sẻ màn hình, cung cấp mật khẩu hoặc mã OTP, thuê phòng nghỉ hay rời khỏi nơi an toàn. Đây đều là những dấu hiệu bất thường cần dừng lại và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Nếu đang bị khống chế qua mạng, cần chủ động ngắt cuộc gọi, dừng chia sẻ màn hình và tìm đến nơi an toàn có người hỗ trợ. Quan trọng hơn, phải báo ngay cho gia đình, thầy cô hoặc Công an, kể cả khi đã lỡ cung cấp thông tin, chuyển tiền hay gửi hình ảnh riêng tư.

Với gia đình, khi nhận tin con em bị “bắt cóc”, cần bình tĩnh báo ngay cho cơ quan Công an, cung cấp số điện thoại, vị trí cuối cùng, tài khoản mạng xã hội và toàn bộ nội dung yêu cầu chuyển tiền. Không nên tự ý đến điểm hẹn hoặc tiếp tục chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng khi chưa trao đổi với lực lượng chức năng.

Điều quan trọng nhất là người trẻ cần hiểu: Cơ quan chức năng không yêu cầu người dân tự cách ly khỏi gia đình, chuyển tiền để chứng minh vô tội hay cung cấp mật khẩu, mã OTP qua điện thoại. Một cuộc gọi có thể bắt đầu bằng nỗi sợ, nhưng chỉ cần nạn nhân kịp dừng lại, phá vỡ sự im lặng và tìm đến người có thể giúp đỡ, chiếc bẫy “bắt cóc online” sẽ được ngăn chặn trước khi quá muộn.